Skip to content

Try searching

Quick links

Sūktam 61 — krāṇā (27 mantras)

Sūkta 61

27 nābhānediṣṭho mānavaḥ| viśve devāḥ| triṣṭup|

i̱dami̱tthā raudra̍ṃ gū̱rtava̍cā̱ brahma̱ kratvā̱ śacyā̍ma̱ntarā̱jau |

krā̱ṇā yada̍sya pi̱tarā̍ maṃhane̱ṣṭhāḥ parṣa̍tpa̱kthe aha̱nnā sa̱pta hotṝ̍n

||1||

sa iddā̱nāya̱ dabhyā̍ya va̱nvañcyavā̍na̱: sūdai̍ramimīta̱ vedi̍m |

tūrva̍yāṇo gū̱rtava̍castama̱: kṣodo̱ na reta̍ i̱taū̍ti siñcat

||2||

mano̱ na yeṣu̱ hava̍neṣu ti̱gmaṃ vipa̱: śacyā̍ vanu̱tho drava̍ntā |

ā yaḥ śaryā̍bhistuvinṛ̱mṇo a̱syā'śrī̍ṇītā̱diśa̱ṃ gabha̍stau

||3||

kṛ̱ṣṇā yadgoṣva̍ru̱ṇīṣu̱ sīda̍ddi̱vo napā̍tāśvinā huve vām |

vī̱taṃ me̍ ya̱jñamā ga̍taṃ me̱ anna̍ṃ vava̱nvāṃsā̱ neṣa̱masmṛ̍tadhrū

||4||

prathi̍ṣṭa̱ yasya̍ vī̱raka̍rmami̱ṣṇadanu̍ṣṭhita̱ṃ nu naryo̱ apau̍hat |

puna̱stadā vṛ̍hati̱ yatka̱nāyā̍ duhi̱turā anu̍bhṛtamana̱rvā

||5||

ma̱dhyā yatkartva̱mabha̍vada̱bhīke̱ kāma̍ṃ kṛṇvā̱ne pi̱tari̍ yuva̱tyām |

ma̱nā̱nagreto̍ jahaturvi̱yantā̱ sānau̱ niṣi̍ktaṃ sukṛ̱tasya̱ yonau̍

||6||

pi̱tā yatsvāṃ du̍hi̱tara̍madhi̱ṣkankṣma̱yā reta̍: saṃjagmā̱no ni ṣi̍ñcat |

svā̱dhyo̍'janaya̱nbrahma̍ de̱vā vāsto̱ṣpati̍ṃ vrata̱pāṃ nira̍takṣan

||7||

sa ī̱ṃ vṛṣā̱ na phena̍masyadā̱jau smadā parai̱dapa̍ da̱bhrace̍tāḥ |

sara̍tpa̱dā na dakṣi̍ṇā parā̱vṛṅna tā nu me̍ pṛśa̱nyo̍ jagṛbhre

||8||

ma̱kṣū na vahni̍: pra̱jāyā̍ upa̱bdira̱gniṃ na na̱gna upa̍ sīda̱dūdha̍: |

sani̍te̱dhmaṃ sani̍to̱ta vāja̱ṃ sa dha̱rtā ja̍jñe̱ saha̍sā yavī̱yut

||9||

ma̱kṣū ka̱nāyā̍: sa̱khyaṃ nava̍gvā ṛ̱taṃ vada̍nta ṛ̱tayu̍ktimagman |

dvi̱barha̍so̱ ya upa̍ go̱pamāgu̍radakṣi̱ṇāso̱ acyu̍tā dudukṣan

||10||

ma̱kṣū ka̱nāyā̍: sa̱khyaṃ navī̍yo̱ rādho̱ na reta̍ ṛ̱tamittu̍raṇyan |

śuci̱ yatte̱ rekṇa̱ āya̍janta saba̱rdughā̍yā̱: paya̍ u̱sriyā̍yāḥ

||11||

pa̱śvā yatpa̱ścā viyu̍tā bu̱dhanteti̍ bravīti va̱ktarī̱ rarā̍ṇaḥ |

vaso̍rvasu̱tvā kā̱ravo̍'ne̱hā viśva̍ṃ viveṣṭi̱ dravi̍ṇa̱mupa̱ kṣu

||12||

tadinnva̍sya pari̱ṣadvā̍no agmanpu̱rū sada̍nto nārṣa̱daṃ bi̍bhitsan |

vi śuṣṇa̍sya̱ saṃgra̍thitamana̱rvā vi̱datpu̍ruprajā̱tasya̱ guhā̱ yat

||13||

bhargo̍ ha̱ nāmo̱ta yasya̍ de̱vāḥ sva1rṇa ye tri̍ṣadha̱sthe ni̍ṣe̱duḥ |

a̱gnirha̱ nāmo̱ta jā̱tave̍dāḥ śru̱dhī no̍ hotaṝ̱tasya̱ hotā̱dhruk

||14||

u̱ta tyā me̱ raudrā̍varci̱mantā̱ nāsa̍tyāvindra gū̱rtaye̱ yaja̍dhyai |

ma̱nu̱ṣvadvṛ̱ktaba̍rhiṣe̱ rarā̍ṇā ma̱ndū hi̱tapra̍yasā vi̱kṣu yajyū̍

||15||

a̱yaṃ stu̱to rājā̍ vandi ve̱dhā a̱paśca̱ vipra̍starati̱ svase̍tuḥ |

sa ka̱kṣīva̍ntaṃ rejaya̱tso a̱gniṃ ne̱miṃ na ca̱kramarva̍to raghu̱dru

||16||

sa dvi̱bandhu̍rvaitara̱ṇo yaṣṭā̍ saba̱rdhuṃ dhe̱numa̱sva̍ṃ du̱hadhyai̍ |

saṃ yanmi̱trāvaru̍ṇā vṛ̱ñja u̱kthairjyeṣṭhe̍bhirarya̱maṇa̱ṃ varū̍thaiḥ

||17||

tadba̍ndhuḥ sū̱rirdi̱vi te̍ dhiya̱ṃdhā nābhā̱nedi̍ṣṭho rapati̱ pra vena̍n |

sā no̱ nābhi̍: para̱māsya vā̍ ghā̱'haṃ tatpa̱ścā ka̍ti̱thaści̍dāsa

||18||

i̱yaṃ me̱ nābhi̍ri̱ha me̍ sa̱dhastha̍mi̱me me̍ de̱vā a̱yama̍smi̱ sarva̍: |

dvi̱jā aha̍ prathama̱jā ṛ̱tasye̱daṃ dhe̱nura̍duha̱jjāya̍mānā

||19||

adhā̍su ma̱ndro a̍ra̱tirvi̱bhāvā'va̍ syati dvivarta̱nirva̍ne̱ṣāṭ |

ū̱rdhvā yacchreṇi̱rna śiśu̱rdanma̱kṣū sthi̱raṃ śe̍vṛ̱dhaṃ sū̍ta mā̱tā

||20||

adhā̱ gāva̱ upa̍mātiṃ ka̱nāyā̱ anu̍ śvā̱ntasya̱ kasya̍ ci̱tpare̍yuḥ |

śru̱dhi tvaṃ su̍draviṇo na̱stvaṃ yā̍l̤āśva̱ghnasya̍ vāvṛdhe sū̱nṛtā̍bhiḥ

||21||

adha̱ tvami̍ndra vi̱ddhya1smānma̱ho rā̱ye nṛ̍pate̱ vajra̍bāhuḥ |

rakṣā̍ ca no ma̱ghona̍: pā̱hi sū̱rīna̍ne̱hasa̍ste harivo a̱bhiṣṭau̍

||22||

adha̱ yadrā̍jānā̱ gavi̍ṣṭau̱ sara̍tsara̱ṇyuḥ kā̱rave̍ jara̱ṇyuḥ |

vipra̱: preṣṭha̱: sa hye̍ṣāṃ ba̱bhūva̱ parā̍ ca̱ vakṣa̍du̱ta pa̍rṣadenān

||23||

adhā̱ nva̍sya̱ jenya̍sya pu̱ṣṭau vṛthā̱ rebha̍nta īmahe̱ tadū̱ nu |

sa̱ra̱ṇyura̍sya sū̱nuraśvo̱ vipra̍ścāsi̱ śrava̍saśca sā̱tau

||24||

yu̱voryadi̍ sa̱khyāyā̱sme śardhā̍ya̱ stoma̍ṃ juju̱ṣe nama̍svān |

vi̱śvatra̱ yasmi̱nnā gira̍: samī̱cīḥ pū̱rvīva̍ gā̱turdāśa̍tsū̱nṛtā̍yai

||25||

sa gṛ̍ṇā̱no a̱dbhirde̱vavā̱niti̍ su̱bandhu̱rnama̍sā sū̱ktaiḥ |

vardha̍du̱kthairvaco̍bhi̱rā hi nū̱naṃ vyadhvai̍ti̱ paya̍sa u̱sriyā̍yāḥ

||26||

ta ū̱ ṣu ṇo̍ ma̱ho ya̍jatrā bhū̱ta de̍vāsa ū̱taye̍ sa̱joṣā̍: |

ye vājā̱m̐ ana̍yatā vi̱yanto̱ ye sthā ni̍ce̱tāro̱ amū̍rāḥ

||27||