मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

स्कन्दपुराणम् — धर्मारण्यखण्डः, अध्याय ११

3
ब्रह्मखण्डः · धर्मारण्यखण्डः · 11

अतः परं किमभवद्ब्रवीतु द्विजसत्तम

युधिष्ठिर उवाच

अतः परं किमभवद्ब्रवीतु द्विजसत्तम ॥

त्वद्वचनामृतं पीत्वा तृप्तिर्नास्ति मम प्रभो

॥१॥

व्यास उवाच

अथ किंचिद्गते काले युगांतसमये सति ॥

त्रेतादौ लोलजिह्वाक्ष अभवद्राक्षसेश्वरः

॥२॥

तेन विद्रावितं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥

जित्वा स सकलाँल्लोकान्धर्मारण्ये समागतः

॥३॥

तद्दृष्ट्वा सकलं पुण्यं रम्यं द्विजनिषे वितम् ॥

ब्रह्मद्वेषाच्च तेनैव दाहितं च पुरं शुभम्

॥४॥

दह्यमानं पुरं दृष्ट्वा प्रणष्टा द्विजसत्तमाः ॥

यथागतं प्रजग्मुस्ते धर्मारण्यनिवासिनः

॥५॥

श्रीमाताद्यास्तदा देव्यः कोपिता राक्षसेन वै ॥

घातयंत्येव शब्देन तर्जयित्वा च राक्षसम्

॥६॥

समुच्छ्रितास्तदा देव्यः शतशोऽथ सह स्रशः ॥

त्रिशूलवरधारिण्यः शंखचक्रगदाधराः

॥७॥

कमंडलुधराः काश्चित्कशाखङ्गधराः पराः ॥

पाशांकुशधरा काचित्खड्गखेटकधारिणी

॥८॥

काचित्परशुहस्ता च दिव्यायुधधरा परा ॥

नानाभरणभूषाढ्या नानारत्नाभिशोभिता

॥९॥

राक्षसानां विनाशाय ब्राह्मणानां हिताय च ॥

आजग्मुस्तत्र यत्रास्ते लोलजिह्वो हि राक्षसः

॥१०॥

महादंष्ट्रो महाकायो विद्युज्जिह्वो भयंकरः ॥

दृष्ट्वा ता राक्षसो घोरं सिंहनादमथाकरोत्

॥११॥

तेन नादेन महता त्रासितं भुवनत्रयम् ॥

आपूरिता दिशः सर्वाः क्षुभितानेकसागराः

॥१२॥

कोलाहलो महानासीद्धर्मारण्ये तदा नृप ॥

तच्छ्रुत्वा वासवेनाथ प्रेषितो नलकूबरः

॥१३॥

किमिदं पश्य गत्वा त्वं दृष्ट्वा मह्यं निवेदय ॥

तत्तस्य वचनं श्रुत्वा गतो वै नलकूबरः

॥१४॥

दृष्ट्वा तत्र महायुद्धं श्रीमातालोलजिह्वयोः ॥

यथादृष्टं यथाजातं शक्राग्रे स न्यवेदयत्

॥१५॥

उद्वेजयति लोकांस्त्रीन्धर्मारण्यमितो गतः ॥

तच्छ्रुत्वा वासवो विष्णुं निवेद्य क्षितिमागमत्

॥१६॥

दाहितं तत्पुरं रम्यं देवानामपि दुर्लभम् ॥

न दृष्टा वाडवास्तत्र गताः सर्वे दिशो दश

॥१७॥

श्रीमाता योगिनी तत्र कुरुते युद्धमुत्तमम् ॥

हाहाभूता प्रजा सर्वा इतश्चेतश्च धावति

॥१८॥

तच्छ्रुत्वा वासुदेवो हि गृहीत्वा च सुदर्शनम् ॥

सत्यलोकात्तदा राजन्समागच्छन्महीतले

॥१९॥

धर्मारण्यं ततो गत्वा तच्चक्रं प्रमुमोच ह ॥

लोलजिह्वस्तदा रक्षो मूर्च्छितो निपपात ह

॥२०॥

त्रिशूलेन ततो भिन्नः शक्तिभिः क्रोधमूर्च्छितः ॥

हन्यमानस्तदा रक्षः प्राणांस्त्यक्त्वा दिवं गतः

॥२१॥

ततो देवाः सगंधर्वा हर्षनिर्भरमानसाः ॥

तुष्टुवुस्तं जगन्नाथं सत्यलोकात्समागताः

॥२२॥

उद्वसं तत्समालोक्य विष्णुर्वचनमब्रवीत् ॥

क्व च ते ब्राह्मणाः सर्वे ऋषीणामाश्रमे पुनः

॥२३॥

ततो देवाः सगं धर्वा इतस्ततः पलायितान् ॥

संशोध्य तरसा राजन्ब्राह्मणानिदमब्रुवन्

॥२४॥

श्रूयतां नो वचो विप्रा निहतो राक्षसाधमः ॥

वासुदेवेन देवेन चक्रेण निरकृंतत

॥२५॥

तच्छ्रुत्वा वाडवाः सर्वे प्रहर्षोत्फुल्ललोचनाः ॥

समाजग्मुस्तदा राजन्स्वस्वस्थाने समाविशन्

॥२६॥

श्रीकांताय तदा राजन्वाक्यमुक्तं मनोरमम् ॥

यस्मात्त्वं सत्यलोकाच्च आगतोऽसि जगत्प्रभुः ॥

स्थापितं च पुरं चेदं हिताय च द्विजात्मनाम्

॥२७॥

सत्यमंदिरमिति ख्यातं तदा लोके भविष्यति ॥

कृते युगे धर्मारण्यं त्रेतायां सत्यमंदिरम्

॥२८॥

तच्छ्रुत्वा वासुदेवेन तथेति प्रतिपद्य च ॥

ततस्ते वाडवाः सर्वे पुत्रपौत्रसमन्विताः

॥२९॥

सपत्नीकाः सानुचरा यथापूर्वं न्यवात्सिषुः ॥

तपोयज्ञक्रियाद्येषु वर्तंतेऽध्ययनादिषु

॥३०॥

एवं ते सर्वमाख्यातं धर्म वै सत्यमंदिरे

॥३१॥

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां तृतीये ब्रह्मखण्डे धर्मारण्यमाहात्म्ये लोलजिह्वासुरवधपूर्वकं सत्यमंदिरसंस्थापनवर्णनंनामैकादशोऽध्यायः ॥ ११ ॥