bāhubhyāṃ mathyamānābhyāṃ mithunaṃ samapadyata
maitreya uvāca
(anuṣṭup) atha tasya punarvipraiḥ aputrasya mahīpateḥ .
bāhubhyāṃ mathyamānābhyāṃ mithunaṃ samapadyata
||1||(अनुष्टुप्) अथ तस्य पुनर्विप्रैः अपुत्रस्य महीपतेः ।
बाहुभ्यां मथ्यमानाभ्यां मिथुनं समपद्यत
tad dṛṣṭvā mithunaṃ jātaṃ ṛṣayo brahmavādinaḥ .
ūcuḥ paramasantuṣṭā viditvā bhagavatkalām
||2||तद् दृष्ट्वा मिथुनं जातं ऋषयो ब्रह्मवादिनः ।
ऊचुः परमसन्तुष्टा विदित्वा भगवत्कलाम्
ṛṣaya ūcuḥ
eṣa viṣṇorbhagavataḥ kalā bhuvanapālinī .
iyaṃ ca lakṣmyāḥ sambhūtiḥ puruṣasyānapāyinī
||3||एष विष्णोर्भगवतः कला भुवनपालिनी ।
इयं च लक्ष्म्याः सम्भूतिः पुरुषस्यानपायिनी
ayaṃ tu prathamo rājñāṃ pumān prathayitā yaśaḥ .
pṛthurnāma mahārājo bhaviṣyati pṛthuśravāḥ
||4||अयं तु प्रथमो राज्ञां पुमान् प्रथयिता यशः ।
पृथुर्नाम महाराजो भविष्यति पृथुश्रवाः
iyaṃ ca sudatī devī guṇabhūṣaṇabhūṣaṇā .
arcirnāma varārohā pṛthumevāvarundhatī
||5||इयं च सुदती देवी गुणभूषणभूषणा ।
अर्चिर्नाम वरारोहा पृथुमेवावरुन्धती
eṣa sākṣāt hareraṃśo jāto lokarirakṣayā .
iyaṃ ca tatparā hi śrīḥ anujajñe'napāyinī
||6||एष साक्षात् हरेरंशो जातो लोकरिरक्षया ।
इयं च तत्परा हि श्रीः अनुजज्ञेऽनपायिनी
maitreya uvāca
praśaṃsanti sma taṃ viprā gandharvapravarā jaguḥ .
mumucuḥ sumanodhārāḥ siddhā nṛtyanti svaḥstriyaḥ
||7||प्रशंसन्ति स्म तं विप्रा गन्धर्वप्रवरा जगुः ।
मुमुचुः सुमनोधाराः सिद्धा नृत्यन्ति स्वःस्त्रियः
śaṅkhatūryamṛdaṅgādyā nedurdundubhayo divi .
tatra sarva upājagmuḥ devarṣipitṝṇāṃ gaṇāḥ
||8||शङ्खतूर्यमृदङ्गाद्या नेदुर्दुन्दुभयो दिवि ।
तत्र सर्व उपाजग्मुः देवर्षिपितॄणां गणाः
brahmā jagadgururdevaiḥ sahāsṛtya sureśvaraiḥ .
vainyasya dakṣiṇe haste dṛṣṭvā cihnaṃ gadābhṛtaḥ
||9||ब्रह्मा जगद्गुरुर्देवैः सहासृत्य सुरेश्वरैः ।
वैन्यस्य दक्षिणे हस्ते दृष्ट्वा चिह्नं गदाभृतः
pādayoḥ aravindaṃ ca taṃ vai mene hareḥ kalām .
yasyāpratihataṃ cakraṃ aṃśaḥ sa parameṣṭhinaḥ
||10||पादयोः अरविन्दं च तं वै मेने हरेः कलाम् ।
यस्याप्रतिहतं चक्रं अंशः स परमेष्ठिनः
tasyābhiṣeka ārabdho brāhmaṇairbrahmavādibhiḥ .
ābhiṣecanikānyasmai ājahruḥ sarvato janāḥ
||11||तस्याभिषेक आरब्धो ब्राह्मणैर्ब्रह्मवादिभिः ।
आभिषेचनिकान्यस्मै आजह्रुः सर्वतो जनाः
saritsamudrā girayo nāgā gāvaḥ khagā mṛgāḥ .
dyauḥ kṣitiḥ sarvabhūtāni samājahrurupāyanam
||12||सरित्समुद्रा गिरयो नागा गावः खगा मृगाः ।
द्यौः क्षितिः सर्वभूतानि समाजह्रुरुपायनम्
so'bhiṣikto mahārājaḥ suvāsāḥ sādhvalaṅkṛtaḥ .
patnyārciṣālaṅkṛtayā vireje'gnirivāparaḥ
||13||सोऽभिषिक्तो महाराजः सुवासाः साध्वलङ्कृतः ।
पत्न्यार्चिषालङ्कृतया विरेजेऽग्निरिवापरः
tasmai jahāra dhanado haimaṃ vīra varāsanam .
varuṇaḥ salilasrāvaṃ ātapatraṃ śaśiprabham
||14||तस्मै जहार धनदो हैमं वीर वरासनम् ।
वरुणः सलिलस्रावं आतपत्रं शशिप्रभम्
vāyuśca vālavyajane dharmaḥ kīrtimayīṃ srajam .
indraḥ kirīṭamutkṛṣṭaṃ daṇḍaṃ saṃyamanaṃ yamaḥ
||15||वायुश्च वालव्यजने धर्मः कीर्तिमयीं स्रजम् ।
इन्द्रः किरीटमुत्कृष्टं दण्डं संयमनं यमः
brahmā brahmamayaṃ varma bhāratī hāramuttamam .
hariḥ sudarśanaṃ cakraṃ tat patnyavyāhatāṃ śriyam
||16||ब्रह्मा ब्रह्ममयं वर्म भारती हारमुत्तमम् ।
हरिः सुदर्शनं चक्रं तत् पत्न्यव्याहतां श्रियम्
daśacandramasiṃ rudraḥ śatacandraṃ tathāmbikā .
somo'mṛtamayānaśvān tvaṣṭā rūpāśrayaṃ ratham
||17||दशचन्द्रमसिं रुद्रः शतचन्द्रं तथाम्बिका ।
सोमोऽमृतमयानश्वान् त्वष्टा रूपाश्रयं रथम्
agnirājagavaṃ cāpaṃ sūryo raśmimayāniṣūn .
bhūḥ pāduke yogamayyau dyauḥ puṣpāvalimanvaham
||18||अग्निराजगवं चापं सूर्यो रश्मिमयानिषून् ।
भूः पादुके योगमय्यौ द्यौः पुष्पावलिमन्वहम्
nāṭyaṃ sugītaṃ vāditraṃ antardhānaṃ ca khecarāḥ .
ṛṣayaścāśiṣaḥ satyāḥ samudraḥ śaṅkhamātmajam
||19||नाट्यं सुगीतं वादित्रं अन्तर्धानं च खेचराः ।
ऋषयश्चाशिषः सत्याः समुद्रः शङ्खमात्मजम्
sindhavaḥ parvatā nadyo rathavīthīrmahātmanaḥ .
sūto'tha māgadho vandī taṃ stotumupatasthire
||20||सिन्धवः पर्वता नद्यो रथवीथीर्महात्मनः ।
सूतोऽथ मागधो वन्दी तं स्तोतुमुपतस्थिरे
stāvakān tānabhipretya pṛthurvainyaḥ pratāpavān .
meghanirhrādayā vācā prahasan idamabravīt
||21||स्तावकान् तानभिप्रेत्य पृथुर्वैन्यः प्रतापवान् ।
मेघनिर्ह्रादया वाचा प्रहसन् इदमब्रवीत्
pṛthuruvāca
bhoḥ sūta he māgadha saumya vandin loke'dhunāspaṣṭaguṇasya me syāt .
kimāśrayo me stava eṣa yojyatāṃ mā mayyabhūvan vitathā giro vaḥ
||22||भोः सूत हे मागध सौम्य वन्दिन् लोकेऽधुनास्पष्टगुणस्य मे स्यात् ।
किमाश्रयो मे स्तव एष योज्यतां मा मय्यभूवन् वितथा गिरो वः
tasmātparokṣe'smadupaśrutānyalaṃ kariṣyatha stotramapīcyavācaḥ .
satyuttamaślokaguṇānuvāde jugupsitaṃ na stavayanti sabhyāḥ
||23||तस्मात्परोक्षेऽस्मदुपश्रुतान्यलं करिष्यथ स्तोत्रमपीच्यवाचः ।
सत्युत्तमश्लोकगुणानुवादे जुगुप्सितं न स्तवयन्ति सभ्याः
mahadguṇānātmani kartumīśaḥ kaḥ stāvakaiḥ stāvayate'sato'pi .
te'syābhaviṣyan iti vipralabdho janāvahāsaṃ kumatirna veda
||24||महद्गुणानात्मनि कर्तुमीशः कः स्तावकैः स्तावयतेऽसतोऽपि ।
तेऽस्याभविष्यन् इति विप्रलब्धो जनावहासं कुमतिर्न वेद
(anuṣṭup) prabhavo hyātmanaḥ stotraṃ jugupsantyapi viśrutāḥ .
hrīmantaḥ paramodārāḥ pauruṣaṃ vā vigarhitam
||25||(अनुष्टुप्) प्रभवो ह्यात्मनः स्तोत्रं जुगुप्सन्त्यपि विश्रुताः ।
ह्रीमन्तः परमोदाराः पौरुषं वा विगर्हितम्
vayaṃ tu aviditā loke sūtādyāpi varīmabhiḥ .
karmabhiḥ kathamātmānaṃ gāpayiṣyāma bālavat
||26||वयं तु अविदिता लोके सूताद्यापि वरीमभिः ।
कर्मभिः कथमात्मानं गापयिष्याम बालवत्
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ caturthaskandhe pṛthucarite pañcadaśo'dhyāyaḥ .. 15 ..
fr:Le Bhâgavata Purâna/Livre IV/Chapitre 15