मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

श्रीमद्भागवतपुराणम् — तृतीयस्कन्धः, अध्याय १७

3
तृतीयस्कन्धः · 17

निशम्यात्मभुवा गीतं कारणं शङ्कयोज्झिताः

मैत्रेय उवाच

निशम्यात्मभुवा गीतं कारणं शङ्कयोज्झिताः ।

ततः सर्वे न्यवर्तन्त त्रिदिवाय दिवौकसः

॥१॥

दितिस्तु भर्तुरादेशाद् अपत्यपरिशङ्किनी ।

पूर्णे वर्षशते साध्वी पुत्रौ प्रसुषुवे यमौ

॥२॥

उत्पाता बहवस्तत्र निपेतुर्जायमानयोः ।

दिवि भुव्यन्तरिक्षे च लोकस्य उरु भयावहाः

॥३॥

सहाचला भुवश्चेलुः दिशः सर्वाः प्रजज्वलुः ।

स उल्काश्च अशनयः पेतुः, केतवश्चार्तिहेतवः

॥४॥

ववौ वायुः सुदुःस्पर्शः फूत्कारानीरयन्मुहुः ।

उन्मूलयन् नगपतीन् वात्यानीको रजोध्वजः

॥५॥

उद्धसत् तडिदम्भोद घटया नष्टभागणे ।

व्योम्नि प्रविष्टतमसा न स्म व्यादृश्यते पदम्

॥६॥

चुक्रोश विमना वार्धिरुदूर्मिः क्षुभितोदरः ।

सोदपानाश्च सरितः चुक्षुभुः शुष्कपङ्कजाः

॥७॥

मुहुः परिधयोऽभूवन् सराह्वोः शशिसूर्ययोः ।

निर्घाता रथनिर्ह्रादा विवरेभ्यः प्रजज्ञिरे

॥८॥

अन्तर्ग्रामेषु मुखतो वमन्त्यो वह्निमुल्बणम् ।

सृगाल उलूक टङ्कारैः प्रणेदुः अशिवं शिवाः

॥९॥

सङ्गीतवद् रोदनवद् उन्नमय्य शिरोधराम् ।

व्यमुञ्चन् विविधा वाचो ग्रामसिंहाः ततस्ततः

॥१०॥

खराश्च कर्कशैः क्षत्तः खुरैर्घ्नन्तो धरातलम् ।

खार्कार रभसा मत्ताः पर्यधावन् वरूथशः

॥११॥

रुदन्तो रासभत्रस्ता नीडाद् उदपतन्खगाः ।

घोषेऽरण्ये च पशवः शकृन् मूत्रमकुर्वत

॥१२॥

गावः अत्रसन् असृग्दोहाः तोयदाः पूयवर्षिणः ।

व्यरुदन् देवलिङ्गानि द्रुमाः पेतुर्विनानिलम्

॥१३॥

ग्रहान् पुण्यतमानन्ये भगणांश्चापि दीपिताः ।

अतिचेरुः वक्रगत्या युयुधुश्च परस्परम्

॥१४॥

दृष्ट्वा अन्यांश्च महोत्पातान् अतत्-तत्त्वविदः प्रजाः ।

ब्रह्मपुत्रान् ऋते भीता मेनिरे विश्वसंप्लवम्

॥१५॥

तौ आदिदैत्यौ सहसा व्यज्यमान आत्मपौरुषौ ।

ववृधातेऽश्मसारेण कायेन अद्रिपती इव

॥१६॥

दिविस्पृशौ हेमकिरीटकोटिभिः निरुद्धकाष्ठौ स्फुरदङ्गदाभुजौ ।

गां कंपयन्तौ चरणैः पदे पदे कट्या सुकाञ्च्यार्कमतीत्य तस्थतुः

॥१७॥

प्रजापतिर्नाम तयोरकार्षीद् यः प्राक् स्वदेहाद्यमयोरजायत ।

तं वै हिरण्यकशिपुं विदुः प्रजा यं तं हिरण्याक्षमसूत साग्रतः

॥१८॥

चक्रे हिरण्यकशिपुः दोर्भ्यां ब्रह्मवरेण च ।

वशे सपालान् लोकान् त्रीन् अकुतोमृत्युरुद्धतः

॥१९॥

हिरण्याक्षो अनुजस्तस्य प्रियः प्रीतिकृदन्वहम् ।

गदापाणिर्दिवं यातो युयुत्सुः मृगयन् रणम्

॥२०॥

तं वीक्ष्य दुःसहजवं रणत् काञ्चन नूपुरम् ।

वैजयन्त्या स्रजा जुष्टं अंस न्यस्त महागदम्

॥२१॥

मनोवीर्यवर उत्सिक्तं असृण्यं अकुतोभयम् ।

भीता निलिल्यिरे देवाः तार्क्ष्य त्रस्तः इवाहयः

॥२२॥

स वै तिरोहितान् दृष्ट्वा महसा स्वेन दैत्यराट् ।

स-इन्द्रान् देवगणान् क्षीबान् अपश्यन् व्यनदद्भृशम्

॥२३॥

ततो निवृत्तः क्रीडिष्यन् गम्भीरं भीमनिस्वनम् ।

विजगाहे महासत्त्वो वार्धिं मत्त इव द्विपः

॥२४॥

तस्मिन्प्रविष्टे वरुणस्य सैनिका यादोगणाः सन्नधियः ससाध्वसाः ।

अहन्यमाना अपि तस्य वर्चसा प्रधर्षिता दूरतरं प्रदुद्रुवुः

॥२५॥

स वर्षपूगान् उदधौ महाबलः चरन् महोर्मीन् श्वसनेरितान्मुहुः ।

मौर्व्याभिजघ्ने गदया विभावरीं आसेदिवान् तात पुरीं प्रचेतसः

॥२६॥

तत्रोपलभ्यासुरलोकपालकं यादोगणानां ऋषभं प्रचेतसम् ।

स्मयन् प्रलब्धुं प्रणिपत्य नीचवत् जगाद मे देह्यधिराज संयुगम्

॥२७॥

त्वं लोकपालोऽधिपतिर्बृहच्छ्रवा वीर्यापहो दुर्मदवीरमानिनाम् ।

विजित्य लोकेऽखिलदैत्यदानवान् यद् राजसूयेन पुरायजत्प्रभो

॥२८॥

स एवं उत्सिक्त मदेन विद्विषा दृढं प्रलब्धो भगवान् अपां पतिः ।

रोषं समुत्थं शमयन् स्वया धिया व्यवोचदङ्गोपशमं गता वयम्

॥२९॥

पश्यामि नान्यं पुरुषात् पुरातनाद् यः संयुगे त्वां रणमार्गकोविदम् ।

आराधयिष्यति असुरर्षभेहि तं मनस्विनो यं गृणते भवादृशाः

॥३०॥

तं वीरमारादभिपद्य विस्मयः शयिष्यसे वीरशये श्वभिर्वृतः ।

यस्त्वद्विधानां असतां प्रशान्तये रूपाणि धत्ते सदनुग्रहेच्छया

॥३१॥

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां तृतीयस्कन्धे सप्तदशोऽध्यायः ॥ १७ ॥

fr:Le Bhâgavata Purâna/Livre III/Chapitre 17