मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

स्कन्दपुराणम् — धर्मारण्यखण्डः, अध्याय १७

3
ब्रह्मखण्डः · धर्मारण्यखण्डः · 17

श्रीमातामाहात्म्यवर्णनम्

व्यास उवाच

दक्षिणे स्थापिता राजञ्छाँता देवी महाबला ॥

सा विविधाम्बरधरा वनमालाविभूषिता

॥१॥

तामसी सा महाराज मधुकैटभनाशिनी ॥

विष्णुना तत्र वै न्यस्ता शिवपत्नी नृपोत्तम

॥२॥

सा चैवाष्टभुजा रम्या मेघश्यामा मनोरमा ॥

कृष्णांबरधरा देवी व्याघ्रवाहनसंस्थिता

॥३॥

द्वीपिचर्मपरीधाना दिव्याभरणभूषिता ॥

घंटात्रिशूलाक्षमालाकमंडलुधरा शुभा

॥४॥

अलंकृतभुजा देवी सर्वदेवनमस्कृता ॥

धनं धान्यं सुतान्भोगान्स्वभक्तेभ्यः प्रयच्छति

॥५॥

पूजयेत्कमलै र्दिव्यैः कर्पूरागरुचंदनैः ॥

तदुद्देशेन तत्रैव पूजयेद्द्विजसत्तमान्

॥६॥

कुमारीर्भोजयेदन्नैर्विविधैर्भक्तिभावतः ॥

धूपैर्दीपैः फलैः रम्यैः पूजयेच्च सुरादिभिः

॥७॥

मांसैस्तु विविधैर्दिव्यैरथवा धान्यपिष्टजैः ॥

अन्यैश्च विविधैर्धान्यैः पायसैर्वटकैस्तथा

॥८॥

ओदनैः कृशरापूपैः पूजयेत्सुसमाहितः ॥

स्तुतिपाठेन तत्रैव शक्तिस्तोत्रैर्मनोहरैः

॥९॥

रिपवस्तस्य नश्यंति सर्वत्र विजयी भवेत् ॥

रणे राजकुले द्यूते लभते जयमंगलम्

॥१०॥

सौम्या शांता महाराज स्थापिता कुलमातृका ॥

श्रीमाता सा प्रसिद्धा च माहात्म्यं शृणु भूपते

॥११॥

कुलमाता महाशक्तिस्तत्रास्ते नृपसत्तम ॥

कुमारी ब्रह्मपुत्री सा रक्षार्थं विधिना कृता

॥१२॥

स्थानमाता च सा देवी श्रीमाता साभिधानतः ॥

त्रिरूपा सा द्विजातीनां निर्मिता रक्षणाय च

॥१३॥

कमण्डलुधरा देवी घण्टाभरणभूषिता ॥

अक्षमालायुता राजञ्छुभा सा शुभरूपिणी

॥१४॥

कुमारी चादिमाता च स्थानत्राणकरापि च ॥

दैत्यघ्नी कामदा चैव महामोहविनाशिनी

॥१५॥

भक्तिगम्या च सा देवी कुमारी ब्रह्मणः सुता ॥

रक्तांबरधरा साधुरक्तचंदनचर्चिता

॥१६॥

रक्तमाल्या दशभुजा पंचवक्त्रा सुरेश्वरी ॥

चंद्रावतंसिका माता सुरा सुरनमस्कृता

॥१७॥

साक्षात्सरस्वतीरूपा रक्षार्थं विधिना कृता ॥

ॐकारा सा महापुण्या काजेशेन विनिर्मिता

॥१८॥

ऋषिभिः सिद्धयक्षा दिसुरपन्नगमानवैः ॥

प्रणम्यांघ्रियुगा तेभ्यो ददाति मनसेप्सितम्

॥१९॥

पालयन्ती च संस्थानं द्विजातीनां हिताय वै ॥

यथौरसान्सुतान्माता पालयन्तीह सद्गुणैः

॥२०॥

अथ पालयती देवी श्रीमाता कुलदेवता ॥

उपद्रवाणि सर्वाणि नाशयेत्सततं स्तुता

॥२१॥

सर्वविघ्नोपशमनी श्रीमाता स्मरणेन हि ॥

विवाहे चोपवीते च सीमंते शुभकर्मणि

॥२२॥

सर्वेषु भक्तकार्येषु श्रीमाता पूज्यते सदा ॥

यथा लंबोदरं देवं पूज यित्वा समारभेत्

॥२३॥

कार्यं शुभं सर्वमपि श्रीमातरं तथा नृप ॥

यत्किंचिद्भोजनं त्वत्र ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति

॥२४॥

अथवा विनिवेद्यं च क्रियते यत्परस्परम् ॥

अनिवेद्य च तां राजन्कुर्वाणो विघ्नमेष्यति

॥२५॥

तस्मात्तस्यै निवेद्याथ ततः कर्म समारभेत् ॥

तद्वरेणाखिलं कर्म अविघ्नेन हि सिद्धति ॥

हेमंते शिशिरे प्राप्ते पूजयेद्धर्मपुत्रिकाम्

॥२६॥

हेमपत्रे समालिख्य राजते वाथ कारयेत् ॥

पादुकां चोत्तमां राजञ्छ्रीमातायै निवेदयेत्

॥२७॥

स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा तिलामलकमिश्रितैः ॥

वासोभिः सुमनोभिश्च दुकूलैः सुमनोहरैः

॥२८॥

लेपयेच्चंदनैः शुभ्रैः कुकुमैः सिंदुरासकैः ॥

कर्पूरागुरुकस्तूरीमिश्रितैः कर्द्दमैस्तथा

॥२९॥

कर्णिकारैश्च कह्लारैः करवीरैः सितारुणैः ॥

चंपकैः केतकीभिश्च जपा कुसुमकैस्तथा

॥३०॥

यक्षकर्द्दमकैश्चैव विल्वपत्रैरखंडितैः ॥

पालाशजातिपुष्पैश्च वटकैर्माषसंभवैः ॥

पूपभक्तादिदालीभिस्तोषयेच्छाकसंचयैः

॥३१॥

धूपदीपादिपूर्वं तु पूजयेज्जगदंबिकाम् ॥

तद्धियैव कुमारीर्वै विप्रानपि च भोजयेत् ॥

पायसैर्घृतयुक्तैश्च शर्करामिश्रितैर्नृप

॥३२॥

पक्वान्नैर्मोदकाद्यैश्च तर्पयेद्भक्तिभावतः ॥

तर्प्यमाणे द्विजैकस्मिन्सहस्रफलमश्नुते

॥३३॥

दैत्यानां घातकं स्तोत्रं वाचयेच्च पुनः पुनः ॥

एकाग्रमानसो भूत्वा श्रीमातरं स्तुवीय यः

॥३४॥

तस्य तुष्टा वरं दद्यात्स्नापिता पूजिता स्तुता ॥

अनिष्टानि च सर्वाणि नाशयेद्धर्मपुत्रिका

॥३५॥

अपुत्रो लभते पुत्रान्नि र्धनो धनवान्भवेत् ॥

राज्यार्थी लभते राज्यं विद्यार्थी लभते च ताम्

॥३६॥

श्रियोर्थी लभते लक्ष्मीं भार्यार्थी लभते च ताम् ॥

प्रसादाच्च सरस्वत्या लभते नात्र संशयः

॥३७॥

अन्ते च परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम् ॥

प्राप्नोति पुरुषो नित्यं सरस्वत्याः प्रसादतः

॥३८॥

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां तृतीये ब्रह्मखण्डे पूर्वभागे धर्मारण्यमाहात्म्ये श्रीमातामाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तदशोऽध्यायः ॥ १७ ॥