tṛtīyakāṇḍe ṣoḍaśaḥ prapāṭhakaḥ
tṛtīyakāṇḍe ṣoḍaśaḥ prapāṭhakaḥ
iṣṭaṃ vītam abhigūrtaṃ vaṣaṭkṛtaṃ taṃ devāsaḥ pratigṛbhṇanty aśvam
||3.16.1||तृतीयकाण्डे षोडशः प्रपाठकः
इष्टं वीतम् अभिगूर्तं वषट्कृतं तं देवासः प्रतिगृभ्णन्त्य् अश्वम्
dhanayīd : fn mittwede, textkritische bemerkungen zur kḥ p| 155: dhvanayīd
samiddho añjan kṛdaraṃ matīnāṃ ghṛtam agne madhumat pinvamānaḥ |
vājī vahan vājinaṃ jātavedo devānāṃ vakṣi priyam ā sadhastham ||
tanūnapāt saṃ patho devayānān prajānan vājy apyetu devān |
anu tvā sapte pradiśaḥ sacantāṃ svadhāṃ devair yajamānāya dhehi ||
īḍyaś cāsi vandyaś cāsi vājinn āśuś cāsi medhyaś cāsi sapte |
agniṣ ṭvā devair vasubhiḥ sajoṣāḥ prītaṃ vahniṃ vahatu jātavedāḥ ||
stīrṇaṃ barhiḥ suṣṭarīmā juṣāṇoru pṛthu prathamānaṃ pṛthivyām |
devebhir aktam aditiḥ sajoṣāḥ syonaṃ kṛṇvānā suvite dadhātu ||
etā u vaḥ subhagā viśvavārā vi pakṣobhiḥ śrayamāṇā ud ātaiḥ |
ṛṣvāḥ satīḥ kavaṣaḥ śumbhamānā dvāro devīḥ suprāyaṇā bhavantu ||
antarā mitrāvaruṇā carantī mukhaṃ yajñānām abhi saṃvidāne |
uṣāsā vāṃ suhiraṇye suśilpe ṛtasya yonā iha sādayāmi ||
prathamā vāṃ sarathinā suvarṇā devau paśyantau bhuvanāni viśvā |
apiprayaṃ codanā vāṃ mimānā hotārā jyotiḥ pradiśā diśantā ||
ādityair no bhāratī vaṣṭu yajñaṃ sarasvatī saha rudrair na āvīt |
iḍopahūtā vasubhiḥ sajoṣāḥ syonaṃ kṛṇvānā suvite dadhātu ||
tvaṣṭā vīraṃ devakāmaṃ jajāna tvaṣṭur arvā jāyata āśur aśvaḥ ||
tvaṣṭemā viśvā bhuvanā jajāna bahoḥ kartāram iha yakṣi hotaḥ ||
aśvo ghṛtena tmanyā samaktā upa devaṃ ṛtuśaḥ pātha etu |
vanaspatir devalokaṃ prajānann agninā havyā svaditāni vakṣat ||
prajāpates tapasā vāvṛdhānaḥ sadyo jāto dadhiṣe yajñam agne |
svāhākṛtena haviṣā purogā yāhi sādhyā havir adantu devāḥ
||3.16.2||धनयीद् : फ़्न् मित्त्wएदे, तेxत्क्रितिस्छे बेमेर्कुन्गेन् ज़ुर् क्ः प्। १५५: ध्वनयीद्
समिद्धो अञ्जन् कृदरं मतीनां घृतम् अग्ने मधुमत् पिन्वमानः ।
वाजी वहन् वाजिनं जातवेदो देवानां वक्षि प्रियम् आ सधस्थम् ॥
तनूनपात् सं पथो देवयानान् प्रजानन् वाज्य् अप्येतु देवान् ।
अनु त्वा सप्ते प्रदिशः सचन्तां स्वधां देवैर् यजमानाय धेहि ॥
ईड्यश् चासि वन्द्यश् चासि वाजिन्न् आशुश् चासि मेध्यश् चासि सप्ते ।
अग्निष् ट्वा देवैर् वसुभिः सजोषाः प्रीतं वह्निं वहतु जातवेदाः ॥
स्तीर्णं बर्हिः सुष्टरीमा जुषाणोरु पृथु प्रथमानं पृथिव्याम् ।
देवेभिर् अक्तम् अदितिः सजोषाः स्योनं कृण्वाना सुविते दधातु ॥
एता उ वः सुभगा विश्ववारा वि पक्षोभिः श्रयमाणा उद् आतैः ।
ऋष्वाः सतीः कवषः शुम्भमाना द्वारो देवीः सुप्रायणा भवन्तु ॥
अन्तरा मित्रावरुणा चरन्ती मुखं यज्ञानाम् अभि संविदाने ।
उषासा वां सुहिरण्ये सुशिल्पे ऋतस्य योना इह सादयामि ॥
प्रथमा वां सरथिना सुवर्णा देवौ पश्यन्तौ भुवनानि विश्वा ।
अपिप्रयं चोदना वां मिमाना होतारा ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता ॥
आदित्यैर् नो भारती वष्टु यज्ञं सरस्वती सह रुद्रैर् न आवीत् ।
इडोपहूता वसुभिः सजोषाः स्योनं कृण्वाना सुविते दधातु ॥
त्वष्टा वीरं देवकामं जजान त्वष्टुर् अर्वा जायत आशुर् अश्वः ॥
त्वष्टेमा विश्वा भुवना जजान बहोः कर्तारम् इह यक्षि होतः ॥
अश्वो घृतेन त्मन्या समक्ता उप देवं ऋतुशः पाथ एतु ।
वनस्पतिर् देवलोकं प्रजानन्न् अग्निना हव्या स्वदितानि वक्षत् ॥
प्रजापतेस् तपसा वावृधानः सद्यो जातो दधिषे यज्ञम् अग्ने ।
स्वाहाकृतेन हविषा पुरोगा याहि साध्या हविर् अदन्तु देवाः
yuñjanti bradhnam aruṣaṃ carantaṃ pari tasthuṣaḥ |
rocante rocanā divi ||
yuñjanty asya kāmyā harī vipakṣasā rathe |
śoṇā dhṛṣṇū nṛvāhasā ||
ketuṃ kṛṇvann aketave peśo maryā apeśase |
sam uṣadbhir ajāyathāḥ ||
jīmūtasyeva bhavati pratīkaṃ yad varmī yāti samadām upasthe |
anāviddhayā tanvā jaya tvaṃ sa tvā varmaṇo mahimā pipartu ||
dhanvanā gā dhanvan ājiṃ jayema dhanvanā tīvrāḥ samado jayema |
dhanuḥ śatror apakāmaṃ kṛṇotu dhanvanā sarvāḥ pṛtanā jayema ||
vakṣyantīved āganīganti karṇaṃ priyaṃ sakhāyaṃ pariṣasvajānā |
yoṣeva śiṅkte vitatādhi dhanvañ jyā iyaṃ samane pārayantī ||
te ācarantī samaneva yoṣā māteva putraṃ bibhṛtām upasthe |
apa śatrūn vidhyataḥ saṃvidāne ārtnī ime visphurantī amitrān ||
bahūnāṃ pitā bahur asya putraḥ ciścā kṛṇoti samanāvagatya |
iṣudhiḥ saṅkāḥ pṛtanāś ca sarvāḥ pṛṣṭhe ninaddho jayati prasūtaḥ ||
rathe tiṣṭhan nayati vājinaḥ puro yatrayatra kāmayate suṣārathiḥ |
abhīśūnāṃ mahimānaṃ panāyata manaḥ paścād anuyachanti raśmayaḥ ||
tīvrān ghoṣān kṛṇvate vṛṣapāṇayo 'śvā rathebhiḥ saha vājayantaḥ |
avakrāmantaḥ prapadair amitrān kṣiṇanti śatrūnr anapavyayantaḥ ||
vanaspate vīḍvaṅgo hi bhūyā asmatsakhā prataraṇaḥ suvīraḥ |
gobhiḥ sannaddho asi vīḍayasvāsthātā te jayatu jetvāni ||
divas pṛthivyāḥ pary antarikṣād vanaspatibhyaḥ pary āvṛtaṃ sahaḥ |
apām ojmānaṃ pari gobhir āvṛtam indrasya vajraṃ haviṣā rathaṃ yaja ||
indrasya vajro marutām anīkaṃ mitrasya garbho varuṇasya nābhiḥ |
semāṃ no havyadātiṃ juṣāṇo deva ratha prati havyā gṛbhāya ||
svāduṣaṃsadaḥ pitaro vayodhāḥ kṛchreśritaḥ śaktīvanto gabhīrāḥ |
citrasenā iṣubalā amṛdhrāḥ satovīrā uravo vrātasāhāḥ ||
brāhmaṇāsaḥ pitaraḥ somyāsaḥ śive no dyāvāpṛthivī ubhe stām |
pūṣā naḥ pātu duritād ṛtāvṛdho rakṣā mākir no aghaśamsa īśata ||
ṛjīte parivṛṅgdhi no 'śmā bhavatu nas tanūḥ |
somo adhibravītu no 'ditiḥ śarma yachatu ||
suparṇaṃ vaste mṛgo asyā danto gobhiḥ sannaddhā patati prasūtā |
yatrā naraḥ saṃ ca vi ca dravanti tatrāsmabhyam iṣavaḥ śarma yaṃsan ||
ahir iva bhogaiḥ paryeti bāhuṃ jyāyā hetiṃ paribādhamānaḥ |
hastaghno viśvā vayunāni vidvān pumān pumāṃsaṃ paripātu viśvataḥ ||
ājaṅghanti sānv eṣāṃ jaghanaṃ upajighnatu |
aśvājani pracetaso 'śvānt samatsu nodaya ||
upaśvāsaya pṛthivīm uta dyāṃ purutrā te manutāṃ viṣṭhitaṃ jagat |
saṃ dundubhe sajūr indreṇa devair ārād davīyo apasedha śatrūn ||
ākrandaya balam ojo nā ādhā niṣṭanihi duritā bādhamānaḥ |
apaprotha dundubhe duchunā ita indrasya muṣṭir asi vīḍayasva ||
indrasya : fn emended| ed|: indrasya|
āmūr aja pratyāvartayemāḥ ketumad dundubhir vāvadīti |
sam aśvaparṇāś carantu no naro 'smākam indra rathino jayantu
||3.16.3||युञ्जन्ति ब्रध्नम् अरुषं चरन्तं परि तस्थुषः ।
रोचन्ते रोचना दिवि ॥
युञ्जन्त्य् अस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे ।
शोणा धृष्णू नृवाहसा ॥
केतुं कृण्वन्न् अकेतवे पेशो मर्या अपेशसे ।
सम् उषद्भिर् अजायथाः ॥
जीमूतस्येव भवति प्रतीकं यद् वर्मी याति समदाम् उपस्थे ।
अनाविद्धया तन्वा जय त्वं स त्वा वर्मणो महिमा पिपर्तु ॥
धन्वना गा धन्वन् आजिं जयेम धन्वना तीव्राः समदो जयेम ।
धनुः शत्रोर् अपकामं कृणोतु धन्वना सर्वाः पृतना जयेम ॥
वक्ष्यन्तीवेद् आगनीगन्ति कर्णं प्रियं सखायं परिषस्वजाना ।
योषेव शिङ्क्ते वितताधि धन्वञ् ज्या इयं समने पारयन्ती ॥
ते आचरन्ती समनेव योषा मातेव पुत्रं बिभृताम् उपस्थे ।
अप शत्रून् विध्यतः संविदाने आर्त्नी इमे विस्फुरन्ती अमित्रान् ॥
बहूनां पिता बहुर् अस्य पुत्रः चिश्चा कृणोति समनावगत्य ।
इषुधिः सङ्काः पृतनाश् च सर्वाः पृष्ठे निनद्धो जयति प्रसूतः ॥
रथे तिष्ठन् नयति वाजिनः पुरो यत्रयत्र कामयते सुषारथिः ।
अभीशूनां महिमानं पनायत मनः पश्चाद् अनुयछन्ति रश्मयः ॥
तीव्रान् घोषान् कृण्वते वृषपाणयो ऽश्वा रथेभिः सह वाजयन्तः ।
अवक्रामन्तः प्रपदैर् अमित्रान् क्षिणन्ति शत्रून्र् अनपव्ययन्तः ॥
वनस्पते वीड्वङ्गो हि भूया अस्मत्सखा प्रतरणः सुवीरः ।
गोभिः सन्नद्धो असि वीडयस्वास्थाता ते जयतु जेत्वानि ॥
दिवस् पृथिव्याः पर्य् अन्तरिक्षाद् वनस्पतिभ्यः पर्य् आवृतं सहः ।
अपाम् ओज्मानं परि गोभिर् आवृतम् इन्द्रस्य वज्रं हविषा रथं यज ॥
इन्द्रस्य वज्रो मरुताम् अनीकं मित्रस्य गर्भो वरुणस्य नाभिः ।
सेमां नो हव्यदातिं जुषाणो देव रथ प्रति हव्या गृभाय ॥
स्वादुषंसदः पितरो वयोधाः कृछ्रेश्रितः शक्तीवन्तो गभीराः ।
चित्रसेना इषुबला अमृध्राः सतोवीरा उरवो व्रातसाहाः ॥
ब्राह्मणासः पितरः सोम्यासः शिवे नो द्यावापृथिवी उभे स्ताम् ।
पूषा नः पातु दुरिताद् ऋतावृधो रक्षा माकिर् नो अघशम्स ईशत ॥
ऋजीते परिवृङ्ग्धि नो ऽश्मा भवतु नस् तनूः ।
सोमो अधिब्रवीतु नो ऽदितिः शर्म यछतु ॥
सुपर्णं वस्ते मृगो अस्या दन्तो गोभिः सन्नद्धा पतति प्रसूता ।
यत्रा नरः सं च वि च द्रवन्ति तत्रास्मभ्यम् इषवः शर्म यंसन् ॥
अहिर् इव भोगैः पर्येति बाहुं ज्याया हेतिं परिबाधमानः ।
हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान् पुमान् पुमांसं परिपातु विश्वतः ॥
आजङ्घन्ति सान्व् एषां जघनं उपजिघ्नतु ।
अश्वाजनि प्रचेतसो ऽश्वान्त् समत्सु नोदय ॥
उपश्वासय पृथिवीम् उत द्यां पुरुत्रा ते मनुतां विष्ठितं जगत् ।
सं दुन्दुभे सजूर् इन्द्रेण देवैर् आराद् दवीयो अपसेध शत्रून् ॥
आक्रन्दय बलम् ओजो ना आधा निष्टनिहि दुरिता बाधमानः ।
अपप्रोथ दुन्दुभे दुछुना इत इन्द्रस्य मुष्टिर् असि वीडयस्व ॥
इन्द्रस्य : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: इन्द्रस्य।
आमूर् अज प्रत्यावर्तयेमाः केतुमद् दुन्दुभिर् वावदीति ।
सम् अश्वपर्णाश् चरन्तु नो नरो ऽस्माकम् इन्द्र रथिनो जयन्तु
samid diśām āśayānaḥ svarvin madhu reto mādhavaḥ pātv asmān |
agnir devo duṣṭarītur adabdha idaṃ kṣatraṃ rakṣatu pātv asmān ||
rathantaraṃ sāmabhiḥ pātv asmān gāyatrī chandasāṃ viśvarūpā |
trivṛn no viṣṭhayā stomo ahnā samudro vāta idam ojaḥ pipartu ||
ugrā diśām abhibhūtir vayodhāḥ śuciḥ śukre ahann ojasīne |
indrādhipatyaiḥ pipṛtād ato no mahi kṣatraṃ viśvato dhārayedam ||
bṛhat sāma kṣatrabhṛd vṛddhavṛṣṇaṃ triṣṭubhaujaḥ śubhitam ugravīram |
indraḥ stomena pañcadaśena madhyam idaṃ vātena sagareṇa rakṣatu ||
prācī diśāṃ sahayaśā yaśasvatī viśve devāḥ prāvṛṣāhnāṃ svarvatī |
vairūpe sāmann adhi tañ śakeyaṃ jagatyainaṃ vikṣv āveśayāmi ||
idaṃ kṣatraṃ duṣṭaram astv ojo 'nādhṛṣṭaṃ sahasyaṃ sahasvat |
viśve devāḥ saptadaśena varca idaṃ kṣatraṃ salilavātam ugram ||
dhartrī diśāṃ kṣatram idaṃ dādhāropasthāśānāṃ mitravad astv ojaḥ |
mitrāvaruṇā śaradāhnā cikittam asme rāṣṭrāya mahi śarma yachatam ||
vairāje sāmann adhi me manīṣānuṣṭubhā sambhṛtaṃ vīryaṃ sahaḥ |
idaṃ kṣatraṃ mitravad ārdradānu mitrāvaruṇā rakṣatam ādhipatyaiḥ ||
samrāḍ diśāṃ sahasāmnī sahasvaty ṛtur hemanto viṣṭhayā naḥ pipartu |
avasyuvātā bṛhatī na śakvarī diśāṃ tevy avatu no ghṛtācī ||
svarvatī sudughā naḥ payasvatīmaṃ yajñam avatu yā ghṛtācī |
tvaṃ gopāḥ puraetota paścād bṛhaspate yāmyāṃ yuṅgdhi vācam ||
ūrdhvā diśāṃ rantīr āśauṣadhīnāṃ saṃvatsareṇa savitā no ahnā |
revat sāmātichandā u chando 'jātaśatruḥ syonā no astu ||
stomas trayastriṃśe bhuvanasya patnī vivasvadvāte abhi no gṛṇīhi |
ghṛtavatī savitur ādhipatye payasvatī rātir āśā no astu ||
anv adya no anumatir yajñaṃ deveṣu manyatām |
agniś ca havyavāhano bhavataṃ dāśuṣe mayaḥ ||
anv id amumate tvaṃ manyāsai śaṃ ca nas kṛdhi |
kratve dakṣāya no hinu pra nā āyūṃṣi tāriṣat ||
vaiśvānaro na ūtyā prayātu parāvataḥ |
agnir ukthena vāhasā ||
pṛṣṭo divi ||
dhruvā diśāṃ viṣṇupatny aghorāsyeśānā sahaso yā manotā |
bṛhaspatir mātariśvota vāyuḥ sandhvānā vātā abhi no gṛṇantu ||
viṣṭambho divo dharuṇā pṛthivyā asyeśānā jagato viṣṇupatnī |
vyacasvatīṣayantī subhūtiḥ śivā no astv aditer upasthe ||
kayā naḥ ||
ko adya yuṅkte dhuri gā ṛtasya śimīvato bhāmino durhṛṇāyūn |
āsanniṣūn hṛtsvaso mayobhūn ya eṣāṃ bhṛtyām ṛṇadhat sa jīvāt
||3.16.4||समिद् दिशाम् आशयानः स्वर्विन् मधु रेतो माधवः पात्व् अस्मान् ।
अग्निर् देवो दुष्टरीतुर् अदब्ध इदं क्षत्रं रक्षतु पात्व् अस्मान् ॥
रथन्तरं सामभिः पात्व् अस्मान् गायत्री छन्दसां विश्वरूपा ।
त्रिवृन् नो विष्ठया स्तोमो अह्ना समुद्रो वात इदम् ओजः पिपर्तु ॥
उग्रा दिशाम् अभिभूतिर् वयोधाः शुचिः शुक्रे अहन्न् ओजसीने ।
इन्द्राधिपत्यैः पिपृताद् अतो नो महि क्षत्रं विश्वतो धारयेदम् ॥
बृहत् साम क्षत्रभृद् वृद्धवृष्णं त्रिष्टुभौजः शुभितम् उग्रवीरम् ।
इन्द्रः स्तोमेन पञ्चदशेन मध्यम् इदं वातेन सगरेण रक्षतु ॥
प्राची दिशां सहयशा यशस्वती विश्वे देवाः प्रावृषाह्नां स्वर्वती ।
वैरूपे सामन्न् अधि तञ् शकेयं जगत्यैनं विक्ष्व् आवेशयामि ॥
इदं क्षत्रं दुष्टरम् अस्त्व् ओजो ऽनाधृष्टं सहस्यं सहस्वत् ।
विश्वे देवाः सप्तदशेन वर्च इदं क्षत्रं सलिलवातम् उग्रम् ॥
धर्त्री दिशां क्षत्रम् इदं दाधारोपस्थाशानां मित्रवद् अस्त्व् ओजः ।
मित्रावरुणा शरदाह्ना चिकित्तम् अस्मे राष्ट्राय महि शर्म यछतम् ॥
वैराजे सामन्न् अधि मे मनीषानुष्टुभा सम्भृतं वीर्यं सहः ।
इदं क्षत्रं मित्रवद् आर्द्रदानु मित्रावरुणा रक्षतम् आधिपत्यैः ॥
सम्राड् दिशां सहसाम्नी सहस्वत्य् ऋतुर् हेमन्तो विष्ठया नः पिपर्तु ।
अवस्युवाता बृहती न शक्वरी दिशां तेव्य् अवतु नो घृताची ॥
स्वर्वती सुदुघा नः पयस्वतीमं यज्ञम् अवतु या घृताची ।
त्वं गोपाः पुरएतोत पश्चाद् बृहस्पते याम्यां युङ्ग्धि वाचम् ॥
ऊर्ध्वा दिशां रन्तीर् आशौषधीनां संवत्सरेण सविता नो अह्ना ।
रेवत् सामातिछन्दा उ छन्दो ऽजातशत्रुः स्योना नो अस्तु ॥
स्तोमस् त्रयस्त्रिंशे भुवनस्य पत्नी विवस्वद्वाते अभि नो गृणीहि ।
घृतवती सवितुर् आधिपत्ये पयस्वती रातिर् आशा नो अस्तु ॥
अन्व् अद्य नो अनुमतिर् यज्ञं देवेषु मन्यताम् ।
अग्निश् च हव्यवाहनो भवतं दाशुषे मयः ॥
अन्व् इद् अमुमते त्वं मन्यासै शं च नस् कृधि ।
क्रत्वे दक्षाय नो हिनु प्र ना आयूंषि तारिषत् ॥
वैश्वानरो न ऊत्या प्रयातु परावतः ।
अग्निर् उक्थेन वाहसा ॥
पृष्टो दिवि ॥
ध्रुवा दिशां विष्णुपत्न्य् अघोरास्येशाना सहसो या मनोता ।
बृहस्पतिर् मातरिश्वोत वायुः सन्ध्वाना वाता अभि नो गृणन्तु ॥
विष्टम्भो दिवो धरुणा पृथिव्या अस्येशाना जगतो विष्णुपत्नी ।
व्यचस्वतीषयन्ती सुभूतिः शिवा नो अस्त्व् अदितेर् उपस्थे ॥
कया नः ॥
को अद्य युङ्क्ते धुरि गा ऋतस्य शिमीवतो भामिनो दुर्हृणायून् ।
आसन्निषून् हृत्स्वसो मयोभून् य एषां भृत्याम् ऋणधत् स जीवात्
agner manve prathamasyāmṛtānāṃ yaṃ pāñcajanyaṃ bahavaḥ samindhate |
viśvasyāṃ viśi praviviśivāṃsam īmahe sa no muñcatv aṃhasaḥ ||
yasyedaṃ prāṇan nimiṣad yad ejati yasya jātaṃ janamānaṃ ca kevalam |
staumy agniṃ nāthito johavīmi sa no muñcatv aṃhasaḥ ||
indrasya manve prathamasya pracetaso vṛtraghnaḥ stomā upa mām upāguḥ |
yo dāśuṣaḥ sukṛto havam upa gantā sa no muñcatv aṃhasaḥ ||
yaḥ saṅgrāmaṃ nayati saṃ vaśī yudhe yaḥ puṣṭāni sammṛjati trayāṇi |
staumīndraṃ nāthito johavīmi sa no muñcatv aṃhasaḥ ||
manve vāṃ mitrāvaruṇā tasya vittaṃ satyaujasā durhṛṇā yaṃ nudethe |
yā rājānā sarathaṃ yāta ugrā tā no muñcatam āgasaḥ ||
yo vāṃ ratha ṛjuraśmiḥ satyadharmā mithucarantam upayāti dūṣayan |
staumi mitrāvaruṇau nāthito johavīmi tā no muñcatamāgasaḥ ||
vāyoḥ savitur vidathāni manmahe yā ātmanvad bibhṛto yau ca rakṣataḥ |
yau viśvasya paribhū babhūvathus tā no muñcatam āgasaḥ ||
upa śreṣṭhā na āśiro devayor dharmā asthiran |
staumi vāyuṃ savitāraṃ nāthito johavīmi tā no muñcatam āgasaḥ ||
rathītamau rathīnām ahva ūtaye śubhaṃ gamiṣṭhau suyamebhir aśvaiḥ |
yayor vāṃ devau deveṣv aniṣitam ojas tā no muñcatam āgasaḥ ||
yad ayātaṃ vahatuṃ sūryāyās tricakreṇa saṃsadam ichamānau |
staumi devā aśvinau nāthito johavīmi tā no muñcatam āgasaḥ ||
marutāṃ manve adhi no bruvantu premāṃ vācaṃ viśvām avantu viśve |
āśūn huve suyamān ūtaye te no muñcantv enasaḥ ||
tigmam āyudhaṃ vīḍitaṃ sahasvad divyaṃ śardhaḥ pṛtanāsu jiṣṇu |
staumi devān maruto nāthito johavīmi te no muñcantv enasaḥ ||
devānāṃ manve adhi no bruvantu premāṃ vācaṃ viśvām avantu viśve |
āśūn huve suyamān ūtaye te no muñcantv enasaḥ ||
yad idaṃ mābhiśocati pauruṣeyeṇa daivyena |
staumi viśvān devān āthito johavīmi te no muñcantv enasaḥ ||
anv adya no anumatir anv id anumate tvaṃ vaiśvānaro na ūtyā ||
tvam agne śociṣā śośucānā ā rodasī apṛṇā jāyamānaḥ |
tvaṃ devaṃ abhiśaster amuñco vaiśvānara jātavedo mahitvā ||
urvī rodasī varivas kṛṇotaṃ kṣetrasya patnī adhi no bruvāthaḥ |
staumi dyāvāpṛthivī nāthito johavīmi te no muñcatam aṃhasaḥ ||
ye aprathetām amitebhir ojobhir ye pratiṣṭhe abhavatāṃ vasūnām |
staumi dyāvāpṛthivī nāthito johavīmi te no muñcatam aṃhasaḥ ||
yac cid dhi te puruṣatrā yaviṣṭhācittibhiś cakṛmā kaccid āgaḥ |
kṛdhī ṣv asmaṃ aditer anāgān enāṃsi śiśratho viṣvag agne ||
yathā ha tyad vasavo gauryaṃ cit padi ṣitām amuñcatā yajatrāḥ |
evo ṣv asman muñcatā vy aṃhaḥ pratāry agne prataraṃ nā āyuḥ
||3.16.5||अग्नेर् मन्वे प्रथमस्यामृतानां यं पाञ्चजन्यं बहवः समिन्धते ।
विश्वस्यां विशि प्रविविशिवांसम् ईमहे स नो मुञ्चत्व् अंहसः ॥
यस्येदं प्राणन् निमिषद् यद् एजति यस्य जातं जनमानं च केवलम् ।
स्तौम्य् अग्निं नाथितो जोहवीमि स नो मुञ्चत्व् अंहसः ॥
इन्द्रस्य मन्वे प्रथमस्य प्रचेतसो वृत्रघ्नः स्तोमा उप माम् उपागुः ।
यो दाशुषः सुकृतो हवम् उप गन्ता स नो मुञ्चत्व् अंहसः ॥
यः सङ्ग्रामं नयति सं वशी युधे यः पुष्टानि सम्मृजति त्रयाणि ।
स्तौमीन्द्रं नाथितो जोहवीमि स नो मुञ्चत्व् अंहसः ॥
मन्वे वां मित्रावरुणा तस्य वित्तं सत्यौजसा दुर्हृणा यं नुदेथे ।
या राजाना सरथं यात उग्रा ता नो मुञ्चतम् आगसः ॥
यो वां रथ ऋजुरश्मिः सत्यधर्मा मिथुचरन्तम् उपयाति दूषयन् ।
स्तौमि मित्रावरुणौ नाथितो जोहवीमि ता नो मुञ्चतमागसः ॥
वायोः सवितुर् विदथानि मन्महे या आत्मन्वद् बिभृतो यौ च रक्षतः ।
यौ विश्वस्य परिभू बभूवथुस् ता नो मुञ्चतम् आगसः ॥
उप श्रेष्ठा न आशिरो देवयोर् धर्मा अस्थिरन् ।
स्तौमि वायुं सवितारं नाथितो जोहवीमि ता नो मुञ्चतम् आगसः ॥
रथीतमौ रथीनाम् अह्व ऊतये शुभं गमिष्ठौ सुयमेभिर् अश्वैः ।
ययोर् वां देवौ देवेष्व् अनिषितम् ओजस् ता नो मुञ्चतम् आगसः ॥
यद् अयातं वहतुं सूर्यायास् त्रिचक्रेण संसदम् इछमानौ ।
स्तौमि देवा अश्विनौ नाथितो जोहवीमि ता नो मुञ्चतम् आगसः ॥
मरुतां मन्वे अधि नो ब्रुवन्तु प्रेमां वाचं विश्वाम् अवन्तु विश्वे ।
आशून् हुवे सुयमान् ऊतये ते नो मुञ्चन्त्व् एनसः ॥
तिग्मम् आयुधं वीडितं सहस्वद् दिव्यं शर्धः पृतनासु जिष्णु ।
स्तौमि देवान् मरुतो नाथितो जोहवीमि ते नो मुञ्चन्त्व् एनसः ॥
देवानां मन्वे अधि नो ब्रुवन्तु प्रेमां वाचं विश्वाम् अवन्तु विश्वे ।
आशून् हुवे सुयमान् ऊतये ते नो मुञ्चन्त्व् एनसः ॥
यद् इदं माभिशोचति पौरुषेयेण दैव्येन ।
स्तौमि विश्वान् देवान् आथितो जोहवीमि ते नो मुञ्चन्त्व् एनसः ॥
अन्व् अद्य नो अनुमतिर् अन्व् इद् अनुमते त्वं वैश्वानरो न ऊत्या ॥
त्वम् अग्ने शोचिषा शोशुचाना आ रोदसी अपृणा जायमानः ।
त्वं देवं अभिशस्तेर् अमुञ्चो वैश्वानर जातवेदो महित्वा ॥
उर्वी रोदसी वरिवस् कृणोतं क्षेत्रस्य पत्नी अधि नो ब्रुवाथः ।
स्तौमि द्यावापृथिवी नाथितो जोहवीमि ते नो मुञ्चतम् अंहसः ॥
ये अप्रथेताम् अमितेभिर् ओजोभिर् ये प्रतिष्ठे अभवतां वसूनाम् ।
स्तौमि द्यावापृथिवी नाथितो जोहवीमि ते नो मुञ्चतम् अंहसः ॥
यच् चिद् धि ते पुरुषत्रा यविष्ठाचित्तिभिश् चकृमा कच्चिद् आगः ।
कृधी ष्व् अस्मं अदितेर् अनागान् एनांसि शिश्रथो विष्वग् अग्ने ॥
यथा ह त्यद् वसवो गौर्यं चित् पदि षिताम् अमुञ्चता यजत्राः ।
एवो ष्व् अस्मन् मुञ्चता व्य् अंहः प्रतार्य् अग्ने प्रतरं ना आयुः