Skip to content

Vājasaneyi Madhyandina Saṃhitā — Chapter 25 (47 mantras)

Vājasaneyi Madhyandina Saṃhitā — Chapter 25

Section titled “Vājasaneyi Madhyandina Saṃhitā — Chapter 25”

MantraFirst Words
1śāda dadbhiravakā
2vāta prāṇenāpānena
3maśakān keśairindra
4agne pakṣatirvāyornipakṣatirindrasya
5indrāgnyo pakṣati
6marutā skandhā
7pūṣaṇa vaniṣṭhunā’ndhāhīntsthūlagudayā
8indrasya krīḍo’dityai
9vidhṛti nābhyā
10hiraṇyagarbha samavartatāgre
11ya prāṇato
12yasyeme himavanto
13ya ātmadā
14ā no
15devānā bhadrā
16tānpūrvayā nividā
17tanno vāto
18tamīśāna jagatastasthuṣaspati
19svasti na
20pṛṣadaśvā maruta
21bhadra karṇebhi
22śataminnu śarado
23aditirdyauraditirantarikṣamaditirmātā sa
24mā no
25yannirṇijā rekṇasā
26eṣa chāga
27yaddhaviṣyamṛtuśo devayāna
28hotādhvaryurāvayā agnimindho
29yūpavraskā uta
30upa prāgātsumanme’dhāyi
31yadvājino dāma
32yadaśvasya kraviṣo
33yadūvadhyamudarasyāpavāti ya
34yatte gātrādagninā
35ye vājina
36yannīkṣaṇa māspacanyā
37mā tvā’gnirdhvanayīddhūmagandhirmokhā
38nikramaṇa niṣadana
39yadaśvāya vāsa
40yatte sāde
41catustriśadvājino devabandhorvaṅkrīraśvasya
42ekastvaṣṭuraśvasyā viśastā
43mā tvā
44na vā
45sugavya no
46imā nu
47agne tva

Adhyāya: 25 | Mantra: 1

śāda̍ṃ da̱dbhirava̍kāṃ dantamūlai̱rmṛda̱ṃ barsvai̍ste̱gāndaṣṭrā̍bhyā sara̍svatyā agraji̱hvaṃ ji̱hvāyā̍ utsā̱dama̍vakra̱ndena̱ tālu̱ vāja hanu̍bhyāma̱pa ā̱sye̱na̱ vṛṣa̍ṇamā̱ṇḍābhyā̍mādi̱tyām̐ śmaśru̍bhi̱: panthā̍naṃ bhrū̱bhyāṃ dyāvā̍pṛthi̱vī varto̍bhyāṃ vi̱dyuta̍ṃ ka̱nīna̍kābhyā śu̱klāya̱ svāhā̍ kṛ̱ṣṇāya̱ svāhā̱ pāryā̍ṇi̱ pakṣmā̍ṇyavā̱ryā̱ i̱kṣavo̍’vā̱ryā̱ṇi̱ pakṣmā̍ṇi̱ pāryā̍ i̱kṣava̍:


Adhyāya: 25 | Mantra: 2

vāta̍ṃ prā̱ṇenā̍pā̱nena̱ nāsi̍ke upayā̱mamadha̍re̱ṇauṣṭhe̍na̱ sadutta̍reṇa prakā̱śenānta̍ramanūkā̱śena̱ bāhya̍ṃ nive̱ṣyaṃ mū̱rdhnā sta̍nayi̱tnuṃ ni̍rbā̱dhenā̱śani̍ṃ ma̱stiṣke̍ṇa vi̱dyuta̍ṃ ka̱nīna̍kābhyā̱ṃ karṇā̍bhyā śrotra̱m̐ śrotrā̍bhyā̱ṃ karṇau̍ teda̱nīma̍dharaka̱ṇṭhenā̱paḥ śu̍ṣkaka̱ṇṭhena̍ ci̱ttaṃ manyā̍bhi̱radi̍ti śī̱rṣṇā nirṛ̍ti̱ṃ nirja̍rjalyena śī̱rṣṇā sa̍ṃkrośaiḥ prā̱ṇān reṣmāṇa stu̱pena̍


Adhyāya: 25 | Mantra: 3

ma̱śakā̱n keśai̱rindra svapa̍sā̱ vahe̍na̱ bṛha̱spati śakunisā̱dena̍ kū̱rmāñcha̱phairā̱krama̍ṇa sthū̱rābhyā̍mṛ̱kṣalā̍bhiḥ ka̱piñja̍lāñja̱vaṃ jaṅghā̍bhyā̱madhvā̍naṃ bā̱hubhyā̱ṃ jāmbī̍le̱nāra̍ṇyama̱gnima̍ti̱rugbhyā̍ṃ pū̱ṣaṇa̍ṃ do̱rbhyāma̱śvinā̱vasā̍bhyā ru̱dra rorā̍bhyām


Adhyāya: 25 | Mantra: 4

a̱gneḥ pa̍kṣa̱tirvā̱yornipa̍kṣati̱rindra̍sya tṛ̱tīyā̱ soma̍sya catu̱rthyadi̍tyai pañca̱mīndrā̱ṇyai ṣa̱ṣṭhī ma̱rutā sapta̱mī bṛha̱spate̍raṣṭa̱mya̱rya̱mṇo na̍va̱mī dhā̱turda̍śa̱mīndra̍syaikāda̱śī varu̍ṇasya dvāda̱śī ya̱masya̍ trayoda̱śī


Adhyāya: 25 | Mantra: 5

i̱ndrā̱gnyoḥ pa̍kṣa̱ti: sara̍svatyai̱ nipa̍kṣatirmi̱trasya̍ tṛ̱tīyā̱pāṃ ca̍tu̱rthī nirṛ̍tyai pañca̱myagnīṣoma̍yoḥ ṣa̱ṣṭhī sa̱rpāṇā sapta̱mī viṣṇo̍raṣṭa̱mī pū̱ṣṇo na̍va̱mī tvaṣṭu̍rdaśa̱mīndra̍syaikāda̱śī varu̍ṇasya dvāda̱śī ya̱myai tra̍yoda̱śī dyāvā̍pṛthi̱vyordakṣi̍ṇaṃ pā̱rśvaṃ viśve̍ṣāṃ de̱vānā̱mutta̍ram


Adhyāya: 25 | Mantra: 6

ma̱rutā skandhā̱ viśve̍ṣāṃ de̱vānā̍ṃ pratha̱mā kīka̍sā ru̱drāṇā̍ṃ dvi̱tīyā̍”di̱tyānā̍ṃ tṛ̱tīyā̍ vā̱yoḥ puccha̍ma̱gnīṣoma̍yo̱rbhāsa̍dau̱ kruñcau̱ śroṇi̍bhyā̱mindrā̱bṛha̱spatī̍ ū̱rubhyā̍ṃ mi̱trāvaru̍ṇāva̱lgābhyā̍mā̱krama̍ṇa sthū̱rābhyā̱ṃ bala̱ṃ kuṣṭhā̍bhyām


Adhyāya: 25 | Mantra: 7

pū̱ṣaṇa̍ṃ vani̱ṣṭhunā̍’ndhā̱hīntsthū̍lagu̱dayā̍ sa̱rpāngudā̍bhirvi̱hruta̍ ā̱ntraira̱po va̱stinā̱ vṛṣa̍ṇamā̱ṇḍābhyā̱ṃ vāji̍na śepe̍na pra̱jā reta̍sā̱ cāṣā̍n pi̱ttena̍ prada̱rān pā̱yunā̍ kū̱śmāñcha̍kapiṇḍaiḥ


Adhyāya: 25 | Mantra: 8

indra̍sya krī̱ḍo’di̍tyai pāja̱sya̱ṃ di̱śāṃ ja̱travo’di̍tyai bha̱sajjī̱mūtā̍n hṛdayaupa̱śenā̱ntari̍kṣaṃ purī̱tatā̱ nabha̍ uda̱rye̱ṇa cakravā̱kau mata̍snābhyā̱ṃ diva̍ṃ vṛ̱kkābhyā̍ṃ gi̱rīn plā̱śibhi̱rupa̍lān plī̱hnā va̱lmīkā̍n klo̱mabhi̍rglau̱bhirgulmā̍n hi̱rābhi̱: srava̍ntīrhra̱dān ku̱kṣibhyā samu̱dramu̱dare̍ṇa vaiśvāna̱raṃ bhasma̍nā


Adhyāya: 25 | Mantra: 9

vidhṛ̍ti̱ṃ nābhyā̍ dhṛ̱ta rase̍nā̱po yū̱ṣṇā marī̍cīrvi̱pruḍbhi̍rnīhā̱ramū̱ṣmaṇā̍ śī̱naṃ vasa̍yā̱ pruṣvā̱ aśru̍bhirhrā̱dunī̍rdū̱ṣīkā̍bhira̱snā rakṣāsi ci̱trāṇyaṅgai̱rnakṣa̍trāṇi rū̱peṇa̍ pṛthi̱vīṃ tva̱cā ju̍mba̱kāya̱ svāhā̍


Adhyāya: 25 | Mantra: 10

hi̱ra̱ṇya̱ga̱rbhaḥ sama̍varta̱tāgre̍ bhū̱tasya̍ jā̱taḥ pati̱reka̍ āsīt | sa dā̍dhāra pṛthi̱vīṃ dyāmu̱temāṃ kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema


Adhyāya: 25 | Mantra: 11

yaḥ prā̍ṇa̱to ni̍miṣa̱to ma̍hitvaika̱ idrājā̱ jaga̍to ba̱bhūva̍ | ya īśe̍ a̱sya dvi̱pada̱ścatu̍ṣpada̱: kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema


Adhyāya: 25 | Mantra: 12

yasye̱me hi̱mava̍nto mahi̱tvā yasya̍ samu̱dra ra̱sayā̍ sa̱hāhuḥ | yasye̱māḥ pra̱diśo̱ yasya̍ bā̱hū kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema


Adhyāya: 25 | Mantra: 13

ya ā̍tma̱dā ba̍la̱dā yasya̱ viśva̍ u̱pāsa̍te pra̱śiṣa̱ṃ yasya̍ de̱vāḥ | yasya̍ chā̱yāmṛta̱ṃ yasya̍ mṛ̱tyuḥ kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema


Adhyāya: 25 | Mantra: 14

ā no̍ bha̱drāḥ krata̍vo yantu vi̱śvato’da̍bdhāso̱ apa̍rītāsa u̱dbhida̍: | de̱vā no̱ yathā̱ sada̱mid vṛ̱dhe asa̱nnaprā̍yuvo rakṣi̱tāro̍ di̱ve – di̍ve


Adhyāya: 25 | Mantra: 15

de̱vānā̍ṃ bha̱drā su̍ma̱tirṛ̍jūya̱tāṃ de̱vānā rā̱tira̱bhi no̱ niva̍rtatām | de̱vānā sa̱khyamupa̍sedimā va̱yaṃ de̱vā na̱ āyu̱: prati̍rantu jī̱vase̍


Adhyāya: 25 | Mantra: 16

tānpūrva̍yā ni̱vidā̍ hūmahe va̱yaṃ bhaga̍ṃ mi̱tramadi̍ti̱ṃ dakṣa̍ma̱sridha̍m | a̱rya̱maṇa̱ṃ varu̍ṇa soma̍ma̱śvinā̱ sara̍svatī naḥ su̱bhagā̱ maya̍skarat


Adhyāya: 25 | Mantra: 17

tanno̱ vāto̍ mayo̱bhu vā̍tu bheṣa̱jaṃ tanmā̱tā pṛ̍thi̱vī tatpi̱tā dyau̍: | tad grāvā̍ṇaḥ soma̱suto̍ mayo̱bhuva̱stada̍śvinā śṛṇutaṃ dhiṣṇyā yu̱vam


Adhyāya: 25 | Mantra: 18

tamīśā̍na̱ṃ jaga̍tasta̱sthuṣa̱spati̍ṃ dhiyañji̱nvamava̍se hūmahe va̱yam | pū̱ṣā no̱ yathā̱ veda̍sā̱masa̍d vṛ̱dhe ra̍kṣi̱tā pā̱yurada̍bdhaḥ sva̱staye̍


Adhyāya: 25 | Mantra: 19

sva̱sti na̱ indro̍ vṛ̱ddhaśra̍vāḥ sva̱sti na̍: pū̱ṣā vi̱śvave̍dāḥ | sva̱sti na̱stārkṣyo̱ ari̍ṣṭanemiḥ sva̱sti no̱ bṛha̱spati̍rdadhātu


Adhyāya: 25 | Mantra: 20

pṛṣa̍daśvā ma̱ruta̱: pṛśni̍mātaraḥ śubha̱ṃyāvā̍no vi̱dathe̍ṣu̱ jagma̍yaḥ | a̱gni̱ji̱hvā mana̍va̱: sūra̍cakṣaso̱ viśve̍ no de̱vā ava̱sāga̍manni̱ha


Adhyāya: 25 | Mantra: 21

bha̱draṃ karṇe̍bhiḥ śṛṇuyāma devā bha̱draṃ pa̍śyemā̱kṣabhi̍ryajatrāḥ | sthi̱rairaṅgai̍stuṣṭu̱vāsa̍sta̱nūbhi̱rvya̱śemahi de̱vahi̍ta̱ṃ yadāyu̍:


Adhyāya: 25 | Mantra: 22

śa̱taminnu śa̱rado̱ anti̍ devā̱ yatrā̍ naśca̱krā ja̱rasa̍ṃ ta̱nūnā̍m | pu̱trāso̱ yatra̍ pi̱taro̱ bhava̍nti̱ mā no̍ ma̱dhyā rī̍riṣa̱tāyu̱rganto̍:


Adhyāya: 25 | Mantra: 23

adi̍tirdyau̱radi̍tira̱ntari̍kṣa̱madi̍tirmā̱tā sa pi̱tā sa pu̱traḥ | viśve̍ de̱vā adi̍ti̱: pañca̱ janā̱ adi̍tirjā̱tamadi̍ti̱rjani̍tvam


Adhyāya: 25 | Mantra: 24

mā no̍ mi̱tro varu̍ṇo arya̱māyurindra̍ ṛbhu̱kṣā ma̱ruta̱: pari̍ khyan | yadvā̱jino̍ de̱vajā̍tasya̱ sapte̍: prava̱kṣyāmo̍ vi̱dathe̍ vī̱ryā̱ṇi


Adhyāya: 25 | Mantra: 25

yanni̱rṇijā̱ rekṇa̍sā̱ prāvṛ̍tasya rā̱tiṃ gṛ̍bhī̱tāṃ mu̍kha̱to naya̍nti | suprā̍ṅa̱jo memya̍dvi̱śvarū̍pa indrāpū̱ṣṇoḥ pri̱yamapye̍ti̱ pātha̍:


Adhyāya: 25 | Mantra: 26

e̱ṣa chāga̍: pu̱ro aśve̍na vā̱jinā̍ pū̱ṣṇo bhā̱go nī̍yate vi̱śvade̍vyaḥ | a̱bhi̱priya̱ṃ yatpu̍ro̱ḍāśa̱marva̍tā̱ tvaṣṭede̍na sauśrava̱sāya̍ jinvati


Adhyāya: 25 | Mantra: 27

yaddha̍vi̱ṣya̱mṛtu̱śo de̍va̱yāna̱ṃ trirmānu̍ṣā̱: paryaśva̱ṃ naya̍nti | atrā̍ pū̱ṣṇaḥ pra̍tha̱mo bhā̱ga e̍ti ya̱jñaṃ de̱vebhya̍: prative̱daya̍nna̱jaḥ


Adhyāya: 25 | Mantra: 28

hotā̍dhva̱ryurāva̍yā agnimi̱ndho grā̍vagrā̱bha u̱ta śastā̱ suvi̍praḥ | tena̍ ya̱jñena̱ sva̱raṃkṛtena̱ svi̱ṣṭena va̱kṣaṇā̱ ā pṛ̍ṇadhvam


Adhyāya: 25 | Mantra: 29

yū̱pa̱vra̱skā u̱ta ye yū̍pavā̱hāśca̱ṣāla̱ṃ ye a̍śvayū̱pāya̱ takṣa̍ti | ye cārva̍te̱ paca̍na sa̱mbhara̍ntyu̱to teṣā̍ma̱bhigū̍rtirna invatu


Adhyāya: 25 | Mantra: 30

upa̱ prāgā̍tsu̱manme̍’dhāyi̱ manma̍ de̱vānā̱māśā̱ upa̍ vī̱tapṛ̍ṣṭhaḥ | anve̍na̱ṃ viprā̱ ṛṣa̍yo madanti de̱vānā̍ṃ pu̱ṣṭe ca̍kṛmā su̱bandhu̍m


Adhyāya: 25 | Mantra: 31

yadvā̱jino̱ dāma̍ sa̱ndāna̱marva̍to̱ yā śī̍rṣa̱ṇyā̱ raśa̱nā rajju̍rasya | yadvā̍ ghāsya̱ prabhṛ̍tamā̱sye tṛṇa sarvā̱ tā te̱ api̍ de̱veṣva̍stu


Adhyāya: 25 | Mantra: 32

yadaśva̍sya kra̱viṣo̱ makṣi̱kāśa̱ yadvā̱ svarau̱ svadhi̍tau ri̱ptamasti̍ | yaddhasta̍yoḥ śami̱turyanna̱kheṣu̱ sarvā̱ tā te̱ api̍ de̱veṣva̍stu


Adhyāya: 25 | Mantra: 33

yadūva̍dhyamu̱dara̍syāpa̱vāti̱ ya ā̱masya̍ kra̱viṣo̍ ga̱ndho asti̍ | su̱kṛ̱tā taccha̍mi̱tāra̍: kṛṇvantū̱ta medha śṛta̱pāka̍ṃ pacantu


Adhyāya: 25 | Mantra: 34

yatte̱ gātrā̍da̱gninā̍ pa̱cyamā̍nāda̱bhi śūla̱ṃ niha̍tasyāva̱dhāva̍ti | mā tadbhūmyā̱māśri̍ṣa̱nmā tṛṇe̍ṣu de̱vebhya̱stadu̱śadbhyo̍ rā̱tama̍stu


Adhyāya: 25 | Mantra: 35

ye vā̱jina̍ṃ pari̱paśya̍nti pa̱kvaṃ ya ī̍mā̱huḥ su̍ra̱bhirnirha̱reti̍ | ye cārva̍to māsabhi̱kṣāmu̱pāsa̍ta u̱to teṣā̍ma̱bhigū̍rtirna invatu


Adhyāya: 25 | Mantra: 36

yannīkṣa̍ṇaṃ mā̱m̐spaca̍nyā u̱khāyā̱ yā pātrā̍ṇi yū̱ṣṇa ā̱seca̍nāni | ū̱ṣma̱ṇyā̱pi̱dhānā̍ carū̱ṇāma̱ṅkāḥ sū̱nāḥ pari̍ bhūṣa̱ntyaśva̍m


Adhyāya: 25 | Mantra: 37

mā tvā̱’gnirdhva̍nayīddhū̱maga̍ndhi̱rmokhā bhrāja̍ntya̱bhi vi̍kta̱ jaghri̍: | i̱ṣṭaṃ vī̱tama̱bhigū̍rta̱ṃ vaṣa̍ṭkṛta̱ṃ taṃ de̱vāsa̱: prati̍ gṛbhṇa̱ntyaśva̍m


Adhyāya: 25 | Mantra: 38

ni̱krama̍ṇaṃ ni̱ṣada̍naṃ vi̱varta̍na̱ṃ yacca̱ paḍvī̍śa̱marva̍taḥ | yacca̍ papau̱ yacca̍ ghā̱siṃ ja̱ghāsa̱ sarvā̱ tā te̱ api̍ de̱veṣva̍stu


Adhyāya: 25 | Mantra: 39

yadaśvā̍ya̱ vāsa̍ upastṛ̱ṇantya̍dhīvā̱saṃ yā hira̍ṇyānyasmai | sa̱ndāna̱marva̍nta̱ṃ paḍvī̍śaṃ pri̱yā de̱veṣvā yā̍mayanti


Adhyāya: 25 | Mantra: 40

yatte̍ sā̱de maha̍sā̱ śūkṛ̍tasya̱ pārṣṇyā̍ vā̱ kaśa̍yā vā tu̱toda̍ | sru̱ceva̱ tā ha̱viṣo̍ adhva̱reṣu̱ sarvā̱ tā te̱ brahma̍ṇā sūdayāmi


Adhyāya: 25 | Mantra: 41

catu̍striśadvā̱jino̍ de̱vaba̍ndho̱rvaṅkrī̱raśva̍sya̱ svadhi̍ti̱: same̍ti | acchi̍drā̱ gātrā̍ va̱yunā̍ kṛṇota̱ paru̍ṣparuranu̱ghuṣyā̱ viśa̍sta


Adhyāya: 25 | Mantra: 42

eka̱stvaṣṭu̱raśva̍syā viśa̱stā dvā ya̱ntārā̍ bhavata̱statha̍ ṛ̱tuḥ | yā te̱ gātrā̍ṇāmṛtu̱thā kṛ̱ṇomi̱ tā-tā̱ piṇḍā̍nā̱ṃ pra ju̍homyagnau


Adhyāya: 25 | Mantra: 43

mā tvā̍ tapatpri̱ya ā̱tmā’pi̱yanta̱ṃ mā svadhi̍tista̱nva ā ti̍ṣṭhipatte | mā te̍ gṛ̱dhnura̍viśa̱stā’ti̱hāya̍ chi̱drā gātrā̍ṇya̱sinā̱ mithū̍ kaḥ


Adhyāya: 25 | Mantra: 44

na vā u̍ e̱tanmri̍yase̱ na ri̍ṣyasi de̱vām̐2 ide̍ṣi pa̱thibhi̍: su̱gebhi̍: | harī̍ te̱ yuñjā̱ pṛṣa̍tī abhūtā̱mupā̍sthādvā̱jī dhu̱ri rāsa̍bhasya


Adhyāya: 25 | Mantra: 45

su̱gavya̍ṃ no vā̱jī svaśvya̍ṃ pusaḥ pu̱trām̐2 u̱ta vi̍śvā̱puṣa ra̱yim | a̱nā̱gā̱stvaṃ no̱ adi̍tiḥ kṛṇotu kṣa̱traṃ no̱ aśvo̍ vanatā ha̱viṣmā̍n


Adhyāya: 25 | Mantra: 46

i̱mā nu ka̱ṃ bhuva̍nā sīṣadhā̱mendra̍śca̱ viśve̍ ca de̱vāḥ | ā̱di̱tyairindra̱: saga̍ṇo ma̱rudbhi̍ra̱smabhya̍ṃ bheṣa̱jā ka̍rat | ya̱jñaṃ ca̍ nasta̱nva̱ṃ ca pra̱jāṃ cā̍dityai̱rindra̍: sa̱ha sī̍ṣadhāti


Adhyāya: 25 | Mantra: 47

agne̱ tvaṃ no̱ anta̍ma u̱ta trā̱tā śi̱vo bha̍va varū̱thya̱: | vasu̍ra̱gnirvasu̍śravā̱ acchā̍ nakṣi dyu̱matta̍ma ra̱yiṃ dā̍: | taṃ tvā̍ śociṣṭha dīdivaḥ su̱mnāya̍ nū̱namī̍mahe̱ sakhi̍bhyaḥ