अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- तै॰ब्रा॰ १.६.८
- संहिता निर्देशाः
- मूलम्
- तैत्तिरीय-ऋग्वेदपाठः याजुषमन्त्ररत्नाकरानुसारेण। स्वरः गुरोः समीपे एव।
तै॰ब्रा॰ १.६.८
वै॒श्व॒दे॒वेन॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत।
ता व॑रुणप्रघा॒सैर्व॑रुणपा॒शाद॑मुञ्चत्।
सा॒क॒मे॒धैः प्रत्य॑स्थापयत्।
त्र्य॑म्बकै रु॒द्रं नि॒रवा॑दयत।
पि॒तृ॒य॒ज्ञेन॑ सुव॒र्गं लो॒कम॑गमयत्।
यद्वै᳚श्वदे॒वेन॒ यज॑ते।
प्र॒जा ए॒व तद्यज॑मानः सृजते।
ता व॑रुणप्रघा॒सैर्व॑रुणपा॒शान्मु॑ञ्चति।
सा॒क॒मे॒धैः प्रति॑ष्ठापयति।
त्र्य॑म्बकै रु॒द्रं नि॒रव॑दयते॥५२॥
पि॒तृ॒य॒ज्ञेन॑ सुव॒र्गं लो॒कं ग॑मयति।
द॒क्षि॒ण॒तः प्रा॑चीनावी॒ती निर्व॑पति।
द॒क्षि॒णावृ॒द्धि पि॑तृ॒णाम्।
अना॑दृत्य॒ तत्।
उ॒त्त॒र॒त ए॒वोप॒वीय॒ निर्व॑पेत्।
उ॒भये॒ हि दे॒वाश्च॑ पि॒तर॑श्चे॒ज्यन्ते᳚।
अथो॒ यदे॒व द॑क्षिणा॒र्धे॑ऽधि॒ श्रय॑ति।
तेन॑ दक्षि॒णावृ॑त्।
सोमा॑य पितृ॒मते॑ पुरो॒डाश॒ꣳ॒ षट्क॑पालं॒ निर्व॑पति।
सं॒व॒थ्स॒रो वै सोमः॑ पितृ॒मान्॥५३॥
सं॒व॒थ्स॒रमे॒व प्री॑णाति।
पि॒तृभ्यो॑ बर्हि॒षद्भ्यो॑ धा॒नाः।
मासा॒ वै पि॒तरो॑ बर्हि॒षदः॑।
मासा॑ने॒व प्री॑णाति।
यस्मि॒न्वा ऋ॒तौ पुरु॑षः प्र॒मीय॑ते।
सो᳚ऽस्या॒मुष्मिँ॑ल्लो॒के भ॑वति।
ब॒हु॒रू॒पा धा॒ना भ॑वन्ति।
अ॒हो॒रा॒त्राणा॑म॒भिजि॑त्यै।
पि॒तृभ्यो᳚ऽग्निष्वा॒त्तेभ्यो॑ म॒न्थम्।
अ॒र्ध॒मा॒सा वै पि॒तरो᳚ऽग्निष्वा॒त्ताः॥५४॥
अ॒र्ध॒मा॒साने॒व प्री॑णाति।
अ॒भि॒वा॒न्या॑यै दु॒ग्धे भ॑वति।
सा हि पि॑तृदेव॒त्यं॑ दु॒हे।
यत्पू॒र्णम्।
तन्म॑नु॒ष्या॑णाम्।
उ॒प॒र्य॒र्धो दे॒वाना᳚म्।
अ॒र्धः पि॑तृ॒णाम्।
अ॒र्ध उप॑मन्थति।
अ॒र्धो हि पि॑तृ॒णाम्।
एक॒योप॑मन्थति॥५५॥
एका॒ हि पि॑तृ॒णाम्।
द॒क्षि॒णोप॑मन्थति।
द॒क्षि॒णावृ॒द्धि पि॑तृ॒णाम्।
अना॑र॒भ्योप॑मन्थति।
तद्धि पि॒तॄन्गच्छ॑ति।
इ॒मान्दिशं॒ वेदि॒मुद्ध॑न्ति।
उ॒भये॒ हि दे॒वाश्च॑ पि॒तर॑श्चे॒ज्यन्ते᳚।
चतुः॑ स्रक्तिर्भवति।
सर्वा॒ ह्यनु॒ दिशः॑ पि॒तरः॑।
अखा॑ता भवति॥५६॥
खा॒ता हि दे॒वाना᳚म्।
म॒ध्य॒तो᳚ऽग्निराधी॑यते।
अ॒न्त॒तो हि दे॒वाना॑माधी॒यते᳚।
वर्षी॑यानि॒ध्म इ॒ध्माद्भ॑वति॒ व्यावृ॑त्त्यै।
परि॑श्रयति।
अ॒न्तर्हि॑तो॒ हि पि॑तृलो॒को म॑नुष्यलो॒कात्।
यत्परु॑षि दि॒नम्।
तद्दे॒वाना᳚म्।
यद॑न्त॒रा।
तन्म॑नु॒ष्या॑णाम्॥५७॥
यथ्समू॑लम्।
तत्पि॑तृ॒णाम्।
समू॑लं ब॒र्॒हिर्भ॑वति॒ व्यावृ॑त्त्यै।
द॒क्षि॒णा स्तृ॑णाति।
द॒क्षि॒णावृ॒द्धि पि॑तृ॒णाम्।
त्रिः पर्ये॑ति।
तृ॒तीये॒ वा इ॒तो लो॒के पि॒तरः॑।
ताने॒व प्री॑णाति।
त्रिः पुनः॒ पर्ये॑ति।
षट्थ्सं प॑द्यन्ते॥५८॥
षड्वा ऋ॒तवः॑।
ऋ॒तूने॒व प्री॑णाति।
यत्प्र॑स्त॒रं यजु॑षा गृह्णी॒यात्।
प्र॒मायु॑को॒ यज॑मानः स्यात्।
यन्न गृ॑ह्णी॒यात्।
अ॒ना॒य॒त॒नः स्या᳚त्।
तू॒ष्णीमे॒व न्य॑स्येत्।
न प्र॒मायु॑को॒ भव॑ति।
नाना॑यत॒नः।
यत्त्रीन्प॑रि॒धीन्प॑रिद॒ध्यात्॥५९॥
मृ॒त्युना॒ यज॑मानं॒ परि॑गृह्णीयात्।
यन्न प॑रिद॒ध्यात्।
रक्षाꣳ॑सि य॒ज्ञꣳ ह॑न्युः।
द्वौ प॑रि॒धी परि॑दधाति।
रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै।
अथो॑ मृ॒त्योरे॒व यज॑मान॒मुथ्सृ॑जति।
यत्त्रीणि॑ त्रीणि ह॒वीꣴष्यु॑दा॒हरे॑युः।
त्रय॑स्त्रय एषाꣳ सा॒कं प्रमी॑येरन्।
एकै॑कमनू॒चीना᳚न्यु॒दाह॑रन्ति।
एकै॑क ए॒वैषा॑म॒न्वञ्चः॒ प्रमी॑यते।
क॒शिपु॑ कशिप॒व्या॑य।
उ॒प॒बर्ह॑णमुपबर्ह॒ण्या॑य।
आञ्ज॑नमाञ्ज॒न्या॑य।
अ॒भ्यञ्ज॑नमभ्यञ्ज॒न्या॑य।
य॒था॒भा॒गमे॒वैना᳚न्प्रीणाति॥६०॥ ॥TB 1.6.8॥
॥१॥