tasya ha kalyāṇo loka āsa| sa hovāca - tata, kasyāyaṃ loka iti| mameti hovāca. atha hānyo lokaḥ kalyāṇatara āsa| kasyo asāv iti| taveti hovāca| sa hovāca - tata, yat tvaṃ mad bhūyo dadivān asi, bhūyas te mad anūktam. atha kathaṃ tavāyaṃ loko, 'sau mameti| sa hovāca - vratapayoddhyo vai kila putrakāsau loka āsa| vratopayodhitara eva nau tvam asi| tasmād ayaṃ mama loko 'sau taveti| gaccheti hovāca, saṃ vāvāpsyasi| yaṃ vāva kāmaṃ kamitāsi, sa te kāmas samardhitā| vakritās tv evāṃgulīḥ kurutād iti| sa ha samāpa| sa ha samāpyovācāpipātra eva syo brāhmaṇānām astv iti| sa hāpipātra eva brāhmaṇānām āsa| tato ha vā idam arvācīnam ārjiśvanā apipātrāḥ
athaiṣa citistomaḥ| prajananakāmo yajeta| tasya pṛṣṭhasya ṣaḍahasya stomā bhavanty - ṛtavo vai pṛṣṭhāni| saṃvatsara ṛtavaḥ| saṃvatsaraḥ prajananaṃ - sa yaḥ prajananaṃ sa mā prajanayād iti| tasyobhaye stomā bhavanty ayujaś ca yugmantaś ca| etad vai daivyaṃ mithunaṃ prajananaṃ yad ubhaye stomāḥ| tad yad daivyaṃ mithunaṃ prajananaṃ tan mā prajanayād iti| tasyobhe bṛhadrathantare sāmanī bhavataḥ| etad vai daivyaṃ mithunaṃ prajananaṃ yad ubhe bṛhadrathantare| tad yad daivyaṃ mithunaṃ prajananaṃ tan mā prajanayād iti| tasya dvādaśa stotrāṇi bhavanti - dvādaśa māsās saṃvatsaraḥ| saṃvatsaraḥ prajananaṃ - sa yaḥ prajananaṃ sa mā prajanayād iti| tasya caturviṃśati stutaśastrāṇi bhavanti - caturviṃśatyardhamāsas saṃvatsaraḥ| saṃvatsaraḥ prajananaṃ - sa yaḥ prajananaṃ sa mā prajanayād iti| atho āhu svargakāma evainena yajeteti| tasya pṛṣṭhyasya ṣaḍahasya stomā bhavanty - ṛtavo vai pṣṭhāni| saṃvatsara ṛtavaḥ| saṃvatsara svargo loka - svargasyaiva lokasya samaṣṭyai| tasyobhe bṛhadrathantare sāmanī bhavata svargye, svargasyaiva lokasya samaṣṭyai| tasya dvādaśa stotrāṇi bhavanti - dvādaśa māsās saṃvatsaraḥ| saṃvatsara svargo loka - svargasyaiva lokasya samaṣṭyai| tasya caturviṃśati stutaśastrāṇi bhavanti - caturviṃśatyardhamāsas saṃvatsaraḥ| saṃvatsara svargo loka - svargasyaiva lokasya samaṣṭyai
tasya dvyuttarāṇy uttarāṇi stotrāṇi bhavanti| dvipād vai yajamānaḥ| yajamānam eva tat svarge loke pratiṣṭhāpayati| atho āhur iṣṭake evaite upadhīyeteti| atho dyāvāpṛthivī evātho bṛhdrathantare evātho ahorātrāv evātho avasravāv evātho apacchādāvaiva| chadir iva ha khalu vā eṣa yajñakratuḥ| na ha vai chadiṣmato gṛhān ativarṣati. nainaṃ pāpmātivarṣati ya evaṃ veda| atho āhur anviṣṭīnāṃ hed vā eṣa eko yajñakratur iti| sa yas saṃvatsarabhṛtā vā saṃvatsarabhṛtā vāgninā cityena yajeta, sa etena yajeta| sadyo haivāsya saṃvatsara ṛtuśo māsaśo 'rdhamāsaśo rātriśo 'nviṣṭo bhavati| tad yat pṛṣṭhyasya ṣaḍahasya stomā bhavanty - ṛtavo vai pṛṣṭhāni| saṃvatsara ṛtavas - tenartuśaḥ| atha yad dvādaśastotrāṇi bhavanti - dvādaśa māsās saṃvatsaras- tena māsaśaḥ| atha yac caturviṃśati stutaśastrāṇi bhavanti - caturviṃśatyardhamāsas saṃvatsaras - tenārdhamāsaśaḥ| atha yac caturviṃśati stutaśastrāṇi bhavanti - caturviṃśatyardhamāsas saṃvatsaras - tenārdhamāsaśaḥ| atha yat trīṇi ṣaṣṭiśatāni stotryā bhavanti - tāvatīs saṃvatsarasya rātrayas -tena rātriśaḥ| sadyo haivāsya saṃvatsaro 'nviṣṭo bhavati ya evaṃ veda
athaitau rāśi-marāyau| prajananakāmo haitābhyāṃ yajeta| prajāpatir vā akāmayata bahuḥ prajayā paśubhiḥ prajāyeya| dvandvaṃ prajāḥ paśūn sṛjeyeti| sa etau yajñāv apaśyat| tāv āharata| tābhyām ayajata| tato vai sa bahuḥ prajayā paśubhiḥ prajāyata| dvandvaṃ prajāḥ paśūn asṛjata| sa yaḥ kāmayeta bahuḥ prajayā paśubhiḥ prajāyeya, dvandvaṃ prajāḥ paśūn sṛjeyeti, sa etābhyāṃ yajeta| bahur prajayā paśubhiḥ prajāyate, dvandvaṃ prajāḥ paśūn sṛjate| sa rāśiś catuścatvāriṃśo bhavati, rathantarasāmā| brahma vai rathantaraṃ, kṣatraṃ catuścatvāriṃśaḥ| brahmaṇā ca kṣatreṇa ca sayugbhyāṃ bahuḥ prajayā paśubhiḥ prajāyā iti| yad v evaitāni stotrāṇi bahulāny udapadyanta iva tasmād rāśiḥ| aṣṭācatvāriṃśo marāyo bhavati bṛhatsāmā| brahma vā aṣṭācatvāriṃśaḥ, kṣatraṃ bṛhat| dve hi te gāyatryau yad aṣṭācatvāriṃśaḥ| brahmaṇā ca kṣatreṇa ca sayugbhyāṃ bahuḥ prajayā paśubhiḥ prajāyā iti| yad v evaitāni stotrāṇi jyāyāṃsīva ca bhavanti tasmān marāyaḥ| jyāyān hy eva rāśer marāyo bhavati
tau vā etau bhūmaiva stomānām| tau yau bhūmā stomānāṃ tābhyāṃ bahuḥ prajayā paśubhiḥ prajāyā iti| tayos saha dīkṣā, saha krayas, sahopasadaḥ| krītvā tu nānopanahyanti| nānartvijo bhavanti| tad āhus saṃsavo vā eṣa yan nānartvijo bhavanti| yan nvāva dūrāt saṃsūyate tad aramaṇīyam| atha kiṃ yad antikāt samānā evartvija syur iti| no ha tu tathā sadyas saṃtiṣṭheyātāṃ nānaivartvija syuḥ| te vāva samānaṃ pravaraṃ pravṛṇate, samānīm āśiṣam āśāsate| tasmān nānaivartvija syur iti| atho āhū rāśinaiva pūrveṇeṣṭvāvabhṛthād udetya marāyāya dīkṣeteti| ayamau ha tu tathā syātām| samānī hi yamayor yonis, saha jāyete, saha vardhete| tasmāt sahaiva syātām iti| tābhyāṃ haitābhyām ugrāyudho mānaścitta īje| atho alando vātsyas tayor ha paraśśatā anyasmin samā āsuḥ, paraśśatā anyasmin| tathā bahur ha prajajñāte| bahuḥ prajayā paśubhiḥ prajāyate ya evaṃ veda
athaite jyotir gaur āyur iti stomā bhavanti| gaur āyur askandat| tato jyotir ajāyata| ayaṃ vai loka āyur asau gaur idam evāntarikṣaṃ jyotiḥ| tam etaṃ purastād akurvātāṃ, yathā putram evam| ito vā ayam ūrdhvo loko 'rvāṅ asāv amutaḥ| tad idam enayoḥ purastāj jyotiḥ paryūḍhaṃ, tena paśyāmaḥ| tau yogam upaprayantāv antam abhi jyotir vyudauhatām| sa yathā pitarau putraṃ pūrvaṃ yantaṃ paścād anviyātāṃ , tādṛk tat| etan mithunīstomā bhavanti yad vijyante| madhye vai jāyāpatyoḥ putraḥ śete| tau yathā mithunībhaviṣyantāv itthād vetthād vā putraṃ parihareyātāṃ tādṛg evaitat| ta eta ūnātiriktā mithunā prajanaya stomāḥ| sa yaḥ kāmayeta bahuḥ prajayā paśubhiḥ prajāyeyeti sa etair yajeta| bahur eva prajayā paśubhiḥ prajāyate
athaiṣa śunaskarṇastomaḥ| śunaskarṇo ha vai vārṣṇyakaḥ puṇyakṛd āpāpakṛd āsa| sa ha cakame - puṇyam evāsmin loke kṛtvā pāpaṃkṛtya svargaṃ lokaṃ gaccheyam iti| sa etaṃ yajñam apaśyat| tam āharat| tenāyajata| tato vai sa puṇyam evāsmin loke kṛtvā pāpaṃkṛtya svargaṃ lokam agacchat| sa yaḥ puṇyakṛt kāmayeta puṇyam evāsmin loke kṛtvā pāpaṃkṛtya svargaṃ lokaṃ gaccheyam iti, sa etena yajeta| puṇyam evāsmin loke kṛtvā pāpaṃkṛtya svargaṃ lokaṃ gacchati| sa trivṛd bhavati| parāṅ iva ha vā eṣaḥ| svargam eva lokam abhinirmṛṣṭo yat trivṛt stomaḥ| parāṅ evaitena svargaṃ lokam eti| tasya parāṃcy eva stotrāṇi bhavanti, parāñci śastrāṇi, parāñci pṛṣṭhāni, parācīr viṣṭutayaḥ| parāṅ eva sarvo bhavati| pravatīṣu stuvanti| parāñcam evainaṃ tad amuṃ lokaṃ gamayanti
tasya vāmadevyaṃ pṛṣṭhaṃ bhavati svāram| svārāṇi sarvāṇi sāmāny avakalpayanti| prāṇo vai svaraḥ| prāṇair eva tat prāṇān udgātā yajamānasya nisvarati| tad āhur yajñāyajñīyasya stotre jaghanena gārhapatyaṃ dakṣiṇā prāvṛtya nipadyeta| tata eva svargaṃ lokam etīti| tad u vā āhur vikarṣo vai tathā yajñasya bhavati yad asaṃsthite nipadyeta| yadaiva sarvaṃ karma saṃtiṣṭheta yadā vaśayā careyuḥ| atha jaghanenāhavanīyaṃ dakṣiṇā prāvṛtya nipadyeta| tata eva svargaṃ lokam etīti| asau vā āditya āhavanīyaḥ| eṣa vai svargo lokaḥ| etasmin eva tat svarge loke 'ntata pratitiṣṭhati
athaiṣa manustomaḥ| manuś ca vai yamaś ca vaivasvatāv āstām| so 'kāmayata manur asmai māṃ lokāya rājyāya devās suvīrann amuṣmai yamam iti| sa etaṃ yajñam apaśyat| tam āharat| tenāyajata| tato vai tam asmai lokāya rājyāya devā asuvatāmuṣmai yamam| sa vā eṣa sadaśo bhavati| sadaṃśo(saṃdaṃśo?) ha vā eṣa yat sadaśaḥ| sa yathā saṃdaṃśena saṃdaśya hared evam evainam etena saṃdaṃśe| saṃdaśyāsmāl lokād amuṃ lokaṃ jahāra| tasya rathantaraṃ pṛṣṭhaṃ bhavati| vajro vai rathantaram| vajreṇaivainaṃ tad asmāl lokād amuṃ lokam abhinirjaghāna| sa yo bhrātṛvyavān syād yo abhicared ya spardheta sa etena yajeta| etenaivaitaṃ saṃdaṃśena saṃdaśyāsmāl lokād amuṃ lokaṃ harati| vajro vai rathantaram| vajreṇaivainaṃ tad asmāl lokād amuṃ lokam abhinirhanti| tasmiñ etāni ghorāṇi sāmāny avakalpayanti
jamadagnes saptahaṃ vidrathaṃ cakṣuṃṣīti yāny abhicaraṇīyasya rūpaṃ sāmāni tāni stomam eva tadrūpeṇa samṛddhayanti| atho āhur annādyakāma evainena yajeteti| sarvo ha vā anyo virājam atiṣṭauti| eṣa ha vāva virājaṃ nātiṣṭauti yo daśabhi stute| daśākṣarā virāṭ| annaṃ virāṭ| virāja evānnādyasyāvaruddhyai| tasya rathantaraṃ pṛṣṭhaṃ bhavaty - annaṃ vai rathantaram - annādyasyaivāvaruddhyai| tasminn etāni sāmāny avakalpayanty - arkārkapuṣpe dairghaśravasam iti yāny annādyasya rūpaṃ sāmāni tāni| stomam eva tadrūpeṇa samṛddhayanti