मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

विप्रप्रशंसा

विप्रप्रशंसा. Also called vipra prashamsa, Viprapraśaṃsā. Svara-marked text on Vaidhika Dharma.

MD
अध्ययनम्
अनुक्रमणिका
संहिता निर्देशाः
मूलम्

तै॰ब्रा॰ १.४.४

नि वा ए॒तस्या॑ऽऽहव॒नीयो॒ गार्ह॑पत्यं कामयते।

निगार्ह॑पत्य आहव॒नीयम्᳚।

यस्या॒ग्निमनु॑द्धृत॒ꣳ॒ सूर्यो॒ऽभि नि॒म्रोच॑ति।

द॒र्भेण॒ हिर॑ण्यं प्र॒बद्ध्य॑ पु॒रस्ता᳚द्धरेत्।

अथा॒ग्निम्।

अथा᳚ग्निहो॒त्रम्।

यद्धिर॑ण्यं पु॒रस्ता॒द्धर॑ति।

ज्योति॒र्वै हिर॑ण्यम्।

ज्योति॑रे॒वैनं॒ पश्य॒न्नुद्ध॑रति।

यद॒ग्निं पूर्व॒ꣳ॒ हर॒त्यथा᳚ग्निहो॒त्रम्॥१७॥

भा॒ग॒धेये॑नै॒वैनं॒ प्रण॑यति।

ब्रा॒ह्म॒ण आ॑र्षे॒य उद्ध॑रेत्।

ब्रा॒ह्म॒णो वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚।

सर्वा॑भिरे॒वैनं॑ दे॒वता॑भि॒रुद्ध॑रति।

अ॒ग्नि॒हो॒त्रमु॑प॒साद्यातमि॑तोरासीत।

व्र॒तमे॒व ह॒तमनु॑ म्रियते।

अन्तं॒ वा ए॒ष आ॒त्मनो॑ गच्छति।

यस्ताम्य॑ति।

अन्त॑मे॒ष य॒ज्ञस्य॑ गच्छति।

यस्या॒ग्निमनु॑द्धृत॒ꣳ॒ सूर्यो॒ऽभि नि॒म्रोच॑ति॥१८॥

पुनः॑ स॒मन्य॑ जुहोति।

अन्ते॑नै॒वान्तं॑ य॒ज्ञस्य॒ निष्क॑रोति।

वरु॑णो॒ वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञं गृ॑ह्णाति।

यस्या॒ग्निमनु॑द्धृत॒ꣳ॒ सूर्यो॒ऽभि नि॒म्रोच॑ति।

वा॒रु॒णं च॒रुं निर्व॑पेत्।

तेनै॒व य॒ज्ञं निष्क्री॑णीते।

नि वा ए॒तस्या॑ऽऽहव॒नीयो॒ गार्ह॑पत्यं कामयते।

नि गार्ह॑पत्य आहव॒नीयम्᳚।

यस्या॒ग्निमनु॑द्धृत॒ꣳ॒ सूर्यो॒ऽभ्यु॑देति॑।

च॒तु॒र्गृ॒ही॒तमाज्यं॑ पु॒रस्ता᳚द्धरेत्॥१९॥

अथा॒ग्निम्।

अथा᳚ग्निहो॒त्रम्।

यदाज्यं॑ पु॒रस्ता॒द्धर॑ति।

ए॒तद्वा अ॒ग्नेः प्रि॒यं धाम॑।

यदाज्यम्᳚।

प्रि॒येणै॒वैनं॒ धाम्ना॒ सम॑र्धयति।

यद॒ग्निं पूर्व॒ꣳ॒ हर॒त्यथा᳚ग्निहो॒त्रम्।

भा॒ग॒धेये॑नै॒वैनं॒ प्रण॑यति।

ब्रा॒ह्म॒ण आ॑र्षे॒य उद्ध॑रेत्।

ब्रा॒ह्म॒णो वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚॥२०॥

सर्वा॑भिरे॒वैनं॑ दे॒वता॑भि॒रुद्ध॑रति।

परा॑ची॒ वा ए॒तस्मै᳚ व्यु॒च्छन्ती॒ व्यु॑च्छति।

यस्या॒ग्निमनु॑द्धृत॒ꣳ॒ सूर्यो॒ऽभ्यु॑देति॑।

उ॒षाः के॒तुना॑ जुषताम्।

य॒ज्ञं दे॒वेभि॑रिन्वि॒तम्।

दे॒वेभ्यो॒ मधु॑मत्तम॒ꣴ॒ स्वाहेति॑ प्र॒त्यङ्नि॒षद्याज्ये॑न जुहुयात्।

प्र॒तीची॑मे॒वास्मै॒ विवा॑सयति।

अ॒ग्नि॒हो॒त्रमु॑प॒साद्यातमि॑तोरासीत।

व्र॒तमे॒व ह॒तमनु॑ म्रियते।

अन्तं॒ वा ए॒ष आ॒त्मनो॑ गच्छति॥२१॥

यस्ताम्य॑ति।

अन्त॑मे॒ष य॒ज्ञस्य॑ गच्छति।

यस्या॒ग्निमनु॑द्धृत॒ꣳ॒ सूर्यो॒ऽभ्यु॑देति॑।

पुनः॑ स॒मन्य॑ जुहोति।

अन्ते॑नै॒वान्तं॑ य॒ज्ञस्य॒ निष्क॑रोति।

मि॒त्रो वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञं गृ॑ह्णाति।

यस्या॒ग्निमनु॑द्धृत॒ꣳ॒ सूर्यो॒ऽभ्यु॑देति॑।

मै॒त्रं च॒रुं निर्व॑पेत्।

तेनै॒व य॒ज्ञं निष्क्री॑णीते।

यस्या॑ऽऽहव॒नीयेऽनु॑द्वाते॒ गार्ह॑पत्य उ॒द्वाये᳚त्॥२२॥

यदा॑हव॒नीय॒मनु॑द्वाप्य॒ गार्ह॑पत्यं॒ मन्थे᳚त्।

विच्छि॑न्द्यात्।

भ्रातृ॑व्यमस्मै जनयेत्।

यद्वै य॒ज्ञस्य॑ वास्त॒व्यं॑ क्रि॒यते᳚।

तदनु॑ रु॒द्रोऽव॑चरति।

यत्पूर्व॑मन्वव॒स्येत्।

वा॒स्त॒व्य॑म॒ग्निमुपा॑सीत।

रु॒द्रो᳚ऽस्य प॒शून्घातु॑कः स्यात्।

आ॒ह॒व॒नीय॑मु॒द्वाप्य॑।

गार्ह॑पत्यं मन्थेत्॥२३॥

इ॒तः प्र॑थ॒मं ज॑ज्ञे अ॒ग्निः।

स्वाद्योने॒रधि॑ जा॒तवे॑दाः।

स गा॑यत्रि॒या त्रि॒ष्टुभा॒ जग॑त्या।

दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं व॑हतु प्रजा॒नन्निति॑।

छन्दो॑भिरे॒वैन॒ꣴ॒ स्वाद्योनेः॒ प्रज॑नयति।

गार्ह॑पत्यं मन्थति।

गार्ह॑पत्यं॒ वा अन्वाहि॑ताग्नेः प॒शव॒ उप॑ तिष्ठन्ते।

स यदु॒द्वाय॑ति।

तदनु॑ प॒शवोऽप॑ क्रामन्ति।

इ॒षे र॒य्यै र॑मस्व॥२४॥

सह॑से द्यु॒म्नाय॑।

ऊ॒र्जेऽपत्या॒येत्या॑ह।

प॒शवो॒ वै र॒यिः।

प॒शूने॒वास्मै॑ रमयति।

सा॒र॒स्व॒तौ त्वोथ्सौ॒ समि॑न्धाता॒मित्या॑ह।

ऋ॒ख्सा॒मे वै सा॑रस्व॒तावुथ्सौ᳚।

ऋ॒ख्सा॒माभ्या॑मे॒वैन॒ꣳ॒ समि॑न्धे।

स॒म्राड॑सि वि॒राड॒सीत्या॑ह।

र॒थ॒न्त॒रं वै स॒म्राट्।

बृ॒हद्वि॒राट्॥२५॥

ताभ्या॑मे॒वैन॒ꣳ॒ समि॑न्धे।

वज्रो॒ वै च॒क्रम्।

वज्रो॒ वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञं विच्छि॑नत्ति।

यस्यानो॑ वा॒ रथो॑ वाऽन्त॒राऽग्नी याति॑।

आ॒ह॒व॒नीय॑मु॒द्वाप्य॑।

गार्ह॑पत्या॒दुद्ध॑रेत्।

यद॑ग्ने॒ पूर्वं॒ प्रभृ॑तं प॒दꣳ हि ते᳚।

सूर्य॑स्य र॒श्मीनन्वा॑त॒तान॑।

तत्र॑ रयि॒ष्ठामनु॒ सं भ॑रै॒तम्।

सं नः॑ सृज सुम॒त्या वाज॑व॒त्येति॑॥२६॥

पूर्वे॑णै॒वास्य॑ य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञमनु॒ सं त॑नोति।

त्वम॑ग्ने स॒प्रथा॑ अ॒सीत्या॑ह।

अ॒ग्निः सर्वा॑ दे॒वताः᳚।

दे॒वता॑भिरे॒व य॒ज्ञꣳ सं त॑नोति।

अ॒ग्नये॑ पथि॒कृते॑ पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालं॒ निर्व॑पेत्।

अ॒ग्निमे॒व प॑थि॒कृत॒ꣴ॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑धावति।

स ए॒वैनं॑ य॒ज्ञियं॒ पन्था॒मपि॑ नयति।

अ॒न॒ड्वान्दक्षि॑णा।

व॒ही ह्ये॑ष समृ॑द्ध्यै॥२७॥TB 1.4.4

॥१॥

तै॰आ॰ २.१५

तस्य॒ वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ द्वाव॑नध्या॒यौ यदा॒त्माऽशुचि॒र्यद्दे॒शः समृ॑द्धिर्दैव॒तानि॒ य ए॒वं वि॒द्वान्म॑हारा॒त्र उ॒षस्युदि॑ते॒ व्रज॒ꣴ॒स्तिष्ठ॒न्नासी॑नः॒ शया॑नो॒ऽरण्ये᳚ ग्रामे॒ वा याव॑त्त॒रसꣴ॑ स्वाध्या॒यमधी॑ते॒ सर्वाँ᳚ल्लो॒काञ्ज॑यति॒ सर्वाँ᳚ल्लो॒कान॑नृ॒णोऽनु॒सञ्च॑रति॒ तदे॒षाभ्यु॑क्ता।

अ॒नृ॒णा अ॒स्मिन्न॑नृ॒णाः पर॑स्मिꣴस्तृ॒तीये॑ लो॒के अ॑नृ॒णाः स्या॑म।

ये दे॑व॒याना॑ उ॒त पि॑तृ॒याणाः॒ सर्वा᳚न्प॒थो अ॑नृ॒णा आक्षी॑ये॒मेत्य॒ग्निं वै जा॒तं पा॒प्मा ज॑ग्राह॒ तं दे॒वा आहु॑तीभिः पा॒प्मान॒मपा᳚घ्न॒न्नाहु॑तीनां य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञस्य॒ दक्षि॑णाभि॒र्दक्षि॑णानां ब्राह्म॒णेन॑ ब्राह्म॒णस्य॒ छन्दो॑भि॒श्छन्द॑साꣴ स्वाध्या॒येनाप॑हतपाप्मा स्वाध्या॒यो॑ दे॒वप॑वित्रं॒ वा ए॒तत्तं योऽनू᳚थ्सृ॒जत्यभा॑गो वा॒चि भ॑व॒त्यभा॑गो ना॒के तदे॒षाऽभ्यु॑क्ता।

यस्ति॒त्याज॑ सखि॒विद॒ꣳ॒ सखा॑यं॒ न तस्य॑ वा॒च्यपि॑ भा॒गो अ॑स्ति।

यदीꣳ॑ शृ॒णोत्य॒लकꣳ॑ शृणोति॒ न हि प्र॒वेद॑ सुकृ॒तस्य॒ पन्था॒मिति॒ तस्मा᳚थ्स्वाध्या॒योऽध्ये॑त॒व्यो॑ यं यं॑ क्र॒तुमधी॑ते॒ तेन॑ तेनास्ये॒ष्टं भ॑वत्य॒ग्नेर्वा॒योरा॑दि॒त्यस्य॒ सायु॑ज्यं गच्छति॒ तदे॒षाऽभ्यु॑क्ता।

ये अ॒र्वाङु॒त वा॑ पुरा॒णे वे॒दं वि॒द्वाꣳस॑म॒भितो॑ वदन्त्यादि॒त्यमे॒व ते परि॑वदन्ति॒ सर्वे॑ अ॒ग्निं द्वि॒तीयं॑ तृ॒तीयं॑ च ह॒ꣳ॒समिति॒ याव॑ती॒र्वै दे॒वता॒स्ताः सर्वा॑ वेद॒विदि॑ ब्राह्म॒णे व॑सन्ति॒ तस्मा᳚द्ब्राह्म॒णेभ्यो॑ वेद॒विद्भ्यो॑ दि॒वे दि॑वे॒ नम॑स्कुर्या॒न्नाश्ली॒लं की᳚र्तयेदे॒ता ए॒व दे॒वताः᳚ प्रीणाति॥१९॥TA 2.15

॥२॥