tṛtīyakāṇḍe ekādaśaḥ prapāṭhakaḥ
tṛtīyakāṇḍe ekādaśaḥ prapāṭhakaḥ
ghṛtapruṣā manasā havyam undant svāhākṛtaṃ juṣatāṃ havyam indraḥ
||3.11.1||hotā yakṣat samidhāgnim iḍaspade 'śvinendraṃ sarasvatīm ajo dhūmro na godhūmaiḥ kuvalair bheṣajaṃ madhuśaṣpair na teja indriyaṃ payaḥ somaḥ parisrutā ghṛtaṃ madhu vyantv ājyasya hotar yaja hotā yakṣat tanūnapāt sarasvatīm avir meṣo na bheṣajaṃ pathā madhumad ābharann aśvinendrāya vīryaṃ badarair upavākābhir bheṣajaṃ tokmabhiḥ payaḥ somaḥ parisrutā ghṛtaṃ madhu vetv ājyasya hotar yaja hotā yakṣan narāśaṃsaṃ na nagnahuṃ patiṃ surāyā bheṣajaṃ meṣaḥ sarasvatī bhiṣag ratho na candry aśvinor vapā indrasya vīryaṃ badarair upavākābhir bheṣajaṃ tokmabhiḥ payaḥ somaḥ parisrutā ghṛtaṃ madhu vetv ājyasya hotar yaja hotā yakṣad iḍeḍita ājuhvānaḥ sarasvatīm indraṃ balena vardhayann ṛṣabheṇa gavendriyam aśvinendrāya bheṣajaṃ yavaiḥ karkandhubhir madhu lājair na māsaraṃ payaḥ somaḥ parisrutā ghṛtaṃ madhu vyantv ājyasya hotar yaja hotā yakṣad barhir ūrṇamradā bhiṣaṅ ṇāsatyā bhiṣajāśvināśvā śiśumatī bhiṣag dhenuḥ sarasvatī bhiṣag indrāya duha indriyaṃ payaḥ somaḥ parisrutā ghṛtaṃ madhu vyantv ājyasya hotar yaja hotā yakṣad duro diśaḥ kavaṣyo na vyacasvatīr aśvibhyāṃ na duro diśā indro na rodasī dughe duhe dhenuḥ sarasvatī śukraṃ na jyotir indriyaṃ payaḥ somaḥ parisrutā ghṛtaṃ madhu vyantv ājyasya hotar yaja hotā yakṣat supeśasoṣe naktaṃ divāśvinā sañjānāne supeśasā samañjāte sarasvatyā tviṣim indreṇa bheṣajaṃ śyeno na rajasā hṛdā payaḥ somaḥ parisrutā ghṛtaṃ madhu vītām ājyasya hotar yaja hotā yakṣad daivyā hotārā bhiṣajāśvinendraṃ na jāgṛvi divā naktaṃ na bheṣajaiḥ śūṣaṃ sarasvatī bhiṣak sīsena duha indriyaṃ payaḥ somaḥ parisrutā ghṛtaṃ madhu vītām ājyasya hotar yaja hotā yakṣat tisro devīr na bheṣajaṃ trayas tridhātavo 'paso rūpam indro hiraṇyayam aśvineḍā na bhāratī vācā sarasvatī mahā indrāya duha indriyaṃ payaḥ somaḥ parisrutā ghṛtaṃ madhu vyantv ājyasya hotar yaja hotā yakṣat tvaṣṭāraṃ rūpakṛtaṃ supeśasaṃ vṛṣabhaṃ naryāpasaṃ tvaṣṭāram indram aśvinā bhiṣajaṃ naḥ sarasvatīm ojo na jūtir indriyaṃ vṛko na rabhaso bhiṣag yaśaḥ surāyā bheṣajaṃ śriyā na māsaraṃ payaḥ somaḥ parisrutā ghṛtaṃ madhu vetv ājyasya hotar yaja hotā yakṣad vanaspatiṃ śamitāraṃ śatakratuṃ bhīmaṃ na manyuṃ rājānaṃ vyāghraṃ namasāśvinā bhāmaṃ sarasvatī bhiṣag indrāya duha indriyaṃ payaḥ somaḥ parisrutā ghṛtam madhu vetv ājyasya hotar yaja hotā yakṣad agniṃ svāhājyasya stokānāṃ svāhā medasāṃ pṛthak svāhā chāgam aśvibhyāṃ svāhā meṣaṃ sarasvatyai svāhā ṛṣabham indrāya siṃhāya sahasa indriyaṃ svāhāgniṃ na bheṣajai svāhā somam indriyaiḥ svāhendraṃ sutrāmāṇaṃ savitāraṃ varuṇaṃ bhiṣajāṃ patiṃ svāhā vanaspatiṃ priyaṃ pātho na bheṣajaiḥ svāhā devā ājyapā juṣāṇo agnir bheṣajaṃ payaḥ somaḥ parisrutā ghṛtaṃ madhu vyantv ājyasya hotar yaja
||3.11.2||bheṣajai : fn ⟨ bheṣajaiḥ
samiddho agnir aśvinā tapto gharmo virāṭ sutaḥ |
duhe dhenuḥ sarasvatī somaṃ sukram ihendriyam |
tanūpā bhiṣajā sute 'śvinobhā sarasvatī |
madhvā rajāṃsīndriyam indrāya pathibhir vaha ||
indrāyenduṃ sarasvatī narāśaṃsena nagnahum |
adhātām aśvinā madhu bheṣajaṃ bhiṣajā sute ||
ājuhvānā sarasvatīndrāyendriyāṇi vīryam |
iḍābhir aśvinā iṣaṃ sam ūrjaṃ saṃ rayiṃ dadhuḥ ||
aśvinā namuceḥ sutaṃ somaṃ śukraṃ parisrutā |
sarasvatī tam ābharad barhiṣendrāya pātave ||
kavaṣyo na vyacasvatīr aśvibhyāṃ na duro diśaḥ |
indro na rodasī ubhe duhe kāmānt sarasvatī ||
uṣāsā naktam aśvinā divendraṃ sāyam indriyaiḥ |
sañjānāne supeśasā samañjāte sarasvatyā ||
pātaṃ no aśvinā divā pāhi naktaṃ sarasvati |
daivyā hotārā bhiṣajā pātam indraṃ sacā sute ||
tisras tredhā sarasvaty aśvinā bhāratīḍā |
tīvraṃ parisrutā somam indrāyāsuṣuvur madam ||
aśvinā bheṣajaṃ madhu bheṣajaṃ naḥ sarasvatī |
indre tvaṣṭā yaśaḥ śriyaṃ rūpaṃrūpam adhuḥ sute ||
ṛtuthendro vanaspatiḥ śaśamānaḥ parisrutā |
kīlālam aśvibhyāṃ madhu duhe dhenuḥ sarasvatī ||
gobhir na somam aśvinā māsareṇa parisrutā |
samadhātāṃ sarasvatyā svāhendre sutaṃ madhu
||3.11.3||aśvinā havir indriyaṃ namucer dhiyā sarasvatī |
ā śukram āsurād vasu madyam indrāya jabhrire ||
yam aśvinā sarasvatī haviṣendram avardhayan |
sa bibheda balaṃ madyaṃ namucā āsure sacā ||
tam indraṃ paśavaḥ sacāśvinobhā sarasvatī |
dadhānā abhyanūṣata haviṣā yajña indriyam ||
ya indra indriyaṃ dadhuḥ savitā varuṇo bhagaḥ |
sa sutrāmā haviṣpatir yajamānāya saścata ||
savitā varuṇo dadhad yajamānāya dāśuṣe |
ādatta namucer vasu sutrāmā balam indriyam ||
varuṇaḥ kṣatram indriyaṃ bhagena savitā śriyam |
sutrāmā yaśasā balaṃ dadhānā yajñam āśata ||
yuvaṃ surāmam aśvinā namucā āsure sacā |
vipipānā sarasvatīndraṃ karmasv āvata ||
hotā yakṣad aśvinau sarasvatīm indram ime somāḥ surāmāṇaś chāgair na meṣair ṛṣabhaiḥ sutāḥ śaṣpair na tokmabhir lājair mahasvanto madā māsareṇa parisrutā śukrāḥ payasvanto 'mṛtāḥ prasthitā vo madhuścyutas tān aśvinā sarasvatīndro juṣantāṃ somyaṃ madhu pibantu madantāṃ vyantu hotar yaja putram iva pitarā aśvinobhendrāvathuḥ kāvyair daṃsanābhiḥ |
yat surāmaṃ vyapibaḥ śacībhiḥ sarasvatī tvā maghavann abhiṣṇak ||
aśvinā gobhir indriyam aśvebhir vīryaṃ balam |
haviṣendraṃ sarasvatī yajamānam avardhayan ||
tā nāsatyā supeśasā hiraṇyavarttanī narā |
sarasvatī haviṣmatīndraṃ karmasv avatu ||
tā bhiṣajā sukarmaṇā sā sudughā sarasvatī |
sa vṛtrahā śatakratur indrāya dadhur indriyam ||
ahāvy agne havir āsye te srucīva ghṛtaṃ camvīva somaḥ |
vājasaniṃ rayim asme suvīraṃ praśastaṃ dhehi yaśasaṃ bṛhantam ||
yasminn aśvāsa ṛṣabhāsa ukṣaṇo vaśā meṣā avasṛṣṭāsā āhutāḥ |
kīlālape somapṛṣṭhāya vedhase hṛdā matiṃ janaye cārum agnaye
||3.11.4||devaṃ barhiḥ sarasvatī sudevam indrāyāśvinā tejo na cakṣur akṣor barhiṣā dadhur indriyaṃ vasuvane vasudheyasya vetu yaja devīr dvāro aśvinā bhiṣajendraṃ sarasvatī prāṇān na vīryaṃ nasi dvāro dadhur indriyaṃ vasuvane vasudheyasya vyantu yaja devī uṣāsā aśvinā sutrāmendraṃ sarasvatī balaṃ na vācam āsye uṣābhyāṃ dadhur indriyaṃ vasuvane vasudheyasya vītāṃ yaja devī joṣṭrī sarasvaty aśvinendram avadhayan śrotraṃ na karṇayor yaśo joṣṭrībhyāṃ dadhur indriyaṃ vasuvane vasudheyasya vītāṃ yaja devī ūrjāhutī dughe sudughendraṃ sarasvaty aśvinā bhiṣajāvataṃ śukraṃ na jyotiḥ stanayor āhutī dhatta indriyaṃ vasuvane vasudheyasya vītāṃ yaja devā devānāṃ bhiṣajā hotārā indram aśvinā vaṣaṭkāraiḥ sarasvatī tviṣiṃ na hṛdaye matiṃ hotṛbhyāṃ dadhur indriyaṃ vasuvane vasudheyasya vītāṃ yaja devīs tisras tisro devīr aśvineḍā sarasvatī śūṣaṃ na madhye nābhyā indrāya dadhur indriyaṃ vasuvane vasudheyasya vyantu yaja deva indro narāśaṃsas trivarūthaḥ sarasvatyāśvibhyām īyate ratho reto na rūpam amṛtaṃ janitram indrāya tvaṣṭā dadhad indriyāṇi vasuvane vasudheyasya vetu yaja devo devair vanaspatir hiraṇyaparṇo aśvibhyāṃ sarasvatyā supippala indrāya pacyate madhv ojo na jūtir vṛṣabho na bhāmaṃ vanaspatir no dadhad indriyāṇi vasuvane vasudheyasya vetu yaja devaṃ barhir vāritīnām adhvare stīrṇam aśvibhyām ūrṇamradāḥ sarasvatyā syonam indra te sada īśāyā manyuṃ rājānaṃ barhiṣā dadhur indriyaṃ vasuvane vasudheyasya vetu yaja devo agniḥ sviṣṭakṛd devān yakṣad yathāyathaṃ hotārā indram aśvinā vācā vācaṃ sarasvatīm agniṃ somaṃ sviṣṭakṛt sviṣṭā indraḥ sutrāmā savitā varuṇo bhiṣag iṣṭo devo vanaspatiḥ sviṣṭā devā ājyapāḥ sviṣṭo agnir agninā hotā hotre sviṣṭakṛt saho na dadhad indriyam ūrjam apacitiṃ svadhāṃ vasuvane vasudheyasya vetu yaja
||3.11.5||joṣṭrī : fn emended| ed|: jñoṣṭrī|
śukraṃ : fn emended| ed|: śakraṃ
somo rājāmṛtaṃ suta oṣadhīnām apāṃ rasaḥ |
ṛtena satyam indriyaṃ vipānaṃ śukram andhasaḥ |
indrasyendriyam idaṃ payo 'mṛtaṃ madhu ||
adbhyaḥ kṣīraṃ vyapibat kruṅṅ āṅgiraso dhiyā |
ṛtena satyam indriyaṃ vipānaṃ śukram andhasaḥ |
indrasyendriyam idaṃ payo 'mṛtaṃ madhu ||
adbhyaḥ somaṃ vyapibac chandobhir haṃsaḥ śuciṣat |
ṛtena satyam indriyaṃ vipānaṃ śukram andhasaḥ |
indrasyendriyam idaṃ payo 'mṛtaṃ madhu ||
annāt parisruto rasaṃ brahmaṇā kṣatraṃ vyapibat |
ṛtena satyam indriyaṃ vipānaṃ śukram andhasaḥ |
indrasyendriyam idaṃ payo 'mṛtaṃ madhu ||
reto mūtraṃ vijahāti yoniṃ praviśad indriyam |
garbho jarāyuṇāvṛtā ulbaṃ jahāti janmanā ||
ṛtena satyam indriyaṃ vipānaṃ śukram andhasaḥ |
indrasyendriyam idaṃ payo 'mṛtaṃ madhu ||
dṛṣṭvā rūpe vyākarot satyānṛte prajāpatiḥ |
aśraddhām anṛte 'dadhāñ śraddhāṃ satye prajāpatiḥ ||
ṛtena satyam indriyaṃ vipānaṃ śukram andhasaḥ |
indrasyendriyam idaṃ payo 'mṛtaṃ madhu ||
vedena rūpe vyapibat sutāsutau prajāpatiḥ |
ṛtena satyam indriyaṃ vipānaṃ śukram andhasaḥ |
indrasyendriyam idaṃ payo 'mṛtaṃ madhu ||
dṛṣṭvā parisruto rasaṃ śukreṇa śukraṃ vyapibat payaḥ somaṃ prajāpatiḥ |
ṛtena satyam indriyaṃ vipānaṃ śukram andhasaḥ |
indrasyendriyam idaṃ payo 'mṛtaṃ madhu
||3.11.6||parīto ṣiñcatā sutaṃ somo ya uttamaṃ haviḥ |
dadhanvān yo naryo apsv antarā suṣāva somam adribhiḥ ||
somo 'sy aśvibhyāṃ pacyasva sarasvatyai pacyasvendrāya sutrāmṇe pacyasva ||
punātu te parisrutaṃ somaṃ sūryasya duhitā |
vāreṇa śaśvatā tanā ||
vāyuḥ pūtaḥ pavitreṇa prāk somo atidrutaḥ |
indrasya yujyaḥ sakhā ||
vāyoḥ pūtaḥ pavitreṇa pratyak somo atisrutaḥ |
indrasya yujyaḥ sakhā ||
brahma kṣatraṃ pavate teja indriyaṃ surāyāḥ somaḥ suta āsuto madāya |
śukreṇa deva devatāḥ pipṛgdhi rasenānnaṃ yajamānāya dhehi ||
kuvid aṅga nānā hi vām ||
yā vyāghraṃ viṣūcikobhau vṛkaṃ ca rakṣati |
śyenaṃ patatriṇaṃ siṃhaṃ semaṃ pātv aṃhasaḥ ||
surāvantaṃ barhiṣadaṃ suvīraṃ yajñaṃ hinvanti mahiṣā namobhiḥ |
dadhānāḥ somaṃ divi devatāsu madenendraṃ yajamānāḥ svarkāḥ ||
yas te rasaḥ sambhṛtā oṣadhīṣu somasya śuṣmaḥ surāyāṃ sutasya |
tena jinva yajamānaṃ madena sarasvatīm aśvinā indram agnim ||
yam aśvinā namucer āsurād adhi sarasvaty asunod indriyāya |
imaṃ taṃ śukraṃ madhumantam induṃ somaṃ rājānam iha bhakṣayāmi ||
yad atra śiṣṭaṃ rasinaḥ sutasya yam asyendo apibañ śacībhiḥ |
ahaṃ tam asya manasā śivena somaṃ rājānam iha bhakṣayāmi
||3.11.7||devasya tvā savituḥ prasave 'śvinor bāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyām ādade ||
trayā devā ekādaśa trayastriṃśāḥ surādhasaḥ |
bṛhaspatipurohitā devasya savituḥ save devā devair avantu tvā ||
prathamās tvā dvitīyair abhiṣiñcantu dvitīyās tvā tṛtīyais tṛtīyās tvā satyena satyaṃ tvā brahmaṇā brahma tvā yajurbhir yajūṃṣi tvā sāmabhiḥ sāmāni tvā ṛgbhir ṛcas tvā puronuvākyābhiḥ puronuvākyās tvā yājyābhir yājyās tvā vaṣaṭkārair vaṣaṭkārās tvāhutibhir abhiṣiñcantv āhutayas te kāmānt samardhayantv asav aśvinos tvā tejasā brahmavarcasāyābhiṣiñcāmi sarasvatyās tvā vīryeṇa yaśase 'nnādyāyābhiṣiñcāmīndrasya tvendriyeṇaujase balāyābhiṣiñcāmi bhūḥ svāhā ||
śiro me śrīr yaśo mukhaṃ tviṣiḥ keśāś ca śmaśrūṇi |
rājā me prāṇo amṛtaṃ samrāṭ cakṣur virāṭ śrotram ||
jihvā me bhadraṃ vāṅ maho mano manyuḥ svarāḍ bhāmaḥ |
modāḥ pramodā aṅgulīr aṅgāni mitraṃ me sahaḥ ||
bāhū me balam indriyaṃ hastau me karma vīryam |
ātmā kṣatram uro mama ||
pṛṣṭīr me rāṣṭram udaram aṃsau grīvāś ca śroṇyau |
ūrū aratnī jānunī viśo me 'ṅgāni sarvataḥ ||
nābhir me cittaṃ vijñānaṃ pāyur me 'pacitir bhasat |
ānandanandā āṇḍau me bhagaḥ saubhāgyaṃ pasaḥ ||
lomāni prayatir mama tvaṅ mā ānatir āgatiḥ |
māṃsaṃ mā upanatir vasv asthi majjā mā ānatiḥ ||
jaṅghābhyāṃ padbhyāṃ dhīro 'smi viśi rājā pratiṣṭhitaḥ |
prati brahman pratitiṣṭhāmi kṣatre praty aśveṣu pratitiṣṭhāmi goṣu ||
prati prajāyāṃ pratitiṣṭhāmi pṛṣṭhe prati prāṇeṣu pratitiṣṭhāmy ātman dyāvāpṛthivyoḥ pratitiṣṭhāmi yajñe
||3.11.8||sīsena tantraṃ manasā manīṣiṇa ūrṇāsūtreṇa kavayo vayanti |
aśvinā yajñaṃ savitā sarasvatīndrasya rūpaṃ varuṇo bhiṣajyan ||
tad asya rūpam amṛtaṃ śacībhis tisro dadhur devatāḥ saṃrarāṇāḥ |
lomāni śaṣpair bahudhā na tokmabhis tvag asya māṃsam abhavan na lājāḥ ||
tad aśvinā bhiṣajā rudravartanī sarasvatī vayati peśo antaram |
asthi majjānaṃ māsaraṃ kārotareṇa dadhato gavāṃ tvaci ||
sarasvatī manasā peśalaṃ vasu nāsatyābhyāṃ vayati darśataṃ vapuḥ |
rasaṃ parisruto na rohitaṃ nagnahur dhīras tasaraṃ na vema ||
payasaḥ śukram amṛtaṃ janitraṃ surāyā mūtrāj janayanta retaḥ |
apāmatiṃ durmatiṃ bādhamānā ūvadhyaṃ vātāt sabvaṃ tad ārāt ||
indraḥ sutrāmā hṛdayena satyaṃ puroḍāśena savitā jajāna |
yakṛt klomānaṃ varuṇo bhiṣajyan matasne vāyavyair na mināti pittam ||
āntrāṇi sthālīr madhu pinvamānā gudāḥ pātrāṇi sudughā na dhenuḥ |
śyenasya pattraṃ na plīhā śacībhir āsandī nābhir udaraṃ na mātā ||
kumbho vaniṣṭhur janitā śacībhir yasminn agre yonyāṃ garbho antaḥ |
plāśir vyaktaḥ śatadhārā utso duhe na kumbhī svadhāṃ pitṛbhyaḥ ||
mukhaṃ sadasya śirā it satena jihvā pavitram aśvināsant sarasvatī |
capyaṃ na pāyur bhiṣag asya vālo vastir na śepo harasā tarasvī ||
aśvibhyāṃ cakṣur amṛtaṃ grahābhyāṃ chāgena tejo haviṣā ghṛtena |
pakṣmāṇi godhṛmaiḥ kuvalair utāni peśo na śukram asitaṃ vasāte ||
avir na meṣo nasi vīryāya prāṇasya panthā amṛtaṃ grahābhyām |
sarasvaty upavākair vyānaṃ nasyāni barhir badarair jajāna ||
indrasya rūpam ṛṣabho balāya karṇābhyāṃ śrotram amṛtaṃ grahābhyām |
yavair na barhir bhruvi kesarāṇi karkandhu jajñe madhu sāraghaṃ mukhe ||
ātmann upasthe na vṛkasya loma mukhe śmaśrūṇi na vyāghraloma |
keśā na śīrṣan yaśase śriyai śikhā siṃhasya loma tviṣir indriyāṇi ||
aṅgair ātmānaṃ bhiṣajā tad aśvinātmānam aṅgaiḥ samadhāt sarasvatī |
indrasya rūpaṃ śatamānam āyuḥ śukraṃ na jyotir amṛtaṃ dadhānā ||
sarasvatī yonyāṃ garbham antar aśvibhyāṃ patnī sukṛtaṃ bibharti |
apāṃ rasena varuṇo na sāmnendraṃ śriyai janayann apsu rājā ||
tejaḥ paśūnāṃ havir indriyāvat parisrutā payasā sāraghaṃ madhu |
aśvibhyāṃ dugdhaṃ bhiṣajā sarasvatī sutāsutābhyām amṛtaḥ somā induḥ
||3.11.9||punantu mā pitaraḥ somyāsaḥ punantu mā pitāmahāḥ |
pavitreṇa śatāyuṣā viśvam āyur vyaśnavai ||
punantu mā pitāmahāḥ punantu prapitāmahāḥ |
pavitreṇa śatāyuṣā sarvam āyur vyaśnavai ||
agnā āyūṃṣi pavase ||
pavamānaḥ svar janaḥ pavitreṇa vicarṣaṇiḥ |
yaḥ potā sa punātu mā ||
punantu mā devajanāḥ punantu manavo dhiyā |
punantu viśvā bhūtā mā jātavedaḥ punāhi mā ||
pavamānaḥ punātu mā kratve dakṣāya jīvase |
jyok ca sūryaṃ dṛśe ||
ubhābhyāṃ deva savitaḥ pavitreṇa savena ca |
māṃ punāhi viśvataḥ ||
pavitreṇa punāhi mā śukreṇa deva dīdyat |
agne kratvā kratūṃr anu ||
yat te pavitram arciṣy agne vitatam antarā |
brahma tena punīmahe ||
vaiśvadevī punatī devy āgād yasyā bahvyas tanvo vītapṛṣṭhāḥ |
tayā madantaḥ sadhamādyeṣu vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||
vaiśvānaro raśmibhir mā punātu vātaḥ prāṇeneṣiro mayobhūḥ |
dyāvāpṛthivī payasā payobhir ṛtāvarī yajñiye mā punītām ||
bṛhadbhiḥ savitas tribhir varṣiṣṭhair deva manmabhiḥ |
agne dakṣaiḥ punīmahe ||
ye samānāḥ samanasaḥ pitaro yamarājye |
teṣāṃ lokaḥ svadhā namo yajño deveṣu kalpatām ||
ye samānāḥ samanaso jīvā jīveṣu māmakāḥ |
teṣāṃ śrīr mayi kalpatām asmiṃl loke śataṃ samāḥ ||
dve srutī ||
idaṃ haviḥ prajananaṃ me astu daśavīraṃ sarvagaṇaṃ svastaye |
ātmasani prajāsani kṣetrasani paśusani lokasany abhayasani ||
agniḥ prajāṃ bahulāṃ me kṛṇotv annaṃ payo reto asmāsu dhehi ||
yad devā devaheḍanaṃ devāsaś cakṛmā vayam |
agnir mā tasmād enaso viśvān muñcatv aṃhasaḥ ||
yadi svapan yadi jāgrad enāṃsi cakṛmā vayam |
vāyur mā tasmād enaso viśvān muñcatv aṃhasaḥ ||
yadi divā yadi naktam enāṃsi cakṛmā vayam |
sūryo mā tasmād enaso viśvān muñcatv aṃhasaḥ ||
dhāmnodhāmno ||
yad grāme ||
pavitram asi yajñasya pavitraṃ yajamānasya |
tan mā punātu sarvato viśvasmād devakilbiṣāt sarvasmād devakilbiṣāt ||
drupadād iven mumucānaḥ svinnaḥ snātvī malād iva |
pūtaṃ pavitreṇevājyaṃ viśve muñcantu mainasaḥ ||
samāvṛtat pṛthivī sam uṣāḥ sam u sūryaḥ |
vaiśvānarajyotir bhūyāsaṃ vibhuṃ kāmaṃ vyaśīya bhūḥ svāhā
||3.11.10||samiddho agniḥ samidhā susamiddho vareṇyaḥ |
gāyatrī chanda indriyaṃ triyavir gaur vayo dadhuḥ ||
tanūnapāñ śucivratas tanūpāś ca sarasvatī uṣṇik chanda indriyaṃ dityavāḍ gaur vayo dadhuḥ ||
sarasvatī : fn correcturen und conjecturen zu dem ganzen Werk|
iḍābhir agnir īḍyaḥ somo devo amartyaḥ |
anuṣṭup chanda indriyaṃ pañcāvir gaur vayo dadhuḥ ||
subarhir agniḥ pūṣaṇvānt stīrṇabarhir amartyaḥ |
bṛhatī chanda indriyaṃ trivatso gaur vayo dadhuḥ ||
duro devīr diśo mahīr brahmā devo bṛhaspatiḥ |
paṅktiś chanda indriyaṃ turyavāḍ gaur vayo dadhuḥ ||
uṣe yahvī supeśasā viśve devā amartyāḥ |
triṣṭup chanda indriyaṃ pṛṣṭhavāḍ gaur vayo dadhuḥ ||
daivyā hotārā bhiṣajendreṇa sayujā yujā |
jagatī chanda indriyam anaḍvān gaur vayo dadhuḥ ||
tisro devīr iḍā mahī bhāratī maruto viśaḥ |
virāṭ chanda indriyaṃ dhenur gaur na vayo dadhuḥ ||
tvaṣṭā turīpo adbhuta indrāgnī puṣṭivardhanā |
dvipadā chanda indriyam ukṣā gaur na vayo dadhuḥ ||
śamitā no vanaspatiḥ savitā prasuvan bhagam |
kakup chanda ihendriyam ṛṣabho gaur vayo dadhuḥ ||
svāhā yajñaṃ varuṇaḥ sukṣatro bheṣajaṃ karat |
atichandā indriyaṃ bṛhad vaśā vehad vayo dadhuḥ
||3.11.11||vasantena ṛtunā devā vasavas trivṛtā stutam |
rathantareṇa tejasā havir indre vayo dadhuḥ ||
grīṣmeṇa ṛtunā devā rudrāḥ pañcadaśe stutam |
bṛhatā yaśasā balaṃ havir indre vayo dadhuḥ ||
varṣābhir ṛtunādityāḥ stome saptadaśe stutam |
vairūpeṇa viśaujasā havir indre vayo dadhuḥ ||
śāradena ṛtunā devā ekavimśa ṛbhavaḥ stutam |
vairājena śriyā śriyaṃ havir indre vayo dadhuḥ ||
hemantena ṛtunā devās triṇave marutaḥ stutam |
balena śakvarīḥ saho havir indre vayo dadhuḥ ||
śaiśireṇa ṛtunā devās trayastriṃśe 'mṛtaṃ stutam |
satyena revatīḥ kṣatraṃ havir indre vayo dadhuḥ ||
iti tṛtīyakāṇḍe sautrāmaṇīyo nāma ekādaśaḥ prapāṭhakaḥ
||3.11.12||