द्वितीयकाण्डे नवमः प्रपाठकः
द्वितीयकाण्डे नवमः प्रपाठकः
तन् नः सृष्टिः प्रचोदयात्
॥२.९.१॥नमस् ते रुद्र मन्यव उतो ता इषवे नमः ।
नमस् ते अस्तु धन्वने बाहुभ्याम् उत ते नमः ॥
या ते रुद्र शिवा तनूर् अघोरापापकाशिनी ।
तया नस् तन्वा शन्तमया गिरिशन्ताभिचाकशीहि ॥
याम् इषुं गिरिशन्त हस्ते बिभर्ष्य् अस्तवे ।
शिवां गिरिश तां कुरु मा हिंसीः पुरुषं जगत् ॥
शिवेन वचसा त्वा गिरिशाछा वदामसि ।
यथा नः सर्वा इज् जनः सङ्गमे सुमना असत् ॥
अध्यवोचद् अधिवक्ता प्रथमो दैव्यो भिषक् ।
अहींश् च सर्वान् जम्भयन्त् सर्वाश् च यातुधान्यो ऽधराचीः परासुव ॥
असौ यस् ताम्रो अरुण उत बभ्रुः सुमङ्गलः ।
ये चेमे अभितो रुद्रा दिक्षु श्रिताः सहस्रशो ऽवैषां हेड ईमहे ॥
असौ यो ऽवसर्पति नीलग्रीवो विलोहितः ।
उतैनं गोपा अदृश्रन्न् उतैनम् उदहार्यः ।
उतैनं विश्वा भूतानि स दृष्टो मृडयातु नः ॥
नमो नीलकपर्दाय सहस्राक्षाय मीढुषे ।
अथो ये अस्य सत्वान इदं तेभ्यो ऽकरं नमः ॥
नमस् ता आयुधायानातताय धृष्णवे ।
उभाभ्याम् उत ते नमो बाहुभ्यां तव धन्वने ॥
प्रमुञ्च धन्वनस् त्वम् उभयोर् आर्त्न्योर् ज्याम् ।
याश् च ते हस्ता इषवः परा ता भगवो वप ॥
अवतत्य धनुष् ट्वं सहस्राक्ष शतेषुधे ।
प्रशीर्य शल्यानां मुखं शिवो नः सुमना भव ॥
विज्यं धनुः कपर्दिनो विशल्यो बाणवं उत ।
अनेशन्न् अस्य या इषव आभूर् अस्य निषङ्गथिः ॥
परि ते धन्वनो हेतिर् अस्मान् वृणक्तु विश्वतः ।
अथो य इषुधिस् तवारे अस्मिन् निधेहि तम् ॥
या ते हेतिर् मीढुष्टम शिवं बभूव ते धनुः ।
तयास्मान् विश्वतस् त्वम् अयक्ष्मया परिभुज
॥२.९.२॥नमो हिरण्यबाहवे सेनान्ये दिशां च पतये नमो नमो वृक्षेभ्यो हरिकेशेभ्यः पशूनां पतये नमो नमो हरिकेशायोपवीतिने पुष्टानां पतये नमो नमः शष्पिञ्जराय त्विषीमते पथीनां पतये नमो नमो बभ्लुशाय व्याधिने ऽन्नस्य पतये नमो नमो रुद्रायाततायिने क्षेत्रस्य पतये नमो नमो भवस्य हेत्यै जगतस् पतये नमो नमः सूतायाहन्त्वाय वनानां पतये नमो नमो रोहिताय स्थपतये वृक्षाणां पतये नमो नमो मन्त्रिणे वाणिजाय कक्षाणां पतये नमो नमो भुवन्तये वारिवस्कृतायौषधीनां पतये नमो नमः सहमानाय निव्याधिन आव्याधिनीनां पतये नमो नम आक्रन्दयत उच्चैर्घोषाय सत्वानां पतये नमो नमः कृत्स्नवीताय धावते पत्तीनां पतये नमो नमो निषङ्गिणे ककुभाय स्तेनानां पतये नमो नमो वञ्चते परिवञ्चते स्तायूनां पतये नमो नमो निचेरवे परिचरायारण्यानां पतये नमो नमो निषङ्गिण इषुधिमते तस्कराणां पतये नमो नमः सृगायिभ्यो जिघांसद्भ्यो मुष्णतां पतये नमो नमो ऽसिमद्भ्यो नक्तं चरद्भ्यः प्रकृन्तानां पतये नमो नम उष्णीषिणे गिरिचराय कुलुञ्चानां पतये नमो नमः
॥२.९.३॥नम इषुकृद्भ्यो धनुष्कृद्भ्यश् च वो नमो नमा इषुमद्भ्यो धन्वायिभ्यश् च वो नमो नम आतन्वानेभ्यः प्रतिदधानेभ्यश् च वो नमो नम आयछद्भ्यो विसृजद्भ्यश् च वो नमो नमो ऽस्यद्भ्यो विध्यद्भ्यश् च वो नमो नमः स्वपद्भ्यो जाग्रद्भ्यश् च वो नमो नमः शयानेभ्या आसीनेभ्यश् च वो नमो नमस् तिष्ठद्भ्यो धावद्भ्यश् च वो नमो नमः सभाभ्यः सभापतिभ्यश् च वो नमो नमो ऽश्वेभ्यो ऽश्वपतिभ्यश् च वो नमो नम आव्याधिनीभ्यो विविध्यन्तीभ्यश् च वो नमो नमा उगणाभ्यस् तृंहतीभ्यश् च वो नमो नमो गणेभ्यो गणपतिभ्यश् च वो नमो नमो व्रातेभ्यो व्रातपतिभ्यश् च वो नमो नमः कृछ्रेभ्यः कृछ्रपतिभ्यश् च वो नमो नमो विरूपेभ्यो विश्वरूपेभ्यश् च वो नमो नमः सेनाभ्यः सेनानीभ्यश् च वो नमो नमो रथिभ्यो वरूथिभ्यश् च वो नमो नमः क्षत्तृभ्यः सङ्ग्रहीतृभ्यश् च वो नमो नमो बृहद्भ्यो ऽर्भकेभ्यश् च वो नमो नमो युवभ्य आशीनेभ्यश् च वो नमो नमः
॥२.९.४॥नमो ब्राह्मणेभ्यो राजन्येभ्यश् च वो नमो नमः सूतेभ्यो विश्येभ्यश् च वो नमो नमस् तक्षभ्यो रथकारेभ्यश् च वो नमो नमः कुलालेभ्यः कर्मारेभ्यश् च वो नमो नमो निषादेभ्यः पुञ्जिष्टेभ्यश् च वो नमो नमः श्वनीभ्यो मृगयुभ्यश् च वो नमो नमः श्वभ्यः श्वपतिभ्यश् च वो नमो नमो भवाय च शर्वाय च नमो रुद्राय च पशुपतये च नमो व्युप्तकेशाय च कपर्दिने च नमो नीलग्रीवाय च शितिकण्ठाय च नमः सहस्राक्षाय च शतधन्वने च नमो गिरिशाय च शिपिविष्टाय च नमो मीढुष्टराय चेषुमते च नमो ह्रस्वाय च वामनाय च नमो बृहते च वर्षीयसे च नमो वृद्धाय च सुवृध्वने च नमो ऽग्रीयाय च प्रथमाय च नम आशवे चाजिराय च नमः शीभाय च शीघ्राय च नमा ऊर्म्याय चावस्वन्याय च नमो द्वीप्याय च स्रोत्रस्याय च
॥२.९.५॥नम आशुषेणाय चाशुरथाय च नमो बिल्मिने च कवचिने च नमो वर्मिणे च वरूथिने च नमः शूराय चावभिन्दते च नमः श्रुताय च श्रुतसेनाय च नमो ज्यायसे च कनीयसे च नमः पूर्वजाय चापरजाय च नमो मध्यमाय चापगल्भाय च नमो जघन्याय च बुध्न्याय च नमः सोभ्याय च प्रतिसराय च नमो याम्याय च क्षेम्याय च नमो ऽवसान्याय च श्लोक्याय च नम उर्वर्याय च खल्याय च नमो वन्याय च कक्ष्याय च नमः श्रवाय च प्रतिश्रवाय च नमः पथ्याय च स्रुत्याय च नमो नाद्याय च वैशन्ताय च नमो नीप्याय च भिद्याय च नमो ऽवट्याय च कूप्याय च नमः सूद्याय च सरस्याय च
॥२.९.६॥नमो दुन्दुभये चाहननीयाय च नमो धृष्णवे च प्रमृशाय च नमो निषङ्गिणे चेषुधिमते च नमस् तिग्मेषवे चायुधिने च नमः स्वायुधाय च सुधन्वने च नमो मेघ्याय च विद्युत्याय च नमो वर्ष्याय चावर्ष्याय च नमो वीध्रियाय चातप्याय च नमो वात्याय च रेष्मण्याय च नमो वास्तव्याय च वास्तुपाय च नमः सोमाय च रुद्राय च नमस् ताम्राय चारुणाय च नमः शङ्गवे च पशुपतये च नम उग्राय च भीमाय च नमो ऽग्रेवधाय च दूरेवधाय च नमो हन्त्रे च हनीयसे च नमो वृक्षेभ्यो हरिकेशेभ्यो नमस् ताराय नमः शम्भवे च मयोभवे च नमः शङ्कराय च मयस्कराय च नमः शिवाय च शिवतराय च
॥२.९.७॥नमः शिखण्डिने च पुलस्तिने च नमः किंशिलाय च क्षेणाय च नम इरिण्याय च प्रपथ्याय च नमो गृह्याय च गोष्ठ्याय च नमो गेह्याय च तल्प्याय च नमः कूल्याय च तीर्थ्याय च नमः पार्याय चावार्याय च नमः प्रतरणाय चोत्तरणाय च नमः प्रवाह्याय च सिकत्याय च नमः फेन्याय च शष्प्याय च नमो नीवेष्याय च हृद्याय च नमः काट्याय च गह्वरेष्ठ्याय च नमः शुष्याय च हरित्याय च नमः पांसव्याय च रजस्याय च नमो लोप्याय चोलपाय च नमा ऊर्म्याय च सूर्म्याय च नमः पर्णाय च पर्णशादाय च नमो ऽपगुरसाणाय चाभिघ्नते च नम आखिदते च प्रखिदते च नम आखिदाय च प्रखिदाय च
॥२.९.८॥नमो गिरिकेभ्यो देवानां हृदयेभ्यो नमो विचिन्वत्केभ्यो नम आक्षिणकेभ्यो नम आनृहतेभ्यः ॥
द्रापे अन्धसस्पते दरिद्र नीललोहित ।
एषां पशूनाम् आसां प्रजानां मा भैर् मा रुङ् मो च नः किं चनाममत् ॥
इमा रुद्राय तवसे कपर्दिने क्षयद्वीराय प्रभरामहे मतीः ।
यथा नः शम् असद् द्विपदे चतुष्पदे विश्वं पुष्टं ग्रामे अस्मिन्न् अनातुरम् ॥
या ते रुद्र शिवा तनूः शिवा विश्वाह भेषजा ।
शिवा रुतस्य भेषजा तया नो मृड जीवसे ॥
परि नो रुद्रस्य हेतिर् वृणक्तु परि त्वेषस्य दुर्मतिर् अघायोः ।
अव स्थिरा मघवद्भ्यस् तनुष्व मीढ्वस् तोकाय तनयाय मृड ॥
मीढुष्टम शिवतम शिवो न एधि सुमना भव ।
अवतत्य धनुष् ट्वम् अक्रुद्धः सुमना भव ।
पिनाकं बिभ्रद् आगहि कृत्तिं वसाना उच्चर ॥
व्यकृड विलोहित नमस् ते अस्तु भगवः ।
यास् ते सहस्रं हेतयो ऽन्यांस् ते अस्मन् निवपन्तु ताः ॥
सहस्राणि सहस्रशो हेतयस् तव बाह्वोः ।
तासाम् ईशानो मघवन् पराचीना मुखा कृधि ॥
असङ्ख्याता सहस्राणि ये रुद्रा अधि भूम्याम् ।
तेषां सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥
ये अस्मिन् महत्य् अर्णवे अन्तरिक्षे भवा अधि ।
तेषां सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥
ये नीलग्रीवाः शितिकण्ठा दिवं रुद्रा उपश्रिताः ।
तेषां सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥
ये नीलग्रीवाः शितिकण्ठाः शर्वा अधः क्षामाचराः ।
तेषां सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥
ये वृक्षेषु शष्पिञ्जरा नीलग्रीवा विलोहिताः ।
तेषां सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥
ये भूतानाम् अधिपतयो विशिखासः कपर्दिनः ।
तेषां सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥
ये पथां पथिरक्षय ऐलमृडा वो युधः ।
तेषां सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥
ये तीर्थानि प्रचरन्ति सृगवन्तो निषङ्गिणः ॥
तेषां सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥
ये अन्नेषु विविध्यन्ति पात्रेषु पिबतो जनान् ।
तेषां सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥
य एतावन्तो वा भूयांसो वा दिशो रुद्रा वितस्थिरे ।
तेषां सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥
नमो अस्तु रुद्रेभ्यो ये दिवि येषां वर्षम् इषवस् तेभ्यो दश प्राचीर् दश दक्षिणा दश प्रतीचीर् दशोदीचीर् दशोर्ध्वास् तेभ्यो नमो अस्तु ते नो मृडन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मो नमो अस्तु रुद्रेभ्यो ये अन्तरिक्षे येषां वाता इषवस् तेभ्यो दश प्राचीर्दश दक्षिणा दश प्रतीचीर् दशोदीचीर् दशोर्ध्वास् तेभ्यो नमो अस्तु ते नो मृडन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मो नमो अस्तु रुद्रेभ्यो ये पृथिव्यां येषाम् अन्नम् इषवस् तेभ्यो दश प्राचीर् दश दक्षिणा दश प्रतीचीर् दशोदीचीर् दशोर्ध्वास् तेभ्यो नमो अस्तु ते नो मृडन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः
॥२.९.९॥अघोरेभ्यो अथ घोरेभ्यो अघोरघोरतरेभ्यश् च ।
सर्वतः शर्वशर्वेभ्यो नमस् ते रुद्र रूपेभ्यो नमः ॥
यः पथः समनुयाति स्वर्गं लोकं गाम् इव सुप्रणीतौ ।
तेन त्वं भगवान् याहि पथा ॥
इमे हिरण्यवर्णाः स्वं योनिम् आविशन्तौ ॥
गछ त्वं भगवान् पुनरागमनाय पुनर्दर्शनाय सहदेव्याय सहवृषाय सहगणाय सहपार्षदाय यथाहुताय नमोनमाय नमःशिवाय नमस् ते अस्तु मा मा हिंसीः ॥
आवाहितम् आवाहित नमस्कृतं नमस्कृत विसर्जितं विसर्जित पथं गछ पथं गछ दिवं गछ दिवं गछ स्वर् गछ स्वर् गछ ज्योतिर् गछ ज्योतिर् गछ नमस् ते अस्तु मा मा हिंसीः
॥२.९.१०॥