Skip to content

Sūktam 86 — divyā (48 mantras)

Sūkta 86

(1-48 ) 1-10 akṛṣṭā māṣā:, 11-20 sikatā nivāvarī, 21-30 pṛśniyo'jā:, 31-40 akṛṣṭamāṣādayastraya:,41-45 bhaumo'tri:, 46-48 gṛtsamada: śaunaka: | pavamāna: soma: |jagatī |

pra ta̍ ā̱śava̍: pavamāna dhī̱javo̱ madā̍ arṣanti raghu̱jā i̍va̱ tmanā̍ |

di̱vyāḥ su̍pa̱rṇā madhu̍manta̱ inda̍vo ma̱dinta̍māsa̱: pari̱ kośa̍māsate

||1||

pra te̱ madā̍so madi̱rāsa̍ ā̱śavo'sṛ̍kṣata̱ rathyā̍so̱ yathā̱ pṛtha̍k |

dhe̱nurna va̱tsaṃ paya̍sā̱bhi va̱jriṇa̱mindra̱minda̍vo̱ madhu̍manta ū̱rmaya̍:

||2||

atyo̱ na hi̍yā̱no a̱bhi vāja̍marṣa sva̱rvitkośa̍ṃ di̱vo adri̍mātaram |

vṛṣā̍ pa̱vitre̱ adhi̱ sāno̍ a̱vyaye̱ soma̍: punā̱na i̍ndri̱yāya̱ dhāya̍se

||3||

pra ta̱ āśvi̍nīḥ pavamāna dhī̱juvo̍ di̱vyā a̍sṛgra̱npaya̍sā̱ dharī̍maṇi |

prāntaṝṣa̍ya̱: sthāvi̍rīrasṛkṣata̱ ye tvā̍ mṛ̱jantyṛ̍ṣiṣāṇa ve̱dhasa̍:

||4||

viśvā̱ dhāmā̍ni viśvacakṣa̱ ṛbhva̍saḥ pra̱bhoste̍ sa̱taḥ pari̍ yanti ke̱tava̍: |

vyā̱na̱śiḥ pa̍vase soma̱ dharma̍bhi̱: pati̱rviśva̍sya̱ bhuva̍nasya rājasi

||5||

u̱bha̱yata̱: pava̍mānasya ra̱śmayo̍ dhru̱vasya̍ sa̱taḥ pari̍ yanti ke̱tava̍: |

yadī̍ pa̱vitre̱ adhi̍ mṛ̱jyate̱ hari̱: sattā̱ ni yonā̍ ka̱laśe̍ṣu sīdati

||6||

ya̱jñasya̍ ke̱tuḥ pa̍vate svadhva̱raḥ somo̍ de̱vānā̱mupa̍ yāti niṣkṛ̱tam |

sa̱hasra̍dhāra̱: pari̱ kośa̍marṣati̱ vṛṣā̍ pa̱vitra̱matye̍ti̱ roru̍vat

||7||

rājā̍ samu̱draṃ na̱dyo̱3 vi gā̍hate̱'pāmū̱rmiṃ sa̍cate̱ sindhu̍ṣu śri̱taḥ |

adhya̍sthā̱tsānu̱ pava̍māno a̱vyaya̱ṃ nābhā̍ pṛthi̱vyā dha̱ruṇo̍ ma̱ho di̱vaḥ

||8||

di̱vo na sānu̍ sta̱naya̍nnacikrada̱ddyauśca̱ yasya̍ pṛthi̱vī ca̱ dharma̍bhiḥ |

indra̍sya sa̱khyaṃ pa̍vate vi̱vevi̍da̱tsoma̍: punā̱naḥ ka̱laśe̍ṣu sīdati

||9||

jyoti̍rya̱jñasya̍ pavate̱ madhu̍ pri̱yaṃ pi̱tā de̱vānā̍ṃ jani̱tā vi̱bhūva̍suḥ |

dadhā̍ti̱ ratna̍ṃ sva̱dhayo̍rapī̱cya̍ṃ ma̱dinta̍mo matsa̱ra i̍ndri̱yo rasa̍:

||10||

a̱bhi̱kranda̍nka̱laśa̍ṃ vā̱jya̍rṣati̱ pati̍rdi̱vaḥ śa̱tadhā̍ro vicakṣa̱ṇaḥ |

hari̍rmi̱trasya̱ sada̍neṣu sīdati marmṛjā̱no'vi̍bhi̱: sindhu̍bhi̱rvṛṣā̍

||11||

agre̱ sindhū̍nā̱ṃ pava̍māno arṣa̱tyagre̍ vā̱co a̍gri̱yo goṣu̍ gacchati |

agre̱ vāja̍sya bhajate mahādha̱naṃ svā̍yu̱dhaḥ so̱tṛbhi̍: pūyate̱ vṛṣā̍

||12||

a̱yaṃ ma̱tavā̍ñchaku̱no yathā̍ hi̱to'vye̍ sasāra̱ pava̍māna ū̱rmiṇā̍ |

tava̱ kratvā̱ roda̍sī anta̱rā ka̍ve̱ śuci̍rdhi̱yā pa̍vate̱ soma̍ indra te

||13||

drā̱piṃ vasā̍no yaja̱to di̍vi̱spṛśa̍mantarikṣa̱prā bhuva̍ne̱ṣvarpi̍taḥ |

sva̍rjajñā̱no nabha̍sā̱bhya̍kramītpra̱tnama̍sya pi̱tara̱mā vi̍vāsati

||14||

so a̍sya vi̱śe mahi̱ śarma̍ yacchati̱ yo a̍sya̱ dhāma̍ pratha̱maṃ vyā̍na̱śe |

pa̱daṃ yada̍sya para̱me vyo̍ma̱nyato̱ viśvā̍ a̱bhi saṃ yā̍ti sa̱ṃyata̍:

||15||

pro a̍yāsī̱dindu̱rindra̍sya niṣkṛ̱taṃ sakhā̱ sakhyu̱rna pra mi̍nāti sa̱ṃgira̍m |

marya̍ iva yuva̱tibhi̱: sama̍rṣati̱ soma̍: ka̱laśe̍ śa̱tayā̍mnā pa̱thā

||16||

pra vo̱ dhiyo̍ mandra̱yuvo̍ vipa̱nyuva̍: pana̱syuva̍: sa̱ṃvasa̍neṣvakramuḥ |

soma̍ṃ manī̱ṣā a̱bhya̍nūṣata̱ stubho̱'bhi dhe̱nava̱: paya̍semaśiśrayuḥ

||17||

ā na̍: soma sa̱ṃyata̍ṃ pi̱pyuṣī̱miṣa̱mindo̱ pava̍sva̱ pava̍māno a̱sridha̍m |

yā no̱ doha̍te̱ triraha̱nnasa̍ścuṣī kṣu̱madvāja̍va̱nmadhu̍matsu̱vīrya̍m

||18||

vṛṣā̍ matī̱nāṃ pa̍vate vicakṣa̱ṇaḥ somo̱ ahna̍: pratarī̱toṣaso̍ di̱vaḥ |

krā̱ṇā sindhū̍nāṃ ka̱laśā̍m̐ avīvaśa̱dindra̍sya̱ hārdyā̍vi̱śanma̍nī̱ṣibhi̍:

||19||

ma̱nī̱ṣibhi̍: pavate pū̱rvyaḥ ka̱virnṛbhi̍rya̱taḥ pari̱ kośā̍m̐ acikradat |

tri̱tasya̱ nāma̍ ja̱naya̱nmadhu̍ kṣara̱dindra̍sya vā̱yoḥ sa̱khyāya̱ karta̍ve

||20||

a̱yaṃ pu̍nā̱na u̱ṣaso̱ vi ro̍cayada̱yaṃ sindhu̍bhyo abhavadu loka̱kṛt |

a̱yaṃ triḥ sa̱pta du̍duhā̱na ā̱śira̱ṃ somo̍ hṛ̱de pa̍vate̱ cāru̍ matsa̱raḥ

||21||

pava̍sva soma di̱vyeṣu̱ dhāma̍su sṛjā̱na i̍ndo ka̱laśe̍ pa̱vitra̱ ā |

sīda̱nnindra̍sya ja̱ṭhare̱ kani̍krada̱nnṛbhi̍rya̱taḥ sūrya̱māro̍hayo di̱vi

||22||

adri̍bhiḥ su̱taḥ pa̍vase pa̱vitra̱ ām̐ inda̱vindra̍sya ja̱ṭhare̍ṣvāvi̱śan |

tvaṃ nṛ̱cakṣā̍ abhavo vicakṣaṇa̱ soma̍ go̱tramaṅgi̍robhyo'vṛṇo̱rapa̍

||23||

tvāṃ so̍ma̱ pava̍mānaṃ svā̱dhyo'nu̱ viprā̍so amadannava̱syava̍: |

tvāṃ su̍pa̱rṇa ābha̍raddi̱vasparīndo̱ viśvā̍bhirma̱tibhi̱: pari̍ṣkṛtam

||24||

avye̍ punā̱naṃ pari̱ vāra̍ ū̱rmiṇā̱ hari̍ṃ navante a̱bhi sa̱pta dhe̱nava̍: |

a̱pāmu̱pasthe̱ adhyā̱yava̍: ka̱vimṛ̱tasya̱ yonā̍ mahi̱ṣā a̍heṣata

||25||

indu̍: punā̱no ati̍ gāhate̱ mṛdho̱ viśvā̍ni kṛ̱ṇvantsu̱pathā̍ni̱ yajya̍ve |

gāḥ kṛ̍ṇvā̱no ni̱rṇija̍ṃ harya̱taḥ ka̱viratyo̱ na krīl̤a̱npari̱ vāra̍marṣati

||26||

a̱sa̱ścata̍: śa̱tadhā̍rā abhi̱śriyo̱ hari̍ṃ nava̱nte'va̱ tā u̍da̱nyuva̍: |

kṣipo̍ mṛjanti̱ pari̱ gobhi̱rāvṛ̍taṃ tṛ̱tīye̍ pṛ̱ṣṭhe adhi̍ roca̱ne di̱vaḥ

||27||

tave̱māḥ pra̱jā di̱vyasya̱ reta̍sa̱stvaṃ viśva̍sya̱ bhuva̍nasya rājasi |

athe̱daṃ viśva̍ṃ pavamāna te̱ vaśe̱ tvami̍ndo pratha̱mo dhā̍ma̱dhā a̍si

||28||

tvaṃ sa̍mu̱dro a̍si viśva̱vitka̍ve̱ tave̱māḥ pañca̍ pra̱diśo̱ vidha̍rmaṇi |

tvaṃ dyāṃ ca̍ pṛthi̱vīṃ cāti̍ jabhriṣe̱ tava̱ jyotī̍ṃṣi pavamāna̱ sūrya̍:

||29||

tvaṃ pa̱vitre̱ raja̍so̱ vidha̍rmaṇi de̱vebhya̍: soma pavamāna pūyase |

tvāmu̱śija̍: pratha̱mā a̍gṛbhṇata̱ tubhye̱mā viśvā̱ bhuva̍nāni yemire

||30||

pra re̱bha e̱tyati̱ vāra̍ma̱vyaya̱ṃ vṛṣā̱ vane̱ṣvava̍ cakrada̱ddhari̍: |

saṃ dhī̱tayo̍ vāvaśā̱nā a̍nūṣata̱ śiśu̍ṃ rihanti ma̱taya̱: pani̍pnatam

||31||

sa sūrya̍sya ra̱śmibhi̱: pari̍ vyata̱ tantu̍ṃ tanvā̱nastri̱vṛta̱ṃ yathā̍ vi̱de |

naya̍nnṛ̱tasya̍ pra̱śiṣo̱ navī̍yasī̱: pati̱rjanī̍nā̱mupa̍ yāti niṣkṛ̱tam

||32||

rājā̱ sindhū̍nāṃ pavate̱ pati̍rdi̱va ṛ̱tasya̍ yāti pa̱thibhi̱: kani̍kradat |

sa̱hasra̍dhāra̱: pari̍ ṣicyate̱ hari̍: punā̱no vāca̍ṃ ja̱naya̱nnupā̍vasuḥ

||33||

pava̍māna̱ mahyarṇo̱ vi dhā̍vasi̱ sūro̱ na ci̱tro avya̍yāni̱ pavya̍yā |

gabha̍stipūto̱ nṛbhi̱radri̍bhiḥ su̱to ma̱he vājā̍ya̱ dhanyā̍ya dhanvasi

||34||

iṣa̱mūrja̍ṃ pavamānā̱bhya̍rṣasi śye̱no na vaṃsu̍ ka̱laśe̍ṣu sīdasi |

indrā̍ya̱ madvā̱ madyo̱ mada̍: su̱to di̱vo vi̍ṣṭa̱mbha u̍pa̱mo vi̍cakṣa̱ṇaḥ

||35||

sa̱pta svasā̍ro a̱bhi mā̱tara̱: śiśu̱ṃ nava̍ṃ jajñā̱naṃ jenya̍ṃ vipa̱ścita̍m |

a̱pāṃ ga̍ndha̱rvaṃ di̱vyaṃ nṛ̱cakṣa̍sa̱ṃ soma̱ṃ viśva̍sya̱ bhuva̍nasya rā̱jase̍

||36||

ī̱śā̱na i̱mā bhuva̍nāni̱ vīya̍se yujā̱na i̍ndo ha̱rita̍: supa̱rṇya̍: |

tāste̍ kṣarantu̱ madhu̍madghṛ̱taṃ paya̱stava̍ vra̱te so̍ma tiṣṭhantu kṛ̱ṣṭaya̍:

||37||

tvaṃ nṛ̱cakṣā̍ asi soma vi̱śvata̱: pava̍māna vṛṣabha̱ tā vi dhā̍vasi |

sa na̍: pavasva̱ vasu̍ma̱ddhira̍ṇyavadva̱yaṃ syā̍ma̱ bhuva̍neṣu jī̱vase̍

||38||

go̱vitpa̍vasva vasu̱viddhi̍raṇya̱vidre̍to̱dhā i̍ndo̱ bhuva̍ne̱ṣvarpi̍taḥ |

tvaṃ su̱vīro̍ asi soma viśva̱vittaṃ tvā̱ viprā̱ upa̍ gi̱rema ā̍sate

||39||

unmadhva̍ ū̱rmirva̱nanā̍ atiṣṭhipada̱po vasā̍no mahi̱ṣo vi gā̍hate |

rājā̍ pa̱vitra̍ratho̱ vāja̱māru̍hatsa̱hasra̍bhṛṣṭirjayati̱ śravo̍ bṛ̱hat

||40||

sa bha̱ndanā̱ udi̍yarti pra̱jāva̍tīrvi̱śvāyu̱rviśvā̍: su̱bharā̱ aha̍rdivi |

brahma̍ pra̱jāva̍dra̱yimaśva̍pastyaṃ pī̱ta i̍nda̱vindra̍ma̱smabhya̍ṃ yācatāt

||41||

so agre̱ ahnā̱ṃ hari̍rharya̱to mada̱: pra ceta̍sā cetayata̱ta anu̱ dyubhi̍: |

dvā janā̍ yā̱taya̍nna̱ntarī̍yate̱ narā̍ ca̱ śaṃsa̱ṃ daivya̍ṃ ca dha̱rtari̍

||42||

a̱ñjate̱ vya̍ñjate̱ sama̍ñjate̱ kratu̍ṃ rihanti̱ madhu̍nā̱bhya̍ñjate |

sindho̍rucchvā̱se pa̱taya̍ntamu̱kṣaṇa̍ṃ hiraṇyapā̱vāḥ pa̱śumā̍su gṛbhṇate

||43||

vi̱pa̱ścite̱ pava̍mānāya gāyata ma̱hī na dhārātyandho̍ arṣati |

ahi̱rna jū̱rṇāmati̍ sarpati̱ tvaca̱matyo̱ na krīl̤a̍nnasara̱dvṛṣā̱ hari̍:

||44||

a̱gre̱go rājāpya̍staviṣyate vi̱māno̱ ahnā̱ṃ bhuva̍ne̱ṣvarpi̍taḥ |

hari̍rghṛ̱tasnu̍: su̱dṛśī̍ko arṇa̱vo jyo̱tīra̍thaḥ pavate rā̱ya o̱kya̍:

||45||

asa̍rji ska̱mbho di̱va udya̍to̱ mada̱: pari̍ tri̱dhātu̱rbhuva̍nānyarṣati |

a̱ṃśuṃ ri̍hanti ma̱taya̱: pani̍pnataṃ gi̱rā yadi̍ ni̱rṇija̍mṛ̱gmiṇo̍ ya̱yuḥ

||46||

pra te̱ dhārā̱ atyaṇvā̍ni me̱ṣya̍: punā̱nasya̍ sa̱ṃyato̍ yanti̱ raṃha̍yaḥ |

yadgobhi̍rindo ca̱mvo̍: sama̱jyasa̱ ā su̍vā̱naḥ so̍ma ka̱laśe̍ṣu sīdasi

||47||

pava̍sva soma kratu̱vinna̍ u̱kthyo'vyo̱ vāre̱ pari̍ dhāva̱ madhu̍ pri̱yam |

ja̱hi viśvā̍nra̱kṣasa̍ indo a̱triṇo̍ bṛ̱hadva̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:

||48||