Skip to content

Vājasaneyi Saṃhitā (Mādhyandina) — Chapter 7 (48 mantras)

Saptamo'dhyāyaḥ

vā̱caspata̍ye pavasva̱ vṛṣṇo̍ a̱jśubhyā̱ṃ gabha̍stipūtaḥ | de̱vo de̱vebhya̍: pavasva̱ yeṣā̍ṃ bhā̱go'si̍

||7.1||

madhu̍matīrna̱ iṣa̍skṛdhi̱ yatte̍ so̱mādā̍bhya̱ṃ nāma̱ jāgṛ̍vi̱ tasmai̍ te soma̱ somā̍ya̱ svāhā̱

svāho̱rvantari̍kṣa̱manve̍mi̱

||7.2||

svāṅkṛ̍to'si̱ viśve̍bhya indri̱yebhyo̍ di̱vyebhya̱: pārthi̍vebhyo̱ mana̍stvāṣṭu̱ svāhā̍

tvā subhava̱ sūryā̍ya de̱vebhya̍stvā marīci̱pebhyo̱ devāśo̱ yasmai̱ tveḍe̱ tatsa̱tyamu̍pari̱prutā̍ bha̱ṅgena̍ ha̱to'sau̱ faṭ

prā̱ṇāya̍ tvā vyā̱nāya̍ tvā

||7.3||

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sya̱ntarya̍ccha maghavan pā̱hi soma̍m | u̱ru̱ṣya rāya̱ eṣo̍ yajasva

||7.4||

a̱ntaste̱ dyāvā̍pṛthi̱vī da̍dhāmya̱ntarda̍dhāmyu̱rva̱ntari̍kṣam | sa̱jūrde̱vebhi̱rava̍rai̱: parai̍ścāntaryā̱me ma̍ghavan mādayasva

||7.5||

svāṅkṛ̍to'si̱ viśve̍bhya indri̱yebhyo̍ di̱vyebhya̱: pārthi̍vebhyo̱ mana̍stvāṣṭu̱ svāhā̍

tvā subhava̱ sūryā̍ya de̱vebhya̍stvā marīci̱pebhya̍ udā̱nāya̍ tvā

||7.6||

ā vā̍yo bhūṣa śucipā̱ upa̍ naḥ sa̱hasra̍ṃ te ni̱yuto̍ viśvavāra | upo̍ te̱ andho̱ madya̍mayāmi̱ yasya̍ deva dadhi̱ṣe pū̍rva̱peya̍ṃ vā̱yave̍ tvā

||7.7||

indra̍vāyū i̱me su̱tā upa̱ prayo̍bhi̱rāga̍tam | inda̍vo vāmu̱śanti̱ hi |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si vā̱yava̍ indravā̱yubhyā̍ṃ tvai̱ṣa te̱ yoni̍: sa̱joṣo̍bhyāṃ tvā

||7.8||

a̱yaṃ vā̍ṃ mitrāvaruṇā su̱taḥ soma̍ ṛtāvṛdhā | mamedi̱ha śru̍ta̱j hava̍m | u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si mi̱trāvaru̍ṇābhyāṃ tvā

||7.9||

rā̱yā va̱ya sa̍sa̱vāso̍ madema ha̱vyena̍ de̱vā yava̍sena̱ gāva̍: |

tāṃ dhe̱nuṃ mi̍trāvaruṇā yu̱vaṃ no̍ vi̱śvāhā̍ dhatta̱mana̍pasfurantīme̱ṣa te̱ yoni̍rṛtā̱yubhyā̍ṃ tvā

||7.10||

yā vā̱ṃ kaśā̱ madhu̍ma̱tyaśvi̍nā sū̱nṛtā̍vatī | tayā̍ ya̱jñaṃ mi̍mikṣatam | u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sya̱śvibhyā̍ṃ tvai̱ṣa te̱ yoni̱rmādhvī̍bhyāṃ tvā

||7.11||

taṃ pra̱tnathā̍ pū̱rvathā̍ vi̱śvathe̱mathā̍ jyeṣṭha̱tā̍tiṃ barhi̱ṣada sva̱rvida̍m | pra̱tī̱cī̱naṃ vṛ̱jana̍ṃ dohase̱ dhuni̍mā̱śuṃ jaya̍nta̱manu̱ yāsu̱ vardha̍se |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ śaṇḍā̍ya tvai̱ṣa te̱ yoni̍rvī̱ratā̍ṃ pā̱hyapa̍mṛṣṭa̱: śaṇḍo̍ de̱vāstvā̍ śukra̱pāḥ pra ṇa̍ya̱ntvanā̍dhṛṣṭā'si

||7.12||

su̱vīro̍ vī̱rān pra̍ja̱naya̱n parī̍hya̱bhi rā̱yaspoṣe̍ṇa̱ yaja̍mānam |

sa̱ñja̱gmā̱no di̱vā pṛ̍thi̱vyā śu̱kraḥ śu̱kraśo̍ciṣā̱ nira̍sta̱: śaṇḍa̍: śu̱krasyā̍dhi̱ṣṭhāna̍masi

||7.13||

acchi̍nnasya te deva soma su̱vīrya̍sya rā̱yaspoṣa̍sya dadi̱tāra̍: syāma |

sā pra̍tha̱mā sam̐skṛ̍tirvi̱śvavā̍rā̱ sa pra̍tha̱mo varu̍ṇo mi̱tro a̱gniḥ

||7.14||

sa pra̍tha̱mo bṛha̱spati̍ściki̱tvām̐stasmā̱ indrā̍ya su̱tamā ju̍hota̱ svāhā̍ |

tṛ̱mpantu̱ hotrā̱ madhvo̱ yāḥ svi̍ṣṭā̱ yāḥ suprī̍tā̱: suhu̍tā̱ yatsvāhā 'yā̍ḍa̱gnīt

||7.15||

a̱yaṃ ve̱naśco̍daya̱tpṛśni̍garbhā̱ jyoti̍rjarāyū̱ raja̍so vi̱māne̍ |

i̱mama̱pā sa̍ṃga̱me sūrya̍sya̱ śiśu̱ṃ na viprā̍ ma̱tibhī̍ rihanti |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ markā̍ya tvā

||7.16||

mano̱ na yeṣu̱ hava̍neṣu ti̱gmaṃ vipa̱: śacyā̍ vanu̱tho drava̍ntā |

ā yaḥ śaryā̍bhistuvinṛ̱mṇo a̱syāśrī̍ṇītā̱diśa̱ṃ gabha̍stāve̱ṣa te̱ yoni̍: pra̱jāḥ

pā̱hyapa̍mṛṣṭo̱ marko̍ de̱vāstvā̍ manthi̱pāḥ pra ṇa̍ya̱ntvanā̍dhṛṣṭāsi

||7.17||

su̱pra̱jāḥ pra̱jāḥ pra̍ja̱naya̱n parī̍hya̱bhi rā̱yaspoṣe̍ṇa̱ yaja̍mānam |

sa̱ñja̱gmā̱no di̱vā pṛ̍thi̱vyā ma̱nthī ma̱nthiśo̍ciṣā nira̍sto̱ marko̍ ma̱nthino̍'dhi̱ṣṭhāna̍masi

||7.18||

ye de̍vāso di̱vyekā̍daśa̱ stha pṛ̍thi̱vyāmadhyekā̍daśa̱ stha |

a̱psu̱kṣito̍ mahi̱naikā̍daśa̱ stha te de̍vāso ya̱jñami̱maṃ ju̍ṣadhvam

||7.19||

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'syāgraya̱ṇo̱'si̱ svā̱grayaṇaḥ |

pā̱hi ya̱jñaṃ pā̱hi ya̱jñapa̍ti̱ṃ viṣṇu̱stvāmi̍ndri̱yeṇa̍ pātu̱ viṣṇu̱ṃ tvaṃ pā̍hya̱bhi sava̍nāni pāhi

||7.20||

soma̍: pavate̱ soma̍: pavate̱'smai̱ brahma̍ṇe̱'smai kṣa̱trāyā̱smai su̍nva̱te yaja̍mānāya pavata i̱ṣa ū̱rje

pa̍vate̱'dbhya oṣa̍dhībhyaḥ pavate̱ dyāvā̍pṛthi̱vībhyā̍ṃ pavate subhū̱tāya̍ pavate̱ viśve̍bhyastvā de̱vebhya̍

e̱ṣa te̱ yoni̱rviśve̍bhyastvā de̱vebhya̍:

||7.21||

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā bṛ̱hadva̍te̱ vaya̍svata ukthā̱vya̱ṃ gṛhṇāmi | yatta̍ indra bṛ̱hadvaya̱stasmai̍ tvā̱ viṣṇa̍ve tvai̱ṣa te̱ yoni̍ru̱kthebhya̍stvā

de̱vebhya̍stvā devā̱vya̱ṃ ya̱jñasyāyu̍ṣe gṛhṇāmi

||7.22||

mi̱trāvaru̍ṇābhyāṃ tvā devā̱vya̱ṃ ya̱jñasyāyu̍ṣe gṛhṇā̱mīndrā̍ya tvā devā̱vya̱ṃ ya̱jñasyāyu̍ṣe gṛhṇā̱mīndrā̱gnibhyā̍ṃ tvā devā̱vya̱ṃ ya̱jñasyāyu̍ṣe gṛhṇā̱mīndrā̱varu̍ṇābhyāṃ tvā devā̱vya̱ṃ ya̱jñasyāyu̍ṣe gṛhṇā̱mīndrā̱bṛha̱spati̍bhyāṃ tvā devā̱vya̱ṃ ya̱jñasyāyu̍ṣe gṛhṇā̱mīndrā̱viṣṇu̍bhyāṃ tvā devā̱vya̱ṃ ya̱jñasyāyu̍ṣe gṛhṇāmi

||7.23||

mū̱rdhāna̍ṃ di̱vo a̍ra̱tiṃ pṛ̍thi̱vyā vai̍śvāna̱ramṛ̱ta ā jā̱tama̱gnim |

ka̱vi sa̱mrāja̱mati̍thi̱ṃ janā̍nāmā̱sannā pātra̍ṃ janayanta de̱vāḥ

||7.24||

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si dhru̱vo̱'si dhru̱vakṣi̍tirdhru̱vāṇā̍ṃ dhru̱vata̱mo'cyu̍tānāmacyuta̱kṣitta̍ma

e̱ṣa te̱ yoni̍rvaiśvāna̱rāya̍ tvā | dhru̱vaṃ dhru̱veṇa̱ mana̍sā vā̱cā soma̱mava̍ nayāmi |

athā̍ na̱ indra̱ idviśo̍'sapa̱tnāḥ sama̍nasa̱skara̍t

||7.25||

yaste̍ dra̱psa skanda̍ti̱ yaste̍ a̱jśurgrāva̍cyuto dhi̱ṣaṇa̍yoru̱pasthā̍t |

a̱dhva̱ryorvā̱ pari̍ vā̱ yaḥ pa̱vitrā̱ttaṃ te̍ ju̍homi̱ mana̍sā̱ vaṣa̍ṭkṛta̱j svāhā̍ de̱vānā̍mu̱tkrama̍ṇamasi

||7.26||

prā̱ṇāya̍ me varco̱dā varca̍se pavasva vyā̱nāya̍ me varco̱dā varca̍se pavasvodā̱nāya̍ me varco̱dā varca̍se pavasva vā̱ce me̍ varco̱dā varca̍se pavasva̱ kratū̱dakṣā̍bhyāṃ me varco̱dā varca̍se pavasva̱ śrotrā̍ya me varco̱dā varca̍se pavasva̱ cakṣu̍rbhyāṃ me varco̱dasau̱ varca̍se pavethām

||7.27||

ā̱tmane̍ me varco̱dā varca̍se pavasvauja̍se me varco̱dā varca̍se pavasvāyu̍ṣe me varco̱dā varca̍se pavasva̱

viśvā̍bhyo me pra̱jābhyo̍ varco̱dasau̱ varca̍se pavethām

||7.28||

ko̍'si kata̱mo̱'si̱ kasyā̍si̱ ko nāmā̍si | yasya̍ te̱ nāmāma̍nmahi̱ yaṃ tvā̱ some̍nātī̍tṛpāma | bhūrbhuva̱: sva̱: supra̱jāḥ pra̱jābhi̍: syā su̱vīro̍ vī̱raiḥ su̱poṣa̱: poṣai̍:

||7.29||

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ madha̍ve tvopayā̱magṛ̍hīto'si̱ mādha̍vāya tvopayā̱magṛ̍hīto'si śu̱krāya̍ tvopayā̱magṛ̍hīto'si̱ śuca̍ye tvopayā̱magṛ̍hīto'si̱ nabha̍se tvopayā̱magṛ̍hīto'si nabha̱syā̱ya tvopayā̱magṛ̍hīto'sī̱ṣe tvo̍payā̱magṛ̍hīto'syū̱rje tvopayā̱magṛ̍hīto'si̱ saha̍se tvopayā̱magṛ̍hīto'si saha̱syā̱ya tvopayā̱magṛ̍hīto'si̱ tapa̍se tvopayā̱magṛ̍hīto'si tapa̱syā̍ya tvopayā̱magṛ̍hīto'syahasaspa̱taye̍ tvā

||7.30||

indrā̍gnī̱ ā ga̍ta su̱taṃ gī̱rbhirnabho̱ vare̍ṇyam | a̱sya pā̍taṃ dhi̱yeṣi̱tā |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sīndrā̱gnibhyā̍ṃ tvai̱ṣa te̱ yoni̍rindrā̱gnibhyā̍ṃ tvā

||7.31||

ā ghā̱ ye a̱gnimi̍ndha̱te stṛ̱ṇanti̍ ba̱rhirā̍nu̱ṣak | yeṣā̱mindro̱ yuvā̱ sakhā̍ |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'syagnī̱ndrābhyā̍ṃ tvai̱ṣa te̱ yoni̍ragnī̱ndrābhyā̍ṃ tvā

||7.32||

omā̍saścarṣaṇīdhṛto̱ viśve̍ devāsa̱ ā ga̍ta | dā̱śvāso̍ dā̱śuṣa̍: su̱tam |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ viśve̍bhyastvā de̱vebhya̍ e̱ṣa te̱ yoni̱rviśve̍bhyastvā de̱vebhya̍:

||7.33||

viśve̍ devāsa̱ ā ga̍ta śṛṇu̱tā ma̍ i̱ma hava̍m | edaṃ ba̱rhirniṣī̍data |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ viśve̍bhyastvā de̱vebhya̍ e̱ṣa te̱ yoni̱rviśve̍bhyastvā de̱vebhya̍:

||7.34||

indra̍ marutva i̱ha pā̍hi̱ soma̱ṃ yathā̍ śāryā̱te api̍baḥ su̱tasya̍ |

tava̱ praṇī̍tī̱ tava̍ śūra̱ śarma̱nnā vi̍vāsanti ka̱vaya̍: suya̱jñāḥ |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā ma̱rutva̍ta e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā ma̱rutva̍te

||7.35||

ma̱rutva̍ntaṃ vṛṣa̱bhaṃ vā̍vṛdhā̱namaka̍vāriṃ di̱vyaśā̱samindra̍m |

vi̍śvā̱sāha̱mava̍se̱ nūta̍nāyo̱grasa̍ho̱dāmi̱ha ta hu̍vema |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā ma̱rutva̍te e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā ma̱rutva̍te |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si ma̱rutā̱ṃ tvauja̍se

||7.36||

sa̱joṣā̍ indra̱ saga̍ṇo ma̱rudbhi̱: soma̍ṃ piba vṛtra̱hā śū̍ra vi̱dvān |

ja̱hi śatrū̱m̐2rapa̱ mṛdho̍ nuda̱svāthābha̍yaṃ kṛṇuhi vi̱śvato̍ naḥ |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā ma̱rutva̍ta e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā ma̱rutva̍te

||7.37||

ma̱rutvā̍m̐2 indra vṛṣa̱bho raṇā̍ya̱ pibā̱ soma̍manuṣva̱dhaṃ madā̍ya |

ā si̍ñcasva ja̱ṭhare̱ madhva̍ ū̱rmiṃ tva rājā̍'si̱ prati̍patsu̱tānā̍m |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā ma̱rutva̍ta

e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā ma̱rutva̍te

||7.38||

ma̱hām̐2 indro̍ nṛ̱vadā ca̍rṣaṇi̱prā u̱ta dvi̱barhā̍ ami̱naḥ saho̍bhiḥ |

a̱sma̱dra̱ygvāvṛdhe vī̱ryā̱yo̱ruḥ pṛ̱thuḥ sukṛ̍taḥ ka̱rtṛbhi̍rbhūt |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si mahe̱ndrāya̍ tvai̱ṣa te̱ yoni̍rmahe̱ndrāya̍ tvā

||7.39||

ma̱hām̐2 indro̱ ya oja̍sā pa̱rjanyo̍ vṛṣṭi̱mām̐2 i̍va | stomai̍rva̱tsasya̍ vāvṛdhe |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si mahe̱ndrāya̍ tvai̱ṣa te̱ yoni̍rmahe̱ndrāya̍ tvā

||7.40||

udu̱ tyaṃ jā̱tave̍dasaṃ de̱vaṃ va̍hanti ke̱tava̍: | dṛ̱śe viśvā̍ya̱ sūrya̱j svāhā̍

||7.41||

ci̱traṃ de̱vānā̱mudagā̱danī̍ka̱ṃ cakṣu̍rmi̱trasya̱ varu̍ṇasyā̱gneḥ |

āprā̱ dyāvā̍pṛthi̱vī a̱ntari̍kṣa̱j sūrya̍ ā̱tmā jaga̍tasta̱sthuṣa̍śca̱ svāhā̍

||7.42||

agne̱ naya̍ su̱pathā̍ rā̱ye a̱smānviśvā̍ni deva va̱yunā̍ni vi̱dvān |

yu̱yo̱dhyasmajju̍hurā̱ṇameno̱ bhūyi̍ṣṭhāṃ te̱ nama̍ uktiṃ vidhema̱ svāhā̍

||7.43||

a̱yaṃ no̍ a̱gnirvari̍vaskṛṇotva̱yaṃ mṛdha̍: pu̱ra e̍tu prabhi̱ndan |

a̱yaṃ vājā̍njayatu̱ vāja̍sātāva̱ya śatrū̍ñjayatu̱ jarhṛ̍ṣāṇa̱: svāhā̍

||7.44||

rū̱peṇa̍ vo rū̱pama̱bhyāgā̍ṃ tu̱tho vo̍ vi̱śvave̍dā̱ vi bha̍jatu |

ṛ̱tasya̍ pa̱thā preta̍ ca̱ndrada̍kṣiṇā̱ vi sva̱: paśya̱ vyantari̍kṣa̱ṃ yata̍sva sada̱syai̱:

||7.45||

brā̱hma̱ṇama̱dya vi̍deyaṃ pitṛ̱manta̍ṃ paitṛma̱tyamṛṣi̍mārṣe̱ya su̱dhātu̍dakṣiṇam |

a̱smadrā̍tā deva̱trā ga̍cchata pradā̱tāra̱mā vi̍śata

||7.46||

a̱gnaye̍ tvā̱ mahya̱ṃ varu̍ṇo dadātu̱ so̱'mṛta̱ttvama̍śī̱yāyu̍rdā̱tra e̍dhi̱ mayo̱ mahya̍ṃ pratigrahī̱tre ru̱drāya̍ tvā̱ mahya̱ṃ varu̍ṇo dadātu̱ so̱'mṛta̱ttvama̍śīya prā̱ṇo dā̱tra e̍dhi̱ vayo̱ mahya̍ṃ pratigrahī̱tre bṛha̱spata̍ye tvā̱ mahya̱ṃ varu̍ṇo dadātu̱ so̱'mṛta̱ttvama̍śīya̱ tvagdā̱tra e̍dhi̱ mayo̱ mahya̍ṃ pratigrahī̱tre

ya̱māya̍ tvā̱ mahya̱ṃ varu̍ṇo dadātu̱ so̱'mṛta̱ttvama̍śīya̱ hayo̍ dā̱tra e̍dhi̱ vayo̱ mahya̍ṃ pratigrahī̱tre

||7.47||

ko̍'dā̱tkasmā̍ adā̱tkāmo̍'dā̱tkāmā̍yādāt |

kāmo̍ dā̱tā kāma̍: pratigrahī̱tā kāmai̱tatte̍

||7.48||