bhuvanakośavarṇane harivarṣaketumālaramyakavarṣavarṇanam
śrīnārāyaṇa uvāca
harivarṣe ca bhagavānnṛhariḥ pāpanāśanaḥ |
vartate yogayuktātmā bhaktānugrahakārakaḥ
||1||हरिवर्षे च भगवान्नृहरिः पापनाशनः ।
वर्तते योगयुक्तात्मा भक्तानुग्रहकारकः
tasya taddayitaṃ rūpaṃ mahābhāgavato'suraḥ |
paśyanbhaktisamāyuktaḥ stauti tadguṇatattvavit
||2||तस्य तद्दयितं रूपं महाभागवतोऽसुरः ।
पश्यन्भक्तिसमायुक्तः स्तौति तद्गुणतत्त्ववित्
prahlāda uvāca
oṃ namo bhagavate narasiṃhāya namastejastejase āvirāvirbhava vajradaṃṣṭra karmāśayān randhaya randhaya tamo grasa grasa oṃ svāhā |
abhayaṃ mamātmani bhūyiṣṭhāḥ |
oṃ kṣauṃ |
svastyastu viśvasya khalaḥ prasīdatāṃ dhyāyantu bhūtāni śivaṃ mitho dhiyā |
manaśca bhadraṃ bhajatādadhokṣaje āveśyatāṃ no matirapyahaitukī
||3||ॐ नमो भगवते नरसिंहाय नमस्तेजस्तेजसे आविराविर्भव वज्रदंष्ट्र कर्माशयान् रन्धय रन्धय तमो ग्रस ग्रस ॐ स्वाहा ।
अभयं ममात्मनि भूयिष्ठाः ।
ॐ क्षौं ।
स्वस्त्यस्तु विश्वस्य खलः प्रसीदतां ध्यायन्तु भूतानि शिवं मिथो धिया ।
मनश्च भद्रं भजतादधोक्षजे आवेश्यतां नो मतिरप्यहैतुकी
māgāradārātmajavittabandhuṣu saṅgo yadi syādbhagavatpriyeṣu naḥ |
yaḥ prāṇavṛttyā parituṣṭa ātmavān siddhyatyadūrānna tathendriyapriyaḥ
||4||मागारदारात्मजवित्तबन्धुषु सङ्गो यदि स्याद्भगवत्प्रियेषु नः ।
यः प्राणवृत्त्या परितुष्ट आत्मवान् सिद्ध्यत्यदूरान्न तथेन्द्रियप्रियः
yatsaṅgalabdhaṃ nijavīryavaibhavaṃ tīrthaṃ muhuḥ saṃspṛśatāṃ hi mānasam |
haratyajo'ntaḥ śrutibhirgato'ṅgajaṃ ko vai na seveta mukundavikramam
||5||यत्सङ्गलब्धं निजवीर्यवैभवं तीर्थं मुहुः संस्पृशतां हि मानसम् ।
हरत्यजोऽन्तः श्रुतिभिर्गतोऽङ्गजं को वै न सेवेत मुकुन्दविक्रमम्
yasyāsti bhaktirbhagavatyakiñcanā sarvairguṇaistatra samāsate surāḥ |
harāvabhaktasya kuto mahadguṇā manorathenāsati dhāvato bahiḥ
||6||यस्यास्ति भक्तिर्भगवत्यकिञ्चना सर्वैर्गुणैस्तत्र समासते सुराः ।
हरावभक्तस्य कुतो महद्गुणा मनोरथेनासति धावतो बहिः
harirhi sākṣādbhagavāñcharīriṇā- mātmā jhaṣāṇāmiva toyamīpsitam |
hitvā mahāṃstaṃ yadi sajjate gṛhe tadā mahattvaṃ vayasā dampatīnām
||7||हरिर्हि साक्षाद्भगवाञ्छरीरिणा- मात्मा झषाणामिव तोयमीप्सितम् ।
हित्वा महांस्तं यदि सज्जते गृहे तदा महत्त्वं वयसा दम्पतीनाम्
tasmādrajorāgaviṣādamanyu- mānaspṛhābhayadainyādhimūlam |
hitvā gṛhaṃ saṃsṛticakravālaṃ nṛsiṃhapādaṃ bhajatāṃ kuto bhayam
||8||तस्माद्रजोरागविषादमन्यु- मानस्पृहाभयदैन्याधिमूलम् ।
हित्वा गृहं संसृतिचक्रवालं नृसिंहपादं भजतां कुतो भयम्
evaṃ daityapatiḥ so'pi bhaktyānudinamīḍate |
nṛhariṃ pāpamātaṅgahariṃ hṛtpadmavāsinam
||9||एवं दैत्यपतिः सोऽपि भक्त्यानुदिनमीडते ।
नृहरिं पापमातङ्गहरिं हृत्पद्मवासिनम्
ketumāle ca varṣe hi bhagavānsmararūpadhṛk |
āste tadvarṣanāthānāṃ pūjanīyaśca sarvadā
||10||केतुमाले च वर्षे हि भगवान्स्मररूपधृक् ।
आस्ते तद्वर्षनाथानां पूजनीयश्च सर्वदा
etenopāsate stotrajālena ca ramābdhijā |
tadvarṣanāthā satataṃ mahatāṃ mānadāyikā
||11||एतेनोपासते स्तोत्रजालेन च रमाब्धिजा ।
तद्वर्षनाथा सततं महतां मानदायिका
ramovāca
oṃ hrāṃ hrīṃ hrūṃ sma namo bhagavate hṛṣīkeśāya sarvaguṇaviśeṣairvilakṣitātmane ākūtīnāṃ cittīnāṃ cetasāṃ viśeṣāṇāṃ cādhipataye ṣoḍaśakalāya chandomayāyānnamayāyāmṛtamayāya sarvamayāya mahase ojase balāya kāntāya kāmāya namaste ubhayatra bhūyāt |
striyo vrataistvāṃ hṛṣīkeśvaraṃ svato hyārādhya loke patimāśāsate'nyam |
tāsāṃ na te vai paripāntyapatyaṃ priyaṃ dhanāyūṃṣi yato'svatantrāḥ
||12||ओं ह्रां ह्रीं ह्रूं स्म नमो भगवते हृषीकेशाय सर्वगुणविशेषैर्विलक्षितात्मने आकूतीनां चित्तीनां चेतसां विशेषाणां चाधिपतये षोडशकलाय छन्दोमयायान्नमयायामृतमयाय सर्वमयाय महसे ओजसे बलाय कान्ताय कामाय नमस्ते उभयत्र भूयात् ।
स्त्रियो व्रतैस्त्वां हृषीकेश्वरं स्वतो ह्याराध्य लोके पतिमाशासतेऽन्यम् ।
तासां न ते वै परिपान्त्यपत्यं प्रियं धनायूंषि यतोऽस्वतन्त्राः
sa vai patiḥ syādakutobhayaḥ svataḥ samantataḥ pāti bhayāturaṃ janam |
sa eka evetarathā mitho bhayaṃ naivātmalābhādadhimanyate param
||13||स वै पतिः स्यादकुतोभयः स्वतः समन्ततः पाति भयातुरं जनम् ।
स एक एवेतरथा मिथो भयं नैवात्मलाभादधिमन्यते परम्
yā tasya te pādasaroruhārhaṇaṃ na kāmayetsākhilakāmalampaṭā |
tadeva rāsīpsitamīpsito'rcito yadbhagnayāñcā bhagavan pratapyate
||14||या तस्य ते पादसरोरुहार्हणं न कामयेत्साखिलकामलम्पटा ।
तदेव रासीप्सितमीप्सितोऽर्चितो यद्भग्नयाञ्चा भगवन् प्रतप्यते
matprāptaye'jeśasurāsurādaya- stapyanta ugraṃ tapa aindriye dhiyaḥ |
ṛte bhavatpādaparāyaṇānna māṃ vidantyahaṃ tvaddhṛdayā yato'jita
||15||मत्प्राप्तयेऽजेशसुरासुरादय- स्तप्यन्त उग्रं तप ऐन्द्रिये धियः ।
ऋते भवत्पादपरायणान्न मां विदन्त्यहं त्वद्धृदया यतोऽजित
sa tvaṃ mamāpyacyuta śīrṣṇi vanditaṃ karāmbujaṃ yattvadadhāyi sātvatām |
bibharṣi māṃ lakṣya vareṇya māyayā ka īśvarasyehitamūhituṃ vibhuḥ
||16||स त्वं ममाप्यच्युत शीर्ष्णि वन्दितं कराम्बुजं यत्त्वदधायि सात्वताम् ।
बिभर्षि मां लक्ष्य वरेण्य मायया क ईश्वरस्येहितमूहितुं विभुः
evaṃ kāmaṃ stuvantyeva lokabandhusvarūpiṇam |
prajāpatimukhā varṣanāthāḥ kāmasya siddhaye
||17||एवं कामं स्तुवन्त्येव लोकबन्धुस्वरूपिणम् ।
प्रजापतिमुखा वर्षनाथाः कामस्य सिद्धये
ramyake nāmavarṣe ca mūrtiṃ bhagavataḥ parām |
mātsyāṃ devāsurairvandyāṃ manuḥ stauti nirantaram
||18||रम्यके नामवर्षे च मूर्तिं भगवतः पराम् ।
मात्स्यां देवासुरैर्वन्द्यां मनुः स्तौति निरन्तरम्
manuruvāca
oṃ namo bhagavate mukhyatamāya namaḥ sattvāya prāṇāyaujase balāya mahāmatsyāya namaḥ |
antarbahiścākhilalokapālakai- radṛṣṭarūpo vicarasyurusvanaḥ |
sa īśvarastvaṃ ya idaṃ vaśe naya- nnāmnā yathā dārumayīṃ naraḥ striyam
||19||ॐ नमो भगवते मुख्यतमाय नमः सत्त्वाय प्राणायौजसे बलाय महामत्स्याय नमः ।
अन्तर्बहिश्चाखिललोकपालकै- रदृष्टरूपो विचरस्युरुस्वनः ।
स ईश्वरस्त्वं य इदं वशे नय- न्नाम्ना यथा दारुमयीं नरः स्त्रियम्
yaṃ lokapālāḥ kila matsarajvarā hitvā yatanto'pi pṛthak sametya ca |
pātuṃ na śekurdvipadaścatuṣpadaḥ sarīsṛpaṃ sthāṇu yadatra dṛśyate
||20||यं लोकपालाः किल मत्सरज्वरा हित्वा यतन्तोऽपि पृथक् समेत्य च ।
पातुं न शेकुर्द्विपदश्चतुष्पदः सरीसृपं स्थाणु यदत्र दृश्यते
bhavān yugāntārṇava ūrmimālini kṣoṇīmimāmoṣadhivīrudhāṃ nidhim |
mayā sahorukrama te'ja ojasā tasmai jagatprāṇagaṇātmane namaḥ
||21||भवान् युगान्तार्णव ऊर्मिमालिनि क्षोणीमिमामोषधिवीरुधां निधिम् ।
मया सहोरुक्रम तेऽज ओजसा तस्मै जगत्प्राणगणात्मने नमः
evaṃ stauti ca deveśaṃ manuḥ pārthivasattamaḥ |
matsyāvatāraṃ deveśaṃ saṃśayacchedakāraṇam
||22||एवं स्तौति च देवेशं मनुः पार्थिवसत्तमः ।
मत्स्यावतारं देवेशं संशयच्छेदकारणम्
dhyānayogena devasya nirdhūtāśeṣakalmaṣaḥ |
āste paricaranbhaktyā mahābhāgavatottamaḥ
||23||ध्यानयोगेन देवस्य निर्धूताशेषकल्मषः ।
आस्ते परिचरन्भक्त्या महाभागवतोत्तमः
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāmaṣṭamaskandhe bhuvanakośavarṇane harivarṣaketumālaramyakavarṣavarṇanaṃ nāma navamo'dhyāyaḥ || 9 ||