athaiṣa vividhaḥ| tasya jyotir agniṣṭomo gaur ukthya āyur ukthyo jyotir agniṣṭoma āyur atirātro jyotir agniṣṭomo gaur ukthya āyur ukthyo jyotir agniṣṭomaḥ| paśukāmo haitena yajeta| tasyaiṣo 'nyatassaṃgo goāyuṣī ukthyāv antarau bhavataḥ| paśavo vā ukthāni| tayoḥ pañca śatāni stotryāḥ| jyotiṣī agniṣṭomāv abhito bhavataḥ| brahma vai jyotir agniṣṭomaḥ| brahmaṇaiva tad ubhayataḥ paśūn parigṛhṇīte 'parāvāpāya| nāsya vittaṃ paropyate ya evaṃ veda| āyur atirātro madhye bhavati|tad yathā ha vai vividhas, tasya madhye pṛthvī vānavavardāya, tādṛk tad eṣa u evānyatassaṃgaḥ| goāyuṣī ukthyāv antarau bhavataḥ| paśavo vā ukthāni| tayoḥ pañca śatāni stotriyāḥ| jyotiṣī agniṣṭomāv abhito bhavataḥ| brahma vai jyotir agniṣṭomaḥ| brahmaṇaiva tad ubhayataḥ paśūn parigṛhṇīte 'parāvāpāya| nāsya vittaṃ paropyate ya evaṃ veda
athaite daśarātrāḥ| abhicaryamāṇo haitena yajeta yad daśarātraḥ| daśaitāny ahāni bhavanti| daśa puruṣe prāṇāḥ| ahneva prāṇaṃ parigṛhṇīte, 'hnā prāṇam, ahnā prāṇaṃ, na tatas tasya sa prāṇo 'tiśayeyam| asyābhicaraṃs stṛṇvīta| atho āhur - abhicarann evainena yajeteti| daśaitāny ahāni bhavanti| daśa puruṣe prāṇāḥ| ahnaiva parasya prāṇaṃ stṛṇute, 'hnā prāṇam, ahnā prāṇam| na tataḥ parasya sa prāṇaḥ pariśiṣyate| yenābhicaryamāṇo jīvet| etad dha vai jyaiṣṭhyaṃ karmaṇāṃ yad eṣa saumyo 'dhvaro daśarātro vidhayā vidhīyate| tad yaj jyaiṣṭhyaṃ karmaṇāṃ tena no yajño vihito 'sad iti
etad dha vai paramaṃ vācaḥ krāntaṃ yad daśeti| etāvad dha paramaṃ vāk cakrame| tad yat paramaṃ vācaḥ krāntaṃ tat sarvam āpnavānīti| atho āhur - annādyakāma evainena yajeteti| sarvo ha vā anyo virājam atiṣṭauti| eṣa ha vāva virājaṃ nātiṣṭauti yo daśabhi stute| daśākṣarā virāṭ| annaṃ virāṭ| ahnaiva virājam avarunddhe, 'hnā virājam, ahnā virājam| sa daśamenaivāhnā sarvāṃ virājam annādyam avaruddhyāntata uttiṣṭhati| puruṣo ha vāva virājam atiśaye| daśaitāny ahāni bhavanti, rātrir ekādaśī| daśa puruṣe prāṇā, ātmaikādaśaḥ| puruṣo ha vā eṣa virājy adhyūḍho 'niṣpādāya| na ha vai gaur nāśvo nāśvataro virājam adhitiṣṭhati| puruṣo ha vāva virājam adhitiṣṭhati| tasmāt puruṣaḥ paśūnām attā| attā paśūnāṃ bhavaty adhi virājaṃ tiṣṭhati, ya evaṃ veda
indro vṛtraṃ vajreṇādhyasya nāstṛṣīti manyamānas sa vyasmayata| sa harito vismito 'jarat| sa aikṣata - kathaṃ nv aham asya harimṇaḥ pāpmano daśamīṃ nirdaśyaṃ gaccheyam iti| sa etaṃ daśarātraṃ yajñam apaśyat| tam āharat| tenāyajata| tato vai sa tasya harimṇaḥ pāpmano daśamīṃ nirdaśyam agacchat| gacchati ha harimṇaḥ pāpmano daśamīṃ nirdaśyaṃ , ya evaṃ veda| tasmād uta viddhaṃ vā vijātaṃ vāvatīrṇinaṃ vā pṛcchanti nirdaśyo 'bhūd iti| tasya ha vāva te tad dharimṇaḥ pāpmano daśamīṃ nirdaśyaṃ gacchanti| gacchati ha harimṇaḥ pāpmano daśamīṃ nirdaśyaṃ ya evaṃ veda
athaiṣa trikakup| prajananakāmo haitena yajeta| trivṛtpañcadaśau stomau bhavataḥ| ūnātiriktau mithunau prajanī| ūnam anyasyātiriktam anyasya| ūnātiriktād vai mithunāt prajāḥ paśavaḥ prajāyante| tābhyāṃ trivṛtaṃ stomaṃ paryūhanti| tam eva tau prajanayataḥ| saptadaśaikaviṃśau stomau bhavataḥ| ūnātiriktau mithunau prajanī| ūnam anyasyātiriktam anyasya| ūnātiriktād vai mitunāt prajāḥ paśavaḥ prajāyante| tābhyāṃ saptadaśaṃ stomaṃ paryūhanti| tam eva tau prajanayataḥ| triṇavastrayastriṃśau stomau bhavataḥ| ūnātiriktau mithunau prajanī| ūnam anyasyātiriktam anyasya| ūnātiriktād vai mithunāt prajāḥ paśavaḥ prajāyante| tābhyāṃ triṇavaṃ stomaṃ paryūhanti| tam eva tau prajanayataḥ| tad āhur - āpyante vā etat stomā, āpyante chandāṃsy, āpyante devatā, āpyanta ṛtavo gṛhā(?), yad eṣa pṛṣṭhyaṣ ṣaḍaha āpyanta (?) iti| āgneyīṣva ayātayāmnīṣu sapte 'hani stuvīran| agrnir vai devānām ayātayāmā| agnim eva tad devānām ayātayāmānaṃ paśyanto yajante| aindrīṣva ayātayāmnīṣu aṣṭame 'hani stuvīran| indro vai devānām ayātayāmā| indram eva tad devānām ayātayāmānaṃ paśyanto yajante| vaiśvadevīṣv ayātayāmnīṣu navame 'hani stuvīran| viśve vai devā devānām ayātayāmānaḥ| viśvān eva devāṃs tad devānām ayātayāmanaḥ paśyanto yajante| sarvastomo 'tirātro bhavati, sarveṣāṃ lokānām abhijityā abhikrāntyai| sarvaṃ hīdaṃ stomā eva| atho yān imān ekaikān stomān upāgāma, tān sārdham ṛddhvā, teṣu pratiṣṭhāyodṛcam aśnavāmahā iti
athaiṣa pañcayajñakratuḥ| yāḥ pañca daivīr ācchadas tāsām eṣarddhiḥ| yaḥ pāṃkto yajño ye pāṃktāḥ paśavo yat pāṃktam annādyaṃ ye pañcartavo yat kiṃ ca pañca pañca tasyaiṣā sarvasyarddhis tasyopāptiḥ| tasyo etasya na rātrim upayanti ned virājam atiṣuvāmeti| tad āhur - ati vai daśarātro yajñasya mātrām eti| tad yad eṣa pañcayajñakratur bhavati pañcāhe śrutas taṃ kāmam ṛdhnavāni yo daśarātra iti| sarvastomo 'tirātro bhavati, sarveṣāṃ lokānām abhijityā abhikrāntyai| sarvaṃ hīdaṃ stomā eva| atho yān imān ekaikān stomān upāgāma tān sārdham ṛddhvā teṣu pratiṣṭhāyodṛcam aśnavāmahā iti|| athaiṣa saptayajñakratuḥ| yās sapta daivīr ācchadas tāsām eṣarddhiḥ| yās saptapadāś śakvaryo, ye sapta grāmyāḥ paśavo, yāni sapta caturuttarāṇi chandāṃsi, ye sapta mukhyāḥ prāṇā, yāni saptaviṃśatir divyāni nakṣatrāṇi, yas saptaviṃśa stomo yat kiṃ ca sapta sapta, tasyaiṣā sarvasyarddhis tasyopāptiḥ| tad āhur - ati vai daśarātro yajñasya mātrām eti| tad yad eṣa saptayajñakratur bhavati saptāhe śrutas taṃ kāmam ṛdhnavāni yo daśarātra iti| sarvastomo 'tirātro bhavati sarveṣāṃ lokānām abhijityā abhikrāntyai| sarvaṃ hīdaṃ stomā eva| atho yān imān ekaikān stomān upāgāma tān sārdham ṛddhvā teṣu pratiṣṭhāyodṛcam aśnavāmahā iti
athaiṣa mahātrikakup| ya śrīkāmaḥ purodhākāma syāt sa etena yajeta| trīṇi varṣmāṇi tisra śriyas traya ime lokāḥ| tad evaitenāvarunddhe| trivṛtā pañcadaśaṃ pariṣṭubanti| brahma vai trivṛt, kṣatraṃ pañcadaśaḥ| brahmaṇaiva tat kṣatraṃ parigṛhṇanti| saptadaśenaikaviṃśaṃ pariṣṭubanti| brahma vai saptadaśaḥ kṣatram ekaviṃśaḥ| brahmaṇaiva tat kṣatraṃ parigṛhṇanti| triṇavena trayastriṃśaṃ pariṣṭubanti| brahma vai triṇavaḥ, kṣatraṃ trayastriṃśaḥ| brahmaṇaiva tat kṣatraṃ parigṛhṇanti| yado vai brahmaṇā kṣatraṃ parigṛhṇāty atha sa tasya purodhāṃ gacchati, gacchati purodhāṃ , pura enaṃ dadhate
sa vā eṣa mahātrikakub bhavati| trayo ha vā eṣāṃ lokānāṃ kakubhaḥ| agnir vā asya lokasya kakub, vāyur antarikṣasyādityo divaḥ| kakubhām eko bhavati, ya evaṃ veda| viśvajit sarvapṛṣṭhātirātro bhavati| śrīr vai varṣma pṛṣṭhāni| śriyam eva tad varṣma pṛṣṭhāny abhyārohati| ojo vai vīryaṃ pṛṣṭhāni| ojasaiva tad vīryeṇāntataḥ purodhāṃ parigṛhṇīte| nānāgniṣṭomasāmāni bhavanty anyo 'nyasyānanuyānāya| śaṃ no devīr abhīṣṭaye, taṃ gūrdhayā svarṇaram iti yajñāyajñīyaṃ ca sākamaśvaṃ ca| agne vājasya gomato, viśoviśo vo 'tithim iti śrudhīyaṃ ca viśoviśīyaṃ ca| ā te agna idhīmahi, mūrdhānaṃ divo aratiṃ pṛthivyā iti saṃjayaṃ ca dairghaśravasaṃ ca| agniṃ naro dīdhitibhir araṇyos, tvam agne gṛhapatir iti bṛhac cāgneyaṃ samantaṃ ca| samiddham agniṃ samidhā girā gṛṇa, ā no yajñaṃ divispṛśam iti rājovājīyaṃ ca bṛhac ca
tena haitena jabālam āruṇir yājayāṃcakāra| saha trayāṇāṃ nigṛdhnānāṃ purodhāṃ jagāma - kāśyasya kausalyasyaikṣvākasyeti| tasya ha śrīr āsa kalyāṇī| tasya ha sma tac chriyaṃ dṛṣṭvā śvetaketuḥ pitrā vadate - palita yajñakāma anyān eva śriyā yaśasā samañjaś carasi, nātmānam iti| neti ha smāha| mā mā putraka vocaḥ| yajñakratur eva me vijñāta āsa| taṃ pāpaka iva brahmabandhuke vyajijñāse| sa kila tathaivāsa yathā ma enam anūcuḥ| tato vā atitarām iva| sa vā eṣa yajño mṛtyor eva nikṛtiḥ| devā vai mṛtyor abibhayur ye svarge loke| tasmāt te prajāpatim evopadhāvan| tebhya etaṃ daśarātraṃ yajñaṃ vyadadhāt| tam āharan| tenāyajanta
te trivṛtāstuvata| trivṛtā vai stuvata iti mṛtyuḥ pañcadaśam abhiparyetyātiṣṭhad idam ata eṣyantīti| taṃ pañcadaśe 'nvāgacchan| taṃ tata udarundhan| sa saptadaśam abhyudakrāmat| athetare pañcadaśena stutvā trivṛtaiva punar astuvata| trivṛtā vai stuvata iti mṛtyuḥ pañcadaśam evābhipratyādravad idam evāta eṣyantīti| athetare saptadaśam abhyatyakrāman| te saptadaśenāstuvata| saptadaśena vai stuvata iti mṛtyur ekaviṃśam abhiparyetyātiṣṭhad idam ata eṣyantīti| tam ekaviṃśe 'nvāgacchan| taṃ tata udarundhan| sa triṇavam abhyudakrāmat| athetara ekaviṃśena stutvā saptadaśenaiva punar astuvata| saptadaśena vai stuvata iti mṛtyur ekaviṃśam evābhipratyādravad idam evāta eṣyantīti| athetare triṇavam abhyatyakrāman| te triṇavenāstuvata| triṇavena vai stuvata iti mṛtyus trayastriṃśam abhiparyetyātiṣṭhad idam ata eṣyantīti| taṃ trayastriṃśe 'nvāgacchan| taṃ tata udarundhan| sa chandomān abhyudakrāmat| athetare trayastriṃśena stutvā triṇavenaiva punar astuvata| triṇavena vai stuvata iti mṛtyus trayastriṃśam evābhipratyādravad idam evāta eṣyantīti