tataḥ sa āgatya puraṃ svapitroḥ cikīrṣayā śaṃ baladevasaṃyutaḥ
uddhava uvāca
tataḥ sa āgatya puraṃ svapitroḥ cikīrṣayā śaṃ baladevasaṃyutaḥ .
nipātya tuṅgād ripuyūthanāthaṃ hataṃ vyakarṣad vyasumojasorvyām
||1||ततः स आगत्य पुरं स्वपित्रोः चिकीर्षया शं बलदेवसंयुतः ।
निपात्य तुङ्गाद् रिपुयूथनाथं हतं व्यकर्षद् व्यसुमोजसोर्व्याम्
sāndīpaneḥ sakṛt proktaṃ brahmādhītya savistaram .
tasmai prādād varaṃ putraṃ mṛtaṃ pañcajanodarāt
||2||सान्दीपनेः सकृत् प्रोक्तं ब्रह्माधीत्य सविस्तरम् ।
तस्मै प्रादाद् वरं पुत्रं मृतं पञ्चजनोदरात्
samāhutā bhīṣmakakanyayā ye śriyaḥ savarṇena bubhūṣayaiṣām .
gāndharvavṛttyā miṣatāṃ svabhāgaṃ jahre padaṃ mūrdhni dadhatsuparṇaḥ
||3||समाहुता भीष्मककन्यया ये श्रियः सवर्णेन बुभूषयैषाम् ।
गान्धर्ववृत्त्या मिषतां स्वभागं जह्रे पदं मूर्ध्नि दधत्सुपर्णः
kakudmino'viddhanaso damitvā svayaṃvare nāgnajitīmuvāha .
tadbhagnamānānapi gṛdhyato'jñān jaghne'kṣataḥ śastrabhṛtaḥ svaśastraiḥ
||4||ककुद्मिनोऽविद्धनसो दमित्वा स्वयंवरे नाग्नजितीमुवाह ।
तद्भग्नमानानपि गृध्यतोऽज्ञान् जघ्नेऽक्षतः शस्त्रभृतः स्वशस्त्रैः
priyaṃ prabhurgrāmya iva priyāyā vidhitsurārcchad dyutaruṃ yadarthe .
vajryādravattaṃ sagaṇo ruṣāndhaḥ krīḍāmṛgo nūnamayaṃ vadhūnām
||5||प्रियं प्रभुर्ग्राम्य इव प्रियाया विधित्सुरार्च्छद् द्युतरुं यदर्थे ।
वज्र्याद्रवत्तं सगणो रुषान्धः क्रीडामृगो नूनमयं वधूनाम्
sutaṃ mṛdhe khaṃ vapuṣā grasantaṃ dṛṣṭvā sunābhonmathitaṃ dharitryā .
āmaṃtritastat tanayāya śeṣaṃ dattvā tadantaḥpuramāviveśa
||6||सुतं मृधे खं वपुषा ग्रसन्तं दृष्ट्वा सुनाभोन्मथितं धरित्र्या ।
आमंत्रितस्तत् तनयाय शेषं दत्त्वा तदन्तःपुरमाविवेश
tatrāhṛtāstā naradevakanyāḥ kujena dṛṣṭvā harimārtabandhum .
utthāya sadyo jagṛhuḥ praharṣa vrīḍānurāgaprahitāvalokaiḥ
||7||तत्राहृतास्ता नरदेवकन्याः कुजेन दृष्ट्वा हरिमार्तबन्धुम् ।
उत्थाय सद्यो जगृहुः प्रहर्ष व्रीडानुरागप्रहितावलोकैः
(anuṣṭup) āsāṃ muhūrta ekasmin nānāgāreṣu yoṣitām .
savidhaṃ jagṛhe pāṇīn anurūpaḥ svamāyayā
||8||(अनुष्टुप्) आसां मुहूर्त एकस्मिन् नानागारेषु योषिताम् ।
सविधं जगृहे पाणीन् अनुरूपः स्वमायया
tāsvapatyānyajanayad ātmatulyāni sarvataḥ .
ekaikasyāṃ daśa daśa prakṛtervibubhūṣayā
||9||तास्वपत्यान्यजनयद् आत्मतुल्यानि सर्वतः ।
एकैकस्यां दश दश प्रकृतेर्विबुभूषया
kālamāgadhaśālvādīn anīkai rundhataḥ puram .
ajīghanat svayaṃ divyaṃ svapuṃsāṃ teja ādiśat
||10||कालमागधशाल्वादीन् अनीकै रुन्धतः पुरम् ।
अजीघनत् स्वयं दिव्यं स्वपुंसां तेज आदिशत्
śambaraṃ dvividaṃ bāṇaṃ muraṃ balvalameva ca .
anyāṃśca dantavakrādīn avadhītkāṃśca ghātayat
||11||शम्बरं द्विविदं बाणं मुरं बल्वलमेव च ।
अन्यांश्च दन्तवक्रादीन् अवधीत्कांश्च घातयत्
atha te bhrātṛputrāṇāṃ pakṣayoḥ patitān nṛpān .
cacāla bhūḥ kurukṣetraṃ yeṣāṃ āpatatāṃ balaiḥ
||12||अथ ते भ्रातृपुत्राणां पक्षयोः पतितान् नृपान् ।
चचाल भूः कुरुक्षेत्रं येषां आपततां बलैः
sa karṇaduḥśāsanasaubalānāṃ kumaṃtrapākena hataśriyāyuṣam .
suyodhanaṃ sānucaraṃ śayānaṃ bhagnorumūrvyāṃ na nananda paśyan
||13||स कर्णदुःशासनसौबलानां कुमंत्रपाकेन हतश्रियायुषम् ।
सुयोधनं सानुचरं शयानं भग्नोरुमूर्व्यां न ननन्द पश्यन्
kiyān bhuvo'yaṃ kṣapitorubhāro yaddroṇabhīṣmārjuna bhīmamūlaiḥ .
aṣṭādaśākṣauhiṇiko madaṃśaiḥ āste balaṃ durviṣahaṃ yadūnām
||14||कियान् भुवोऽयं क्षपितोरुभारो यद्द्रोणभीष्मार्जुन भीममूलैः ।
अष्टादशाक्षौहिणिको मदंशैः आस्ते बलं दुर्विषहं यदूनाम्
mitho yadaiṣāṃ bhavitā vivādo madhvāmadātāmravilocanānām .
naiṣāṃ vadhopāya iyānato'nyo mayyudyate'ntardadhate svayaṃ sma
||15||मिथो यदैषां भविता विवादो मध्वामदाताम्रविलोचनानाम् ।
नैषां वधोपाय इयानतोऽन्यो मय्युद्यतेऽन्तर्दधते स्वयं स्म
(anuṣṭup) evaṃ sañcintya bhagavān svarājye sthāpya dharmajam .
nandayāmāsa suhṛdaḥ sādhūnāṃ vartma darśayan
||16||(अनुष्टुप्) एवं सञ्चिन्त्य भगवान् स्वराज्ये स्थाप्य धर्मजम् ।
नन्दयामास सुहृदः साधूनां वर्त्म दर्शयन्
uttarāyāṃ dhṛtaḥ pūroḥ vaṃśaḥ sādhvabhimanyunā .
sa vai drauṇyastrasaṃchinnaḥ punarbhagavatā dhṛtaḥ
||17||उत्तरायां धृतः पूरोः वंशः साध्वभिमन्युना ।
स वै द्रौण्यस्त्रसंछिन्नः पुनर्भगवता धृतः
ayājayad dharmasutaṃ aśvamedhaistribhirvibhuḥ .
so'pi kṣmāmanujai rakṣan reme kṛṣṇamanuvrataḥ
||18||अयाजयद् धर्मसुतं अश्वमेधैस्त्रिभिर्विभुः ।
सोऽपि क्ष्मामनुजै रक्षन् रेमे कृष्णमनुव्रतः
bhagavān api viśvātmā lokavedapathānugaḥ .
kāmān siṣeve dvārvatyāṃ asaktaḥ sāṅkhyamāsthitaḥ
||19||भगवान् अपि विश्वात्मा लोकवेदपथानुगः ।
कामान् सिषेवे द्वार्वत्यां असक्तः साङ्ख्यमास्थितः
snigdhasmitāvalokena vācā pīyūṣakalpayā .
caritreṇānavadyena śrīniketena cātmanā
||20||स्निग्धस्मितावलोकेन वाचा पीयूषकल्पया ।
चरित्रेणानवद्येन श्रीनिकेतेन चात्मना
imaṃ lokamamuṃ caiva ramayan sutarāṃ yadūn .
reme kṣaṇadayā datta kṣaṇastrīkṣaṇasauhṛdaḥ
||21||इमं लोकममुं चैव रमयन् सुतरां यदून् ।
रेमे क्षणदया दत्त क्षणस्त्रीक्षणसौहृदः
tasyaivaṃ ramamāṇasya saṃvatsaragaṇān bahūn .
gṛhamedheṣu yogeṣu virāgaḥ samajāyata
||22||तस्यैवं रममाणस्य संवत्सरगणान् बहून् ।
गृहमेधेषु योगेषु विरागः समजायत
daivādhīneṣu kāmeṣu daivādhīnaḥ svayaṃ pumān .
ko viśrambheta yogena yogeśvaramanuvrataḥ
||23||दैवाधीनेषु कामेषु दैवाधीनः स्वयं पुमान् ।
को विश्रम्भेत योगेन योगेश्वरमनुव्रतः
puryāṃ kadācit krīḍadbhiḥ yadubhojakumārakaiḥ .
kopitā munayaḥ śepuḥ bhagavan matakovidāḥ
||24||पुर्यां कदाचित् क्रीडद्भिः यदुभोजकुमारकैः ।
कोपिता मुनयः शेपुः भगवन् मतकोविदाः
tataḥ katipayairmāsaiḥ vṛṣṇibhoja andhakādayaḥ .
yayuḥ prabhāsaṃ saṃhṛṣṭā rathairdevavimohitāḥ
||25||ततः कतिपयैर्मासैः वृष्णिभोज अन्धकादयः ।
ययुः प्रभासं संहृष्टा रथैर्देवविमोहिताः
tatra snātvā pitṝn devān ṛṣīṃścaiva tadambhasā .
tarpayitvātha viprebhyo gāvo bahuguṇā daduḥ
||26||तत्र स्नात्वा पितॄन् देवान् ऋषींश्चैव तदम्भसा ।
तर्पयित्वाथ विप्रेभ्यो गावो बहुगुणा ददुः
hiraṇyaṃ rajataṃ śayyāṃ vāsāṃsyajinakambalān .
yānaṃ rathānibhān kanyā dharāṃ vṛttikarīmapi
||27||हिरण्यं रजतं शय्यां वासांस्यजिनकम्बलान् ।
यानं रथानिभान् कन्या धरां वृत्तिकरीमपि
annaṃ corurasaṃ tebhyo dattvā bhagavadarpaṇam .
goviprārthāsavaḥ śūrāḥ praṇemurbhuvi mūrdhabhiḥ
||28||अन्नं चोरुरसं तेभ्यो दत्त्वा भगवदर्पणम् ।
गोविप्रार्थासवः शूराः प्रणेमुर्भुवि मूर्धभिः
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīyaskandhe viduroddhavasaṃvāde tṛtīyo'dhyāyaḥ .. 3 ..
fr:Le Bhâgavata Purâna/Livre III/Chapitre 3