purañjanī mahārāja reme ramayatī patim
nārada uvāca
(anuṣṭup) itthaṃ purañjanaṃ sadhryag vaśamānīya vibhramaiḥ .
purañjanī mahārāja reme ramayatī patim
||1||(अनुष्टुप्) इत्थं पुरञ्जनं सध्र्यग् वशमानीय विभ्रमैः ।
पुरञ्जनी महाराज रेमे रमयती पतिम्
sa rājā mahiṣīṃ rājan susnātāṃ rucirānanām .
kṛtasvastyayanāṃ tṛptāṃ abhyanandadupāgatām
||2||स राजा महिषीं राजन् सुस्नातां रुचिराननाम् ।
कृतस्वस्त्ययनां तृप्तां अभ्यनन्ददुपागताम्
tayopagūḍhaḥ parirabdhakandharo raho'numantrairapakṛṣṭacetanaḥ .
na kālaraṃho bubudhe duratyayaṃ divā niśeti pramadāparigrahaḥ
||3||तयोपगूढः परिरब्धकन्धरो रहोऽनुमन्त्रैरपकृष्टचेतनः ।
न कालरंहो बुबुधे दुरत्ययं दिवा निशेति प्रमदापरिग्रहः
śayāna unnaddhamado mahāmanā mahārhatalpe mahiṣībhujopadhiḥ .
tāmeva vīro manute paraṃ yataḥ tamo'bhibhūto na nijaṃ paraṃ ca yat
||4||शयान उन्नद्धमदो महामना महार्हतल्पे महिषीभुजोपधिः ।
तामेव वीरो मनुते परं यतः तमोऽभिभूतो न निजं परं च यत्
(anuṣṭup) tayaivaṃ ramamāṇasya kāmakaśmalacetasaḥ .
kṣaṇārdhamiva rājendra vyatikrāntaṃ navaṃ vayaḥ
||5||(अनुष्टुप्) तयैवं रममाणस्य कामकश्मलचेतसः ।
क्षणार्धमिव राजेन्द्र व्यतिक्रान्तं नवं वयः
tasyāṃ ajanayat putrān purañjanyāṃ purañjanaḥ .
śatānyekādaśa virāḍ āyuṣo'rdhamathātyagāt
||6||तस्यां अजनयत् पुत्रान् पुरञ्जन्यां पुरञ्जनः ।
शतान्येकादश विराड् आयुषोऽर्धमथात्यगात्
duhitīrdaśottaraśataṃ pitṛmātṛyaśaskarīḥ .
śīlaudāryaguṇopetāḥ paurañjanyaḥ prajāpate
||7||दुहित्ईर्दशोत्तरशतं पितृमातृयशस्करीः ।
शीलौदार्यगुणोपेताः पौरञ्जन्यः प्रजापते
sa pañcālapatiḥ putrān pitṛvaṃśavivardhanān .
dāraiḥ saṃyojayāmāsa duhitṝ sadṛśairvaraiḥ
||8||स पञ्चालपतिः पुत्रान् पितृवंशविवर्धनान् ।
दारैः संयोजयामास दुहितॄ सदृशैर्वरैः
putrāṇāṃ cābhavan putrā ekaikasya śataṃ śatam .
yairvai paurañjano vaṃśaḥ pañcāleṣu samedhitaḥ
||9||पुत्राणां चाभवन् पुत्रा एकैकस्य शतं शतम् ।
यैर्वै पौरञ्जनो वंशः पञ्चालेषु समेधितः
teṣu tad rikthahāreṣu gṛhakośānujīviṣu .
nirūḍhena mamatvena viṣayeṣvanvabadhyata
||10||तेषु तद् रिक्थहारेषु गृहकोशानुजीविषु ।
निरूढेन ममत्वेन विषयेष्वन्वबध्यत
īje ca kratubhirghoraiḥ dīkṣitaḥ paśumārakaiḥ .
devān pitṝn bhūtapatīn nānākāmo yathā bhavān
||11||ईजे च क्रतुभिर्घोरैः दीक्षितः पशुमारकैः ।
देवान् पितॄन् भूतपतीन् नानाकामो यथा भवान्
yukteṣvevaṃ pramattasya kuṭumbāsaktacetasaḥ .
āsasāda sa vai kālo yo'priyaḥ priyayoṣitām
||12||युक्तेष्वेवं प्रमत्तस्य कुटुम्बासक्तचेतसः ।
आससाद स वै कालो योऽप्रियः प्रिययोषिताम्
caṇḍavega iti khyāto gandharvādhipatirnṛpa .
gandharvāstasya balinaḥ ṣaṣṭyuttaraśatatrayam
||13||चण्डवेग इति ख्यातो गन्धर्वाधिपतिर्नृप ।
गन्धर्वास्तस्य बलिनः षष्ट्युत्तरशतत्रयम्
gandharvyastādṛśīrasya maithunyaśca sitāsitāḥ .
parivṛttyā vilumpanti sarvakāmavinirmitām
||14||गन्धर्व्यस्तादृशीरस्य मैथुन्यश्च सितासिताः ।
परिवृत्त्या विलुम्पन्ति सर्वकामविनिर्मिताम्
te caṇḍavegānucarāḥ purañjanapuraṃ yadā .
hartumārebhire tatra pratyaṣedhat prajāgaraḥ
||15||ते चण्डवेगानुचराः पुरञ्जनपुरं यदा ।
हर्तुमारेभिरे तत्र प्रत्यषेधत् प्रजागरः
sa saptabhiḥ śataireko viṃśatyā ca śataṃ samāḥ .
purañjanapurādhyakṣo gandharvairyuyudhe balī
||16||स सप्तभिः शतैरेको विंशत्या च शतं समाः ।
पुरञ्जनपुराध्यक्षो गन्धर्वैर्युयुधे बली
kṣīyamāṇe svasaṃbandhe ekasmin bahubhiryudhā .
cintāṃ parāṃ jagāmārtaḥ sarāṣṭrapurabāndhavaḥ
||17||क्षीयमाणे स्वसंबन्धे एकस्मिन् बहुभिर्युधा ।
चिन्तां परां जगामार्तः सराष्ट्रपुरबान्धवः
sa eva puryāṃ madhubhuk pañcāleṣu svapārṣadaiḥ .
upanītaṃ baliṃ gṛhṇan strījito nāvidadbhayam
||18||स एव पुर्यां मधुभुक् पञ्चालेषु स्वपार्षदैः ।
उपनीतं बलिं गृह्णन् स्त्रीजितो नाविदद्भयम्
kālasya duhitā kācittrilokīṃ varamicchatī .
paryaṭantī na barhiṣman pratyanandata kaścana
||19||कालस्य दुहिता काचित्त्रिलोकीं वरमिच्छती ।
पर्यटन्ती न बर्हिष्मन् प्रत्यनन्दत कश्चन
daurbhāgyenātmano loke viśrutā durbhageti sā .
yā tuṣṭā rājarṣaye tu vṛtādātpūrave varam
||20||दौर्भाग्येनात्मनो लोके विश्रुता दुर्भगेति सा ।
या तुष्टा राजर्षये तु वृतादात्पूरवे वरम्
kadācid aṭamānā sā brahmalokān mahīṃ gatam .
vavre bṛhadvrataṃ māṃ tu jānatī kāmamohitā
||21||कदाचिद् अटमाना सा ब्रह्मलोकान् महीं गतम् ।
वव्रे बृहद्व्रतं मां तु जानती काममोहिता
mayi saṃrabhya vipulaṃ adāt śāpaṃ suduḥsaham .
sthātumarhasi naikatra mad yācñāvimukho mune
||22||मयि संरभ्य विपुलं अदात् शापं सुदुःसहम् ।
स्थातुमर्हसि नैकत्र मद् याच्ञाविमुखो मुने
tato vihatasaṅkalpā kanyakā yavaneśvaram .
mayopadiṣṭamāsādya vavre nāmnā bhayaṃ patim
||23||ततो विहतसङ्कल्पा कन्यका यवनेश्वरम् ।
मयोपदिष्टमासाद्य वव्रे नाम्ना भयं पतिम्
ṛṣabhaṃ yavanānāṃ tvāṃ vṛṇe vīrepsitaṃ patim .
saṅkalpastvayi bhūtānāṃ kṛtaḥ kila na riṣyati
||24||ऋषभं यवनानां त्वां वृणे वीरेप्सितं पतिम् ।
सङ्कल्पस्त्वयि भूतानां कृतः किल न रिष्यति
dvau imau anuśocanti bālau asadavagrahau .
yallokaśāstropanataṃ na rāti na tadicchati
||25||द्वौ इमौ अनुशोचन्ति बालौ असदवग्रहौ ।
यल्लोकशास्त्रोपनतं न राति न तदिच्छति
atho bhajasva māṃ bhadra bhajantīṃ me dayāṃ kuru .
etāvān pauruṣo dharmo yadārtān anukampate
||26||अथो भजस्व मां भद्र भजन्तीं मे दयां कुरु ।
एतावान् पौरुषो धर्मो यदार्तान् अनुकम्पते
kālakanyoditavaco niśamya yavaneśvaraḥ .
cikīrṣurdevaguhyaṃ sa sasmitaṃ tāmabhāṣata
||27||कालकन्योदितवचो निशम्य यवनेश्वरः ।
चिकीर्षुर्देवगुह्यं स सस्मितं तामभाषत
mayā nirūpitastubhyaṃ patirātmasamādhinā .
nābhinandati loko'yaṃ tvāṃ abhadrāṃ asammatām
||28||मया निरूपितस्तुभ्यं पतिरात्मसमाधिना ।
नाभिनन्दति लोकोऽयं त्वां अभद्रां असम्मताम्
tvaṃ avyaktagatirbhuṅkṣva lokaṃ karmavinirmitam .
yā hi me pṛtanāyuktā prajānāśaṃ praṇeṣyasi
||29||त्वं अव्यक्तगतिर्भुङ्क्ष्व लोकं कर्मविनिर्मितम् ।
या हि मे पृतनायुक्ता प्रजानाशं प्रणेष्यसि
prajvāro'yaṃ mama bhrātā tvaṃ ca me bhaginī bhava .
carāmyubhābhyāṃ loke'smin avyakto bhīmasainikaḥ
||30||प्रज्वारोऽयं मम भ्राता त्वं च मे भगिनी भव ।
चराम्युभाभ्यां लोकेऽस्मिन् अव्यक्तो भीमसैनिकः
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ caturthaskandhe puraṃjanopākhyāne saptaviṃśo'dhyāyaḥ .. 27 ..