tṛtīyakāṇḍe caturdaśaḥ prapāṭhakaḥ
tṛtīyakāṇḍe caturdaśaḥ prapāṭhakaḥ
vasantāya kapiñjalān ālabhate grīṣmāya kalaviṅkān varṣābhyas tittirāñ charade vartikā hemantāya kakarān
||3.14.1||samudrāya śiśumārān ālabhate parjanyāya maṇḍūkān adbhyo matsyān mitrāya pulīkayān varuṇāya nākrān
||3.14.2||somāya haṃsān ālabhate vāyave balākā indrāgnibhyāṃ kruñcān mitrāya madgūn varuṇāya cakravākān
||3.14.3||agnaye kuṭarūn ālabhate vanaspatayā ulūkān agnīṣomābhyaṃ cāṣān aśvibhyāṃ mayūrān mitrāvaruṇābhyāṃ kapotān
||3.14.4||somāya labān ālabhate tvaṣṭre kaulīkān goṣādīr devānāṃ patnībhyaḥ pulīkā agnaye gṛhapataye pāruṣṇān
||3.14.5||ahne pārāvatān ālabhate rātryai sīcāpūr ahnaḥ sandhibhyāṃ jatūḥ saṃvatsarāya mahataḥ suparṇān māsebhyo dātyauhān
||3.14.6||bhūmyā ākhūn ālabhate 'ntarikṣāya pāṅktrān dive kaśān digbhyo nakulān babhrukān avāntaradiśābhyaḥ
||3.14.7||prajāpataye puruṣān hastinā ālabhate vāce pluṣīṃś cakṣuṣe maśakāñ chrotrāya bhṛṅgāḥ
||3.14.8||vasubhyo ṛṣyān ālabhate rudrebhyo rurūn ādityebhyo nyaṅkūn viśvebhyo devebhyaḥ pṛṣatān sādhyebhyaḥ kulaṅgān
||3.14.9||īśānāya parasvatā ālabhate mitrāya gaurān varuṇāya mahiṣān bṛhaspataye gavayāṃs tvaṣṭrā uṣṭrān
||3.14.10||prajāpataye ca vāyave ca gomṛgo varuṇāyāraṇyo meṣo yamāya kṛṣṇo manurājāya markaṭaḥ śārdūlāya rohid vṛṣabhāya gavayī kṣipraśyenāya vartikā nīlaṅgave kṛmiḥ samudrāya śiśumāro himavate hastī
||3.14.11||mayuḥ prājāpatya ulo halikṣṇo vṛṣadaṃśas te dhātre diśāṃ kaṅko dhuṅkṣāgneyī kalaviṅkaḥ puṣkarasādo lohitāhis te tvāṣṭrā vāce krauñcaḥ
||3.14.12||somāya kulaṅga āraṇyo 'jo nakulaḥ śakā te pauṣṇāḥ kroṣṭā māyor indrasya gauramṛgaḥ pidvo nyaṅkuḥ kakuṭhas te 'numatyai pratiśrutkāyai cakravākaḥ
||3.14.13||saurī balākā śārgaḥ sṛjayaḥ śayāṇḍakas te maitrāḥ śvāvid bhaumī sarasvatyai śāriḥ puruṣavāk śārdūlo vṛkaḥ pṛdākus te manyave sarasvate śukaḥ puruṣavāk
||3.14.14||suparṇaḥ pārjanya ātir vāhaso darvidā te vāyave kṛkavākuḥ sāvitro haṃso vātasya plavo madgur matsyas te nadīpataye dyāvāpṛthivīyaḥ kūrmaḥ
||3.14.15||puruṣamṛgaś candramaso godhā kālakā dārvāghāṭas te vanaspatīnāṃ bṛhaspataye vācaspataye paiṅgarājo 'laja āntarikṣo nākro makaraḥ pulīkayas te 'kūpārasya hriyai śalyakaḥ
||3.14.16||eṇy ahno maṇḍūko mūṣikā tittiras te sarpāṇāṃ lopāśa āśvinaḥ kṛṣṇo rātryay ṛkṣo jatūḥ śuśulūkā ta itarajanānāṃ jahakā vaiṣṇavī
||3.14.17||anyavāpo 'rdhamāsānām ṛśyo mayūraḥ suparṇas te gandharvāṇām apām udraḥ kaśyapo māsāṃ rohit kuṇḍṛṇācī golattikā tā apsarasāṃ mṛtyave 'sitaḥ
||3.14.18||varṣāhūr ṛtūnām ākhuḥ kaśo mānthālavas te pitπṇāṃ vasubhyaḥ kapiñjalo balāyājagaraḥ kapotā ulūkaḥ śaśas te nirṛtyai rātryai kṛṣṇaḥ
||3.14.19||citra ādityānām uṣṭro ghṛṇāvān vārdhrānasas te matyā āraṇāya sṛmaro rurū raudraḥ kuvayaḥ kuṭarur dātyauhas te vājināṃ kāmāya pikaḥ
||3.14.20||khaḍgo vaiśvadevas tarakṣuḥ śvā kṛṣṇaḥ karṇo gardabhas te rakṣasām indrāya sūkaraḥ siṃho mārutaḥ kṛkalāsaḥ pippakā śakunis te śaravyāyai viśvebhyo devebhyaḥ pṛṣataḥ ||
iti tṛtīyakāṇḍe caturdaśamaḥ prapāṭhakaḥ
||3.14.21||