मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

कौषीतकि (शाङ्खायन) ब्राह्मणम्, अध्यायः 20

3
खण्डिका 1

देव चक्रम्वा एतत्परिप्लवम्यत्संवत्सरः ।

20,1.1

तदमृतम् ।

20,1.2

तस्मिन्नेतत्षट्तयमन्न अद्यम् ।

20,1.3

ग्राम्याश्च पशव आरण्याश्च ओषधयश्च वनस्पतयश्च अप्सु चरम्च परिप्लवम्च ।

20,1.4

तद्देवाः समारुह्य सर्वांल्लोकाननु परिप्लवन्ते ।

20,1.5

देव लोकम्पितृ लोकम्जीव लोकम् ।

20,1.6

इममुप उदकमग्नि लोकम् ।

20,1.7

ऋत धामानम्वायु लोकम् ।

20,1.8

अपराजितमिन्द्र लोकम् ।

20,1.9

अधिदिवम्वरुण लोकम् ।

20,1.10

प्रतिदिवम्मृत्यु लोकम् ।

20,1.11

रोचनम्ब्रह्मणो लोकम् ।

20,1.12

नाकम्सत्तमंल्लोकानाम् ।

20,1.13

तद्यदभिप्लवमुपयन्ति ।

20,1.14

संवत्सरमेव त यजमानाः समारोहन्ति ।

20,1.15

तस्मिन्नेतत्षट्तयमन्न अद्यमाप्नुवन्ति ग्राम्यांश्च पशूनारण्यांश्च ओषधीश्च वनस्पतींश्च अप्सु चरम्च परिप्लवम्च ।

20,1.16

द्विर्ज्योतिउ उपयन्ति ।

20,1.17

तेन द्वयमन्न अद्यमाप्नुवन्ति ग्राम्यांश्च पशूनारण्यांश्च ।

20,1.18

द्विर्गामुपयन्ति ।

20,1.19

तेन द्वयमन्न अद्यमाप्नुवन्त्योषधीश्च वनस्पतींश्च ।

20,1.20

द्विरायुरुपयन्ति ।

20,1.21

तेन द्वयमन्न अद्यमाप्नुवन्त्यप्सु चरम्च परिप्लवम्च ।

20,1.22
खण्डिका 2

ज्योतिः प्रथममहरु उपयन्ति ।

20,2.1

तस्य तान्येव छन्दो रूपाणि यानि प्रथमस्य अह्नः ।

20,2.2

प्र वो देवाय अग्नय इत्याज्यम्प्रवत् ।

20,2.3

प्रवद्वै प्रथमस्य अह्नो रूपम् ।

20,2.4

माधुच्छन्दसः प्रौगः ।

20,2.5

रथन्तरम्वै साम सृज्यमानम्माधुच्छन्दस प्रौगो अन्वसृज्यत ।

20,2.6

तद्रूपेण कर्म समर्धयति ।

20,2.6

एतद्वा आर्ध्नुकम्कर्म यद्रूप समृद्धम् ।

20,2.8

इन्द्रो रथाय प्रवतम्कृणोति इति मरुत्वतीयम्प्रवत् ।

20,2.9

प्रवद्वै प्रथमस्य अह्नो रूपम् ।

20,2.10

आ याह्यर्वानुपवन्धुरा इष्टा इति निष्केवल्यमावत् ।

20,2.11

आवद्वै प्रथमस्य अह्नो रूपम् ।

20,2.12

युञ्जते मन उत युञ्जते धिय इति सावित्रम्युक्तवत् ।

20,2.13

युक्तवद्वै प्रथमस्य अह्नो रूपम् ।

20,2.14

प्र द्यावा यज्ञैः पृथिवी ऋतावृधा इति द्यावा पृथिवीयम्प्रवत् ।

20,2.15

उशिजो जग्मुरभि तानि वेदसा इत्यभिवत् ।

20,2.18

तद्राथन्तरम्रूपम् ।

20,2.19

कथा देवानाम्कतमस्य यामनी इति वैश्वदेवम् ।

20,2.20

कतम ऊती अभ्या ववर्तति इत्यभिवत् ।

20,2.21

तद्राथन्तरम्रूपम् ।

20,2.22

वैश्वानराय पृथु पाजसे विप इति वैश्वानरीयम् ।

20,2.23

तस्मिन्त्सुम्नानि यजमान आ चक इत्यावत् ।

20,2.24

आवद्वै प्रथमस्य अह्नो रूपम् ।

20,2.25

प्रत्यक्षसः प्रतवसो विरप्शिन इति मारुतम्प्रवत् ।

20,2.26

प्रवद्वै प्रथमस्य अह्नो रूपम् ।

20,2.27

एहि प्र होता व्रतमस्य मायया इति जातवेदसीयम्प्रवत् ।

20,2.28

प्रवद्वै प्रथमस्य अह्नो रूपम् ।

20,2.29

इमंल्लोकम्प्रथमेन अह्ना आप्नुवन्ति ।

20,2.30

अग्निम्देवम्देवतानाम् ।

20,2.31

नाम अधिभूतम्वाचमात्मन्दधते ।

20,2.32
खण्डिका 3

गाम्द्वितीयमहरुपयन्ति ।

20,3.1

तस्य तान्येव छन्दो रूपाणि यानि द्वितीयस्य अह्नः ।

20,3.2

त्वम्हि क्षैतवद्यश इत्याज्यम् ।

20,3.3

त्वम्विचक्षणे श्रव इति विवत् ।

20,3.4

तदस्य अन्तरिक्षस्य रूपम् ।

20,3.5

विवृतमिव हि इदमन्तरिक्षम् ।

20,3.6

गार्त्समदः प्रुगः ।

20,3.7

बृहद्वै साम सृज्यमानम्गार्त्समदः प्रौगो अन्वसृज्यत ।

20,3.8

तद्रूपेण कर्म समर्धयति ।

20,3.9

एतद्वा आर्ध्नुकम्कर्म यद्रूप समृद्धम् ।

20,3.10

विश्वानरस्य वस्पतिमिति मरुत्वतीयस्य प्रतिपद्विवती तस्या उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,3.11

इन्द्र इत्सोमपा एक इत्यनुचरः ।

20,3.12

इन्द्रः सुतपा विश्व आयुरिति विवांस्तस्य उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,3.13

उत्तिष्ठ ब्रह्मणस्पत इत्युद्वान्ब्राह्मणस्पत्यः ।

20,3.14

उत्तिष्ठ इत्युद्वत् ।

20,3.15

उद्वद्वै द्वितीयमहः ।

20,3.16

इमा उ त्वा पुरुतमस्य कारोरिति उद्वत्तस्य उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,3.17

सुत इत्त्वम्निमिश्ल इन्द्र सोम इति निष्केवल्यम् ।

20,3.18

स्तोमे ब्रह्मणि शस्यमान उक्थ इत्युद्वत्तस्य उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,3.19

विश्वो देवस्य नेतुरिति वैश्वदेवस्य प्रतिपद्विवती तस्या उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,3.20

आ विश्वदेवम्सत्पतिमित्यनुचरो विवांस्तस्य उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,3.21

द्वे वैश्वदेवानाम्प्रतिपदौ ।

20,3.22

द्वावनुचरौ ।

20,3.23

द्वे अहोरात्रे ।

20,3.24

षडृतुः संवत्सरः षड्विधः ।

20,3.25

अनु द्वे द्यावा पृथिवी द्वे इमे प्रतिष्ठे ।

20,3.26

षडङ्गो अयमात्मा षड्विधः ।

20,3.27

अनु द्वाविमौ प्राण अपानौ ।

20,3.28

षडिमे प्राणाः ।

20,3.29

अनु तन्न संवत्सर सम्पदो यन्ति ।

20,3.30

न आत्म संस्कृतेर्न प्राण संस्कृतेः ।

20,3.31
खण्डिका 4

अभूद्देवः सविता वन्द्यो नु न इति सावित्रमुद्वत्तस्य उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,4.1

ते हि द्यावा पृथिवी विश्व शम्भुवा इति द्यावा पृथिवीयम्विवत्तस्य उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,4.2

ततम्मे अपस्तदु तायते पुनरित्यार्भवमुद्वत्तस्य उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,4.3

देवान्हुवे बृहत्श्रवसः स्वस्तय इति वैश्वदेवमुद्वत्तस्य उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,4.4

पृक्षस्य वृष्णो अरुषस्य नू सह इति वैश्वानरीयम्वृषण्वत् ।

20,4.5

वृषा वा इन्द्रः ।

20,4.6

वृषा त्रिष्टुप् ।

20,4.7

तस्माद्वृषण्वत् ।

20,4.8

वृष्णे शर्धाय सुमखाय वेधस इति मारुतम्वृषण्वत्तस्य उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,4.9

यज्ञेन वर्धत जातवेदसमिति जातवेदसीयम् ।

20,4.10

समिधानम्सुप्रयसम्स्वर्णरमित्युद्वत्तस्य उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,4.11

अन्तरिक्ष लोकम्द्वितीयेन आह्ना आप्नुवन्ति ।

20,4.12

वायुम्देवम्देवतानाम् ।

20,4.13

आयुरधिभूतम्प्राणमात्मन्दधते ।

20,4.14
खण्डिका 5

आयुस्तृतीयमहरुपयन्ति ।

20,5.1

तस्य तान्येव छन्दो रूपाणि यानि तृतीयस्य अह्नः ।

20,5.2

त्वमग्ने वसूंरिह इत्याज्यम् ।

20,5.3

स्वयम्सम्भृतम्वा एतच्छन्दो यदह्नो रूपेण सम्पद्यते ।

20,5.4

तान्रोहिदश्व गिर्वणस्त्रयस्त्रिंशतमा वह इति ।

20,5.5

तत्तृतीयस्य अह्नो रूपम् ।

20,5.6

औष्णिहो वैश्वमनस प्रौगः ।

20,5.7

रथन्तरम्वै साम सृज्यमानमौष्णिहो वैश्वमनसः प्रौगो अन्वसृज्यत ।

20,5.8

तद्रूपेण कर्म समर्धयति ।

20,5.9

एतद्वा आर्ध्नुकम्कर्म यद्रूप समृद्धम् ।

20,5.10

तंतमिद्राधसे मह इति मरुत्वतीयस्य प्रतिपत् ।

20,5.11

तंतमिति निनर्तिः ।

20,5.12

अन्तस्तृतीयमहः ।

20,5.13

नीव वा अन्तम्गत्वा नृत्यति ।

20,5.14

कद्र्यन्हि तत इयात् ।

20,5.15

प्रैतु ब्रह्मणस्पतिरिति प्रवान्ब्राह्मणस्पत्यः ।

20,5.18

त्रय इति तत्तृतीयस्य अह्नो रूपम् ।

20,5.17

प्रैतु ब्रह्मणस्पतिरिति प्रवान्ब्राह्मणस्पत्यः ।

20,5.18

प्र देव्येतु सूनृता इति निनर्तिः ।

20,5.19

अन्तस्तृतीयमहः ।

20,5.20

नीव वा अन्तम्गत्वा नृत्यति ।

20,5.21

कद्र्यन्हि तत इयात् ।

20,5.22

तिस्रो मरुत्वतीयानाम्प्रतिपदस्त्रयो अनुचरास्त्रयो ब्राह्मणस्पत्याः ।

20,5.23

त्रयो वा इमे लोकाः ।

20,5.24

इमानेव तल्लोकानाप्नुवन्ति ।

20,5.25

तिष्ठा हरी रथ आ युज्यमाना इति मरुत्वतीयम् ।

20,5.26

तिष्ठ इति स्थितवत् ।

20,5.27

तदन्त रूपम् ।

20,5.28

अन्तस्तृतीयमहः ।

20,5.29

तिष्ठति इव वा अन्तम्गत्वा ।

20,5.30

कद्र्यन्हि तत इयात् ।

20,5.31

इन्द्रस्य नु वीर्याणि प्र वोचमिति निष्केवल्यम् ।

20,5.32

तस्य तदेव अन्त रूपम्यद्भूत अनुवाद्यहन्नहिमन्वपस्ततर्द इति ।

20,5.33

यदेतद्भूतमिव अभि ।

20,5.34
खण्डिका 6

उदु ष्य देवः सविता हिरण्यया इति सावित्रम् ।

20,6.1

घृतेन पाणी अभि प्रुष्णुते मख इति घृतवत् ।

20,6.2

बहु देवत्यम्वै घृतम् ।

20,6.3

बहुदेवत्यम्तृतीयमहः ।

20,6.4

तस्माद्घृतवत् ।

20,6.5

घृतेन द्यावा पृथिवी अभीवृते इति द्यावा पृथिवीयम्घृतवत्तस्य उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,6.6

तक्षन्रथम्सुवृतम्विद्मना अपस इत्यार्भवम् ।

20,6.7

तक्षन्हरी इन्द्र वाहा वृषण्वसू इति निनर्तिः ।

20,6.8

अन्तस्तृतीयमहः ।

20,6.9

नीव वा अन्तम्गत्वा नृत्यति ।

20,6.10

कद्र्यन्हि तत इयात् ।

20,6.11

आ नो भद्राः क्रतवो यन्तु विश्वत इति वैश्वदेवम् ।

20,6.12

अप्रायुवो रक्षितारो दिवेदिव इति निनर्तिः ।

20,6.13

अन्तस्तृतीयमहः ।

20,6.14

नीव वा अन्तम्गत्वा नृत्यति ।

20,6.15

कद्र्यन्हि तत इयात् ।

20,6.16

वैश्वानराय धिषणामृता वृध इति वैश्वानरीयम् ।

20,6.17

घृतम्न पूतमग्नये जनामसि इति घृतवत्तस्य उक्तम्ब्राह्मणम् ।

20,6.18

आ रुद्रास इन्द्रवन्तः सजोषस इति मारुतम् ।

20,6.19

तृष्णजे न दिव उत्सा उदन्यव इति ।

20,6.20

दिव इति तदमुष्य लोकस्य रूपम् ।

20,6.21

त्वामग्न ऋतायवः समीधिर इति जातवेदसीयम् ।

20,6.22

त्वाम्त्वामिति सप्रभृति ।

20,6.23

यथा वै सोदर्कमेवम्सप्रभृत्यन्त रूपम् ।

20,6.24

अमुंल्लोकम्तृतीयेन अह्ना आप्नुवन्ति ।

20,6.25

आदित्यम्देवम्देवतानाम् ।

20,6.26

रूपमधिभूतम्चक्षुरात्मन्दधते चक्षुरात्मन्दधते ।

20,6.27