Skip to content

Sūktam 40 — prātaryāvāṇa (14 mantras)

Sūkta 40

14 kākṣīvatī ghoṣā| aśvinau| jagatī|

ratha̱ṃ yānta̱ṃ kuha̱ ko ha̍ vāṃ narā̱ prati̍ dyu̱manta̍ṃ suvi̱tāya̍ bhūṣati |

prā̱ta̱ryāvā̍ṇaṃ vi̱bhva̍ṃ vi̱śevi̍śe̱ vasto̍rvasto̱rvaha̍mānaṃ dhi̱yā śami̍

||1||

kuha̍ sviddo̱ṣā kuha̱ vasto̍ra̱śvinā̱ kuhā̍bhipi̱tvaṃ ka̍rata̱: kuho̍ṣatuḥ |

ko vā̍ṃ śayu̱trā vi̱dhave̍va de̱vara̱ṃ marya̱ṃ na yoṣā̍ kṛṇute sa̱dhastha̱ ā

||2||

prā̱tarja̍rethe jara̱ṇeva̱ kāpa̍yā̱ vasto̍rvastoryaja̱tā ga̍cchatho gṛ̱ham |

kasya̍ dhva̱srā bha̍vatha̱: kasya̍ vā narā rājapu̱treva̱ sava̱nāva̍ gacchathaḥ

||3||

yu̱vāṃ mṛ̱geva̍ vāra̱ṇā mṛ̍ga̱ṇyavo̍ do̱ṣā vasto̍rha̱viṣā̱ ni hva̍yāmahe |

yu̱vaṃ hotrā̍mṛtu̱thā juhva̍te na̱reṣa̱ṃ janā̍ya vahathaḥ śubhaspatī

||4||

yu̱vāṃ ha̱ ghoṣā̱ parya̍śvinā ya̱tī rājña̍ ūce duhi̱tā pṛ̱cche vā̍ṃ narā |

bhū̱taṃ me̱ ahna̍ u̱ta bhū̍tama̱ktave'śvā̍vate ra̱thine̍ śakta̱marva̍te

||5||

yu̱vaṃ ka̱vī ṣṭha̱: parya̍śvinā̱ ratha̱ṃ viśo̱ na kutso̍ jari̱turna̍śāyathaḥ |

yu̱vorha̱ makṣā̱ parya̍śvinā̱ madhvā̱sā bha̍rata niṣkṛ̱taṃ na yoṣa̍ṇā

||6||

yu̱vaṃ ha̍ bhu̱jyuṃ yu̱vama̍śvinā̱ vaśa̍ṃ yu̱vaṃ śi̱ñjāra̍mu̱śanā̱mupā̍rathuḥ |

yu̱vo rarā̍vā̱ pari̍ sa̱khyamā̍sate yu̱vora̱hamava̍sā su̱mnamā ca̍ke

||7||

yu̱vaṃ ha̍ kṛ̱śaṃ yu̱vama̍śvinā śa̱yuṃ yu̱vaṃ vi̱dhanta̍ṃ vi̱dhavā̍muruṣyathaḥ |

yu̱vaṃ sa̱nibhya̍: sta̱naya̍ntamaśvi̱nā'pa̍ vra̱jamū̍rṇuthaḥ sa̱ptāsya̍m

||8||

jani̍ṣṭa̱ yoṣā̍ pa̱taya̍tkanīna̱ko vi cāru̍hanvī̱rudho̍ da̱ṃsanā̱ anu̍ |

āsmai̍ rīyante niva̱neva̱ sindha̍vo̱'smā ahne̍ bhavati̱ tatpa̍titva̱nam

||9||

jī̱vaṃ ru̍danti̱ vi ma̍yante adhva̱re dī̱rghāmanu̱ prasi̍tiṃ dīdhiyu̱rnara̍: |

vā̱maṃ pi̱tṛbhyo̱ ya i̱daṃ sa̍meri̱re maya̱: pati̍bhyo̱ jana̍yaḥ pari̱ṣvaje̍

||10||

na tasya̍ vidma̱ tadu̱ ṣu pra vo̍cata̱ yuvā̍ ha̱ yadyu̍va̱tyāḥ kṣeti̱ yoni̍ṣu |

pri̱yosri̍yasya vṛṣa̱bhasya̍ re̱tino̍ gṛ̱haṃ ga̍memāśvinā̱ tadu̍śmasi

||11||

ā vā̍magantsuma̱tirvā̍jinīvasū̱ nya̍śvinā hṛ̱tsu kāmā̍ ayaṃsata |

abhū̍taṃ go̱pā mi̍thu̱nā śu̍bhaspatī pri̱yā a̍rya̱mṇo duryā̍m̐ aśīmahi

||12||

tā ma̍ndasā̱nā manu̍ṣo duro̱ṇa ā dha̱ttaṃ ra̱yiṃ sa̱havī̍raṃ vaca̱syave̍ |

kṛ̱taṃ tī̱rthaṃ su̍prapā̱ṇaṃ śu̍bhaspatī sthā̱ṇuṃ pa̍the̱ṣṭhāmapa̍ durma̱tiṃ ha̍tam

||13||

kva̍ svida̱dya ka̍ta̱māsva̱śvinā̍ vi̱kṣu da̱srā mā̍dayete śu̱bhaspatī̍ |

ka ī̱ṃ ni ye̍me kata̱masya̍ jagmatu̱rvipra̍sya vā̱ yaja̍mānasya vā gṛ̱ham

||14||