dvitīyakāṇḍe saptamaḥ prapāṭhakaḥ
dvitīyakāṇḍe saptamaḥ prapāṭhakaḥ
ānuṣṭubhena chandasā
||2.7.1||pratūrtaṃ vājinn ādrava variṣṭhām anu saṃvatam |
divi te janma paramam antarikṣe tava nābhiḥ pṛthivyām adhi yonir it ||
yuñjāthāṃ rāsabhaṃ yuvam asmin yāme vṛṣaṇvasū |
agniṃ bharantā asmayum ||
yogeyoge tavastaraṃ vājevāje havāmahe |
sakhāyā indram ūtaye ||
pratūrvann ehy avakrāmann aśastīr rudrasya gāṇapatyān mayobhūr ehi ||
urv antarikṣaṃ vīhi ||
svastigavyūtir abhayāni kṛṇvan pūṣṇā sayujā saha ||
agniṃ purīṣyam aṅgirasvad ābharāgniṃ purīṣyam aṅgirasvad acchemo 'gniṃ purīṣyam aṅgirasvad bhariṣyāmaḥ ||
anv agniḥ ||
āgatya vājy adhvānaṃ sarvā mṛdho vidhūnute |
agniṃ sadhasthe mahati cakṣuṣā nicikīṣati ||
ākramya vājin pṛthivīm agnim icha rucā tvam |
bhūmyā vṛtvāya no brūhi yataḥ khanema taṃ vayam ||
dyaus te pṛṣṭhaṃ pṛthivī sadhastham ātmānatarikṣaṃ samudro yoniḥ |
vikśāya cakṣuṣā tvam abhitiṣṭha pṛtanyataḥ ||
utkrāma mahate saubhagāyāsmād āsthānād draviṇodā vājin |
vayaṃ syāma sumatau pṛthivyā agniṃ khananta upasthe asyāḥ ||
udakramīd draviṇodā vājy arvākaḥ su lokaṃ sukṛtaṃ pṛthivyāḥ |
tataḥ khanema supratīkam agniṃ svo ruhāṇā adhi nāka uttame ||
ā tvā jigharmi manasā ghṛtena pratikṣiyantaṃ bhuvanāni viśvā |
pṛthuṃ tiraścā vayasā bṛhantaṃ vyaciṣṭham annaṃ rabhasaṃ dṛśānam ||
ā viśvataḥ pratyañcaṃ jigharmy arakṣasā manasā taj juṣasva |
maryaśrīḥ spṛhayadvarṇo agnir nābhidhṛṣe tanvā jarhṛṣāṇaḥ ||
pari vājapatiḥ ||
pari tvāgne puraṃ vayaṃ vipraṃ sahasya dhīmahi |
dhṛṣadvarṇaṃ divedive hantāraṃ bhaṅgurāvatām ||
tvam agne dyubhis tvam āśuśukṣaṇis tvam adbhyas tvam aśmanas pari |
tvaṃ vanebhyas tvam oṣadhībhyas tvaṃ nṛṇāṃ nṛpate jāyase śuciḥ ||
devasya tvā savituḥ prasave 'śvinor bāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ pṛthivyāḥ sadhasthe agniṃ purīṣyam aṅgirasvat khanāmi jyotiṣmantaṃ tvāgne supratīkam ajasreṇa bhānunā dīdyataṃ śivaṃ prajābhyo 'hiṃsantaṃ pṛthivyāḥ sadhasthe agniṃ purīṣyam aṅgirasvat khanāmaḥ
||2.7.2||apāṃ pṛṣṭham asi yonir agneḥ samudram abhitaḥ pinvamānam |
vardhamāno maha ā ca puṣkare divo mātrayā variṇā prathasva ||
śarma ca stho varma ca stho achidre bahule ubhe |
vyacasvatī saṃvasethāṃ bhartam agniṃ purīṣyam ||
saṃvasethāṃ svarvidā samīcī urasā tmanā |
agniṃ bhariṣyantī antā rocamānam ajasram it ||
purīṣyo 'si viśvabharā atharvā tvā prathamo niramanthad agne ||
tvām agne puṣkarād adhy atharvā niramanthata |
mūrdhno viśvasya vāghataḥ ||
tam u tvā dadhyaṅṅ ṛṣiḥ putra īdhe atharvaṇaḥ |
vṛtrahaṇaṃ purandaram ||
tam u tvā pāthyo vṛṣā samīdhe dasyuhantamam |
dhanañjayaṃ raṇeraṇe |
sīda hotaḥ sva uloke cikitvānt sādayā yajñaṃ sukṛtasya yonau |
devāvīr devān haviṣā yajāsy agne bṛhad yajamāne vayo dhāḥ ||
ni hotā hotṛṣadane vidānas tveṣo dīdivaṃ asadat sudakṣaḥ |
adabdhavratapramatir vasiṣṭhaḥ sahasrambharaḥ śucijihvo agniḥ ||
saṃsīdasva mahaṃ asi śocasva devavītamaḥ |
vi dhūmam agne aruṣaṃ medhya sṛja praśasta darśatam ||
janiṣva hi jenyo agre ahnāṃ hito hiteṣv aruṣo vaneṣu |
damedame sapta ratnā dadhāno 'gnir hotā niṣasāda yajīyān ||
ayam iha ||
imaṃ stomam arhate jātavedase ratham iva sammahemā manīṣayā |
bhadrā hi naḥ pramatir asya saṃsady agne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ||
ayaṃ te
||2.7.3||apo devīr upasṛjā madhumatīr ayakṣmāya prajābhyaḥ |
tāsām āsthānād ujjihatām oṣadhayaḥ supippalāḥ ||
saṃ te vāyur mātariśvā dadhātūttānāyā hṛdayaṃ yad vikastam |
yo devānāṃ carasi prāṇathena kasmai deva vaṣaḍ astu tubhyam ||
sujāto jyotiṣā śarma varūtham āsadat svaḥ |
vāso agne viśvarūpaṃ saṃvyayasva vibhāvaso ||
ud u tiṣṭha svadhvara stavāno devyā kṛpā |
dṛśā ca bhāsā bṛhatā suśikmanāgne yāhi suśastibhiḥ ||
ūrdhva ū ṣu ṇa ūtaye tiṣṭhā devo na savitā |
ūrdhvo vājasya sanitā yad añjibhir vāghādbhir vihvayāmahe ||
sajāto garbho asi rodasyor agne cārur vibhṛtā oṣadhīṣu |
citraḥ śiśuṣ pari tamāṃsy aktaḥ pra mātṛbhyo adhi kanikradad gāḥ ||
sthiro bhava vīḍvaṅga āśur bhava vājy arvan |
pṛthur bhava suṣadas tvam agneḥ purīṣyavāhanaḥ ||
śivo bhava prajābhyo mānuṣībhyas tvam aṅgiraḥ |
mā dyāvāpṛthivīṃ hiṃsīr māntarikṣaṃ mā vanaspatīn ||
praitu vājī kanikradan nānadad rāsabhaḥ patvā |
bharann agniṃ purīṣyaṃ mā pādy āyuṣaḥ purā ||
vṛṣāgniṃ vṛṣaṇaṃ bharann apāṃ garbhaṃ samudriyam |
agnā āyāhi vītaye ||
ṛtaṃ satyam ṛtaṃ satyam agniṃ purīṣyam aṅgirasvad bharāmaḥ
||2.7.4||oṣadhayaḥ pratigṛbhṇītāgnim etaṃ śivam āyantam abhy atra yuṣmān |
vyasyan viśvā anirā amīvā niṣīdan no apa durmatiṃ jahi ||
oṣadhayaḥ pratimodadhvam enaṃ puṣpavatīḥ supippalāḥ |
ayaṃ vo garbha ṛtviyaḥ pratnaṃ sadhastham āsadat ||
vi pājasā pṛthunā śośucāno bādhasva ripūn rakṣaso amīvāḥ |
suśarmaṇo bṛhataḥ śarmaṇi syām agner ahaṃ suhavasya praṇītau ||
āpo hi ṣṭhā mayobhuvas tā na ūrje dadhātana |
mahe raṇāya cakṣase ||
yo vaḥ śivatamo rasas tasya bhājayateha naḥ |
uśatīr iva mātaraḥ ||
tasmā araṃ gamāma vo yasya kṣayāya jinvatha |
āpo janayathā ca naḥ ||
mitraḥ saṃsṛjyā pṛthivīṃ bhūmiṃ ca jyotiṣā svaḥ |
sujātaṃ jātavedasam ayakṣmāya tvā saṃsṛjāmi prajābhyaḥ ||
rudrāḥ saṃsṛjyā pṛthivīṃ bṛhaj jyotiḥ samīdhire |
teṣāṃ bhānur ajasrā iñ śukro deveṣu rocate ||
saṃsṛṣṭāṃ vasubhī rudrair dhīraiḥ karmaṇyāṃ mṛdam |
hastābhyāṃ mṛdvīṃ kṛtvā sinīvālī kṛṇotu tām ||
sinīvālī sukapardā sukarīrā svopaśā |
sā tubhyam adite mahy okhāṃ dadātu hastayoḥ ||
ukhāṃ kṛṇotu śaktyā bāhubhyām aditir dhiyā |
mātā putraṃ yathopasthe sāgniṃ bibhartu garbhā ā
||2.7.5||makhasya śiro 'si vasavas tvā kṛṇvantu gāyatreṇ chandasāṅgirasvad ukhe dhruvāsi pṛthivy asi dhārayā mayi prajāṃ rāyaśpoṣaṃ gaupatyaṃ suvīryaṃ sajātān asmai yajamānāya rudrās tvā kṛṇvantu traiṣṭubhena chandasāṅgirasvad ukhe dhruvāsy antarikṣam asi dhārayā mayi prajāṃ rāyaspoṣaṃ gaupatyaṃ suvīryaṃ sajātān asmai yajamānāyādityās tvā kṛṇvantu jāgatena chandasāgṅgirasvad ukhe dhruvāsi dyaur asi dhārayā mayi prajāṃ rāyaspoṣaṃ gaupatyaṃ suvīryaṃ sajātān asmai yajamānāya viśve tvā devā vaiśvānarāḥ kṛṇvantv ānuṣṭubhena chandasāṅgirasvad ukhe dhruvāsi diśo 'si dhārayā mayi prajāṃ rāyaspoṣaṃ gaupatyaṃ suvīryaṃ sajātān asmai yajamānāyādityā rāsnāsy aditiṣ ṭe bilaṃ gṛbhṇātu ||
kṛtvāya sā mahīm ukhāṃ mṛnmayīṃ yonim agnaye |
tāṃ putrebhyaḥ prāyachad aditiḥ śrapayān iti ||
vasavas tvā dhūpayantv aṅgirasvad rudrās tvā dhūpayantv aṅgirasvad ādityās tvā dhūpayantv aṅgirasvad indras tvā dhūpayatv aṅgirasvad varuṇas tvā dhūpayatv aṅgirasvad viṣṇus tvā dhūpayatv aṅgirasvad bṛhaspatiṣ ṭvā dhūpayatv aṅgirasvad aditiṣ ṭvā devī viśvadevyavatī pṛthivyāḥ sadhasthe aṅgirasvat khanatv avaṭa devānāṃ tvā patnīr devīr viśvadevyavatīḥ pṛthivyāḥ sadhasthe aṅgirasvad dadhatūkhe dhiṣaṇā tvā devī viśvadevyavatī pṛthivyāḥ sadhasthe aṅgirasvad abhīnddhām ukhe gnās tvā devīr viśvadevyavatīḥ pṛthivyāḥ sadhasthe aṅgirasvañ śrapayantūkhe varutrī tvā devī viśvadevyavatī pṛthivyāḥ sadhasthe aṅgirasvat pacatām ukhe janayas tvāchinnapatrā devīr viśvadevyavatīḥ pṛthivyāḥ sadhasthe aṅgirasvat pacantūkhe ||
mitrasya carṣaṇīdhṛtaḥ śravo devasya sānasi |
dyumnaṃ citraśravastamam ||
devas tvā savitodvapatu supāṇiḥ svaṅguriḥ |
subāhur uta śaktyā ||
uttiṣṭha bṛhatī bhavordhvā tiṣṭha dhruvā tvam |
avyathamānā pṛthivy āśā diśā āpṛṇa ||
mitraitāṃ ta ukhāṃ paridadāmy abhittyay eṣā mā bhedi ||
vasavas tvāchṛndantu gāyatreṇa chandasāṅgirasvad ukhe rudrās tvāchṛndantu traiṣṭubhena chandasāṅgirasvad ukha ādityās tvāchṛndantu jāgatena chandasāṅgirasvad ukhe viśve tvā devā vaiśvānarā āchṛndantv ānuṣṭubhena chandasāṅgirasvad ukhe
||2.7.6||ākūtam agniṃ prayujaṃ svāhā mano medhām agniṃ prayujaṃ svāhā cittaṃ vijñātam agniṃ prayujaṃ svāhā vāco vidhṛtam agniṃ prayujaṃ svāhā prajāpataye manave svāhāgnaye vaiśvānarāya svāhā ||
viśvo devasya netur marto vurīta sakhyam |
viśvo rāya iṣudhyati dyumnaṃ vṛṇīta puṣyase || svāhā ||
mā su bhitthā mā su riṣo dṛṃhasva vīrayasva su |
amba dhṛṣṇu vīrayasvāgniś cedaṃ kariṣyathaḥ ||
dṛṃhasva devi pṛthivi svastaye āsurī māyā svadhayā kṛtāsi |
juṣṭaṃ devebhya idam astu havyam ariṣṭā tvam udihi yajñe asmin ||
drvannaḥ sarpirāsutiḥ pratno hotā vareṇyaḥ |
sahasas putro adbhutaḥ ||
parasyā adhi saṃvato 'varaṃ abhyātara |
yatrāham asmi taṃ ava ||
paramasyāḥ parāvato rohidaśva ihāgahi |
purīṣyaḥ purupriyo agne tvaṃ tarā mṛdhaḥ ||
yad agne yāni kāni cā te dārūṇi dadhmasi |
sarvaṃ tad astu te ghṛtaṃ taj juṣasva yaviṣṭhya ||
yad atty upajihvikā yad vamro atisarpati |
sarvaṃ tad astu te ghṛtaṃ taj juṣasva yaviṣṭhya ||
rātrīṃrātrīm aprayāvaṃ bharanto 'śvāyeva tiṣṭhate ghāsam asmai |
rāyaspoṣeṇa sam iṣā madanto 'gne mā te prativeśā riṣāma ||
nābhā pṛthivyāḥ samidhāno agniṃ rāyaspoṣāya bṛhate havāmahe |
irammadaṃ bṛhadukthaṃ yajatraṃ jetāram agniṃ pṛtanāsu sāsahim ||
yāḥ senā abhītvarīr āvyādhinīr ugaṇā uta |
ye stenā ye ca taskarās tāṃs te agne apidadhāmy āsye ||
ye janeṣu malimlavaḥ stenāsas taskarā vane |
ye kakṣeṣv aghāyavas tāṃs te dadhāmi jambhayoḥ ||
daṃṣṭrābhyāṃ malimlūn agne jambhābhyāṃ taskaraṃ uta |
hanubhyāṃ stenān bhagavas tāṃs tvaṃ khāda mukhāditam ||
yo asmabhyam arātīyād yaś ca no dveṣate janaḥ |
nindād yo asmān dipsāc ca sarvāṃs tān mṛsmṛsā kuru ||
ud eṣāṃ bāhūn atiram ud varco atho balam |
kṣiṇomi brahmaṇāmitrān unnayāmi svaṃ aham ||
saṃśitaṃ me brahma saṃśitaṃ vīryaṃ balam |
saṃśitaṃ kṣatraṃ me jiṣṇu yasyāham asmi purohitaḥ ||
brahma kṣatraṃ sayujā na vyathete brahmāha kṣatraṃ jinvati kṣatriyasya |
kṣatraṃ brahma jinvati brāhmaṇasya yat samīcī kṛṇuto vīryāṇi
||2.7.7||dṛśāno rukma uruyā vibhāti durmarṣam āyuḥ śriye rucānaḥ |
agnir ajaro 'bhavat sahobhir yad enaṃ dyaur ajanayat suretāḥ ||
naktoṣāsā samanasā virūpe dhāpayete śiśum ekaṃ samīcī |
dyāvākṣāmā rukmo antar vibhāti devā agniṃ dhārayan draviṇodāḥ ||
viśvā rūpāṇi pratimuñcate kaviḥ prāsāvīd bhadraṃ dvipade catuṣpade |
vi nākam akśat savitā vareṇyo 'nu prayāṇam uṣaso virājati ||
suparṇo 'si garutmāṃs trivṛt te śiro gāyatraṃ cakṣur bṛhadrathantare pakṣau stoma ātmā chandāṃsy aṅgāni yajūṃṣi nāma sāma te tanūr vāmadevyaṃ yajñāyajñiyaṃ pucchaṃ dhiṣṇyāḥ śaphāḥ ||
suparṇo 'si garutmān divaṃ gacha svaḥ pata ||
viṣṇoḥ kramo 'si sapatnahā gāyatraṃ chandā āroha pṛthivīm anuvikramasva viṣṇoḥ kramo 'sy abhimātihā traiṣṭubhaṃ chandā ārohāntarikṣam anuvikramasva viṣṇoḥ kramo 'sy arātīyato hantā jāgataṃ chandā āroha divam anuvikramasva viṣṇoḥ kramo 'si śatrūyat' hantānuṣṭubhaṃ chandā āroha diśo 'nuvikramasva ||
akrandad agniḥ stanayann iva dyauḥ kṣamā rerihad vīrudhaḥ samañjan |
sadyo jajñāno vi hīm iddho akśad ā rodasī bhānunā bhāty antaḥ ||
agne 'bhyāvartinn agne aṅgiraḥ punar ūrjā saha rayyā ||
ā tvāhārṣam antar abhūr dhruvas tiṣṭhāvicācalat |
viśas tvā sarvā vānchantv asme rāṣṭrāṇi dhāraya ||
ud uttamaṃ varuṇa pāśam asmat ||
agre bṛhann uṣasām ūrdhvo asthān nirjaganvān tamaso jyotiṣāgāt |
agnir bhānunā ruśatā svaṅgā ā jāto viśvā sadmāny aprāḥ ||
haṃsaḥ śuciṣat ||
sīda tvaṃ mātur asyā upasthe viśvāny agne vayunāni vidvān |
mainām arciṣā mā tapasābhiśocīr antar asyāṃ śukrajyotir vibhāhi ||
antar agne rucā tvam ukhāyāṃ sadane sve |
tasyai tvaṃ harasā tapan jātavedaḥ śivo bhava ||
śivo bhūtvā mahyam agne athā sīda śivas tvam |
śivāḥ kṛtvā diśaḥ sarvāḥ svaṃ yonim ihāsadaḥ
||2.7.8||divas pari prathamaṃ jajñe agnir asmad dvitīyaṃ pari jātavedāḥ |
tṛtīyam apsu nṛmaṇā ajasram indhāna enaṃ janate svādhīḥ ||
vidmā te agne tredhā trayāṇi vidmā te sadma vibhṛtaṃ purutrā |
vidmā te nāma paramaṃ guhā yad vidmā tam utsaṃ yata ābabhūtha ||
samudre tvā nṛmaṇā apsv antar nṛcakṣā īdhe divo agnā ūdhan |
tṛtīye tvā rajasi tasthitāṃsam ṛtasya yonau mahiṣā agṛbhṇan ||
śrīṇām udāro dharuṇo rayīṇāṃ manīṣāṇāṃ prārpaṇaḥ somagopāḥ |
vasuḥ sūnuḥ sahaso apsu rājā vibhāty agra uṣasām idhānaḥ ||
uśik pāvako aratiḥ sumedhā martyeṣv agnir amṛto nidhāyi |
iyarti dhūmam aruṣo bharibhrad uñ śukreṇa śociṣā dyām inakṣan ||
akrandad agniḥ ||
viśvasya jajñe bhuvanasya rājā rodasī apṛṇāj jāyamānaḥ |
vīḍuṃ cid adrim abhinat parāyan janā yad agnim ayajanta pañca ||
naktoṣāsā ||
yas te adya kṛṇavad bhadraśoce 'pūpaṃ deva ghṛtavantam agne |
pra taṃ naya prataraṃ vasyo achābhi dyumnaṃ devahitaṃ yaviṣṭhya ||
ā taṃ bhaja sauśravaseṣv agna ukthaukthā ābhaja śasyamāne |
priyaḥ sūrye priyo agnā bhavāty uj jātena bhinadad uj janitvaiḥ ||
tvām agne yajamānā anu dyūn dūtaṃ kṛṇvānā ayajanta havyaiḥ |
tvayā saha draviṇam ichamānā vrajaṃ gomantam uśijo vivavruḥ ||
astāvy agnir nṛṇāṃ suśevo vaiśvānara ṛṣibhiḥ somagopāḥ |
adveṣye dyāvāpṛthivī huve devā dhatta rayim asme suvīram
||2.7.9||ud u tvā viśve devā agne bharantu cittibhiḥ |
sa no bhava śivas tvaṃ supratīko vibhāvasuḥ ||
pred agne jyotiṣmān yāhi śivebhir arcibhiṣ ṭvam |
bṛhadbhir bhānubhir bhāsan mā hiṃsīs tanvā prajāḥ ||
akrandad agniḥ ||
samidhāgniṃ duvasyata ghṛtair bodhayatātithim |
āsmin havyā juhotana ||
praprāyam agnir bharatasya śṛṇve vi yat sūryo na rocate bṛhad bhāḥ |
abhi yaḥ pūruṃ pṛtanāsu tasthau dīdāya daivyo atithiḥ śivo naḥ ||
āpo devīḥ pratigṛbhṇīta bhasmaitat syone kṛṇudhvaṃ surabhā uloke |
tasmai namantāṃ janayaḥ sanīḍā māteva putraṃ bibhṛtā sv enat ||
apsv agne sadhiṣ ṭava sauṣadhīr anurudhyase |
garbhaḥ sañjāyase punaḥ ||
garbho 'sy oṣadhīnāṃ garbho vanaspatīnām |
garbho viśvasya bhūtasyāgne garbho apām asi ||
prasadya bhasmanā yonim apaś ca pṛthivīm agne |
saṅgatya mātṛbhiṣ ṭvaṃ jyotiṣmān punar āsadaḥ ||
punar āsadya sadanam apaś ca pṛthivīm agne |
śeṣe mātur yathopasthe antar asyāṃ śivatamaḥ ||
punar ūrjā saha rayyā ||
bodhā me asya vacaso yaviṣṭha maṃhiṣṭhasya prabhṛtasya svadhāvaḥ |
nindati tvo anu tvo vavanda vandāruṃ te tanvaṃ vande agne ||
sa bodhi sūrir maghavā vasudāvā vasupatiḥ |
yuyodhy asmad dveṣāṃsi yāni kāni ca cakṛma
||2.7.10||apeta vīta vi ca sarpatāto ye 'tra sthaṃ purāṇā ye ca nūtanāḥ |
adād idaṃ yamo 'vasānaṃ pṛthivyā akrann imaṃ pitaro lokam asmai ||
agner bhasmāsy agneḥ purīṣam asi sañjñānam asi kāmadharaṇaṃ mayi te kāmadharaṇaṃ bhūyāt ||
ayaṃ so agnir yasmint somam indraḥ sutaṃ dadhe jaṭhare vāvaśānaḥ |
sahasriyaṃ vājam atyaṃ na saptiṃ sasavānt saṃstūyase jātavedaḥ ||
agne divo arṇam achā jigāsy achā devaṃ ūciṣe dhiṣṇyā ye |
yāḥ parastād rocanāḥ sūryasya yāś cāvastād upatiṣṭhantā āpaḥ ||
agne yat te divi varcaḥ pṛthivyāṃ yat parvateṣv oṣadhīṣv apsu |
yenāntarikṣam urv ātatantha tveṣaḥ sa bhānur arṇavo nṛcakṣaḥ ||
purīṣyāso agnayaḥ pravaṇena sajoṣasaḥ |
juṣantāṃ havyam āhutam anamīvā iṣo mahīḥ ||
iḍām agne puruḍaṃsaṃ saniṃ goḥ śaśvattamaṃ havamānāya sādha |
syān naḥ sūnus tanayo vijāvāgne sā te sumatir bhūtv asme ||
ayaṃ te ||
cid asi tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda paricid asi tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda citaḥ stha paricitaḥ sthordhvaśritaḥ śrayadhvam ||
samitaṃ saṅkalpethāṃ sampriyau rociṣṇū sumanasyamānau |
iṣam ūrjam abhi saṃvasānau ||
saṃ vāṃ manāṃsi saṃ vratā sam u cittāny ākaram |
agne purīṣyādhipā bhava tvaṃ nā iṣam ūrjaṃ yajamānāya dhehi ||
tvam agne purīṣyo rayimān puṣṭimaṃ asi |
śivāḥ kṛtvā diśaḥ sarvāḥ svaṃ yonim ihāsadaḥ ||
bhavataṃ naḥ ||
māteva putraṃ pṛthivī purīṣyam agniṃ sve yonā abhār ukhā |
tāṃ viśvair devair ṛtubhiḥ saṃvidānaḥ prajāpatir viśvakarmā vimuñcatu
||2.7.11||asunvantam ayajamānam icha stenasyetyām anvihi taskarasya |
anyam asmad icha sā ta ityā namo devi nirṛte tubhyam astu ||
namaḥ su te nirṛte tigmatejo 'yasmayaṃ vicṛtā bandham etam |
yamena tvaṃ yamyā saṃvidānottame nāke adhi rohayainam ||
yad adya te ||
yaṃ te devī nirṛtir ābabandha pāśaṃ grīvāsv avicartyam |
taṃ te viṣyāmy āyuṣo nu madhye 'thā jīvaḥ pitum addhi pramuktaḥ ||
yad asya pāre rajaso mahaś citraṃ jyotir ajāyata |
tan naḥ parṣad ati dviṣo 'gne vaiśvānara || svāhā bhūtyai namaḥ ||
niveśanaḥ saṅgamano vasūnāṃ viśvā rūpāṇy abhicaṣṭe śacībhiḥ |
deva iva savitā satyadharmendro na tasthau samare pathīnām ||
yena devā jyotiṣordhvā udāyan yenādityā vasavo yena rudrāḥ |
yenāṅgiraso mahimānam ānaśus tena yantu yajamānāḥ svasti ||
pūṣā yunaktu savitā yunaktu bṛhaspatir vo yunaktu |
agnes tejasā sūryasya varcasā ||
sīrā yuñjanti kavayo yugā vi tanvate pṛthak |
dhīrā deveṣu sumnayā ||
yunakta sīrā vi yugā tanota kṛte yonau vapateha bījam |
girā ca śruṣṭiḥ sabharā asan no nedīyā it sṛṇyaḥ pakvam āyat ||
lāṅgalaṃ pavīravaṃ suśevaṃ somapitsaru |
ud id vapatu gām aviṃ prasthāvad rathavāhanaṃ prapharvyaṃ ca pīvarīm ||
śunaṃ suphālā vitudantu bhūmiṃ śunaṃ kīnāśo abhyetu vāhaiḥ |
śunāsīrā haviṣā tośamānā supippalā oṣadhīḥ kartanāsme ||
śunāsīrā : fn emended| ed|: śanāsīrā
śunaṃ naro lāṅgalenānaḍudbhir bhagaḥ phālaiḥ sīrapatir marudbhiḥ |
parjanyo bijam īrayāno dhinotu śunāsīrā kṛṇutaṃ dhānyaṃ naḥ ||
śunāsīrā prakṛṣataṃ kṛṇutaṃ dhānyaṃ bahu |
bhūmir iyam ṛtviyavatī tāṃ phālā upajighnatu ||
ghṛtena sītā madhunā samajyatāṃ viśvair devair anumatā marudbhiḥ |
ūrjo bhāgaṃ madhumat pinvamānāsmānt sīte payasābhyāvavṛtsva ||
ud yojanam antaryāmam īṣāṃ khṛgalyaṃ śavam |
aṣṭrāṃ tāḍaṃ pratīnāhā ubhe maṇḍūkyau yuje ||
udasthād gojid aśvajid dhiraṇyajit sūnṛtayā parīvṛtaḥ |
ekacakreṇa savitā rathenorjo bhāgaṃ pṛthivyā yāty āpṛṇan ||
imām indra hastacyutiṃ sacyutiṃ jaghanacyutim |
sasūtim indra sagdhitim ūrjaṃ sapītim utkṛṣe ||
uṣṭārayoḥ pīlvayor atho ābandhanīyayoḥ |
sarveṣāṃ vidma vo nāma vāhāḥ kīlālapeśasaḥ ||
vimucyadhvam aghnyā devayānā atāriṣṭa tamasas pāram asya |
jyotir āpāma
||2.7.12||yā oṣadhayaḥ prathamajā devebhyas triyugaṃ purā |
manve nu babhrūṇām ahaṃ śataṃ dhāmāni sapta ca ||
śataṃ vo amba dhāmāni sahasram uta vo ruhaḥ |
athā śatakrato yūyam imaṃ me agadaṃ kṛta ||
puṣpavatīḥ prasūvarīḥ phalinīr aphalā uta |
aśvā iva sajitvarīr vīrudhaḥ pārayiṣṇavaḥ ||
oṣadhīr iti mātaras tad vo devīr upabruve |
rapāṃsi vighnatīr ita rapaś cātayamānāḥ ||
aśvatthe vo niveśanaṃ parṇe vo vasatiḥ kṛtā |
gobhājā it kilāsatha yat sanavātha pūruṣam ||
yad oṣadhayaḥ saṅgachante rājānaḥ samitā iva |
vipraḥ sa ucyate kavī rakṣohāmīvacātanaḥ ||
niṣkṛtir nāma vo mātāthā tvam asi saṅkṛtiḥ |
sarāḥ patatriṇīḥ sthana yad āmayati niṣkṛta ||
aśvāvatīṃ somavatīm ūrjayantīm udojasam |
āyukṣi sarvā oṣadhīr asmā ariṣṭatātaye ||
yad imā vājayann aham oṣadhīr hasta ādadhe |
ātmā yakṣmasya naśyati purā jīvagṛbho yathā ||
uñ śuṣmā oṣadhīnāṃ gāvo goṣṭhād iverate |
dhanaṃ saniṣyantīnām ātmānaṃ tava pūruṣa ||
ati viśvāḥ pariṣṭhāḥ stena iva vrajam akramuḥ ||
oṣadhayaḥ prācucyavur yat kiñca tanvo rapaḥ ||
yās ta āviviśur ātmānaṃ yā ātasthuḥ paruḥparuḥ |
tās te yakṣmaṃ vibādhantām ugro madhyamaśīr iva ||
sākaṃ yakṣma prapata cāṣeṇa kikidīvyā |
sākaṃ vātasya dhrājyā sākaṃ naśya nihākayā ||
anyā vo anyām avatv anyānyasyā upāvata |
tāḥ sarvāḥ saṃvidānā oṣadhayaḥ prāvata vācaṃ me ||
yāḥ phalinīr yā aphalā akośā yāś ca kośinīḥ |
bṛhaspatiprasūtās tā no muñcantv aṃhasaḥ ||
avapatantīr avadan diva oṣadhayas pari |
yaṃ jīvam aśnavāmahe na sa riṣyāti pūruṣaḥ ||
divaṃ brūmo nakṣatrāṇi bhūmiṃ yakṣāṇi parvatān |
samudrān nadyo veśantāṃs te no muñcantv aṃhasaḥ ||
brūmo rājānaṃ varuṇaṃ dhātāram uta pūṣaṇam |
tvaṣṭāram agrīyaṃ brūmas te no muñcantv aṃhasaḥ
||2.7.13||mā no hiṃsīj janitā yaḥ pṛthivyā yo divaṃ satyadharmā vyānaṭ |
yaś cāpaś candrāḥ prathamo jajāna kasmai devāya haviṣā vidhema ||
abhyāvartasva pṛthivi yajñena payasā saha |
vapāṃ te agnir iṣito arohat ||
agne yañ śukraṃ yac candraṃ yat pūtaṃ yac ca yajñiyam |
tad devebhyo bharāmasi ||
iṣam ūrjam aham ita ādi ghṛtasya dhārāṃ mahiṣasya yonim |
ā no goṣu viśatv oṣadhīṣu jahāmi sedim anirām amīvām ||
kāmaṃ kāmadughe dhukṣva prajābhyā oṣadhībhyaḥ |
indrāyāgnaye pūṣṇe mitrāya varuṇāya ca ||
agne tava śravo vayo mahi bhrājanty arcayo vibhāvaso |
bṛhadbhāno śavasā vājam ukthyaṃ dadhāsi dāśuṣe kave ||
pāvakavarcāḥ śukravarcā anūnavarcā udiyarṣi bhānunā |
putro mātarā vicarann upāvasy obhe pṛṇāsi rodasī ||
irajyann agne prathayasva jantubhir asme rāyo amartya |
sa darśatasya vapuṣo virājasi pṛṇakṣi sānasiṃ rayim ||
ūrjo napāj jātavedaḥ suśastibhir mandasva dhītibhir hitaḥ |
tva eṣaḥ sandadhur bhūrivarpasaś citrotayo vāmajātāḥ ||
ṛtāvānaṃ mahiṣaṃ viśvadarśatam agniṃ sumnāya dadhire puro janāḥ |
śrutkarṇaṃ saprathastamaṃ tvā girā daivaṃ mānuṣā yujā ||
iṣkartāram adhvarasya pracetasaṃ kṣayantaṃ rādhaso mahaḥ |
rātiṃ vāmasya subhagāṃ mahīm iṣaṃ dadhāsi sānasiṃ kratum ||
āpyāyasva sametu te viśvataḥ soma vṛṣṇyam |
bhavā vājasya saṅgathe ||
saṃ te payāṃsi sam u yantu vājāḥ saṃ vṛṣṇyāny abhimātiṣāhaḥ |
āpyāyamāno āmṛtāya soma divi śravāṃsy uttamāni dhiṣva
||2.7.14||brahma jajñānaṃ prathamaṃ purastād vi sīmataḥ suruco vena āvaḥ |
sa budhnyā upamā asya viṣṭhāḥ sataś ca yonim asataś ca vivaḥ ||
hiraṇyagarbhaḥ samavartatāgre bhūtasya jātaḥ patir eka āsīt |
sa dādhāra pṛthivīṃ dyām utemāṃ kasmai devāya haviṣā vidhema ||
adbhyaḥ sambhṛtaḥ pṛthivyā rasāc ca viśvakarmaṇaḥ samavartatādhi |
tasya tvaṣṭā vidadhad rūpam eti tat puruṣasya devam ājānam agre ||
drapsaś caskanda ||
namo astu sarpebhyo ye keca pṛthivīm anu |
ye antarikṣe ye divi tebhyaḥ sarpebhyo namaḥ ||
ya iṣavo yātudhānānāṃ ye vanaspatīnām |
ye 'vaṭeṣu śerate tebhyaḥ sarpebhyo namaḥ ||
ye amī rocane divo ye vā sūryasya raśmiṣu |
ye apsu ṣadāṃsi cakrire tebhyaḥ sarpebhyo namaḥ ||
kṛṇuṣva pājaḥ prasitiṃ na pṛthvīṃ yāhi rājevāmavaṃ ibhena |
tṛṣvīm anu prasitiṃ drūṇāno 'stāsi vidhya rakṣasas tapiṣṭhaiḥ ||
tava bhramāsa āśuyā patanty anuspṛśa dhṛṣatā śośucānaḥ |
tapobhir agne juhvā pataṅgān asandito visṛja viṣvag ulkāḥ ||
prati spaśo visṛjā tūrṇitamo bhavā pāyur viśo asyā adabdhaḥ |
yo no dūre aghaśaṃso yo anty agne mākiṣ ṭe vyathir ādadharṣīt ||
ud agne tiṣṭha praty ā tanuṣva ny amitraṃ oṣatāt tigmahete |
yo no arātiṃ samidhāna cakre nīcā taṃ dhakṣy atasaṃ na śuṣkam ||
ūrdhvo bhava pratividhyādhy asmad āviḥ kṛṇuṣva daivyāny agne |
ava sthirā tanuhi yātujūnāṃ jāmim ajāmiṃ pramṛṇīhi śatrūn ||
ayam agniḥ sahasriṇo vājasya śatinas patiḥ |
mūrdhā kavī rayīṇām ||
agneṣ ṭvā tejasā sādayāmi tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda ||
bhuvo yajñasya rajasaś ca netā yatrā niyudbhiḥ sacase śivābhiḥ |
divi mūrdhānaṃ dadhiṣe svarṣāṃ jihvām agne cakṛṣe havyavāham ||
indrasya tvaujasā sādayāmi tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda dhruvāsi dharuṇāstṛtā viśvakarmaṇā sudhṛtā mā tvā samudra ud vadhīn mā suparṇo 'vyathamānā pṛthivīṃ dṛmha tejo 'si tejo me yacha pṛthivīṃ yacha pṛthivīṃ dṛmha pṛthivīṃ mā hiṃsīḥ pṛthivyā mā pāhi jyotir asi jyotir me yachāntarikṣaṃ yachāntarikṣaṃ dṛṃhāntarikṣaṃ mā hiṃsīr antarikṣān mā pāhi svar asi svar me yacha divaṃ yacha divaṃ dṛmha divaṃ mā hiṃsīr divo mā pāhi ||
yās te agna ārdrā yonayo yāḥ kulāyinīr ye te agnā indavo yā u nābhayaḥ |
tābhiṣ ṭvam ubhayībhiḥ saṃvidānaḥ prajānaṃs tanveha niṣīda ||
kāṇḍātkāṇḍāt prarohantī paruṣaḥparuṣas pari |
evā no dūrve pratanu sahasreṇa śatena ca ||
yā śatena pratanoṣi sahasreṇa virohasi |
tasyai te devīṣṭake vidhema haviṣā vayam
||2.7.15||yās te agne sūrye ruco divam ātanvanti raśmibhiḥ |
tābhir no adya sarvābhī ruce janāya nas kṛdhi ||
yā vo devāḥ sūrye ruco goṣv aśveṣu yā rucaḥ |
indrāgnī tābhiḥ sarvābhī rucaṃ no dhehi bṛhaspate ||
virāḍ jyotir adhārayat svarāḍ jyotir adhārayat samrāḍ jyotir adhārayad bhūr asi bhuvanasya retā iṣṭakā svargo loko manasā tvānvārohāmy agnir jyotir jyotir agnis tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda sūr asi suvanasya retā iṣṭakā svargo loko vācā tvānvārohāmi sūryo jyotir jyotiḥ sūryas tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda bṛhaspatiṣ ṭvā sādayatu pṛthivyāḥ pṛṣṭhe jyotiṣmatīṃ viśvasmai prāṇāyāpānāya vyānāyodānāya pratiṣṭhāyai caritrāya viśvaṃ jyotir yachāgniṣ ṭe 'dhipatis tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda viśvakarmā tvā sādayatv antarikṣasya pṛṣṭhe jyotiṣmatīṃ viśvasmai prāṇāyāpānāya vyānāyodānāya pratiṣṭhāyai caritrāya viśvaṃ jyotir yacha vāyuṣ ṭe 'dhipatis tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda parameṣṭhī tvā sādayatu divaḥ pṛṣṭhe jyotiṣmatīṃ viśvasmai prāṇāyāpānāya vyānāyodānāya pratiṣṭhāyai caritrāya viśvaṃ jyotir yacha sūryas te 'dhipatis tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda ||
aṣāḍhāsi sahamānā sahasvārātiṃ sahasva pṛtanāyataḥ |
sahasravīryāsi sā mā jinva ||
madhu vātā ṛtāyate madhu kṣaranti sindhavaḥ |
mādhvīr naḥ santv oṣadhīḥ ||
madhu naktam utoṣaso madhumat pārthivaṃ rajaḥ |
madhu dyaur astu naḥ pitā ||
madhumān no vanaspatir madhumaṃ astu sūryaḥ |
mādhvīr gāvo bhavantu naḥ ||
apāṃ tvā gahmant sādayāmi samudrasyodmann avataś chāyāyāṃ namaḥ samudrāya namaḥ samudrasya cakṣase 'nu tvā divyā vṛṣṭiḥ sacatāṃ mā tvā sūryo 'bhitāpsīn māgnir vaiśvānaro 'chinnapatraḥ prajā anuvīkṣasva ||
trīnt samudrānt samasṛpat svargo 'pāṃ patir vṛṣabha iṣṭakānām |
tatra gacha yatra pūrve paretāḥ purīṣaṃ vasānaḥ sukṛtasya lokam ||
mahī dyauḥ pṛthivī ca na imaṃ yajñaṃ mimikṣatām |
pipṛtāṃ no bharīmabhiḥ ||
idaṃ viṣṇuḥ ||
adha smā te vanaspate vāto vivāty agram it |
uto nv indrāya pātave sunu somam ulūkhala ||
naktoṣāsā ||
syūtā devebhir amṛtenāgād ukhā svasāram adhi vedim asthāt |
satyaṃ pūrvair ṛṣibhiḥ saṃvidāno agniḥ pravidvaṃ iha tat kṛṇotu |
pṛthivi pṛthivyāṃ sīda mātur mātari mātā |
syonāsi suṣadā syonām āsīda suṣadām āsīda ||
niṣasāda dhṛtavrato varuṇaḥ pastyāsv ā |
sāmrājyāya sukratuḥ ||
kratuṃ devānāṃ mahimānam īmahe agniṃ sadhasthe sadaneṣv adbhutam |
vaiśvānaraṃ brahmaṇā viśvavyacasaṃ stomasya dhāman nidadhe purīṣyam ||
nyadhur mātrāyāṃ kavayo vayodhaso agniṃ sadhasthe sadaneṣv acyutam |
vaiśvānaraṃ brahmaṇā viśvavyacasaṃ stomasya dhāman nihitaṃ purīṣyam ||
samidhyamānaṃ samidhā samindhate agniṃ sadhasthe sadaneṣu sukratum |
vaiśvānaraṃ brahmaṇā viśvavyacasaṃ stomasya dhāman pavamānam ābhṛtam
||2.7.16||agne yukṣvā hi ye tavāśvāso deva sādhavaḥ |
araṃ vahanty āśavaḥ ||
yukṣvā hi devahūtamaṃ aśvaṃ agne rathīr iva |
ni hotā pūrvyaḥ sadaḥ ||
sam it sravanti sarito na dhenā antar hṛdā manasā pūyamānāḥ |
ghṛtasya dhārā abhicākaśīmi hiraṇyayo vetaso madhye agneḥ ||
ṛce tvā ruce tvā bhāse tvā jyotiṣe tvābhūd idaṃ viśvasya bhuvanasya vājinam agner vaiśvānarasya cāgnis tejasā tejasvān rukmo varcasā varcasvān sahasradā asi sahasrāya tvā ||
ādityaṃ garbhaṃ payasā samaṅgdhi sahasrasya pratimāṃ viśvarūpam |
parivṛṅgdhi harasā mābhiśocīḥ śatāyuṣaṃ kṛṇuhi cīyamānaḥ ||
vātasya jūtiṃ varuṇasya nābhim aśvaṃ jajñānaṃ salilasya madhye |
śiśuṃ nadīnāṃ harim adribudhnam agne mā hiṃsīḥ parame vyoman ||
ajasram indum aruṣaṃ bhuraṇyum agnim īḍe pūrvacittiṃ namobhiḥ |
sa parvabhir ṛtuśaḥ kalpamāno gāṃ mā hiṃsīr aditiṃ virājam ||
tvaṣṭur varutrīṃ varuṇasya nābhim aviṃ jajñānāṃ rajasaḥ parasmāt |
mahīṃ sāhasrīm asurasya māyām agne mā hiṃsīḥ parame vyoman ||
yo agnir agnes tapaso 'dhi jātaḥ śokāt pṛthivyā uta vā divas pari |
ya imāḥ prajā viśvakarmā jajāna tam agne heḍaḥ pari te vṛṇaktu ||
imaṃ mā hiṃsīr dvipādaṃ paśuṃ sahasrākṣo medhāya cīyamāno mayum āraṇyam anu te diśāmi tena cinvānas tanvaṃ niṣīda mayuṃ te śug ṛchatu yaṃ dviṣmas taṃ te śug ṛchatv imaṃ mā hiṃsīr ekaśaphaṃ paśuṃ kanikradaṃ vājinaṃ vājineṣu gauram āraṇyam anu te diśāmi tena cinvānas tanvaṃ niṣīda gauraṃ te śug ṛchatu yaṃ dviṣmas taṃ te śug ṛchatv imaṃ sāhasraṃ śatadhāram utsaṃ vyacyamānaṃ salilasya madhe ghṛtaṃ duhānām aditiṃ janāyāgne mā hiṃsīḥ parame vyoman ||
gavayam āraṇyam anu te diśāmi tena cinvānas tanvaṃ niṣīda gavayaṃ te śug ṛchatu yaṃ dviṣmas taṃ te śug ṛchatv imam ūrṇāyuṃ varuṇasya nābhiṃ tvacaṃ paśūnāṃ dvipadāṃ catuṣpadāṃ tvaṣṭur devānāṃ prathamaṃ janitram agne mā hiṃsīḥ parame vyoman ||
meṣam āraṇyam anu te diśāmi tena cinvānas tanvaṃ niṣīda meṣaṃ te śug ṛchatu yaṃ dviṣmas taṃ te śug ṛchatv ajo hy agner ajaniṣṭa śokāt so apaśyaj janitāram agre tena devā devatām agram āyaṃs tena roham āyann upa medhyāsaḥ śarabham āraṇyam anu te diśāmi tena cinvānas tanvaṃ niṣīda śarabhaṃ te śug ṛchatu yaṃ dviṣmas taṃ te śug ṛchatu
||2.7.17||apāṃ tvemant sādayāmy apāṃ tvodmant sādayāmy apāṃ tvāyane sādayāmy apāṃ tvā jyotiṣi sādayāmy apāṃ tvā bhasmani sādayāmi samudre tvā sadane sādayāmy arṇave tvā sadane sādayāmi salile tvā sadane sādayāmy apāṃ tvā kṣaye sādayāmy apāṃ tvā sadhriṣu sādayāmy apāṃ tvā sadane sādayāmy apāṃ tvā sadhasthe sādayāmy apāṃ tvā yonau sādayāmy apāṃ tvā purīṣe sādayāmy apāṃ tvā pāthasi sādayāmi gāyatreṇa tvā chandasā sādayāmi traiṣṭubhena tvā chandasā sādayāmi jāgatena tvā chandasā sādayāmy ānuṣṭubhena tvā chandasā sādayāmi pāṅktena tvā chandasā sādayāmi
||2.7.18||ayaṃ puro bhūs tasya prāṇo bhauvāyano vasantaḥ prāṇāyano gāyatrī vāsantī gāyatryā gāyatraṃ gāyatrād upāṃśur upāṃśos trivṛt trivṛto rathantaraṃ vasiṣṭhā ṛṣiḥ prajāpatigṛhītayā tvayā prāṇaṃ gṛhṇāmi prajābhyo 'yaṃ dakṣiṇā viśvakarmā tasya mano vaiśvakarmaṇaṃ grīṣmo mānasas triṣṭub graiṣmī triṣṭubhaḥ svāraṃ svārād antaryāmo 'ntaryāmāt pañcadaśaḥ pañcadaśād bṛhad bharadvājā ṛṣiḥ prajāpatigṛhītayā tvayā mano gṛhṇāmi prajābhyo 'yaṃ paścā viśvavyacās tasya cakṣur vaiśvavyacasaṃ varṣāṇi cākṣuṣāṇi jagatī vārṣī jagatyā ṛksamam ṛksamāñ śukraḥ śukrāt saptadaśaḥ saptadaśād vairūpaṃ jamadagnir ṛṣiḥ prajāpatigṛhītayā tvayā cakṣur gṛhṇāmi prajābhya idam uttarāt svas tasya śrotraṃ sauvaṃ śarañ śrautry anuṣṭup śārady anuṣṭubha aiḍam aiḍān manthī manthina ekavimśa ekaviṃśād vairājaṃ viśvāmitrā ṛṣiḥ prajāpatigṛhītayā tvayā śrotraṃ gṛhṇāmi prajābhya iyam upari matis tasyā vāṅ mātyā hemanto vācyaḥ paṅktir haimantī paṅktyā nidhanavan nidhanavata āgrāyaṇa āgrayaṇāt triṇavatrayastriṃśau triṇavatrayastriṃśābhyāṃ śākvararaivate viśvakarmā ṛṣiḥ prajāpatigṛhītayā tvayā vācaṃ gṛhṇāmi prajābhyaḥ
||2.7.19||prācī dig vasanta ṛtur agnir devatā brahma draviṇaṃ gāyatrī chando rathantaraṃ sāma trivṛt stomaḥ sa u pañcadaśavartaniḥ sānagā ṛṣis tryavir vayaḥ kṛtam ayānāṃ purovāto vātaḥ pitaraḥ pitāmahāḥ pare 'vare te no 'vantu te naḥ pāntv asmin brahmaṇy asyāṃ purodhāyām asmin karmaṇy asyām āśiṣy asyāṃ devahūtau ||
dakṣiṇā dig grīṣma ṛtur indro devatā kṣatraṃ draviṇaṃ triṣṭup chando bṛhat sāma pañcadaśaḥ stomaḥ sa u saptadaśavartaniḥ sanātanā ṛṣir dityavāḍ vayas tretāyānāṃ dakṣiṇādvāto vātaḥ pitaraḥ pitāmahāḥ pare 'vare te no 'vantu te naḥ pāntv asmin brahmaṇy asyāṃ purodhāyām asmin karmaṇy asyām āśiṣy asyāṃ devahūtau ||
pratīcī dig varṣā ṛtur viśve devā devatā viḍ draviṇaṃ jagatī chando vairūpaṃ sāma saptadaśaḥ stomaḥ sa u ekaviṃśavartanir ahabhūnā ṛṣis trivatso vayo dvāparo 'yānāṃ paścādvāto vātaḥ pitaraḥ pitāmahāḥ pare 'vare te no 'vantu te naḥ pāntv asmin brahmaṇy asyāṃ purodhāyām asmin karmaṇy asyām āśiṣy asyāṃ devahūtau ||
udīcī dik śarad ṛtur mitrāvaruṇau devatā puṣṭaṃ draviṇam anuṣṭup chando vairājaṃ sāmaikaviṃśaḥ stomaḥ sa u triṇavavartaniḥ purāṇā ṛṣis turyavāḍ vayo 'bhibhavo 'yānām uttarādvāto vātaḥ pitaraḥ pitāmahāḥ pare 'vare te no 'vantu te naḥ pāntv asmin brahmaṇy asyāṃ purodhāyām asmin karmaṇy asyām āśiṣy asyāṃ devahūtau ||
ūrdhvā dig ghemantaśiśirā ṛtū bṛhaspatir devatā phalaṃ draviṇaṃ paṅktiś chandaḥ śākvararaivate sāmanī triṇavaḥ stomaḥ sa u trayastriṃśavartaniḥ suparṇā ṛṣiḥ paṣṭhavāḍ vaya āskando 'yānām upariṣṭādvāto vātaḥ pitaraḥ pitāmahāḥ pare 'vare te no 'vantu te naḥ pāntv asmin brahmaṇy asyāṃ purodhāyām asmin karmaṇy asyām āśiṣy asyāṃ devahūtau
||2.7.20||