मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

स्कन्दपुराणम् — धर्मारण्यखण्डः, अध्याय १६

3
ब्रह्मखण्डः · धर्मारण्यखण्डः · 16

आनंदास्थापनवर्णनम्

युधिष्ठिर उवाच

रक्षसां चैव दैत्यानां यक्षणामथ पक्षिणाम् ॥

भयनाशाय काजेशैर्धर्मारण्यनिवासिनाम्

॥१॥

शक्तीः संस्थापिता नृनं नानारूपा ह्यनेकशः ॥

तासां स्थानानि नामा नि यथारूपाणि मे वद

॥२॥

व्यास उवाच

शृणु पार्थ महाबाहो धर्ममूर्ते नृपोत्तम ॥

स्थाने वै स्थापिता शक्तिः काजेशैश्चैव गोत्रपा

॥३॥

श्रीमाता मदारिकायां शांता नंदापुरे वरे ॥

रक्षार्थं द्विजमुख्यानां चतुर्दिक्षु स्थिताश्च ताः

॥४॥

युक्ताश्चैव सुरैः सर्वैः स्वस्वस्थाने नृपोत्तम ॥

वनमध्ये स्थिताः सर्वा द्विजानां रक्षणाय वै

॥५॥

सा बभूव महाराज सावित्रीति प्रथा शिवा ॥

असुराणां वधार्थाय ज्ञानजा स्थापिता सुरैः

॥६॥

गात्रायी? पक्षिणी देवी छत्रजा द्वारवासिनी ॥

शीहोरी चूटसंज्ञा या पिप्पलाशापुरी तथा ॥

अन्याश्च बहवश्चैव स्थापिता भयरक्षणे

॥७॥

प्रतीच्योदीच्यां याम्यां वै विबुधैः स्थापिता हि सा ॥

नानायुधधरा सा च नानाभरणभूषिता

॥८॥

नानावाहनमारूढा नानारूपधरा च सा ॥

नानाकोपसमायुक्ता नानाभयविना शिनी

॥९॥

स्थाप्या मातर्यथास्थाने यथायोग्या दिशोदिश ॥

गरुडेन समारूढा त्रिशूलवरधारिणी

॥१०॥

सिंहारूढा शुद्धरूपा वारुणी पानदर्पिता ॥

खड्गखेटकबाणाढ्यैः करैर्भाति शुभानना

॥११॥

रक्तवस्त्रावृता चैव पीनोन्नतपयोधरा ॥

उद्यदादित्यबिंबाभा मदाघूर्णितलोचना

॥१२॥

एवमेषा महादिव्या काजेशैः स्थापिता तदा ॥

रक्षार्थं सर्वजंतूनां सत्यमंदिरवासिनाम्

॥१३॥

सा देवी नृपशार्दूल स्तुता संपूजिता सह ॥

ददाति सकलान्कामान्वांछितान्नृपमत्तम

॥१४॥

धर्मारण्यात्पश्चिमतः स्थापिता छत्रजा शुभा ॥

तत्रस्था रक्षते विप्रान्कियच्छक्तिसम न्विता

॥१५॥

भैरवं रूपमास्थाय राक्षसानां वधाय च ॥

धारयंत्यायुधानीत्थं विप्राणामभयाय च

॥१६॥

सरश्चकार तस्याग्रे उत्तमं जल पूरितम् ॥

सरस्यस्मिन्महाभाग कृत्वा स्नानादितर्पणम्

॥१७॥

पिंडदानादिकं सर्वमक्षयं चैव जायते ॥

भूमौ क्षिप्तांजलीन्दिव्यान्धूपदीपादिकं सदा

॥१८॥

तस्य नो बाधते व्याधिः शत्रूणां नाश एव च ॥

बलिदानादिकं तत्र कुर्याद्भूयः स्वशक्तितः

॥१९॥

शत्रवो नाशमायांति धनं धान्यं विवर्धते ॥

आनंदा स्थापिता राजञ्छक्त्यंशा च मनोरमा

॥२०॥

रक्षणार्थं द्विजातीनां माहात्म्यं शृणु भूपते ॥

शुक्लांबरधरा दिव्या हेमभूषणभूषिता

॥२१॥

सिंहारूढा चतुर्हस्ता शशांककृतशेखरा ॥

मुक्ताहारलतोपेता पीतोन्नतपयोधरा

॥२२॥

अक्षमालासिहस्ता च गुण तोमरधारिणी ॥

दिव्यगंधवराधारा दिव्यमालाविभूषिता

॥२३॥

सात्त्विकी शक्तिरानंदा स्थिता तस्मिन्पुरे पुरा ॥

पूजयेत्तां च वै राजन्कर्पूरारक्त चंदनैः

॥२४॥

भोजयेत्पायसैः शुभ्रैर्मध्वाज्यसितया सह ॥

भवान्याः प्रीतये राजन्कुमार्याः पूजनं तथा

॥२५॥

तत्र जप्तं हुतं दत्तं ध्यातं च नृपसत्तम ॥

तत्सर्वं चाक्षयं तत्र जायते नात्र संशयः

॥२६॥

त्रिगुणे त्रिगुणा वृद्धिस्तस्मिन्स्थाने नृपोत्तम ॥

साधकस्य भवेन्नूनं धनदारादिसं पदः

॥२७॥

न हानिर्न च रोगश्च न शत्रुर्न च दुष्कृतम् ॥

गावस्तस्य विवर्द्धंते धनधान्यादिसंकुलम्

॥२८॥

न शाकिन्या भयं तस्य न च राज्ञश्च वैरिणः ॥

न च व्याधिभयं चैव सर्वत्र विजयी भवेत्

॥२९॥

विद्याश्चतुर्द्दशास्यैव भासंते पठिता इव ॥

सूर्यवद्द्योतते भूमावानंदमा श्रितो नरः

॥३०॥

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां तृतीये ब्रह्मखण्डे पूर्वार्धे धर्मारण्यमाहात्म्य आनंदास्थापनवर्णनं नाम षोडशोऽध्यायः ॥ १६ ॥