ketakacchadaprāthanāvarṇanam
naṃdikeśvara uvāca
ketakībarhamapyenaṃ vihasya punarabravīt ||
ketakyuvāca ||
api mūḍha na kiṃcittvaṃ vetsi kastvaṃ kuto na tat
||1||केतकीबर्हमप्येनं विहस्य पुनरब्रवीत् ॥
केतक्युवाच ॥
अपि मूढ न किंचित्त्वं वेत्सि कस्त्वं कुतो न तत्
īdṛśyaḥ parito lagnā yasminbrahmāṃḍakoṭayaḥ ||
tasya pramāṇametāvaditi ko vedituṃ kṣamaḥ
||2||ईदृश्यः परितो लग्ना यस्मिन्ब्रह्मांडकोटयः ॥
तस्य प्रमाणमेतावदिति को वेदितुं क्षमः
caturyugāyutairyātaṃ tato nipatato mama ||
idānīmapi nāproti tanmadhyaṃ kila bhūtalam
||3||चतुर्युगायुतैर्यातं ततो निपततो मम ॥
इदानीमपि नाप्रोति तन्मध्यं किल भूतलम्
iti bruvāṇamenaṃ ca namaskṛtya sarojabhūḥ ||
hitvā nijamahaṃkāramabhāṣata kṛtāṃjaliḥ
||4||इति ब्रुवाणमेनं च नमस्कृत्य सरोजभूः ॥
हित्वा निजमहंकारमभाषत कृतांजलिः
brahmovāca
mahātmansatyamevāsmi mūḍho'haṃ ketakacchada ||
brahmaṇā hi mayā sparddhā viṣṇunā saha nirmitā
||5||महात्मन्सत्यमेवास्मि मूढोऽहं केतकच्छद ॥
ब्रह्मणा हि मया स्पर्द्धा विष्णुना सह निर्मिता
dvābhyāmapīdamāvābhyāṃ vismṛtaṃ śivavaibhavam ||
yannau mahānabhūdgarvassargasaṃtrāṇamātrataḥ
||6||द्वाभ्यामपीदमावाभ्यां विस्मृतं शिववैभवम् ॥
यन्नौ महानभूद्गर्वस्सर्गसंत्राणमात्रतः
hrepaṇī saṃkathā tāvadāstāmadyāpyahaṃ yataḥ ||
sparddhayā na vimukto'smi baddhayā garuḍadhvaje
||7||ह्रेपणी संकथा तावदास्तामद्याप्यहं यतः ॥
स्पर्द्धया न विमुक्तोऽस्मि बद्धया गरुडध्वजे
sakhyaṃ sāptapadīnaṃ hi kathyate tadbhavānmayi
||8||सख्यं साप्तपदीनं हि कथ्यते तद्भवान्मयि
asaṃstutadhiyaṃ hitvā kartumarhasyanugraham ||
ahaṃ viṣṇuśca mohāṃdhau tejaḥstaṃbhasya vīkṣaṇāt
||9||असंस्तुतधियं हित्वा कर्तुमर्हस्यनुग्रहम् ॥
अहं विष्णुश्च मोहांधौ तेजःस्तंभस्य वीक्षणात्
haṃsakolākṛtī dadhvo mithaḥ sāmyaṃ vyapohitum ||
mūlaṃ didṛkṣuḥ sa daśāṃ kīdṛśīṃ yātavāniti
||10||हंसकोलाकृती दध्वो मिथः साम्यं व्यपोहितुम् ॥
मूलं दिदृक्षुः स दशां कीदृशीं यातवानिति
na jāne mama cāsyāgraṃ didṛkṣorīdṛkṣī daśā ||
gatamuḍḍīyamānasya me sahasreṇa hāyaneḥ
||11||न जाने मम चास्याग्रं दिदृक्षोरीदृक्षी दशा ॥
गतमुड्डीयमानस्य मे सहस्रेण हायनेः
jātaśramo'smi nitarāṃ viyujya iva cāsubhiḥ ||
diṣṭyādya bhadra labdhastvaṃ mayā''laṃbovasīdatām
||12||जातश्रमोऽस्मि नितरां वियुज्य इव चासुभिः ॥
दिष्ट्याद्य भद्र लब्धस्त्वं मयाऽऽलंबोवसीदताम्
tanme kuruṣva mitrasya saphalāṃ yācanāmimām ||
sakhāhaṃ sahasaṃjalpādasmi dāsonuṣaṃjanāt
||13||तन्मे कुरुष्व मित्रस्य सफलां याचनामिमाम् ॥
सखाहं सहसंजल्पादस्मि दासोनुषंजनात्
tattvayā karaṇīyaivaṃ prārthanaiṣā kṛtāṃjaliḥ ||
yadi paśyati mūlaṃ sa jito'hamamunā tadā
||14||तत्त्वया करणीयैवं प्रार्थनैषा कृतांजलिः ॥
यदि पश्यति मूलं स जितोऽहममुना तदा
yadvā na paśyati tadāpyasmi sāmyamupeyivān ||
idaṃ dvayamapi prāyo mamātihrepaṇaṃ sakhe
||15||यद्वा न पश्यति तदाप्यस्मि साम्यमुपेयिवान् ॥
इदं द्वयमपि प्रायो ममातिह्रेपणं सखे
tvayaiva parihāryatvamidānīṃ samupāgatam ||
anṛtāmabhibhāṣa tvamucitāṃ ca suhṛtkṛte
||16||त्वयैव परिहार्यत्वमिदानीं समुपागतम् ॥
अनृतामभिभाष त्वमुचितां च सुहृत्कृते
giramekāmimāmagre cakrapāṇerudīraya ||
eṣa haṃsākṛtirbrahmā tejaḥstaṃbhasvarūpiṇaḥ
||17||गिरमेकामिमामग्रे चक्रपाणेरुदीरय ॥
एष हंसाकृतिर्ब्रह्मा तेजःस्तंभस्वरूपिणः
atyuccaṃ dṛṣṭavānagramatra sākṣye sthito'smyaham ||
tenāpi tejaḥstambhatvameyuṣā candramaulinā
||18||अत्युच्चं दृष्टवानग्रमत्र साक्ष्ये स्थितोऽस्म्यहम् ॥
तेनापि तेजःस्तम्भत्वमेयुषा चन्द्रमौलिना
saṃbhāvitoyaṃ sutarāṃ pitreva hi pitāmahaḥ ||
ato'yamevābhyadhiko bhavato viṣṭaraśravāḥ
||19||संभावितोयं सुतरां पित्रेव हि पितामहः ॥
अतोऽयमेवाभ्यधिको भवतो विष्टरश्रवाः
ityuktvā mama sāhāyyaṃ sumahatkriyatāṃ tvayā
||20||इत्युक्त्वा मम साहाय्यं सुमहत्क्रियतां त्वया
naṃdikeśvara uvāca
evaṃ bhūyaḥ prārthito'yaṃ vidhātrā dākṣiṇyārdraḥ ketakībarhakopi ||
tejaḥstaṃbhābhyarṇabhāje tathaiva prāhāśeṣaṃ viṣṇave brahmavākyam
||21||एवं भूयः प्रार्थितोऽयं विधात्रा दाक्षिण्यार्द्रः केतकीबर्हकोपि ॥
तेजःस्तंभाभ्यर्णभाजे तथैव प्राहाशेषं विष्णवे ब्रह्मवाक्यम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmya uttarārdhe brahmaṇā'satyasākṣyārthaṃ ketakacchadaprāthanāvarṇanaṃnāma trayodaśo'dhyāyaḥ || 13 ||