ईशावास्योपनिषद् — शुक्लयजुः काण्वसंहिता (18 मन्त्राः)

ईशावास्योपनिषद् — शुक्लयजुः काण्वसंहिता

अथ चत्वारिंशोऽध्यायः।

---

मन्त्राः

मन्त्र	प्रथम पद
1	ईशा वास्यमिद
2	कुर्वन्नेवेह कर्माणि
3	असुर्या नाम
4	अनेजदेक मनसो
5	तदेजति तन्नैजति
6	यस्तु सर्वाणि
7	यस्मिन्त्सर्वाणि भूतान्यात्मैवाभूद्विजानत
8	स पर्यगाच्छुक्रमकायमव्रणमस्नाविर
9	अन्ध तम
10	अन्यदेवाहुर्विद्ययान्यदाहुरविद्याया
11	विद्या चाविद्या
12	अन्ध तम
13	अन्यदेवाहु सभवादन्यदाहुरसभवात्
14	सभूति च
15	हिरण्मयेन पात्रेण
16	तेजो यत्ते
17	वायुरनिलममृतमथेद भस्मान्त
18	अग्ने नय

---

मन्त्र 1 {#mantra-1}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 1

ई॒शा वा॒स्य॑मि॒द सर्वं॒ यत्किं च॒ जग॑त्यां॒ जग॑त् । तेन॑ त्य॒क्तेन॑ भुञ्जीथा॒ मा गृ॑धः॒ कस्य॑ स्वि॒द्धन॑म्

---

मन्त्र 2 {#mantra-2}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 2

कु॒र्वन्ने॒वेह कर्मा॑णि जिजीवि॒षेच्छ॒त समाः॑ । ए॒वं त्वयि॒ नान्यथे॒तो॑ऽस्ति॒ न कर्म॑ लिप्यते॒ नरे॑

---

मन्त्र 3 {#mantra-3}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 3

अ॒सु॒र्या॒ नाम॑ ते लो॒का अ॒न्धेन॒ तम॒सावृ॑ताः । तास्ते प्रेत्या॒भिग॑च्छन्ति॒ ये के चा॑त्म॒हनो॒ जनाः॑

---

मन्त्र 4 {#mantra-4}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 4

अने॑ज॒देकं॒ मन॑सो॒ जवी॑यो॒ नैन॑द्दे॒वा आ॑प्नुव॒न्पूर्व॒मर्श॑त् । तद्धाव॑तो॒ऽन्यानत्ये॑ति॒ तिष्ठ॒त्तस्मि॑न्न॒पो मा॑त॒रिश्वा॑ दधाति

---

मन्त्र 5 {#mantra-5}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 5

तदे॑जति॒ तन्नै॑जति॒ तद्दू॒रे तद्व॑न्ति॒के । तद॒न्तर॑स्य॒ सर्व॑स्य॒ तदु॒ सर्व॑स्यास्य बाह्य॒तः

---

मन्त्र 6 {#mantra-6}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 6

यस्तु सर्वा॑णि भू॒तान्या॒त्मन्ने॒वानु॒पश्य॑ति । स॒र्व॒भू॒तेषु॑ चा॒त्मानं॒ ततो॒ न वि जु॑गुप्सते

---

मन्त्र 7 {#mantra-7}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 7

यस्मि॒न्त्सर्वा॑णि भू॒तान्या॒त्मैवाभू॑द्विजान॒तः । तत्र॒ को मोहः॒ कः शोक॑ एक॒त्वम॑नु॒पश्य॑तः

---

मन्त्र 8 {#mantra-8}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 8

स पर्य॑गाच्छु॒क्रम॑का॒यम॑व्र॒णम॑स्नावि॒र शु॒द्धमपा॑पविद्धम् । क॒विर्म॑नी॒षी प॑रि॒भूः स्व॑यं॒भूर्या॑थातथ्य॒तोऽर्था॒न्व्य॑द धाच्छाश्व॒ती भ्यः॒ समा॑भ्यः

---

मन्त्र 9 {#mantra-9}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 9

अ॒न्धं तमः॒ प्र वि॑शन्ति॒ येऽवि॑द्यामु॒पास॑ते । ततो॒ भूय॑ इव॒ ते तमो॒ य उ॑ वि॒द्याया॑ र॒ताः

---

मन्त्र 10 {#mantra-10}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 10

अ॒न्यदे॒वाहुर्वि॒द्यया॒न्यदा॑हु॒रवि॑द्याया । इति॑ शुश्रुम॒ धीरा॑णां॒ ये न॒स्तद्वि॑चचक्षि॒रे

---

मन्त्र 11 {#mantra-11}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 11

वि॒द्यां चावि॑द्यां च॒ यस्तद्वेदो॒भय॑ स॒ह । अवि॑द्यया मृ॒त्युं ती॒र्त्वा वि॒द्यया॒मृत॑मश्नुते

---

मन्त्र 12 {#mantra-12}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 12

अ॒न्धं तमः॒ प्रवि॑शन्ति॒ येऽसं॑भूतिमु॒पास॑ते । ततो॒ भूय॑ इव॒ ते तमो॒ य उ॒ संभू॑त्या र॒ताः

---

मन्त्र 13 {#mantra-13}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 13

अ॒न्यदे॒वाहुः सं॑भ॒वाद॒न्यदा॑हु॒रसं॑भवात् । इति॑ शुश्रुम॒ धीरा॑णां॒ ये न॒स्तद्वि॑चचक्षि॒रे

---

मन्त्र 14 {#mantra-14}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 14

संभू॑तिं च विना॒शं च॒ यस्तद्वेदो॒भय॑ स॒ह । वि॒ना॒शेन॑ मृ॒त्युं ती॒र्त्वा संभू॑त्या॒मृत॑मश्नुते

---

मन्त्र 15 {#mantra-15}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 15

हि॒र॒ण्मये॑न॒ पात्रे॑ण स॒त्यस्यापि॑हितं॒ मुख॑म् । तत्त्वं पू॑ष॒न्नपावृ॑णु स॒त्यध॑र्माय दृ॒ष्टये॑

---

मन्त्र 16 {#mantra-16}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 16

तेजो॒ यत्ते॑ रू॒पे कल्या॑णतमं॒ तत्ते॑ पश्यामि । यो॒ऽसाव॒सौ पुरु॑षः॒ सो॒ऽहम॑स्मि

---

मन्त्र 17 {#mantra-17}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 17

वा॒युरनि॑लम॒मृत॒मथे॒दं भस्मा॑न्त॒ शरी॑रम् । ओम्३ क्रतो॒ स्मर॑ कृ॒त स्म॑र॒ क्रतो॒ स्मर॑ कृ॒त स्म॑र

---

मन्त्र 18 {#mantra-18}

अध्याय: 40 | मन्त्र: 18

अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान्विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् । यु॒यो॒ध्य॒स्मज्जु॑हुरा॒णमेनो॒ भूयि॑ष्ठां ते॒ नम॑ उ॒क्तिं विधेम

---