bhasmamāhātmyakathanam
sūta uvāca
ṛṣabhasyānubhāvoyaṃ varṇitaḥ śivayoginaḥ ||
athānyasyāpi vakṣyāmi prabhāvaṃ śivayoginaḥ
||1||ऋषभस्यानुभावोयं वर्णितः शिवयोगिनः ॥
अथान्यस्यापि वक्ष्यामि प्रभावं शिवयोगिनः
bhasmanaścāpi māhātmyaṃ varṇayāmi samāsataḥ ||
kṛtakṛtyā bhaviṣyaṃti yacchutvā pāpino janāḥ
||2||भस्मनश्चापि माहात्म्यं वर्णयामि समासतः ॥
कृतकृत्या भविष्यंति यच्छुत्वा पापिनो जनाः
astyeko vāmadevākhyaḥ śivayogī mahā tapāḥ ||
nirdvaṃdvo nirguṇaḥ śāṃto niḥsaṃgaḥ samadarśanaḥ
||3||अस्त्येको वामदेवाख्यः शिवयोगी महा तपाः ॥
निर्द्वंद्वो निर्गुणः शांतो निःसंगः समदर्शनः
ātmārāmo jitakrodho gṛhadāravivarjitaḥ ||
atarkitagatirmaunī saṃtuṣṭo niṣpa rigrahaḥ
||4||आत्मारामो जितक्रोधो गृहदारविवर्जितः ॥
अतर्कितगतिर्मौनी संतुष्टो निष्प रिग्रहः
bhasmoddhūlitasarvāṃgo jaṭāmaṃḍalamaṃḍitaḥ ||
valkalājinasaṃvīto bhikṣāmātraparigrahaḥ
||5||भस्मोद्धूलितसर्वांगो जटामंडलमंडितः ॥
वल्कलाजिनसंवीतो भिक्षामात्रपरिग्रहः
sa ekadā caraṃlloke sarvānugrahatatparaḥ ||
krauṃcāraṇyaṃ mahāghoraṃ praviveśa yadṛcchayā
||6||स एकदा चरंल्लोके सर्वानुग्रहतत्परः ॥
क्रौंचारण्यं महाघोरं प्रविवेश यदृच्छया
tasminnirmanuje'raṇye tiṣṭhatyeko'tibhīṣaṇaḥ ||
kṣuttṛṣākulito nityaṃ yaḥ kaścidbrahmarākṣasaḥ
||7||तस्मिन्निर्मनुजेऽरण्ये तिष्ठत्येकोऽतिभीषणः ॥
क्षुत्तृषाकुलितो नित्यं यः कश्चिद्ब्रह्मराक्षसः
taṃ praviṣṭaṃ śivātmānaṃ sa dṛṣṭvā brahmarākṣasaḥ ||
abhidudrāva vegena jagdhuṃ kṣutparipīḍitaḥ
||8||तं प्रविष्टं शिवात्मानं स दृष्ट्वा ब्रह्मराक्षसः ॥
अभिदुद्राव वेगेन जग्धंु क्षुत्परिपीडितः
vyāttānanaṃ mahākāyaṃ bhīmadaṃṣṭraṃ bhayānakam ||
tamāyāṃtamabhiprekṣya yogīśo na cacāla saḥ
||9||व्यात्ताननं महाकायं भीमदंष्ट्रं भयानकम् ॥
तमायांतमभिप्रेक्ष्य योगीशो न चचाल सः
athābhidrutya tarasā sa ghoro vanagocaraḥ ||
dorbhyāṃ niṣpīḍya jagrāha niṣkaṃpaṃ śivayoginam
||10||अथाभिद्रुत्य तरसा स घोरो वनगोचरः ॥
दोर्भ्यां निष्पीड्य जग्राह निष्कंपं शिवयोगिनम्
tadaṃgasparśanādeva sadyo vidhvastakilbiṣaḥ ||
sa brahmarākṣaso ghoro viṣaṇṇaḥ smṛtimāyayau
||11||तदंगस्पर्शनादेव सद्यो विध्वस्तकिल्बिषः ॥
स ब्रह्मराक्षसो घोरो विषण्णः स्मृतिमाययौ
yathā ciṃtāmaṇiṃ spṛṣṭvā lohaṃ kāṃcanatāṃ vrajet ||
yathā jaṃbūnadīṃ prāpya mṛttikā svarṇatāṃ vrajet
||12||यथा चिंतामणिं स्पृष्ट्वा लोहं कांचनतां व्रजेत् ॥
यथा जंबूनदीं प्राप्य मृत्तिका स्वर्णतां व्रजेत्
yathā mānasamabhyetya vāyasā yāṃti haṃsatām ||
yathāmṛtaṃ sakṛtpītvā naro devatvamāpnuyāt
||13||यथा मानसमभ्येत्य वायसा यांति हंसताम् ॥
यथामृतं सकृत्पीत्वा नरो देवत्वमाप्नुयात्
tathaiva hi mahātmāno darśanasparśanādibhiḥ ||
sadyaḥ punaṃtyaghopetānsatsaṃgo durlabho hyataḥ
||14||तथैव हि महात्मानो दर्शनस्पर्शनादिभिः ॥
सद्यः पुनंत्यघोपेतान्सत्संगो दुर्लभो ह्यतः
yaḥ pūrvaṃ kṣutpipāsārto ghorātmā vipine caraḥ ||
sa sadyastṛptimāyātaḥ pūrṇānaṃdo babhūva ha
||15||यः पूर्वं क्षुत्पिपासार्तो घोरात्मा विपिने चरः ॥
स सद्यस्तृप्तिमायातः पूर्णानंदो बभूव ह
tadgātralagnasitabhasmakaṇānuviddhaḥ sadyo vidhūtaghanapāpatamaḥsvabhāvaḥ ||
saṃprāptapūrvabhava saṃsmṛtirugrakāryastatpādapadmayugale praṇato babhāṣe
||16||तद्गात्रलग्नसितभस्मकणानुविद्धः सद्यो विधूतघनपापतमःस्वभावः ॥
संप्राप्तपूर्वभव संस्मृतिरुग्रकार्यस्तत्पादपद्मयुगले प्रणतो बभाषे
rākṣasa uvāca
prasīda me mahāyoginprasīda karuṇānidhe ||
prasīda bhavataptānāmānaṃdāmṛvāridhe
||17||प्रसीद मे महायोगिन्प्रसीद करुणानिधे ॥
प्रसीद भवतप्तानामानंदामृवारिधे
kvāhaṃ pāpamatirghoraḥ sarvaprāṇibhayaṃkaraḥ ||
kva te mahānubhāvasya darśanaṃ karuṇātmanaḥ
||18||क्वाहं पापमतिर्घोरः सर्वप्राणिभयंकरः ॥
क्व ते महानुभावस्य दर्शनं करुणात्मनः
uddharoddhara māṃ ghore patitaṃ duḥkhasāgare ||
tava sannidhimātreṇa mahānaṃdo'bhivardhate
||19||उद्धरोद्धर मां घोरे पतितं दुःखसागरे ॥
तव सन्निधिमात्रेण महानंदोऽभिवर्धते
vāmadeva uvāca
kastvaṃ vanecaro ghoro rākṣaso'tra kimāsthitaḥ ||
kathametāṃ mahāghorāṃ kaṣṭāṃ gatimavāptavān
||20||कस्त्वं वनेचरो घोरो राक्षसोऽत्र किमास्थितः ॥
कथमेतां महाघोरां कष्टां गतिमवाप्तवान्
rākṣasa uvāca
rākṣaso'hamitaḥ pūrvaṃ paṃcaviṃśatime bhave ||
goptā yavanarāṣṭrasya durjayo nāma vīryavān
||21||राक्षसोऽहमितः पूर्वं पंचविंशतिमे भवे ॥
गोप्ता यवनराष्ट्रस्य दुर्जयो नाम वीर्यवान्
so'haṃ durātmā pāpīyānsvairacārī madotkaṭaḥ ||
daṃḍadhārī durācāraḥ pracaṃḍo nirghṛṇaḥ khalaḥ
||22||सोऽहं दुरात्मा पापीयान्स्वैरचारी मदोत्कटः ॥
दंडधारी दुराचारः प्रचंडो निर्घृणः खलः
yuvā bahukalatro'pi kāmāsakto'jiteṃdriyaḥ ||
imāṃ pāpīyasīṃ ceṣṭāṃ punarekāṃ gato'smyaham
||23||युवा बहुकलत्रोऽपि कामासक्तोऽजितेंद्रियः ॥
इमां पापीयसीं चेष्टां पुनरेकां गतोऽस्म्यहम्
pratyahaṃ nūtanāmanyā nārīṃ bhoktumanāḥ sadā ||
āhṛtāḥ sarvadeśebhyo nāryo bhṛtyairmadājñayā
||24||प्रत्यहं नूतनामन्या नारीं भोक्तुमनाः सदा ॥
आहृताः सर्वदेशेभ्यो नार्यो भृत्यैर्मदाज्ञया
bhuktvābhuktvā parityaktāmekāmekāṃ dinedine ||
antargṛheṣu saṃsthāpya punaranyāḥ striyo dhṛtāḥ
||25||भुक्त्वाभुक्त्वा परित्यक्तामेकामेकां दिनेदिने ॥
अन्तर्गृहेषु संस्थाप्य पुनरन्याः स्त्रियो धृताः
evaṃ svarāṣṭrātpararāṣṭrataśca deśākaragrāmapuravrajebhyaḥ ||
āhṛtya nāryo ramitā dinedine bhukvā punaḥ kāpi na bhujyate mayā
||26||एवं स्वराष्ट्रात्परराष्ट्रतश्च देशाकरग्रामपुरव्रजेभ्यः ॥
आहृत्य नार्यो रमिता दिनेदिने भुक्वा पुनः कापि न भुज्यते मया
athānyaiśca na bhujyaṃte mayā bhuktāstathā striyaḥ ||
antargṛheṣu nihitāḥ śocaṃte ca divāniśam
||27||अथान्यैश्च न भुज्यंते मया भुक्तास्तथा स्त्रियः ॥
अन्तर्गृहेषु निहिताः शोचंते च दिवानिशम्
brahmaviṭkṣatraśūdrāṇāṃ yadā nāryo mayā hṛtāḥ ||
mama rājye sthitā viprāḥ saha dāraiḥ pradudruvuḥ
||28||ब्रह्मविट्क्षत्रशूद्राणां यदा नार्यो मया हृताः ॥
मम राज्ये स्थिता विप्राः सह दारैः प्रदुद्रुवुः
sabhartṛkāśca kanyāśca vidhavāśca rajasvalāḥ ||
āhṛtya nāryo ramitā mayā kāmahatātmanā
||29||सभर्तृकाश्च कन्याश्च विधवाश्च रजस्वलाः ॥
आहृत्य नार्यो रमिता मया कामहतात्मना
triśataṃ dvijanārīṇāṃ rājastrīṇāṃ catuḥśatam ||
ṣaṭśataṃ vaiśyanārīṇāṃ sahasraṃ śūdrayoṣitām
||30||त्रिशतं द्विजनारीणां राजस्त्रीणां चतुःशतम् ॥
षट्शतं वैश्यनारीणां सहस्रं शूद्रयोषिताम्
śataṃ cāṃḍālanadgīrṇā puliṃdīnāṃ sahasrakam ||
śailūṣīṇāṃ paṃcaśataṃ rajakīnāṃ catuḥśatam
||31||शतं चांडालनद्गीर्णा पुलिंदीनां सहस्रकम् ॥
शैलूषीणां पंचशतं रजकीनां चतुःशतम्
asaṃkhyā vāramukhyāśca mayā bhuktā durātmanā ||
tathāpi mayi kāmasya na tṛptiḥ samajāyata
||32||असंख्या वारमुख्याश्च मया भुक्ता दुरात्मना ॥
तथापि मयि कामस्य न तृप्तिः समजायत
evaṃ durviṣayāsaktaṃ mattaṃ pānarataṃ sadā ||
yauvanepi mahārogā viviśuryakṣmakādayaḥ
||33||एवं दुर्विषयासक्तं मत्तं पानरतं सदा ॥
यौवनेपि महारोगा विविशुर्यक्ष्मकादयः
rogārdito'napatyaśca śatrubhiścāpi pīḍitaḥ ||
tyaktomātyaiśca bhṛtyaiśca mṛto'haṃ svena karmaṇā
||34||रोगार्दितोऽनपत्यश्च शत्रुभिश्चापि पीडितः ॥
त्यक्तोमात्यैश्च भृत्यैश्च मृतोऽहं स्वेन कर्मणा
āyurvinaśyatyayaśo vivardhate bhāgyaṃ kṣayaṃ yātyatidurgatiṃ vrajet ||
svargāccyavaṃte pitaraḥ purātanā dharmavyapetasya narasya niścitam
||35||आयुर्विनश्यत्ययशो विवर्धते भाग्यं क्षयं यात्यतिदुर्गतिं व्रजेत् ॥
स्वर्गाच्च्यवंते पितरः पुरातना धर्मव्यपेतस्य नरस्य निश्चितम्
athāhaṃ kiṃkarairyāmyairnīto vaivasvatālayam ||
tato'haṃ narake ghore tatkuṇḍe vinipātitaḥ
||36||अथाहं किंकरैर्याम्यैर्नीतो वैवस्वतालयम् ॥
ततोऽहं नरके घोरे तत्कुण्डे विनिपातितः
tatrāhaṃ narake ghore varṣāṇāmayutatrayam ||
retaḥ pibanpīḍyamāno nyavasaṃ yamakiṃkaraiḥ
||37||तत्राहं नरके घोरे वर्षाणामयुतत्रयम् ॥
रेतः पिबन्पीड्यमानो न्यवसं यमकिंकरैः
tataḥ pāpāvaśeṣeṇa piśāco nirjane vane ||
sahasraśiśnaḥ saṃjāto nityaṃ kṣuttṛṣayākulaḥ
||38||ततः पापावशेषेण पिशाचो निर्जने वने ॥
सहस्रशिश्नः संजातो नित्यं क्षुत्तृषयाकुलः
paiśācīṃ gatimāśritya nītaṃ divyaṃ śaracchatam ||
dvitīyehaṃ bhave jāto vyāghraḥ prāṇibhayaṃkaraḥ
||39||पैशाचीं गतिमाश्रित्य नीतं दिव्यं शरच्छतम् ॥
द्वितीयेहं भवे जातो व्याघ्रः प्राणिभयंकरः
tṛtīye'jagaro ghoraścaturthe'haṃ bhave vṛkaḥ ||
paṃcame viḍvarāhaśca ṣaṣṭhe'haṃ kṛkalāsakaḥ
||40||तृतीयेऽजगरो घोरश्चतुर्थेऽहं भवे वृकः ॥
पंचमे विड्वराहश्च षष्ठेऽहं कृकलासकः
saptame'haṃ sārameyaḥ sṛgālaścāṣṭame bhave ||
navame gavayo bhīmo mṛgo'haṃ daśame bhave
||41||सप्तमेऽहं सारमेयः सृगालश्चाष्टमे भवे ॥
नवमे गवयो भीमो मृगोऽहं दशमे भवे
ekādaśe markaṭaśca gṛdhro'haṃ dvādaśe bhave ||
trayodaśe'haṃ nakulo vāyasaśca catu rdaśe
||42||एकादशे मर्कटश्च गृध्रोऽहं द्वादशे भवे ॥
त्रयोदशेऽहं नकुलो वायसश्च चतु र्दशे
acchabhallaḥ paṃcadaśe ṣoḍaśe vanakukkuṭaḥ ||
gardabho'haṃ saptadaśe mārjāroṣṭādaśe bhave
||43||अच्छभल्लः पंचदशे षोडशे वनकुक्कुटः ॥
गर्दभोऽहं सप्तदशे मार्जारोष्टादशे भवे
ekonaviṃśe maṇḍūkaḥ kūrmo viṃśatime bhave ||
ekaviṃśe bhave matsyo dvāviṃśe mūṣako'bhavam
||44||एकोनविंशे मण्डूकः कूर्मो विंशतिमे भवे ॥
एकविंशे भवे मत्स्यो द्वाविंशे मूषकोऽभवम्
ulūkohaṃ trayoviṃśe caturviśe vanadvipaḥ ||
paṃcaviṃśe bhave cāsmiñjātohaṃ brahmarākṣasaḥ
||45||उलूकोहं त्रयोविंशे चतुर्विशे वनद्विपः ॥
पंचविंशे भवे चास्मिञ्जातोहं ब्रह्मराक्षसः
kṣutparīto nirāhāro vasāmyatra mahāvane ||
idānīmāgataṃ dṛṣṭvā bhavaṃtaṃ jagdhumutsukaḥ ||
tvaddehasparśamātreṇa jātā pūrvabhavasmṛtiḥ
||46||क्षुत्परीतो निराहारो वसाम्यत्र महावने ॥
इदानीमागतं दृष्ट्वा भवंतं जग्धुमुत्सुकः ॥
त्वद्देहस्पर्शमात्रेण जाता पूर्वभवस्मृतिः
gatajanma sahasrāṇi smarāmyadya tvadaṃtike ||
nirvedaśca paro jātaḥ prasannaṃ hṛdayaṃ ca me
||47||गतजन्म सहस्राणि स्मराम्यद्य त्वदंतिके ॥
निर्वेदश्च परो जातः प्रसन्नं हृदयं च मे
īdṛśo'yaṃ prabhāvaste kathaṃ labdho mahāmate ||
tapasā vāpi tīvreṇa kimu tīrthaniṣevaṇāt
||48||ईदृशोऽयं प्रभावस्ते कथं लब्धो महामते ॥
तपसा वापि तीव्रेण किमु तीर्थनिषेवणात्
yogena devaśaktyā vā maṃtrairvānaṃtaśaktibhiḥ ||
tattvato brūhi bhagavaṃstvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ
||49||योगेन देवशक्त्या वा मंत्रैर्वानंतशक्तिभिः ॥
तत्त्वतो ब्रूहि भगवंस्त्वामहं शरणं गतः
vāmadeva uvāca
eṣa madgātralagnasya prabhāvo bhasmano mahān ||
yatsaṃparkāttamovṛttestaveyaṃ matiruttamā
||50||एष मद्गात्रलग्नस्य प्रभावो भस्मनो महान् ॥
यत्संपर्कात्तमोवृत्तेस्तवेयं मतिरुत्तमा
ko veda bhasmasāmarthyaṃ mahādevā dṛte paraḥ ||
durvibhāvyaṃ yathā śaṃbhormāhātmyaṃ bhasmanastathā
||51||को वेद भस्मसामर्थ्यं महादेवा दृते परः ॥
दुर्विभाव्यं यथा शंभोर्माहात्म्यं भस्मनस्तथा
purā bhavādṛśaḥ kaścidbrāhmaṇo dharmavarjitaḥ ||
drāviḍeṣu sthito mūḍhaḥ karmaṇā śūdratāṃ gataḥ
||52||पुरा भवादृशः कश्चिद्ब्राह्मणो धर्मवर्जितः ॥
द्राविडेषु स्थितो मूढः कर्मणा शूद्रतां गतः
cauryavṛttirnaiṣkṛtiko vṛṣalīratilālasaḥ ||
kadācijjāratāṃ prāptaḥ śūdreṇa nihato niśi
||53||चौर्यवृत्तिर्नैष्कृतिको वृषलीरतिलालसः ॥
कदाचिज्जारतां प्राप्तः शूद्रेण निहतो निशि
tacchavasya bahirgrāmā tkṣiptasya pretakarmaṇaḥ ||
cacāra sārameyoṃ'ge bhasmapādo yadṛcchayā
||54||तच्छवस्य बहिर्ग्रामा त्क्षिप्तस्य प्रेतकर्मणः ॥
चचार सारमेयोंऽगे भस्मपादो यदृच्छया
atha taṃ narake ghore patitaṃ śivakiṃkarāḥ ||
ninyurvimānamāropya prasahya yamakiṃkarān
||55||अथ तं नरके घोरे पतितं शिवकिंकराः ॥
निन्युर्विमानमारोप्य प्रसह्य यमकिंकरान्
śivadūtānsamabhyetya yamopi paripṛṣṭavān ||
mahāpātakakarttāraṃ kathamenaṃ ninīṣatha
||56||शिवदूतान्समभ्येत्य यमोपि परिपृष्टवान् ॥
महापातककर्त्तारं कथमेनं निनीषथ
athocuḥ śivadūtāste paśyāsya śavavigraham ||
vakṣolalāṭadormūlānyaṃkitāni subhasmanā
||57||अथोचुः शिवदूतास्ते पश्यास्य शवविग्रहम् ॥
वक्षोललाटदोर्मूलान्यंकितानि सुभस्मना
ata enaṃ samānetumāgatāḥ śivaśāsanāt ||
nāsmānniṣeddhuṃ śaktosi māstvatra tava saṃśayaḥ
||58||अत एनं समानेतुमागताः शिवशासनात् ॥
नास्मान्निषेद्धुं शक्तोसि मास्त्वत्र तव संशयः
ityābhāṣya yamaṃ śaṃbhordūtāstaṃ brāhmaṇaṃ tataḥ ||
paśyatāṃ sarvalokānāṃ ninyurlokamanāmayam
||59||इत्याभाष्य यमं शंभोर्दूतास्तं ब्राह्मणं ततः ॥
पश्यतां सर्वलोकानां निन्युर्लोकमनामयम्
tasmādaśeṣapāpānāṃ sadyaḥ saṃśodhanaṃ param ||
śaṃbhorvibhūṣaṇaṃ bhasma satataṃ dhriyate mayā
||60||तस्मादशेषपापानां सद्यः संशोधनं परम् ॥
शंभोर्विभूषणं भस्म सततं ध्रियते मया
itthaṃ niśamya māhātmyaṃ bhasmano brahmarākṣasaḥ ||
vistareṇa punaḥ śrotu mautkaṃṭhyādityabhāṣata
||61||इत्थं निशम्य माहात्म्यं भस्मनो ब्रह्मराक्षसः ॥
विस्तरेण पुनः श्रोतु मौत्कंठ्यादित्यभाषत
sādhusādhu mahāyogindhanyosmi tava darśanāt ||
māṃ vimocaya dharmātmanghorādasmātkujanmanaḥ
||62||साधुसाधु महायोगिन्धन्योस्मि तव दर्शनात् ॥
मां विमोचय धर्मात्मन्घोरादस्मात्कुजन्मनः
kiṃcidastīha me bhāti mayā puṇyaṃ purākṛtam ||
atohaṃ tvatprasādena muktosmyadya dvijottama
||63||किंचिदस्तीह मे भाति मया पुण्यं पुराकृतम् ॥
अतोहं त्वत्प्रसादेन मुक्तोस्म्यद्य द्विजोत्तम
ekasmai śivabhaktāya tasminpārthivajanmani ||
bhūmirvṛttikarī dattā sasyārāmānvitā mayā
||99||एकस्मै शिवभक्ताय तस्मिन्पार्थिवजन्मनि ॥
भूमिर्वृत्तिकरी दत्ता सस्यारामान्विता मया
yamenāpi tadaivoktaṃ paṃcaviṃśatime bhave ||
kasyacidyoginaḥ saṃgānmokṣyase saṃsṛteriti
||65||यमेनापि तदैवोक्तं पंचविंशतिमे भवे ॥
कस्यचिद्योगिनः संगान्मोक्ष्यसे संसृतेरिति
tadadya phalitaṃ puṇyaṃ yatkiṃcitprāgbhavārjitam ||
ato nirmanujāraṇye saṃprāptastava saṃgamaḥ
||66||तदद्य फलितं पुण्यं यत्किंचित्प्राग्भवार्जितम् ॥
अतो निर्मनुजारण्ये संप्राप्तस्तव संगमः
ato māṃ ghorapāpmānaṃ saṃsaraṃtaṃ kujanmani ||
samuddhara kṛpāsindho dattvā bhasma samaṃtrakam
||67||अतो मां घोरपाप्मानं संसरंतं कुजन्मनि ॥
समुद्धर कृपासिन्धो दत्त्वा भस्म समंत्रकम्
kathaṃ dhāryamidaṃ bhasma ko maṃtraḥ ko vidhiḥ śubhaḥ ||
kaḥ kālaḥ kaśca vā deśaḥ sarvaṃ kathaya me guro
||68||कथं धार्यमिदं भस्म को मंत्रः को विधिः शुभः ॥
कः कालः कश्च वा देशः सर्वं कथय मे गुरो
bhavādṛśā mahātmānaḥ sadā lokahite ratāḥ ||
nātmano hitamicchaṃti kalpavṛkṣasadharmiṇaḥ
||69||भवादृशा महात्मानः सदा लोकहिते रताः ॥
नात्मनो हितमिच्छंति कल्पवृक्षसधर्मिणः
sūta uvāca
ityuktastena yogīśo ghoreṇa vanacāriṇā ||
bhūyopi bhasmamāhātmyaṃ varṇayāmāsa tattvavit
||70||इत्युक्तस्तेन योगीशो घोरेण वनचारिणा ॥
भूयोपि भस्ममाहात्म्यं वर्णयामास तत्त्ववित्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmottarakhaṇḍe bhasmamāhātmyakathanaṃ nāma paṃcadaśo'dhyāyaḥ || 15 ||