athaita ṛtuṣṭomāḥ| ṛtavo vā akāmayanta samānena yajñena samānīm ṛddhim ṛdhnuyāmāvānnādyaṃ rundhīmahi, punarnavāḥ punarnavā syāmeti| ta etān yajñān apaśyan| tān āharanta| tair ayajanta| sa vasantaḥ prathamo 'yajata| sa etenāyajata| sa etām evarddhim ārdhnod etad annādyam avārunddhaitāṃ punarnavatāṃ yaiṣā vasantasya| atha śiśira aikṣata - yenaiveme pūrvā iṣṭvārātsus teno evāhaṃ yajā iti| sa etenaivāyajata| sa etām evarddhim ārdhnod etad annādyam avārunddhaitāṃ punarnavatāṃ yaiṣā śiśirasya
śaśvad dhaiṣām eṣa evarddhatamaḥ| etaṃ hy eva prāpya gor aśvasya puruṣasyaitam eva rūpam abhyavaiti| tad etad anantaṃ devacakram akṣitaṃ punarnavam ā ca parā ca parivartate| sa ya etad evaṃ vedaitām evānantatām etām akṣitim etāṃ punarnavatāṃ jayati| sa yaḥ kāmayeta samānena yajñena samānīm ṛddhim ṛdhnuyāmāvānnādyaṃ rundhīya punarnavaḥ punarnava syām iti sa etair yajeta| sa vasante prathamena yajeta| sa etām evarddhim ṛdhnoti etad annādyam avarunddha etāṃ punarnavatāṃ yaiṣā vasantasya| grīṣme dvitīyena yajeta| varṣāsu tṛtīyena yajeta| śaradi caturthena yajeta| heman pañcamena yajeta| śiśire ṣaṣṭhena yajeta| sa etām evarddhim ṛdhnoty etad annādyam avarunddha etāṃ punarnavatāṃ yaiṣā śiśirasya
sa hartūnām evaiko bhavati| ṛtūn evāpyety akṣayyaṃ hāsyāvyavacchinnaṃ sukṛtaṃ bhavati| punarnavo haiva sukṛtenāpyāyamāna eti| te pañca stotryā bhavanti| yaḥ pāṃkto yajño, ye pāṃktāḥ paśavo, yat pāṃktam annādyaṃ, ye paṃcartavo, yat kiṃ ca pañca pañca tasyaiṣā sarvasyarddhis tasyopāptiḥ| teṣām u ekaikasya ṣaṣṭi ṣaṣṭi stotryā bhavanti| tāvatīr ṛto rātrayaḥ| tenartūn nātiṣṭuvanti| teṣām u sarveṣāṃ trīṇi ṣaṣṭiśatāni stotryā bhavanti| tāvatīs saṃvatsarasya rātrayaḥ| rātriśa eva tat saṃvatsaram āpnuvanti| tad āhuḥ - pṛṣṭhāny evopetyānīti| pṛṣṭhād vāva pṛṣṭham upeyāt| pṛṣṭhāni hy ṛtava iti| sa rathantarasāmaiva prathama syād atha bṛhatsāmātha vairūpasāmātha vairājasāmātha śakvarīsāmātha revatīsāmottama syād iti| tad u vā āhur dīkṣopasadbhissutyāyai pṛṣṭhāni vyavacchidyeran| yad evaṃ kuryur dūre dūra iva vai pṛṣṭhāny upayanti| pṛṣṭhaṃ vāva pṛṣṭham abhivoḍhum arhati| upajo vā eṣā bṛhadrathantarayor yad etāni sāmāni| bṛhadrathantare vai vicchinnasya yajñasya santatyau| tasmād bṛhadrathantarābhyām eva syur iti| sa rathantarasāmaiva prathama syād atha bṛhatsāmātha rathantarasāmātha bṛhatsāmātha rathantarasāmātha bṛhatsāmottama syād iti| teṣu yāny ṛtunidhanāni yāny ṛtunidhanāni sāmāni tāny avakalpayanti svargyāṇi, svargasya lokasya samaṣṭyā ahorūpāṇāṃ ca samṛddhyai
athaite diśāṃ stomāḥ| diśo vā akāmayanta - samānena yajñena samānīm ṛddhim ṛdhnuyāma pratitiṣṭhemānantaṃ svargaṃ lokaṃ jayemeti| tā etān yajñān apaśyan| tān āharanta| tair ayajanta| seyaṃ prācī dik prathamāyajata| saitenāyajata| saitām evarddhim ārdhnod, etāṃ pratiṣṭhām etam anantaṃ svargaṃ lokam ajayat| sa eṣa etasyānanta svargo loko jitaḥ| sa yo ha vā api bahūny evāhāni prāṅ iyān naivaitasyā antaṃ vindet| atheyam ūrdhvā dig aikṣata yenaivemāḥ pūrvā iṣṭvārātsus teno evāhaṃ yajā iti| saitenaivāyajata| saitām evarddhim ārdhnod etāṃ pratiṣṭhām etam anantaṃ svargaṃ lokam ajayat| sa eṣa etasyānanta svargo loko jitaḥ| sa yo ha vā api bahūny evāhāny ūrdhva iyān naivaitasyā antaṃ vindet
tad āhuḥ pṛṣṭhāny evopetyānīti| pṛṣṭhād vāva pṛṣṭham upeyāt| pṛṣṭhāni hi diśa iti| sa rathantarasāmaiva prathama syād atha bṛhatsāmātha vairūpasāmātha vairājasāmātha śakvarīsāmā ca revatīsāmā cottama syād iti| tad u vā āhur dīkṣopasadbhis sutyāyai pṛṣṭhāni vyavacchidyeran| yad evaṃ kuryur dūre dūra iva vai pṛṣṭhāny upayanti| pṛṣṭhaṃ vāva pṛṣṭham abhivoḍhum arhati| upajo vā eṣā bṛhadrathantarayor yad etāni sāmāni| bṛhadrathantare vai vicchinnasya yajñasya santatyau tasmād bṛhadrathantarābhyām eva syur iti| sa rathantarasāmaiva prathama syād atha bṛhatsāmātha rathantarasāmātha bṛhatsāmātha rathantarasāmā ca bṛhatsāmā cottama syād iti
ta u vai paṃca paṃcaviṃśā bhavanti| tato yā viṃśatir virāṭ sā| atha yāś catasra imā eva tāś catasro diśaḥ| atha yā pañca paṃcaviṃśīyam eva sordhvā dik| diśo ha vai divaṃ duhre, dyaur vā diśo duhe| pra ha vai diśāṃ ca divaś ca doham āpnoti ya evaṃ veda| sa yaḥ kāmayeta samānena yajñena samānīm ṛddhim ṛdhnuyāṃ pratitiṣṭheyam anantaṃ svargaṃ lokaṃ jayeyam iti sa etair yajeta| sa ha mahad evābhi devayajanaṃ joṣayeta| tat paṃca śālāḥ kartavai brūyād ihaikām ihaikām ihaikām ihaikāṃ madhya ekām| so 'nena rathantarasāmnā yajeta| sa etām evarddhim ṛdhnoty etāṃ pratiṣṭhām etam anantaṃ svargaṃ lokaṃ jayati| athānena bṛhatsāmnā yajetāthānena rathantarasāmnā yajetāthānena bṛhatsāmnā yajetāthānenobhayasāmnā yajeta| sa etām evarddhim ṛdhnoty etāṃ pratiṣṣṭhām etam anantaṃ svargaṃ lokaṃ jayati| athānena bṛhatsāmnā yajetāthānena rathantarasāmnā yajetāthānena bṛhatsāmnā yajetāthānenobhayasāmnā yajeta| sa etām evarddhim ṛdhnoty etāma pratiṣṭhām etam anantaṃ svargaṃ lokaṃ jayati etām eva diśam apyeti| sa ha diśām evaiko bhavati diśa evāpyeti| tasyaiṣo 'nanta svargo loko jito bhavati | ya eṣa diśāṃ teṣu yāni diṅnidhanāni yāni viṇṇidhanāni sāmāni tāny avakalpayanti svargyāṇi, svargasya lokasya samaṣṭyā ahorūpāṇāṃ ca samṛddhyai
athaita ṛṣiṣṭomāḥ| ṛṣayo ha vai svargaṃ lokaṃ jigyuḥ śrameṇa tapasā vratacaryeṇa. te 'kāmayanta - prajā asmin loke vidāya svargaṃ lokaṃ gacchemeti| sa vasiṣṭho 'kāmayata agryā me mukhyā prajā syād iti| sa etaṃ trivṛtaṃ stomam apaśyat| tam āharat| tenāyajata| agraṃ vai mukhaṃ trivṛt stomānām| tato vai tasyāgryā mukhyā prajābhavat| ta ete apy etarhi vasiṣṭhāḥ kuruṣva agryāś caiva mukhyāś ca manyante| agryo mukhyo bhavati ya evaṃ veda| athākāmayata bharadvāja - ojiṣṭhā me baliṣṭhā prajā syād iti| sa etaṃ pañcadaśaṃ stomam apaśyat| tam āharat| tenāyajata| ojo vai balaṃ pañcadaśa stomānām| tato vai tasyaujiṣṭhā baliṣṭhā prajābhavat| api ha sma tena pathā purā kuravo na yanti yena bharadvājā yayuḥ| atho ha smotkrośanti bhāradvājabalam iti| tasmād u bhāradvāja evānujñātaḥ sabhāyāṃ daṇḍyaṃ praharet| ojiṣṭho baliṣṭho bhavati ya evaṃ veda
athākāmayata jamadagnir bhūmānaṃ prajayā paśubhir gaccheyam iti| sa etaṃ saptadaśaṃ stomam apaśyat| tam āharat| tenāyajata| bhūmā vai prajāpatiḥ saptadaśa stomānām| tato vai sa bhūmānaṃ prajayā paśubhir agacchat| bhūmānam eva prajayā paśubhir gacchati ya evaṃ veda| athākāmayata gautama - śraddhānīyā me prajā brahmavarcasinī syād iti| sa etam ekaviṃśaṃstomam apaśyat| tam āharat| tenāyajata| śraddhā vai brahmavarcasam ekaviṃśa stomānām| asau hi sa ādityaḥ| tato vai tasya śraddhānīyā brahmavarcasinī prajābhavat| ta ime 'py etarhi gautamā śraddhānīyāś caiva brahmavarcasinaś ca | śraddhānīyo brahmavarcasī bhavati ya evaṃ veda
athākāmayatātrir bhūyiṣṭhā ma ṛṣayaḥ prajāyām ājāyerann iti| sa etaṃ triṇavaṃ stomam apaśyat| tam āharat| tenāyajata| tejo vai triṇava stomānām| tato vai tasya bhūyiṣṭhā ṛṣayaḥ prajāyām ājāyanta - parassahasrā hāsya prajāyāṃ mantrakṛta āsur, api hāsya striyo mantrakṛta āsuḥ| tasmād yo 'py ātreyīṃ striyaṃ hanti, taṃ pary eva cakṣate| tejasvī bhavati ya evaṃ veda| athākāmayata viśvāmitro - rājyaṃ me prajā gacched iti| sa etaṃ trayastriṃśaṃ stomam apaśyat| tam āharat| tenāyajata| kṣatraṃ vai trayastriṃśa stomānām. tato vai tasya rājyaṃ prajāgacchat| aṣṭako hāsya prajāyām abhiṣiṣice| gacchati rājyaṃ ya evaṃ veda| tato vai te prajā asmin loke vidāya svargaṃ lokam agacchan| prajām evāsmin loke vidhāya svargaṃ lokaṃ gacchati ya evaṃ veda
tad u vāvāgastyaḥ paścevānububudha - ṛṣayo ha vā ime prajā asmin loke vidhāya svargaṃ lokam agmann iti| so 'kāmayatāham api prajā asmin loke vidhāya svargaṃ lokam anugaccheyam iti| sa etaṃ ṣoḍaśaṃ stomam apaśyat| tam āharat| tenāyajata| svargo lokaṣ ṣoḍaśa stomānām| tato vai sa prajā asmin loke vidhāya svargaṃ lokam anvagacchat| prajām evāsmin loke vidhāya svargaṃ lokam anugacchati ya evaṃ veda| tasmād yad āgastyo brāhmaṇān prāpnoty anucara ivaiva bhavati| anucara iva hy eṣa stomānāṃ yat ṣoḍaśaḥ| tasmād v agastayo bahirdheva kurupāñcālebhyaḥ| bahirdheva hy eṣa stomebhyo yat ṣoḍaśaḥ