प्रजापतिर्वै यज्ञः ।
13,1.1तस्मिन्त्सर्वे कामाः सर्वममृतत्वम् ।
13,1.2तस्य एते गोप्तारो यद्धिष्ण्याः ।
13,1.3तान्त्सदः पस्रप्स्यन्नमस्यति नमो नम इति ।
13,1.4न हि नमस्कारमति देवाः ।
13,1.5ते नमसिता होतारमतिसृजन्ते ।
13,1.6स एतम्प्रजापतिम्यज्ञम्प्रपद्यते ।
13,1.7तदत्र एव यजमानः सर्वान्कामानाप्नोति सर्वममृतत्वम् ।
13,1.8अथ हविष्पङ्क्त्या चरन्ति ।
13,1.9पशवो वै हविष्पङ्क्तिः ।
13,1.10पशूनामेव आप्त्यै ।
13,1.11तानि वै पञ्च हवींषि भवन्ति ।
13,1.12दधि धानाः सक्तवः पुरोडाशः पयस्य इति ।
13,1.13पञ्चपदा पक्तिः ।
13,1.14पाङ्क्तो यज्ञः ।
13,1.15पाङ्क्ताः पशवः ।
13,1.16पाङ्क्तः पुरुषः ।
13,1.17यज्ञस्य च पशूनाम्च आप्त्यै ।
13,1.18सा इयम्निरुप्यते पशूनामेव परिग्रहाय ।
13,1.19अथो सवनानामेव तीव्री काराय ।
13,1.20अथ वै हविष्पङ्क्तिः प्राण एव ।
13,1.21तस्माद्येन एव मैत्रावरुणः प्रेष्यति तेन होता यजति ।
13,1.22समानो ह्ययम्प्राणः ।
13,1.23तदाहुर्यया वै प्रातर्यजत्यृक्सा तदहर्यात यामा भवत्यथ कस्मादेषा सर्वेषु सवनेष्वयात यामा इति ।
13,2.1यदेव सवनैर्वितारयन्नेति ।
13,2.2प्रातः प्रातः सावस्य इति तृतीय सवने ।
13,2.5तेन अयात यामा ।
13,2.6तदाहुः कस्मात्प्रातरेव पयस्या न माध्यंदिने न तृतीय सवन इति ।
13,2.7यज्ञो वै मैत्रावरुणः ।
13,2.8एतद्वै यज्ञो जायते यत्प्रातः सवने ।
13,2.9पयो भाजनो वै तरुणः कुमारः ।
13,2.10तद्यथा जाताय स्तनमुपदध्यादेवम्तत् ।
13,2.11वृद्धो वा उत्तरयोः सवनयोः ।
13,2.12यदा वै वर्धते ।
13,2.13अतिस्तनो वै तदा ।
13,2.14तस्मात्प्रातरेव पयस्या न माध्यंदिने न तृतीय सवन इति ।
13,2.15हविरग्रे वीहि इत्यनुसवनम्पुरोडाश स्विष्टकृतो यजति ।
13,3.1अवत्सारोह प्राश्रवणो देवानाम्होता आस ।
13,3.2तमेतस्मिन्द्युम्ने मृत्युः प्रत्यालिल्ये ।
13,3.3अग्निर्वै मृत्युः ।
13,3.4स हविरग्ने वीहि इति हविषा अग्निम्प्रीत्वा अथ अतिमुमुचे ।
13,3.5तथो एव एवम्विद्वान्होता हविरग्ने वीहि इत्येव हविषा अग्निम्प्रीत्वा अथ अतिमुच्यते ।
13,3.6एतैर्ह वा अन्तराकाशैर्देवाः स्वर्गंल्लोकम्जग्मुः ।
13,3.7तानेतस्मिन्द्युम्ने मृत्युः प्रत्यालिल्ये ।
13,3.8अग्निर्वै मृत्युः ।
13,3.9ते हविरग्ने वीहि इति हविषा अग्निम्प्रीत्वा अथ अतिमुमुचिरे ।
13,3.10तथो एव एवम्विद्वान्होता हविरग्ने वीहि इत्येव हविषा अग्निम्प्रीत्वा अथ अतिमुच्यते ।
13,3.11तानि वा एतानि षडक्षराणि हविरग्ने वीहि इति ।
13,3.12षडङ्गो अयमात्मा षड्विधः ।
13,3.13तदात्मना एव आत्मानम्निष्क्रीय अनृणो भूत्वा अथ यजते ।
13,3.14स एषो अवत्सारस्य प्राश्रवणस्य मन्त्रः ।
13,3.15स न मन्येत केन वा नु केन वा यजामि इति ।
13,3.16ऋषि कृतेन मन्त्रेण ऋचा यजामि इत्येव विद्यात् ।
13,3.17अथ सोम इति वै पशुमवोचाम ।
13,3.18एवम्पुरोडाशान् ।
13,3.19दश त्वा एते सोम अंशवः ।
13,4.1प्रत्नो अंशुर्यमेतमभिषुण्वन्ति ।
13,4.2तृप्तो अंशुरापः ।
13,4.3रसो अंशुर्व्रीहिः ।
13,4.4वृषो अंशुर्यवः ।
13,4.5शुक्रो अंशुः पयः ।
13,4.6जीवो अंशुः पशुः ।
13,4.7अमृतो अंशुर्हिरण्यम् ।
13,4.8ऋगंशुर्यजुरंशुः साम अंशुरिति ।
13,4.9एत वा उ दश सोम अंशवः ।
13,4.10यदा वा एते सर्वे संगच्छन्ते ।
13,4.11अतः सोमो अतः सुतः ।
13,4.12पुरोडाशैर्चरित्वा द्विदेवत्यश्चरन्ति ।
13,4.13आत्मा वै यजमानस्य पुरोडाशाः ।
13,4.14प्राणा द्विदेवत्याः ।
13,4.15तद्यत्पुरोडाशैश्चरित्वा द्विदेवत्यैश्चरन्ति ।
13,4.16तथा ह यजमानः सर्वमायुरस्मिंल्लोक एत्य आप्नोत्यमृतत्वमक्षितिम्स्वर्गे लोके ।
13,4.17ते वा एते प्राणा एव यद्द्विदेवत्याः ।
13,4.18वागेव इन्द्रः ।
13,4.19प्राणो वायुः ।
13,4.20चक्षुर्मैत्रावरुणः ।
13,4.21श्रोत्रमाश्विनः ।
13,4.22तस्मादनवानम्यजति प्राणानाम्संतत्यै ।
13,5.1संतता इव हि इमे प्राणाः ।
13,5.2न अनुवषट्करोति ।
13,5.3प्राणा वै द्विदेवत्याः ।
13,5.4संस्था अनुवषट्कारः ।
13,5.5न इत्पुरा कालात्प्राणान्त्संस्थापयानि इति ।
13,5.6यक्ता इव हि इमे प्राणाः ।
13,5.7ऐन्द्रावायवम्पूर्व अर्धम्सादयति ।
13,5.8पूर्व अर्ध्यो ह्येष एषाम्प्राणामभिधानतम इव ।
13,5.9अभित इतरौ पश्चादुपनिदधाति ।
13,5.10अभित इव हि इदम्चक्शुश्च श्रोत्रम्च ।
13,5.11तानवगृह्य आस्ते ।
13,5.12न इत्प्रवृत्त अन्ता इति ।
13,5.13न अपिदधाति ।
13,5.14प्राणा वै द्विदेवत्याः ।
13,5.15न इत्प्राणानपिदधानि इति ।
13,5.16इदम्ते सोम्यम्मध्विति प्रस्थितानाम्याज्या मधु श्चुताम्मधुमती ।
13,5.17अनुवषट्करोत्याहुतीनामेव शान्त्यै ।
13,5.18आहुतीनाम्प्रतिष्ठित्यै ।
13,5.19अथ होत्राः सम्यजन्ति ।
13,5.20यजमानमेव तदनृणतायै सम्प्रमुञ्चन्ति ।
13,5.21द्विदेवत्यानाम्प्रथमो भक्षः ।
13,5.22अथ इडा अथ होतृ चमस्ह ।
13,5.23आत्मा वै यजमानस्य पुरोडाशाः ।
13,5.24प्राणा द्विदेवत्याः ।
13,5.25अन्नम्पशव इडा ।
13,5.26अन्नेन वै प्राणाश्च आत्मा च संहितः ।
13,5.27तस्माद्द्विदेवत्यानाम्प्रथमो भक्षः ।
13,5.28अथ इडा अथ होतृ चमसः ।
13,5.29तानध्वर्यवे प्रयच्छति ।
13,5.30न अनुसृजत्या शेषस्य अवनयनात् ।
13,5.31प्राणा वै द्विदेवत्याः ।
13,5.32न इत्प्राणाननुसृजानि इति ।
13,5.33द्विरैन्द्रवायवस्य भक्षयति ।
13,5.34द्विर्हि तस्य वष्टक्करोति ।
13,5.35सकृन्मैत्रावरुणस्य ।
13,5.36सकृदाश्विनस्य ।
13,5.37सर्वतः परिहारमाश्विनस्य भक्षयति ।
13,5.38सर्वतो ह्यनेन श्रोत्रेण शृणोति ।
13,5.39संस्रवान्होतृ चमसे अवनयति ।
13,6.1इडा भाज एव एनांस्तत्करोति ।
13,6.2अथ इडामुपह्वयते ।
13,6.3उपोद्यच्छन्ति चमसान् ।
13,6.4होतृ चमसमन्वारभते ।
13,6.5असंस्पर्शन्नुपह्वयत इडाम् ।
13,6.6वज्रो वा आज्यम् ।
13,6.7रेतः सोमः ।
13,6.8न इद्वज्रेण रेतो हिनसानि इति ।
13,6.9तस्याम्न सुन्वदाह ।
13,6.10न आशिषो निराह ।
13,6.11उपहूय इडामवघ्राय अवस्यति ।
13,6.12प्राश्नात्युत्तरा इडाम् ।
13,6.13अथ अप आचम्य होतृ चमसम्भक्षयति ।
13,6.14एतद्वै परममन्न अद्यम्यत्सोमः ।
13,6.15परममेव एतदन्न अद्यम्सर्वे समुपहूय भक्षयन्ति ।
13,6.16अथ वै प्रत्युपहवो अच्छावाकस्य ।
13,6.17प्रत्येता वामा सूक्तायम्सुन्वन्यजमानो अग्रभीत् ।
13,6.20उत पतिष्ठा उत उपवक्तरुत नो गाव उपहूता इति ।
13,6.19यदि न उपजुहूषति ।
13,6.20उत उपहूत इत्यभ्यस्यति यद्युपजुहूषते ।
13,6.21प्रत्युपहूतो अच्छावाको निवर्तध्वम्मा अनुगाता इत्येतस्य सूक्तस्य यावतीः पर्याप्नुयात्तावतीरनुद्रवेत् ।
13,6.22होता वा अच्छावाकमप्रतिकामिनम् ।
13,6.23सो तत्र प्रायश्चित्तिः ।
13,6.24प्राणा वै ऋतु याजाः ।
13,7.1तद्यदृतु याजैश्चरन्ति ।
13,7.2प्राणानेव तद्यजमाने दधति ।
13,7.3स वा अयम्त्रेधा विहितः प्राणः प्राणो अपानो व्यान इति ।
13,7.4षडृतुना इति यजन्ति ।
13,7.5प्राणमेव तद्यजमाने दधति ।
13,7.6चत्वार ऋतुभिरिति यजन्ति ।
13,7.7अपानमेव तद्यजमाने दधति ।
13,7.8द्विरृतुना इत्युपरिष्टात् ।
13,7.9व्यानमेव तद्यजमाने दधाति ।
13,7.10तथा ह यजमानः सर्वमायुरस्मिंल्लोक एत्य आप्नोत्यमृतत्वमक्षितिम्स्वर्गे लोके ।
13,7.11ते वा एते प्राणा एव यदृतु याजाः ।
13,7.12तस्मादनवानम्यजन्ति प्राणानाम्संतत्यै ।
13,7.13संतता इव हि इमे प्राणाः ।
13,7.14न अनुवषट्कुर्वन्ति ।
13,7.15प्राणा वा ऋतु याजाः ।
13,7.16संस्था अनुवषट्कारः ।
13,7.17न इत्पुरा कालात्प्राणान्त्संस्थापयाम इति ।
13,7.18युक्ता इव हि इमे प्राणाः ।
13,7.19तदाहुः कस्माद्द्होता यक्षद्द्होता यक्षदित्येव सर्वेभ्यः प्रेष्यति इति ।
13,7.20वाग्वै होता ।
13,7.21वाग्यक्षद्वाग्यक्षदित्येव तदाह ।
13,7.22अथो सर्वे वा एते सप्त होतारः ।
13,7.23अपि वा ऋचा अभ्युदितम् ।
13,7.24सप्त होतार ऋतुषो यजन्ति इति ।
13,7.25अथ यद्द्विरुपरिष्टाद्व्यादिशत्यजामितायै ।
13,7.26ते वै द्वादश भवन्ति ।
13,7.27द्वादश वै मासाः संवत्सरः ।
13,7.28संवत्सरस्य एव आप्त्यै ।
13,7.29स यो अत्र भक्षयेत् ।
13,7.30यस्तम्तत्र ब्रूयात् ।
13,7.31अशान्तो भक्षो अननुवषट्कृतः ।
13,7.32प्राणानस्य व्यगान्न जीविष्यति इति तथा ह स्यात् ।
13,7.33य उ वै न भक्षयेत् ।
13,7.34यस्तम्तर ब्रूयात् ।
13,7.35प्राणो भक्षः ।
13,7.36प्राणादात्मानमन्तरगान्न जीविष्यति इति तथा ह एव स्यात् ।
13,7.37लिम्पेदिव एव अव इव जिघ्रेदत्र च द्विदेवत्येषु चैति ।
13,7.38तदु तत्र शासनम्वेदयन्ते ।
13,7.39अथ यदमू व्यतिचरतः ।
13,7.40न अन्योन्यमनुप्रपद्येते अध्वर्यू ।
13,7.41तस्मादृतुरृतुम्न अनुप्रपद्यत ऋतुरृतुम्न अनुप्रपद्यते ।
13,7.42