Skip to content

Sūktam 18 — cakṣuṣmate (14 mantras)

Sūkta 18

14 saṃkusuko yāmāyanaḥ| 1-4 mṛtyuḥ,5 dhātā, 6 tvaṣṭā,7-14 pitṛmedhaḥ,14 prajāpatirvā| triṣṭup , 11 prastārapaṃktiḥ, 13 jagatī 14 anuṣṭup|

para̍ṃ mṛtyo̱ anu̱ pare̍hi̱ panthā̱ṃ yaste̱ sva ita̍ro deva̱yānā̍t |

cakṣu̍ṣmate śṛṇva̱te te̍ bravīmi̱ mā na̍: pra̱jāṃ rī̍riṣo̱ mota vī̱rān

||1||

mṛ̱tyoḥ pa̱daṃ yo̱paya̍nto̱ yadaita̱ drāghī̍ya̱ āyu̍: prata̱raṃ dadhā̍nāḥ |

ā̱pyāya̍mānāḥ pra̱jayā̱ dhane̍na śu̱ddhāḥ pū̱tā bha̍vata yajñiyāsaḥ

||2||

i̱me jī̱vā vi mṛ̱tairāva̍vṛtra̱nnabhū̍dbha̱drā de̱vahū̍tirno a̱dya |

prāñco̍ agāma nṛ̱taye̱ hasā̍ya̱ drāghī̍ya̱ āyu̍: prata̱raṃ dadhā̍nāḥ

||3||

i̱maṃ jī̱vebhya̍: pari̱dhiṃ da̍dhāmi̱ maiṣā̱ṃ nu gā̱dapa̍ro̱ artha̍me̱tam |

śa̱taṃ jī̍vantu śa̱rada̍: purū̱cīra̱ntarmṛ̱tyuṃ da̍dhatā̱ṃ parva̍tena

||4||

yathāhā̍nyanupū̱rvaṃ bhava̍nti̱ yatha̍ ṛ̱tava̍ ṛ̱tubhi̱ryanti̍ sā̱dhu |

yathā̱ na pūrva̱mapa̍ro̱ jahā̍tye̱vā dhā̍ta̱rāyū̍ṃṣi kalpayaiṣām

||5||

ā ro̍ha̱tāyu̍rja̱rasa̍ṃ vṛṇā̱nā a̍nupū̱rvaṃ yata̍mānā̱ yati̱ ṣṭha |

i̱ha tvaṣṭā̍ su̱jani̍mā sa̱joṣā̍ dī̱rghamāyu̍: karati jī̱vase̍ vaḥ

||6||

i̱mā nārī̍ravidha̱vāḥ su̱patnī̱rāñja̍nena sa̱rpiṣā̱ saṃ vi̍śantu |

a̱na̱śravo̍'namī̱vāḥ su̱ratnā̱ ā ro̍hantu̱ jana̍yo̱ yoni̱magre̍

||7||

udī̍rṣva nārya̱bhi jī̍valo̱kaṃ ga̱tāsu̍me̱tamupa̍ śeṣa̱ ehi̍ |

ha̱sta̱grā̱bhasya̍ didhi̱ṣostave̱daṃ patyu̍rjani̱tvama̱bhi saṃ ba̍bhūtha

||8||

dhanu̱rhastā̍dā̱dadā̍no mṛ̱tasyā̱'sme kṣa̱trāya̱ varca̍se̱ balā̍ya |

atrai̱va tvami̱ha va̱yaṃ su̱vīrā̱ viśvā̱: spṛdho̍ a̱bhimā̍tīrjayema

||9||

upa̍ sarpa mā̱tara̱ṃ bhūmi̍me̱tāmu̍ru̱vyaca̍saṃ pṛthi̱vīṃ su̱śevā̍m |

ūrṇa̍mradā yuva̱tirdakṣi̍ṇāvata e̱ṣā tvā̍ pātu̱ niṝ̍teru̱pasthā̍t

||10||

ucchva̍ñcasva pṛthivi̱ mā ni bā̍dhathāḥ sūpāya̱nāsmai̍ bhava sūpavañca̱nā |

mā̱tā pu̱traṃ yathā̍ si̱cā'bhye̍naṃ bhūma ūrṇuhi

||11||

u̱cchvañca̍mānā pṛthi̱vī su ti̍ṣṭhatu sa̱hasra̱ṃ mita̱ upa̱ hi śraya̍ntām |

te gṛ̱hāso̍ ghṛta̱ścuto̍ bhavantu vi̱śvāhā̍smai śara̱ṇāḥ sa̱ntvatra̍

||12||

utte̍ stabhnāmi pṛthi̱vīṃ tvatparī̱maṃ lo̱gaṃ ni̱dadha̱nmo a̱haṃ ri̍ṣam |

e̱tāṃ sthūṇā̍ṃ pi̱taro̍ dhārayantu̱ te'trā̍ ya̱maḥ sāda̍nā te minotu

||13||

pra̱tī̱cīne̱ māmaha̱nīṣvā̍: pa̱rṇami̱vā da̍dhuḥ | pra̱tīcī̍ṃ jagrabhā̱ vāca̱maśva̍ṃ raśa̱nayā̍ yathā

||14||