abhyadhāyi mahābāho prahasya śrūyatāmiti
maitreya uvāca
(anuṣṭup) ityajenānunītena bhavena parituṣyatā .
abhyadhāyi mahābāho prahasya śrūyatāmiti
||1||(अनुष्टुप्) इत्यजेनानुनीतेन भवेन परितुष्यता ।
अभ्यधायि महाबाहो प्रहस्य श्रूयतामिति
mahādeva uvāca
nāghaṃ prajeśa bālānāṃ varṇaye nānucintaye .
devamāyābhibhūtānāṃ daṇḍastatra dhṛto mayā
||2||नाघं प्रजेश बालानां वर्णये नानुचिन्तये ।
देवमायाभिभूतानां दण्डस्तत्र धृतो मया
prajāpaterdagdhaśīrṣṇo bhavatvajamukhaṃ śiraḥ .
mitrasya cakṣuṣekṣeta bhāgaṃ svaṃ barhiṣo bhagaḥ
||3||प्रजापतेर्दग्धशीर्ष्णो भवत्वजमुखं शिरः ।
मित्रस्य चक्षुषेक्षेत भागं स्वं बर्हिषो भगः
pūṣā tu yajamānasya dadbhirjakṣatu piṣṭabhuk .
devāḥ prakṛtasarvāṅgā ye me uccheṣaṇaṃ daduḥ
||4||पूषा तु यजमानस्य दद्भिर्जक्षतु पिष्टभुक् ।
देवाः प्रकृतसर्वाङ्गा ये मे उच्छेषणं ददुः
bāhubhyāṃ aśvinoḥ pūṣṇo hastābhyāṃ kṛtabāhavaḥ .
bhavantu adhvaryavaścānye bastaśmaśrurbhṛgurbhavet
||5||बाहुभ्यां अश्विनोः पूष्णो हस्ताभ्यां कृतबाहवः ।
भवन्तु अध्वर्यवश्चान्ये बस्तश्मश्रुर्भृगुर्भवेत्
maitreya uvāca
tadā sarvāṇi bhūtāni śrutvā mīḍhuṣṭamoditam .
parituṣṭātmabhistāta sādhu sādhvityathābruvan
||6||तदा सर्वाणि भूतानि श्रुत्वा मीढुष्टमोदितम् ।
परितुष्टात्मभिस्तात साधु साध्वित्यथाब्रुवन्
tato mīḍhvāṃsamāmantrya śunāsīrāḥ saharṣibhiḥ .
bhūyastad devayajanaṃ samīḍhvadvedhaso yayuḥ
||7||ततो मीढ्वांसमामन्त्र्य शुनासीराः सहर्षिभिः ।
भूयस्तद् देवयजनं समीढ्वद्वेधसो ययुः
vidhāya kārtsnyena ca tad yadāha bhagavānbhavaḥ .
sandadhuḥ kasya kāyena savanīyapaśoḥ śiraḥ
||8||विधाय कार्त्स्न्येन च तद् यदाह भगवान्भवः ।
सन्दधुः कस्य कायेन सवनीयपशोः शिरः
sandhīyamāne śirasi dakṣo rudrābhivīkṣitaḥ .
sadyaḥ supta ivottasthau dadṛśe cāgrato mṛḍam
||9||सन्धीयमाने शिरसि दक्षो रुद्राभिवीक्षितः ।
सद्यः सुप्त इवोत्तस्थौ ददृशे चाग्रतो मृडम्
tadā vṛṣadhvajadveṣa kalilātmā prajāpatiḥ .
śivāvalokād abhavat śaraddhrada ivāmalaḥ
||10||तदा वृषध्वजद्वेष कलिलात्मा प्रजापतिः ।
शिवावलोकाद् अभवत् शरद्ध्रद इवामलः
bhavastavāya kṛtadhīḥ nāśaknot anurāgataḥ .
autkaṇṭhyād bāṣpakalayā saṃparetāṃ sutāṃ smaran
||11||भवस्तवाय कृतधीः नाशक्नोत् अनुरागतः ।
औत्कण्ठ्याद् बाष्पकलया संपरेतां सुतां स्मरन्
kṛcchrātsaṃstabhya ca manaḥ premavihvalitaḥ sudhīḥ .
śaśaṃsa nirvyalīkena bhāveneśaṃ prajāpatiḥ
||12||कृच्छ्रात्संस्तभ्य च मनः प्रेमविह्वलितः सुधीः ।
शशंस निर्व्यलीकेन भावेनेशं प्रजापतिः
dakṣa uvāca
bhūyānanugraha aho bhavatā kṛto me daṇḍastvayā mayi bhṛto yadapi pralabdhaḥ .
na brahmabandhuṣu ca vāṃ bhagavan avajñā tubhyaṃ hareśca kuta eva dhṛtavrateṣu
||13||भूयाननुग्रह अहो भवता कृतो मे दण्डस्त्वया मयि भृतो यदपि प्रलब्धः ।
न ब्रह्मबन्धुषु च वां भगवन् अवज्ञा तुभ्यं हरेश्च कुत एव धृतव्रतेषु
vidyātapo vratadharān mukhataḥ sma viprān .
brahmā''tmatattvamavituṃ prathamaṃ tvamasrāk .
tadbrāhmaṇān parama sarvavipatsu pāsi .
pālaḥ paśūniva vibho pragṛhītadaṇḍaḥ
||14||विद्यातपो व्रतधरान् मुखतः स्म विप्रान् ।
ब्रह्माऽऽत्मतत्त्वमवितुं प्रथमं त्वमस्राक् ।
तद्ब्राह्मणान् परम सर्वविपत्सु पासि ।
पालः पशूनिव विभो प्रगृहीतदण्डः
yo'sau mayāviditatattvadṛśā sabhāyāṃ kṣipto duruktiviśikhairvigaṇayya tanmām .
arvāk patantamarhattamanindayāpād dṛṣṭyā''rdrayā sa bhagavān svakṛtena tuṣyet
||15||योऽसौ मयाविदिततत्त्वदृशा सभायां क्षिप्तो दुरुक्तिविशिखैर्विगणय्य तन्माम् ।
अर्वाक् पतन्तमर्हत्तमनिन्दयापाद् दृष्ट्याऽऽर्द्रया स भगवान् स्वकृतेन तुष्येत्
maitreya uvāca
(anuṣṭup) kṣamāpyaivaṃ sa mīḍhvāṃsaṃ brahmaṇā cānumaṃtritaḥ .
karma santānayāmāsa sopādhyāyartvigādibhiḥ
||16||(अनुष्टुप्) क्षमाप्यैवं स मीढ्वांसं ब्रह्मणा चानुमंत्रितः ।
कर्म सन्तानयामास सोपाध्यायर्त्विगादिभिः
vaiṣṇavaṃ yajñasantatyai trikapālaṃ dvijottamāḥ .
puroḍāśaṃ niravapan vīrasaṃsargaśuddhaye
||17||वैष्णवं यज्ञसन्तत्यै त्रिकपालं द्विजोत्तमाः ।
पुरोडाशं निरवपन् वीरसंसर्गशुद्धये
adhvaryuṇā''tta haviṣā yajamāno viśāmpate .
dhiyā viśuddhayā dadhyau tathā prādurabhūt hariḥ
||18||अध्वर्युणाऽऽत्त हविषा यजमानो विशाम्पते ।
धिया विशुद्धया दध्यौ तथा प्रादुरभूत् हरिः
tadā svaprabhayā teṣāṃ dyotayantyā diśo daśa .
muṣṇan teja upānītaḥ tārkṣyeṇa stotravājinā
||19||तदा स्वप्रभया तेषां द्योतयन्त्या दिशो दश ।
मुष्णन् तेज उपानीतः तार्क्ष्येण स्तोत्रवाजिना
śyāmo hiraṇyaraśano'rkakirīṭajuṣṭo nīlālaka bhramaramaṇḍitakuṇḍalāsyaḥ .
śaṅkhābjacakraśaracāpagadāsicarma vyagrairhiraṇmayabhujaiḥ iva karṇikāraḥ
||20||श्यामो हिरण्यरशनोऽर्ककिरीटजुष्टो नीलालक भ्रमरमण्डितकुण्डलास्यः ।
शङ्खाब्जचक्रशरचापगदासिचर्म व्यग्रैर्हिरण्मयभुजैः इव कर्णिकारः
vakṣasyadhiśritavadhūrvanamālyudāra hāsāvalokakalayā ramayaṃśca viśvam .
pārśvabhramadvyajana cāmararājahaṃsaḥ śvetātapatraśaśinopari rajyamānaḥ
||21||वक्षस्यधिश्रितवधूर्वनमाल्युदार हासावलोककलया रमयंश्च विश्वम् ।
पार्श्वभ्रमद्व्यजन चामरराजहंसः श्वेतातपत्रशशिनोपरि रज्यमानः
(anuṣṭup) tamupāgatamālakṣya sarve suragaṇādayaḥ .
praṇemuḥ sahasotthāya brahmendratryakṣanāyakāḥ
||22||(अनुष्टुप्) तमुपागतमालक्ष्य सर्वे सुरगणादयः ।
प्रणेमुः सहसोत्थाय ब्रह्मेन्द्रत्र्यक्षनायकाः
tattejasā hatarucaḥ sannajihvāḥ sasādhvasāḥ .
mūrdhnā dhṛtāñjalipuṭā upatasthuradhokṣajam
||23||तत्तेजसा हतरुचः सन्नजिह्वाः ससाध्वसाः ।
मूर्ध्ना धृताञ्जलिपुटा उपतस्थुरधोक्षजम्
apyarvāgvṛttayo yasya mahi tvātmabhuvādayaḥ .
yathāmati gṛṇanti sma kṛtānugrahavigraham
||24||अप्यर्वाग्वृत्तयो यस्य महि त्वात्मभुवादयः ।
यथामति गृणन्ति स्म कृतानुग्रहविग्रहम्
dakṣo gṛhītārhaṇasādanottamaṃ yajñeśvaraṃ viśvasṛjāṃ paraṃ gurum .
sunandanandādyanugairvṛtaṃ mudā gṛṇanprapede prayataḥ kṛtāñjaliḥ
||25||दक्षो गृहीतार्हणसादनोत्तमं यज्ञेश्वरं विश्वसृजां परं गुरुम् ।
सुनन्दनन्दाद्यनुगैर्वृतं मुदा गृणन्प्रपेदे प्रयतः कृताञ्जलिः
dakṣa uvāca
śuddhaṃ svadhāmnyuparatākhilabuddhyavasthaṃ cinmātramekamabhayaṃ pratiṣidhya māyām .
tiṣṭhan tayaiva puruṣatvamupetya tasyām āste bhavānapariśuddha ivātmataṃtra
||26||शुद्धं स्वधाम्न्युपरताखिलबुद्ध्यवस्थं चिन्मात्रमेकमभयं प्रतिषिध्य मायाम् ।
तिष्ठन् तयैव पुरुषत्वमुपेत्य तस्याम् आस्ते भवानपरिशुद्ध इवात्मतंत्र
ṛtvija ūcuḥ
tattvaṃ na te vayamanañjana rudraśāpāt karmaṇyavagrahadhiyo bhagavan vidāmaḥ .
dharmopalakṣaṇamidaṃ trivṛdadhvarākhyaṃ jñātaṃ yadarthamadhidaivamado vyavasthāḥ
||27||तत्त्वं न ते वयमनञ्जन रुद्रशापात् कर्मण्यवग्रहधियो भगवन् विदामः ।
धर्मोपलक्षणमिदं त्रिवृदध्वराख्यं ज्ञातं यदर्थमधिदैवमदो व्यवस्थाः
sadasyā ūcuḥ
utpattyadhvanyaśaraṇa urukleśadurge'ntakogra vyālānviṣṭe viṣayamṛgatṛṣyātmagehorubhāraḥ .
dvandvaśvabhre khalamṛgabhaye śokadāve'jñasārthaḥ pādaukaste śaraṇada kadā yāti kāmopasṛṣṭaḥ
||28||उत्पत्त्यध्वन्यशरण उरुक्लेशदुर्गेऽन्तकोग्र व्यालान्विष्टे विषयमृगतृष्यात्मगेहोरुभारः ।
द्वन्द्वश्वभ्रे खलमृगभये शोकदावेऽज्ञसार्थः पादौकस्ते शरणद कदा याति कामोपसृष्टः
rudra uvāca
tava varada varāṅghrāvāśiṣehākhilārthe hyapi munibhirasaktairādareṇārhaṇīye .
yadi racitadhiyaṃ māvidyaloko'paviddhaṃ japati na gaṇaye tattvatparānugraheṇa
||29||तव वरद वराङ्घ्रावाशिषेहाखिलार्थे ह्यपि मुनिभिरसक्तैरादरेणार्हणीये ।
यदि रचितधियं माविद्यलोकोऽपविद्धं जपति न गणये तत्त्वत्परानुग्रहेण
bhṛguruvāca
yanmāyayā gahanayāpahṛtātmabodhā brahmādayastanubhṛtastamasi svapantaḥ .
nātmanśritaṃ tava vidantyadhunāpi tattvaṃ so'yaṃ prasīdatu bhavānpraṇatātmabandhuḥ
||30||यन्मायया गहनयापहृतात्मबोधा ब्रह्मादयस्तनुभृतस्तमसि स्वपन्तः ।
नात्मन्श्रितं तव विदन्त्यधुनापि तत्त्वं सोऽयं प्रसीदतु भवान्प्रणतात्मबन्धुः
brahmovāca
naitatsvarūpaṃ bhavato'sau padārtha bhedagrahaiḥ puruṣo yāvadīkṣet .
jñānasya cārthasya guṇasya cāśrayo māyāmayād vyatirikto matastvam
||31||नैतत्स्वरूपं भवतोऽसौ पदार्थ भेदग्रहैः पुरुषो यावदीक्षेत् ।
ज्ञानस्य चार्थस्य गुणस्य चाश्रयो मायामयाद् व्यतिरिक्तो मतस्त्वम्
indra uvāca
idamapyacyuta viśvabhāvanaṃ vapurānandakaraṃ manodṛśām .
suravidviṭkṣapaṇairudāyudhaiḥ bhujadaṇḍairupapannamaṣṭabhiḥ
||32||इदमप्यच्युत विश्वभावनं वपुरानन्दकरं मनोदृशाम् ।
सुरविद्विट्क्षपणैरुदायुधैः भुजदण्डैरुपपन्नमष्टभिः
patnya ūcuḥ
yajño'yaṃ tava yajanāya kena sṛṣṭo vidhvastaḥ paśupatinādya dakṣakopāt .
taṃ nastvaṃ śavaśayanābhaśāntamedhaṃ yajñātmannalinarucā dṛśā punīhi
||33||यज्ञोऽयं तव यजनाय केन सृष्टो विध्वस्तः पशुपतिनाद्य दक्षकोपात् ।
तं नस्त्वं शवशयनाभशान्तमेधं यज्ञात्मन्नलिनरुचा दृशा पुनीहि
ṛṣaya ūcuḥ
ananvitaṃ te bhagavan viceṣṭitaṃ yadātmanā carasi hi karma nājyase .
vibhūtaye yata upasedurīśvarīṃ na manyate svayamanuvartatīṃ bhavān
||34||अनन्वितं ते भगवन् विचेष्टितं यदात्मना चरसि हि कर्म नाज्यसे ।
विभूतये यत उपसेदुरीश्वरीं न मन्यते स्वयमनुवर्ततीं भवान्
siddhā ūcuḥ
ayaṃ tvatkathāmṛṣṭapīyūṣanadyāṃ manovāraṇaḥ kleśadāvāgnidagdhaḥ .
tṛṣārto'vagāḍho na sasmāra dāvaṃ na niṣkrāmati brahmasampannavannaḥ
||35||अयं त्वत्कथामृष्टपीयूषनद्यां मनोवारणः क्लेशदावाग्निदग्धः ।
तृषार्तोऽवगाढो न सस्मार दावं न निष्क्रामति ब्रह्मसम्पन्नवन्नः
yajamānyuvāca
svāgataṃ te prasīdeśa tubhyaṃ namaḥ śrīnivāsa śriyā kāntayā trāhi naḥ .
tvāmṛte'dhīśa nāṅgairmakhaḥ śobhate śīrṣahīnaḥ kabandho yathā puruṣaḥ
||36||स्वागतं ते प्रसीदेश तुभ्यं नमः श्रीनिवास श्रिया कान्तया त्राहि नः ।
त्वामृतेऽधीश नाङ्गैर्मखः शोभते शीर्षहीनः कबन्धो यथा पुरुषः
lokapālā ūcuḥ
dṛṣṭaḥ kiṃ no dṛgbhirasadgrahaistvaṃ pratyagdraṣṭā dṛśyate yena viśvam .
māyā hyeṣā bhavadīyā hi bhūman yastvaṃ ṣaṣṭhaḥ pañcabhirbhāsi bhūtaiḥ
||37||दृष्टः किं नो दृग्भिरसद्ग्रहैस्त्वं प्रत्यग्द्रष्टा दृश्यते येन विश्वम् ।
माया ह्येषा भवदीया हि भूमन् यस्त्वं षष्ठः पञ्चभिर्भासि भूतैः
yogeśvarā ūcuḥ
preyānna te'nyo'styamutastvayi prabho viśvātmanīkṣenna pṛthagya ātmanaḥ .
athāpi bhaktyeśa tayopadhāvatāṃ ananyavṛttyānugṛhāṇa vatsala
||38||प्रेयान्न तेऽन्योऽस्त्यमुतस्त्वयि प्रभो विश्वात्मनीक्षेन्न पृथग्य आत्मनः ।
अथापि भक्त्येश तयोपधावतां अनन्यवृत्त्यानुगृहाण वत्सल
jagadudbhavasthitilayeṣu daivato bahubhidyamānaguṇayā''tmamāyayā .
racitātmabhedamataye svasaṃsthayā vinivartitabhramaguṇātmane namaḥ
||39||जगदुद्भवस्थितिलयेषु दैवतो बहुभिद्यमानगुणयाऽऽत्ममायया ।
रचितात्मभेदमतये स्वसंस्थया विनिवर्तितभ्रमगुणात्मने नमः
brahmovāca
(anuṣṭup) namaste śritasattvāya dharmādīnāṃ ca sūtaye .
nirguṇāya ca yatkāṣṭhāṃ nāhaṃ vedāpare'pi ca
||40||(अनुष्टुप्) नमस्ते श्रितसत्त्वाय धर्मादीनां च सूतये ।
निर्गुणाय च यत्काष्ठां नाहं वेदापरेऽपि च
agniruvāca
yattejasāhaṃ susamiddhatejā havyaṃ vahe svadhvara ājyasiktam .
taṃ yajñiyaṃ pañcavidhaṃ ca pañcabhiḥ sviṣṭaṃ yajurbhiḥ praṇato'smi yajñam
||41||यत्तेजसाहं सुसमिद्धतेजा हव्यं वहे स्वध्वर आज्यसिक्तम् ।
तं यज्ञियं पञ्चविधं च पञ्चभिः स्विष्टं यजुर्भिः प्रणतोऽस्मि यज्ञम्
devā ūcuḥ
purā kalpāpāye svakṛtamudarīkṛtya vikṛtaṃ tvamevādyastasmin salila uragendrādhiśayane .
pumān śeṣe siddhairhṛdi vimṛśitādhyātmapadaviḥ sa evādyākṣṇoryaḥ pathi carasi bhṛtyānavasi naḥ
||42||पुरा कल्पापाये स्वकृतमुदरीकृत्य विकृतं त्वमेवाद्यस्तस्मिन् सलिल उरगेन्द्राधिशयने ।
पुमान् शेषे सिद्धैर्हृदि विमृशिताध्यात्मपदविः स एवाद्याक्ष्णोर्यः पथि चरसि भृत्यानवसि नः
gandharvā ūcuḥ
aṃśāṃśāste deva marīcyādaya ete brahmendrādyā devagaṇā rudrapurogāḥ .
krīḍābhāṇḍaṃ viśvamidaṃ yasya vibhūman tasmai nityaṃ nātha namaste karavāma
||43||अंशांशास्ते देव मरीच्यादय एते ब्रह्मेन्द्राद्या देवगणा रुद्रपुरोगाः ।
क्रीडाभाण्डं विश्वमिदं यस्य विभूमन् तस्मै नित्यं नाथ नमस्ते करवाम
vidyādharā ūcuḥ
tvanmāyayārthamabhipadya kalevare'smin kṛtvā mamāhamiti durmatirutpathaiḥ svaiḥ .
kṣipto'pyasadviṣayalālasa ātmamohaṃ yuṣmatkathāmṛtaniṣevaka udvyudasyet
||44||त्वन्माययार्थमभिपद्य कलेवरेऽस्मिन् कृत्वा ममाहमिति दुर्मतिरुत्पथैः स्वैः ।
क्षिप्तोऽप्यसद्विषयलालस आत्ममोहं युष्मत्कथामृतनिषेवक उद्व्युदस्येत्
brāhmaṇā ūcuḥ
tvaṃ kratustvaṃ havistvaṃ hutāśaḥ svayaṃ tvaṃ hi maṃtraḥ samid darbhapātrāṇi ca .
tvaṃ sadasyartvijo dampatī devatā agnihotraṃ svadhā soma ājyaṃ paśuḥ
||45||त्वं क्रतुस्त्वं हविस्त्वं हुताशः स्वयं त्वं हि मंत्रः समिद् दर्भपात्राणि च ।
त्वं सदस्यर्त्विजो दम्पती देवता अग्निहोत्रं स्वधा सोम आज्यं पशुः
tvaṃ purā gāṃ rasāyā mahāsūkaro daṃṣṭrayā padminīṃ vāraṇendro yathā .
stūyamāno nadan līlayā yogibhiḥ vyujjahartha trayīgātra yajñakratuḥ
||46||त्वं पुरा गां रसाया महासूकरो दंष्ट्रया पद्मिनीं वारणेन्द्रो यथा ।
स्तूयमानो नदन् लीलया योगिभिः व्युज्जहर्थ त्रयीगात्र यज्ञक्रतुः
sa prasīda tvamasmākaṃ ākāṅkṣatāṃ darśanaṃ te paribhraṣṭasatkarmaṇām .
kīrtyamāne nṛbhirnāmni yajñeśa te yajñavighnāḥ kṣayaṃ yānti tasmai namaḥ
||47||स प्रसीद त्वमस्माकं आकाङ्क्षतां दर्शनं ते परिभ्रष्टसत्कर्मणाम् ।
कीर्त्यमाने नृभिर्नाम्नि यज्ञेश ते यज्ञविघ्नाः क्षयं यान्ति तस्मै नमः
maitreya uvāca
(anuṣṭup) iti dakṣaḥ kaviryajñaṃ bhadra rudrābhimarśitam .
kīrtyamāne hṛṣīkeśe sanninye yajñabhāvane
||48||(अनुष्टुप्) इति दक्षः कविर्यज्ञं भद्र रुद्राभिमर्शितम् ।
कीर्त्यमाने हृषीकेशे सन्निन्ये यज्ञभावने
bhagavān svena bhāgena sarvātmā sarvabhāgabhuk .
dakṣaṃ babhāṣa ābhāṣya prīyamāṇa ivānagha
||49||भगवान् स्वेन भागेन सर्वात्मा सर्वभागभुक् ।
दक्षं बभाष आभाष्य प्रीयमाण इवानघ
śrībhagavānuvāca
ahaṃ brahmā ca śarvaśca jagataḥ kāraṇaṃ param .
ātmeśvara upadraṣṭā svayaṃ dṛgaviśeṣaṇaḥ
||50||अहं ब्रह्मा च शर्वश्च जगतः कारणं परम् ।
आत्मेश्वर उपद्रष्टा स्वयं दृगविशेषणः
ātmamāyāṃ samāviśya so'haṃ guṇamayīṃ dvija .
sṛjan rakṣan haran viśvaṃ dadhre saṃjñāṃ kriyocitām
||51||आत्ममायां समाविश्य सोऽहं गुणमयीं द्विज ।
सृजन् रक्षन् हरन् विश्वं दध्रे संज्ञां क्रियोचिताम्
tasmin brahmaṇyadvitīye kevale paramātmani .
brahmarudrau ca bhūtāni bhedenājño'nupaśyati
||52||तस्मिन् ब्रह्मण्यद्वितीये केवले परमात्मनि ।
ब्रह्मरुद्रौ च भूतानि भेदेनाज्ञोऽनुपश्यति
yathā pumānna svāṅgeṣu śiraḥpāṇyādiṣu kvacit .
pārakyabuddhiṃ kurute evaṃ bhūteṣu matparaḥ
||53||यथा पुमान्न स्वाङ्गेषु शिरःपाण्यादिषु क्वचित् ।
पारक्यबुद्धिं कुरुते एवं भूतेषु मत्परः
trayāṇāṃ ekabhāvānāṃ yo na paśyati vai bhidām .
sarvabhūtātmanāṃ brahman sa śāntiṃ adhigacchati
||54||त्रयाणां एकभावानां यो न पश्यति वै भिदाम् ।
सर्वभूतात्मनां ब्रह्मन् स शान्तिं अधिगच्छति
maitreya uvāca
evaṃ bhagavatādiṣṭaḥ prajāpatipatirharim .
arcitvā kratunā svena devān ubhayato'yajat
||55||एवं भगवतादिष्टः प्रजापतिपतिर्हरिम् ।
अर्चित्वा क्रतुना स्वेन देवान् उभयतोऽयजत्
rudraṃ ca svena bhāgena hyupādhāvatsamāhitaḥ .
karmaṇodavasānena somapānitarānapi .
udavasya sahartvigbhiḥ sasnāvavabhṛthaṃ tataḥ
||56||रुद्रं च स्वेन भागेन ह्युपाधावत्समाहितः ।
कर्मणोदवसानेन सोमपानितरानपि ।
उदवस्य सहर्त्विग्भिः सस्नाववभृथं ततः
tasmā apyanubhāvena svenaivāvāptarādhase .
dharma eva matiṃ dattvā tridaśāste divaṃ yayuḥ
||57||तस्मा अप्यनुभावेन स्वेनैवावाप्तराधसे ।
धर्म एव मतिं दत्त्वा त्रिदशास्ते दिवं ययुः
evaṃ dākṣāyaṇī hitvā satī pūrvakalevaram .
jajñe himavataḥ kṣetre menāyāmiti śuśruma
||58||एवं दाक्षायणी हित्वा सती पूर्वकलेवरम् ।
जज्ञे हिमवतः क्षेत्रे मेनायामिति शुश्रुम
tameva dayitaṃ bhūya āvṛṅkte patimambikā .
ananyabhāvaikagatiṃ śaktiḥ supteva pūruṣam
||59||तमेव दयितं भूय आवृङ्क्ते पतिमम्बिका ।
अनन्यभावैकगतिं शक्तिः सुप्तेव पूरुषम्
etadbhagavataḥ śambhoḥ karma dakṣādhvaradruhaḥ .
śrutaṃ bhāgavatāt śiṣyād uddhavānme bṛhaspateḥ
||60||एतद्भगवतः शम्भोः कर्म दक्षाध्वरद्रुहः ।
श्रुतं भागवतात् शिष्याद् उद्धवान्मे बृहस्पतेः
idaṃ pavitraṃ paramīśaceṣṭitaṃ yaśasyamāyuṣyamaghaughamarṣaṇam .
yo nityadā''karṇya naro'nukīrtayed dhunotyaghaṃ kaurava bhaktibhāvataḥ
||61||इदं पवित्रं परमीशचेष्टितं यशस्यमायुष्यमघौघमर्षणम् ।
यो नित्यदाऽऽकर्ण्य नरोऽनुकीर्तयेद् धुनोत्यघं कौरव भक्तिभावतः
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ caturthaskandhe dakṣayajñasaṃdhāna saptamo'dhyāyaḥ .. 7 ..
fr:Le Bhâgavata Purâna/Livre IV/Chapitre 7