kāmyakarmavarṇanam
naṃdikeśvara uvāca
raktotpalairarkavāre yaḥ śoṇādrīśamarcayet ||
avaśyaṃ tasya sidhyaṃti sārvabhaumamaharddhayaḥ
||1||रक्तोत्पलैरर्कवारे यः शोणाद्रीशमर्चयेत् ॥
अवश्यं तस्य सिध्यंति सार्वभौममहर्द्धयः
saumyavāre'ruṇādrīśaṃ kastūrīkaravīrakaiḥ ||
yaḥ pūjayati tasya syātsatyaloke sukhāsikā
||2||सौम्यवारेऽरुणाद्रीशं कस्तूरीकरवीरकैः ॥
यः पूजयति तस्य स्यात्सत्यलोके सुखासिका
guruvāre sitāṃbhojaiḥ śoṇeśaṃ varivasyataḥ ||
janaloke ciraṃ vāsaḥ siddhaiḥ saha bhaviṣyati
||3||गुरुवारे सितांभोजैः शोणेशं वरिवस्यतः ॥
जनलोके चिरं वासः सिद्धैः सह भविष्यति
caṃpakairmallikābhiśca śukravāre samarcayet ||
tapolokaṃ prapadyeta brahmarṣibhirabhiṣṭutaḥ
||4||चंपकैर्मल्लिकाभिश्च शुक्रवारे समर्चयेत् ॥
तपोलोकं प्रपद्येत ब्रह्मर्षिभिरभिष्टुतः
saurivāre ca jātībhissamārādhyāruṇeśvaram ||
na jātu yamalokānāṃ pāpīyānapi kalpate
||5||सौरिवारे च जातीभिस्समाराध्यारुणेश्वरम् ॥
न जातु यमलोकानां पापीयानपि कल्पते
prathamāyāṃ tithau devasyopahāraṃ samarpayet ||
yaḥ pāyasena sa bhaveddhanadhānyasamṛddhimān
||6||प्रथमायां तिथौ देवस्योपहारं समर्पयेत् ॥
यः पायसेन स भवेद्धनधान्यसमृद्धिमान्
dvitīyasyāṃ tithau bhaktyā yo dadhyannaṃ nivedayet ||
sa bhavedbhāgyavāñchreṣṭhaḥ somapāśca bhaveddhruvam
||7||द्वितीयस्यां तिथौ भक्त्या यो दध्यन्नं निवेदयेत् ॥
स भवेद्भाग्यवाञ्छ्रेष्ठः सोमपाश्च भवेद्ध्रुवम्
tṛtīyāyāṃ ca yo'pūpaiḥ śoṇeśaṃ paritarpayet ||
tasyā vyāhatamārogyamāśarīraṃ bhaviṣyati
||8||तृतीयायां च योऽपूपैः शोणेशं परितर्पयेत् ॥
तस्या व्याहतमारोग्यमाशरीरं भविष्यति
caturthyāmaruṇeśāya pūrṇakumbhotkarādikam ||
nivedayati yastasya bhavetpūrṇamanorathaḥ
||9||चतुर्थ्यामरुणेशाय पूर्णकुम्भोत्करादिकम् ॥
निवेदयति यस्तस्य भवेत्पूर्णमनोरथः
mudgaudanaṃ ca paṃcamyāmupahāraṃ prakalpayeta ||
śoṇeśvarāya bhaktyā yaḥ sa syādakṣayyavaibhavaḥ
||10||मुद्गौदनं च पंचम्यामुपहारं प्रकल्पयेत ॥
शोणेश्वराय भक्त्या यः स स्यादक्षय्यवैभवः
ṣaṣṭhyāṃ guḍaudanaṃ dadyādaruṇācalaśambhave ||
bhaktyā yastasya santāno na kadācitprahīyate
||11||षष्ठ्यां गुडौदनं दद्यादरुणाचलशम्भवे ॥
भक्त्या यस्तस्य सन्तानो न कदाचित्प्रहीयते
tilaudanaṃ yassaptamyāṃ śoṇeśāya samarpayet ||
sa dīno'pyadhamarṇatvamayatnena vyapohati
||12||तिलौदनं यस्सप्तम्यां शोणेशाय समर्पयेत् ॥
स दीनोऽप्यधमर्णत्वमयत्नेन व्यपोहति
aṣṭamyāṃ rājaśālyannaṃ yo dadyācchoṇaśambhave ||
tasya sevāṃ vināpi syādrājaloko vaśīkṛtaḥ
||13||अष्टम्यां राजशाल्यन्नं यो दद्याच्छोणशम्भवे ॥
तस्य सेवां विनापि स्याद्राजलोको वशीकृतः
godhūmānnaṃ navamyāṃ ca śoṇādrīśāya yo'rpayet ||
rājayakṣmādayastasya na bhaviṣyaṃti jātu ca
||14||गोधूमान्नं नवम्यां च शोणाद्रीशाय योऽर्पयेत् ॥
राजयक्ष्मादयस्तस्य न भविष्यंति जातु च
daśamyāṃ śoṇanāthāya yaḥ karaṃbhaṃ nivedayet ||
sa bhavetsarvalokānāṃ sadaiva prītibhājanam
||15||दशम्यां शोणनाथाय यः करंभं निवेदयेत् ॥
स भवेत्सर्वलोकानां सदैव प्रीतिभाजनम्
pṛthukairupahārānya ekādaśyāṃ prakalpayet ||
aruṇācalanāthasya sa bhavedakutobhayaḥ
||16||पृथुकैरुपहारान्य एकादश्यां प्रकल्पयेत् ॥
अरुणाचलनाथस्य स भवेदकुतोभयः
dvādaśyāṃ śoṇanāthāya sūpaudananivedanam ||
yaḥ karoti bhavettasya nirvighāto manorathaḥ
||17||द्वादश्यां शोणनाथाय सूपौदननिवेदनम् ॥
यः करोति भवेत्तस्य निर्विघातो मनोरथः
yaḥ saktūnaruṇeśāya trayodaśyāṃ samarpayet ||
tasyā vyākulacittvamaśrāṃtamapi jāyate
||18||यः सक्तूनरुणेशाय त्रयोदश्यां समर्पयेत् ॥
तस्या व्याकुलचित्त्वमश्रांतमपि जायते
arpayecchoṇanāthāya phalāni vividhāni yaḥ ||
caturdaśyāṃ sa mūḍho'pi siddhasārasvato bhavet
||19||अर्पयेच्छोणनाथाय फलानि विविधानि यः ॥
चतुर्दश्यां स मूढोऽपि सिद्धसारस्वतो भवेत्
yaḥ paurṇamāsyāṃ śoṇādrināthāya vinivedayet ||
panasasya phalaṃ tasya cakṣūrogo na jāyate
||20||यः पौर्णमास्यां शोणाद्रिनाथाय विनिवेदयेत् ॥
पनसस्य फलं तस्य चक्षूरोगो न जायते
kuhvāṃ ca saṃgame bhaktyā kaṃdamūlādi yo'rpayet ||
śoṇācaleśvarāyāsya tuṣyaṃti pitaraḥ kila
||21||कुह्वां च संगमे भक्त्या कंदमूलादि योऽर्पयेत् ॥
शोणाचलेश्वरायास्य तुष्यंति पितरः किल
aśvinyāmaruṇeśāya dadyādvāsāṃsi bhaktimān ||
bharaṇyāmaruṇeśāya dadyādābharaṇānyapi
||22||अश्विन्यामरुणेशाय दद्याद्वासांसि भक्तिमान् ॥
भरण्यामरुणेशाय दद्यादाभरणान्यपि
kṛttikāsu pradīpāṃśca rohiṇyāṃ raupyamarpayet ||
mṛgaśīrṣe malayajamārdrāyāṃ haricaṃdanam
||23||कृत्तिकासु प्रदीपांश्च रोहिण्यां रौप्यमर्पयेत् ॥
मृगशीर्षे मलयजमार्द्रायां हरिचंदनम्
punarvasau mṛgamadaṃ puṣye karpūramarpayet ||
kāśmīrodbhavamāśleṣe maghāyāṃ tuhinodakam
||24||पुनर्वसौ मृगमदं पुष्ये कर्पूरमर्पयेत् ॥
काश्मीरोद्भवमाश्लेषे मघायां तुहिनोदकम्
tāṃbūlaṃ pūrvaphālgunyāṃ dhūpamuttaraphālgune ||
kālāgurūṃśca hastarkṣe citrāyāṃ yakṣakardamam
||25||तांबूलं पूर्वफाल्गुन्यां धूपमुत्तरफाल्गुने ॥
कालागुरूंश्च हस्तर्क्षे चित्रायां यक्षकर्दमम्
svātyāṃ suvāsinīvṛṃdaṃ viśākhāyāṃ prakīrṇakam ||
maitre muktātapatraṃ ca jyeṣṭhāyāṃ dhainukānyapi
||26||स्वात्यां सुवासिनीवृंदं विशाखायां प्रकीर्णकम् ॥
मैत्रे मुक्तातपत्रं च ज्येष्ठायां धैनुकान्यपि
mūle muktāsarānpūrvāṣāḍhe mukuṭamarpayet ||
ratnāni cottarāṣāḍhe śravaṇe bhadrapīṭhikām
||27||मूले मुक्तासरान्पूर्वाषाढे मुकुटमर्पयेत् ॥
रत्नानि चोत्तराषाढे श्रवणे भद्रपीठिकाम्
aṣṭāpadaṃ dhaniṣṭhāyāṃ vāsaḥ śatabhiṣajyapi ||
pūrvābhādrapade bhogānuttarāyāṃ turaṃgamān
||28||अष्टापदं धनिष्ठायां वासः शतभिषज्यपि ॥
पूर्वाभाद्रपदे भोगानुत्तरायां तुरंगमान्
revatyāṃ ca rathaṃ haimaṃ pradadyācchoṇaśaṃbhave ||
dadyātkṛtvā mahāpūjāṃ tata evārpayennaraḥ
||29||रेवत्यां च रथं हैमं प्रदद्याच्छोणशंभवे ॥
दद्यात्कृत्वा महापूजां तत एवार्पयेन्नरः
pūjyo rāśiṣu meṣādiṣvaruṇetho viśeṣataḥ ||
siṃduvāraiḥ kurabakaiḥ kakubhaiḥ pāṭalaiḥ kramāt
||30||पूज्यो राशिषु मेषादिष्वरुणेथो विशेषतः ॥
सिंदुवारैः कुरबकैः ककुभैः पाटलैः क्रमात्
kuṭajairnīpakusumairjīvaṃtīmallikādibhiḥ ||
saroruhairdamanakairnadyāvartasaroruhaiḥ
||31||कुटजैर्नीपकुसुमैर्जीवंतीमल्लिकादिभिः ॥
सरोरुहैर्दमनकैर्नद्यावर्तसरोरुहैः
paṃcāmṛtena snapayannubhayoruparāgayoḥ ||
paṃcākṣareṇa kurvīta śoṇanāthasya bhaktitaḥ
||32||पंचामृतेन स्नपयन्नुभयोरुपरागयोः ॥
पंचाक्षरेण कुर्वीत शोणनाथस्य भक्तितः
snapanaṃ pañcagavyena dvayorayanayorapi ||
ṣaḍakṣareṇa kurvīta gavyena snapanakriyām
||33||स्नपनं पञ्चगव्येन द्वयोरयनयोरपि ॥
षडक्षरेण कुर्वीत गव्येन स्नपनक्रियाम्
praṇavenaiva kurvīta kṣīreṇa snapanakriyām ||
aruṇācalanāthasya bhaktyā viṣuvayordvayoḥ
||34||प्रणवेनैव कुर्वीत क्षीरेण स्नपनक्रियाम् ॥
अरुणाचलनाथस्य भक्त्या विषुवयोर्द्वयोः
prāhṇe syādrudratulasī madhyāhne kṛtamālakam ||
aparāhṇe mallikā ca śoṇādrīśasya śasyate
||35||प्राह्णे स्याद्रुद्रतुलसी मध्याह्ने कृतमालकम् ॥
अपराह्णे मल्लिका च शोणाद्रीशस्य शस्यते
addhodaye ca snapayetsahasrakalaśodakaiḥ ||
śatarudrīyamuccārya śrīśoṇācalaśaṃbhave
||36||अद्धोदये च स्नपयेत्सहस्रकलशोदकैः ॥
शतरुद्रीयमुच्चार्य श्रीशोणाचलशंभवे
śivarātrau viśeṣeṇa triśikhairbilvapatrakaiḥ ||
kamalaiḥ karṇikāraiśca jāgarūko yateṃdriyaḥ
||37||शिवरात्रौ विशेषेण त्रिशिखैर्बिल्वपत्रकैः ॥
कमलैः कर्णिकारैश्च जागरूको यतेंद्रियः
gītavāditranṛtyaiśca divyāgamavidhānataḥ ||
pūjayedapavargārthaṃ śoṇaśaile maheśvaram
||38||गीतवादित्रनृत्यैश्च दिव्यागमविधानतः ॥
पूजयेदपवर्गार्थं शोणशैले महेश्वरम्
māsi pauṣe ca devasya kuryādāgneyamutsavam ||
navānnairupadaṃśādyairvyāhṛtīruccaranbudhaḥ
||39||मासि पौषे च देवस्य कुर्यादाग्नेयमुत्सवम् ॥
नवान्नैरुपदंशाद्यैर्व्याहृतीरुच्चरन्बुधः
vaiśākhe ca viśākhāyāṃ śivataṃtrānusārataḥ ||
śoṇācaleśvarasyāsya kuryāddamanakotsavam
||40||वैशाखे च विशाखायां शिवतंत्रानुसारतः ॥
शोणाचलेश्वरस्यास्य कुर्याद्दमनकोत्सवम्
prābodhika mārgaśīrṣe prātarnirmāya sāmabhiḥ ||
mahāpūjāṃ prakurvīta śoṇaśailasya bhaktimān
||41||प्राबोधिक मार्गशीर्षे प्रातर्निर्माय सामभिः ॥
महापूजां प्रकुर्वीत शोणशैलस्य भक्तिमान्
śanipradoṣeṣvārdrāsu vyatīpāteṣu parvasu ||
somārkavārayoścārcecchoṇādrīśaṃ yathāgamama
||42||शनिप्रदोषेष्वार्द्रासु व्यतीपातेषु पर्वसु ॥
सोमार्कवारयोश्चार्चेच्छोणाद्रीशं यथागमम
dīkṣopanayanodvāhaputrajanmādikeṣvapi ||
viśeṣapūjāṃ kurvīta śoṇanāthasya bhaktimān
||43||दीक्षोपनयनोद्वाहपुत्रजन्मादिकेष्वपि ॥
विशेषपूजां कुर्वीत शोणनाथस्य भक्तिमान्
api svajanmanakṣatre saṃpatsvāpatsu bhītiṣu ||
praveśanirgamanayoścārcanīyo'ruṇeśvaraḥ
||44||अपि स्वजन्मनक्षत्रे संपत्स्वापत्सु भीतिषु ॥
प्रवेशनिर्गमनयोश्चार्चनीयोऽरुणेश्वरः
vraticakrāgame pādabaṃdhane navavaibhave ||
aruṇeśārcanaṃ kuryādabhiyāneṣu ca dviṣām
||45||व्रतिचक्रागमे पादबंधने नववैभवे ॥
अरुणेशार्चनं कुर्यादभियानेषु च द्विषाम्
smaredatidavīyāṃścetpaśyetparyaṃtago yadi ||
sthitaścedaruṇakṣetre trikālaṃ pūjayecchivam
||46||स्मरेदतिदवीयांश्चेत्पश्येत्पर्यंतगो यदि ॥
स्थितश्चेदरुणक्षेत्रे त्रिकालं पूजयेच्छिवम्
kimanyadvada vatseti uddhṛtya bhujamucyate ||
aruṇakṣetrato nānyadalaṃ svargāpavargayoḥ
||47||किमन्यद्वद वत्सेति उद्धृत्य भुजमुच्यते ॥
अरुणक्षेत्रतो नान्यदलं स्वर्गापवर्गयोः
smaraṇena manaḥśrotre śravaṇāddarśanādṛśauḥ ||
jihvāṃ ca kīrttanācchoṇakṣetraṃ sadyaḥ punātyalam
||48||स्मरणेन मनःश्रोत्रे श्रवणाद्दर्शनादृशौः ॥
जिह्वां च कीर्त्तनाच्छोणक्षेत्रं सद्यः पुनात्यलम्
aruṇesminmahākṣetre dehibhirlabdhajanmabhiḥ ||
jīvadbhirlabhyate bhogo mokṣaśconmuktajīvitaiḥ
||49||अरुणेस्मिन्महाक्षेत्रे देहिभिर्लब्धजन्मभिः ॥
जीवद्भिर्लभ्यते भोगो मोक्षश्चोन्मुक्तजीवितैः
anyatra muktadehānāmapyatra śrāddhakarmaṇā ||
api pāpātmanāṃ puṃsāmapavargo bhaviṣyati
||50||अन्यत्र मुक्तदेहानामप्यत्र श्राद्धकर्मणा ॥
अपि पापात्मनां पुंसामपवर्गो भविष्यति
ayodhyāṃ mathurāṃ māyāṃ kāśīṃ kāṃcīmavaṃtikām ||
dvārakāṃ cāruṇakṣetramatiśete na saṃśayaḥ
||51||अयोध्यां मथुरां मायां काशीं कांचीमवंतिकाम् ॥
द्वारकां चारुणक्षेत्रमतिशेते न संशयः
ityuktavaṃtaṃ ca śilādaputraṃ mṛkaṇḍusūnuḥ punarapyuvāca
māhātmyametanmahanīyakīrte bhūyopi pṛcchāmi vadasva mahyam
||52||माहात्म्यमेतन्महनीयकीर्ते भूयोपि पृच्छामि वदस्व मह्यम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmya uttarārdhe kāmyakarmavarṇanaṃ nāma saptamo'dhyāyaḥ || 7 ||