मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

जातकर्म

Also spelled: Jatakarma · Jathakarma

जातकर्म. Also called jatakarma, Jātakarma. Svara-marked text on Vaidhika Dharma.

3
अध्ययनम्
अनुक्रमणिका
जातकर्म · टिप्पण्यः
मूलम्
याजुषमन्त्ररत्नाकरम् (मुद्रितग्रन्थः) पृष्ठम् ६२९–६३२ — मुद्रितग्रन्थस्य PDF-पाठात् स्वरसहितं यथावत् उद्धृतम्। कोष्ठकेषु सङ्ख्याः ग्रन्थस्य पृष्ठनिर्देशाः।

जातकर्म

{दि॒वस्परि॑ प्रथ॒मं ज॑ज्ञे अ॒ग्निर॒स्मद् द्वि॒तीयं॒ परि॑ जा॒तवे॑दाः। तृ॒तीय॑म॒प्सु नृ॒मणा॒ अज॑स्र॒मिन्धा॑न एनं जरते स्वा॒धीः॥११.२१॥

॥१॥

वि॒द्मा ते॑ अग्ने त्रे॒धा त्र॒याणि॑ वि॒द्मा ते॒ सद्म॒ विभृ॑तं पुरु॒त्रा। वि॒द्मा ते॒ नाम॑ पर॒मं गु॒हा यद्वि॒द्मा तमुत्सं॒ यत॑ आज॒गन्थ॑॥२२॥

॥२॥

स॒मु॒द्रे त्वा॑ नृ॒मणा॑ अ॒प्स्व॑न्तर्नृ॒चक्षा॑ ईधे दि॒वो अ॑ग्न॒ ऊध॑न्। तृ॒तीये᳚ त्वा॒ रज॑सि तस्थि॒वाꣳ स॑मृ॒तस्य॒ योनौ॑ महि॒षा अ॑हिन्वन्॥२३॥

॥३॥

अक्र॑न्दद॒ग्निः स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः क्षामा॒ रेरि॑हद्वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन्। स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो वि हीमि॒द्धो अख्य॒दा रोद॑सी भा॒नुना॑ भात्य॒न्तः॥२४॥

॥४॥

उ॒शिक्पा॑व॒को अ॑र॒तिः सु॑मे॒धा मर्ते᳚ष्व॒ग्निर॒मृतो॒ निधा॑यि। इय॑र्ति धू॒मम॑रु॒षं भरि॑भ्र॒दुच्छु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॒ द्यामिन॑क्षत्॥२५॥

॥५॥

विश्व॑स्य के॒तुर्भुव॑नस्य॒ गर्भ॒ आरोद॑सी अपृणा॒ज्जाय॑मानः। वी॒डुं चि॒दद्रि॑मभिनत्परा॒यञ्जना॒ यद॒ग्निमय॑जन्त॒ पञ्च॑॥२६॥

॥६॥

श्री॒णामु॑दा॒रो ध॒रुणो॑ रयी॒णां म॑नी॒षाणां॒ प्रार्प॑णः॒ सोम॑गोपाः। वसोः᳚ सू॒नुः सह॑सो अ॒प्सु राजा॒ वि भा॒त्यग्र॑ उ॒षसा॑मिधा॒नः॥२७॥

॥७॥

यस्ते॑ अ॒द्य कृ॒णव॑द्भद्र शोचेऽपू॒पं दे॑व घृ॒तव॑न्तमग्ने। प्र तं न॑य प्रत॒रां वस्यो॒ अच्छा॒भि द्यु॒म्नं दे॒वभ॑क्तं यविष्ठ॥२८॥

॥८॥

आ तं भ॑ज सौश्रव॒सेष्व॑ग्न उ॒क्थउ॑क्थ॒ आ भ॑ज श॒स्यमा॑ने। प्रि॒यः सूर्ये᳚ प्रि॒यो अ॒ग्ना भ॑वा॒त्युज्जा॒तेन॑ भि॒नद॒दुज्जनि॑त्वैः॥२९॥

॥९॥

त्वाम॑ग्ने॒ यज॑माना॒ अनु॒ द्यून् विश्वा॒ वसू॑नि दधिरे॒ वार्या॑णि। त्वया॑ स॒ह द्रवि॑णमि॒च्छमा॑ना व्र॒जं गोम॑न्तमु॒शिजो॒ विव॑व्रुः॥३०॥

॥१०॥

दृ॒शा॒नो रु॒क्म उ॒र्व्या व्य॑द्यौद्दु॒र्मर्ष॒मायुः॑ श्रि॒ये रु॑चा॒नः। अ॒ग्निर॒मृतो॑ अभव॒द्वयो॑भि॒र्यदे॑नं॒ द्यौरज॑नयत् सु॒रेताः᳚॥३१॥

॥११॥

} अ॒स्मिन्न॒हꣳ स॒हस्रं॑ पुष्या॒म्येध॑मानः॒ स्वे वशे᳚॥३२॥

॥१२॥

अङ्गा॑दङ्गा॒त्सं भ॑वसि॒ हृद॑या॒दधि॑ जायसे। आ॒त्मा वै पु॑त्र॒नामा॑ऽसि॒ स जी॑व श॒रदः॑ श॒तम्॥११.३३॥

॥१३॥

अश्मा॑ भव पर॒शुर्भ॑व॒ हिर॑ण्य॒मस्तृ॑तं भव। प॒शू॒नां त्वा॑ हिंका॒रेणा॒भिजि॑घ्राम्यसौ॥१२.१॥

॥१४॥

मे॒धां ते॑ दे॒वः स॑वि॒ता मे॒धां दे॒वी सर॑स्वती। मे॒धां ते॑ अ॒श्विनौ॑ दे॒वावाध॑त्तां॒ पुष्क॑रस्रजा॥२॥

॥१५॥

त्वयि॑ मे॒धां त्वयि॑ प्र॒जां त्वय्य॒ग्निस्तेजो॑ दधातु॒ त्वयि॑ मे॒धां त्वयि॑ प्र॒जां त्वयीन्द्र॑ इन्द्रि॒यं द॑धातु॒ त्वयि॑ मे॒धां त्वयि॑ प्र॒जां त्वयि॒ सुर्यो॒ भ्राजो॑ दधातु॥५॥

॥१६॥

क्षे॒त्रि॒यै त्वा॒ निर्ऋ॑त्यै त्वा द्रु॒हो मु॑ञ्चामि॒ वरु॑णस्य॒ पाशा᳚त्। अ॒ना॒गसं॒ ब्रह्म॑णे त्वा करोमि शि॒वे ते॒ द्यावा॑पृथि॒वी उ॒भे इ॒मे॥६॥

॥१७॥

शं ते॑ अ॒ग्निः स॒हाद्भिर॑स्तु॒ शं द्यावा॑पृथि॒वी स॒हौष॑धीभिः। शम॒न्तरि॑क्षꣳ स॒ह वाते॑न ते॒ शं ते॒ चत॑स्रः प्र॒दिशो॑ भवन्तु॥७॥

॥१८॥

या दैवी॒श्चत॑स्रः प्र॒दिशो॒ वात॑पत्नीर॒भि सुर्यो॑ विच॒ष्टे। तासां᳚ त्वाऽऽज॒रस॒ आ द॑धामि॒ प्र यक्ष्म॑ एतु॒ निर्ऋ॑तिं परा॒चैः॥८॥

॥१९॥

अमो॑चि॒ यक्ष्म᳚द् दुरि॒तादव॑र्त्यै द्रु॒हः पाशा॒न्निर्ऋ॑त्यै॒ चोद॑मोचि। अहा॒ अव॑र्ति॒मवि॑दत्स्यो॒नमप्य॑भूद्भ॒द्रे सु॑कृ॒तस्य॑ लो॒के॥९॥

॥२०॥

सूर्य॑मृ॒तं तम॑सो॒ ग्राह्या॒ यद्दे॒वा अमु॑ञ्च॒न्नसृ॑ज॒न् न्व्ये॑नसः। ए॒वम॒हमि॒मं क्षे᳚᳚त्रि॒याज्जा॑मिश॒ꣳसाद् द्रु॒हो मु॑ञ्चामि॒ वरु॑णस्य॒ पाशा᳚त्॥१०॥

॥२१॥

भूः स्वाहा॒ भुवः॒ स्वाहा॒ सुवः॒ स्वाहोꣳ स्वाहा᳚॥१२.११॥

॥२२॥

मा ते॑ कुमा॒रꣳ रक्षो॑ वधी॒न्मा धे॒नुर॑त्यासा॒रिणी᳚। प्रि॒या धन॑स्य भूया॒ एध॑माना॒ स्वे गृ॒हे॥१३.१॥

॥२३॥

अ॒यं कु॑मा॒रो ज॒रां ध॑यतु दी॒र्घमायुः॑। यस्मै॒ त्वꣴ स्तन॒ प्रप्या॒यायु॒र्वर्चो॒ यशो॒ बल᳚म्॥२॥

॥२४॥

यद्भूमे॒र्हृद॑यं दि॒वि च॒न्द्रम॑सि श्रि॒तम्। तदु॑र्वि पश्यं॒ माऽहं पौत्र॒मघ॑ꣳ रुदम्॥३॥

॥२५॥

यत्ते॑ सुसी॒मे हृद॑यं॒ वेदा॒हं तत्प्र॒जाप॑तौ। वेदा॑म॒ तस्य॑ ते व॒यं माऽहं पौत्र॒मघ॑ꣳ रुदम्॥४॥

॥२६॥

नाम॑यति॒ न रु॑दति॒ यत्र॑ व॒यं व॑दामसि॒ यत्र॑ चा॒भिमृ॑शामसि॥५॥

॥२७॥

आपः॑ सु॒प्तेषु॑ जाग्रत॒ रक्षा॑ꣳसि॒ निरि॒तो नु॑दध्वम्॥६॥

॥२८॥

अ॒यं क॒लिं प॒तय॑न्तꣴ श्वा॒नमि॒वोद्वृ॑द्धम्। अ॒जां वाशि॑तामिव मरुतः॒ पर्या᳚ध्व॒ꣴ स्वाहा᳚॥७॥

॥२९॥

{मरुद्भ्य इदम्।} शण्डे॒रथः॒ शण्डि॑केर उलूख॒लः। च्यव॑नो॒ नश्य॑तादि॒तः स्वाहा᳚॥८॥

॥३०॥

{अग्नय इदम्।} अयः॒ शण्डो॒ मर्क॑ उप॒वीर॑ उलूख॒लः। च्यव॑नो॒ नश्य॑तादि॒तः स्वाहा᳚॥९॥

॥३१॥

{अग्नय इदम्।} के॒शिनी॒श्श्वलो॒मिनीः॒ खजा॑पो॒ऽजोप॑काशिनीः। अपे॑त॒ नश्य॑तादि॒तः स्वाहा᳚॥१०॥

॥३२॥

{अग्नय इदम्।} मि॒श्रवा॑ससः कौबेर॒का र॑क्षोरा॒जेन॒ प्रेषि॑ताः। ग्राम॒ꣳ सजा॑नयो ग॒च्छन्ती॒च्छन्तो॑ऽपरि॒दाकृ॒तान् स्वाहा᳚॥११॥

॥३३॥

{अग्नय इदम्।} ए॒तान् घ्न॑तै॒तान् गृ॑ह्णी॒तेत्य॒यं ब्रह्म॑णस्पु॒त्रः। तान॒ग्निः पर्य॑सर॒त्तानिन्द्र॒स्तान्बृह॒स्पतिः॑। तान॒हं वे॑द ब्राह्म॒णः प्र॑मृश॒तः कू॑टद॒न्तान् वि॑के॒शान् ल॑म्बनस्त॒नान् स्वाहा᳚॥१३.१२॥

॥३४॥

{अग्नीन्द्राबृहस्पतिभ्य इदम्।} न॒क्तं॒चा॒रिण॑ उरस्पे॒शाञ्छू॑लह॒स्तान्क॑पाल॒पान्। पूर्व॑ एषां पि॒तेत्यु॒च्चैः श्रा᳚व्यक॒र्णकः॑। मा॒ता ज॑घ॒न्या॑ सर्प॑ति॒ ग्रामे॑ विधु॒रमि॒च्छन्ती॒ स्वाहा᳚॥१४.१॥

॥३५॥

{अग्नय इदम्।} नि॒शी॒थ॒चा॒रिणी॒ स्वसा॑ स॒न्धिना॒ प्रेके॑ते॒ कुल᳚म्। या स्वप॑न्तं बो॒धय॑ति॒ यस्यै॒ विजा॑तायां॒ मनः॑। तासां॒ त्वं कृ॑ष्ण॒वर्त्म॑ने क्लो॒मान॒ꣳ हृद॑यं॒ यकृ॑त्। अग्ने॒ अक्षी॑णि नि॒र्दह॒ स्वाहा᳚॥१४.२॥

॥३६॥

{अग्नय इदम्।}

॥३७॥

टिप्पण्यः

दि॒वस्परीत्ये॒षो॑ऽनुवा॒कः।

॥३८॥