ubhe sene tadā teṣāṃ surāṇāṃ cāmaradviṣām
lomaśa uvāca
ubhe sene tadā teṣāṃ surāṇāṃ cāmaradviṣām ||
anekāścaryasaṃvīte caturaṃgabalānvite ||
virejatustadānyo'nyaṃ garjato vāṃbudāgame
||1||उभे सेने तदा तेषां सुराणां चामरद्विषाम् ॥
अनेकाश्चर्यसंवीते चतुरंगबलान्विते ॥
विरेजतुस्तदान्योऽन्यं गर्जतो वांबुदागमे
etasminnantare tatra valgamānāḥ parasparam ||
devāsurāstadā sarve yuyudhuśca mahābalāḥ
||2||एतस्मिन्नन्तरे तत्र वल्गमानाः परस्परम् ॥
देवासुरास्तदा सर्वे युयुधुश्च महाबलाः
yuddhaṃ sutumulaṃ hyāsīddevadaityasamākulam ||
ruṇḍamuṇḍāṃkitaṃ sarvaṃ kṣaṇena samapadyata
||3||युद्धं सुतुमुलं ह्यासीद्देवदैत्यसमाकुलम् ॥
रुण्डमुण्डांकितं सर्वं क्षणेन समपद्यत
bhūmau nipatitāstatra śataśo'tha sahasraśaḥ ||
keṣāṃcidbāhaviśchinnāḥ khaḍgapātaiḥ sudāruṇaiḥ
||4||भूमौ निपतितास्तत्र शतशोऽथ सहस्रशः ॥
केषांचिद्बाहविश्छिन्नाः खड्गपातैः सुदारुणैः
mucukuṃdo hi balavāṃstrailokye'mitavikramaḥ
||5||मुचुकुंदो हि बलवांस्त्रैलोक्येऽमितविक्रमः
tārako hi tadā tena mucukuṃdena dhīmatā ||
khaḍgena cāhatāstatra sarvaprāṇena vakṣasi ||
prasahya tatprahāraṃ ca prahasanvākyamabravīt
||6||तारको हि तदा तेन मुचुकुंदेन धीमता ॥
खड्गेन चाहतास्तत्र सर्वप्राणेन वक्षसि ॥
प्रसह्य तत्प्रहारं च प्रहसन्वाक्यमब्रवीत्
kiṃ re mūḍha tvayā cādya kṛtamasti balādidam ||
na tvayā yoddhumicchāmi mānuṣeṇaiva lajjayā
||7||किं रे मूढ त्वया चाद्य कृतमस्ति बलादिदम् ॥
न त्वया योद्धुमिच्छामि मानुषेणैव लज्जया
tārakasya vacaḥ śrutvā mucukuṃdo'bhyabhāṣata ||
mayā hato'si daityeṃdra nānyo bhavitumarhasi
||8||तारकस्य वचः श्रुत्वा मुचुकुंदोऽभ्यभाषत ॥
मया हतोऽसि दैत्येंद्र नान्यो भवितुमर्हसि
dṛṣṭvā me khaḍgasaṃpātaṃ na tvaṃ tiṣṭhasi cāgrataḥ ||
tvāṃ hanmi paśya me śauryaṃ daityarāja sthiro bhava
||9||दृष्ट्वा मे खड्गसंपातं न त्वं तिष्ठसि चाग्रतः ॥
त्वां हन्मि पश्य मे शौर्यं दैत्यराज स्थिरो भव
evamuktvā tadā vīro mucukuṃdo mahābalaḥ ||
yāvajjaghāna khaḍgena tāvacchaktyā samāhataḥ ||
māṃdhātustanayastatra papāta raṇamaṃḍale
||10||एवमुक्त्वा तदा वीरो मुचुकुंदो महाबलः ॥
यावज्जघान खड्गेन तावच्छक्त्या समाहतः ॥
मांधातुस्तनयस्तत्र पपात रणमंडले
patitastatkṣaṇādeva cotthitaḥ paravīrahā
||11||पतितस्तत्क्षणादेव चोत्थितः परवीरहा
sa sajjamānotimahābalo vai haṃtuṃ tadā daityapatiṃ ca tārakam ||
brahmāstramudyamya dhanurgṛhītvā māṃdhātṛputro bhuvanaikajetā
||12||स सज्जमानोतिमहाबलो वै हंतुं तदा दैत्यपतिं च तारकम् ॥
ब्रह्मास्त्रमुद्यम्य धनुर्गृहीत्वा मांधातृपुत्रो भुवनैकजेता
sa tārakaṃ yoddhakāmastarasvī ruṣānvitotphullavilocano mahān ||
sa nārado brahmasuto babhāṣe tadā nṛvīraṃ mucukuṃdamevam
||13||स तारकं योद्धकामस्तरस्वी रुषान्वितोत्फुल्लविलोचनो महान् ॥
स नारदो ब्रह्मसुतो बभाषे तदा नृवीरं मुचुकुंदमेवम्
na tārako hanyate mānuṣeṇa tasmādetanmā vimocīrmahāstram
||14||न तारको हन्यते मानुषेण तस्मादेतन्मा विमोचीर्महास्त्रम्
niśamya vacanaṃ tasya devarṣernāradasya ca ||
mucukuṃda uvācedaṃ bhavitā ko'sya mārakaḥ
||15||निशम्य वचनं तस्य देवर्षेर्नारदस्य च ॥
मुचुकुंद उवाचेदं भविता कोऽस्य मारकः
tadovāca mahātejā nārado divyadarśanaḥ ||
enaṃ haṃtā kumāraśca kumāro'yaṃ śivātmajaḥ
||16||तदोवाच महातेजा नारदो दिव्यदर्शनः ॥
एनं हंता कुमारश्च कुमारोऽयं शिवात्मजः
tasmādbhavadbhiḥ sthātavyamaikapadyena yudhyatām ||
tiṣṭha tvaṃ cāyato bhūtvā mucukuṃda mahāmate
||17||तस्माद्भवद्भिः स्थातव्यमैकपद्येन युध्यताम् ॥
तिष्ठ त्वं चायतो भूत्वा मुचुकुंद महामते
niśamya vākyaṃ ca manoharaṃ śubhaṃ hyudīritaṃ tena mahāprabheṇa ||
sarve surāḥ śāṃtiparā babhūvustenaiva sākaṃ nṛvareṇayatnāt
||18||निशम्य वाक्यं च मनोहरं शुभं ह्युदीरितं तेन महाप्रभेण ॥
सर्वे सुराः शांतिपरा बभूवुस्तेनैव साकं नृवरेणयत्नात्
tato duṃdubhayo neduḥ śaṃkhāśca kṛtaniścayāḥ ||
tāḍitā vividhairvādyaiḥ surāsurasamanvitaiḥ
||19||ततो दुंदुभयो नेदुः शंखाश्च कृतनिश्चयाः ॥
ताडिता विविधैर्वाद्यैः सुरासुरसमन्वितैः
jagarjurasurāstatra devānprati kṛtodyamāḥ ||
śivakopodbhavo vīro vīrabhadro ruṣānvitaḥ
||20||जगर्जुरसुरास्तत्र देवान्प्रति कृतोद्यमाः ॥
शिवकोपोद्भवो वीरो वीरभद्रो रुषान्वितः
gaṇairbahubhirāsādya tārakaṃ ca mahābalam ||
mucukuṃdaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā tathaiva ca surānapi
||21||गणैर्बहुभिरासाद्य तारकं च महाबलम् ॥
मुचुकुंदं पृष्ठतः कृत्वा तथैव च सुरानपि
tadā te pramathāḥ sarve puraskṛtya kumārakam ||
yuyudhuḥ saṃyuge tatra vīrabhadrādayo gaṇāḥ
||22||तदा ते प्रमथाः सर्वे पुरस्कृत्य कुमारकम् ॥
युयुधुः संयुगे तत्र वीरभद्रादयो गणाः
triśūlairṛṣṭibhiḥ pāśaiḥ khaḍgaiḥ paraśupāṭṭiśaiḥ ||
nijaghnuḥ samarenyonyaṃ surāsuravimarddane
||23||त्रिशूलैर्ऋष्टिभिः पाशैः खड्गैः परशुपाट्टिशैः ॥
निजघ्नुः समरेन्योन्यं सुरासुरविमर्द्दने
tārako vīrabhadreṇa triśūlena hato bhṛśam ||
papāta sahasā tatra kṣaṇa mūrchāpariplutaḥ
||24||तारको वीरभद्रेण त्रिशूलेन हतो भृशम् ॥
पपात सहसा तत्र क्षण मूर्छापरिप्लुतः
utthāya ca muhūrttācca tārako daityapuṃgavaḥ ||
labdhasaṃjño balāviṣṭo vīrabhadraṃ jaghāna ca
||25||उत्थाय च मुहूर्त्ताच्च तारको दैत्यपुंगवः ॥
लब्धसंज्ञो बलाविष्टो वीरभद्रं जघान च
sa śaktiṃ ca mahātejā vīrabhadro hi tārakam ||
triśūlena ca ghoreṇa śivasyānucaro balī
||26||स शक्तिं च महातेजा वीरभद्रो हि तारकम् ॥
त्रिशूलेन च घोरेण शिवस्यानुचरो बली
evaṃ saṃyudhyamānau tau jaghnatuścetaretaram ||
dvaṃdvayuddhaṃ sutumulaṃ tayorjātaṃ mahātmanoḥ
||27||एवं संयुध्यमानौ तौ जघ्नतुश्चेतरेतरम् ॥
द्वंद्वयुद्धं सुतुमुलं तयोर्जातं महात्मनोः
surāstatraiva samare prekṣakāhyabhavaṃstadā ||
tayorbherīmṛdaṃgāśca paṭahānakagomukhāḥ
||28||सुरास्तत्रैव समरे प्रेक्षकाह्यभवंस्तदा ॥
तयोर्भेरीमृदंगाश्च पटहानकगोमुखाः
tathā ḍamarūnādena vyāptamāsījjagattrayam ||
tena ghoṣeṇa mahatā yudyamānau mahābalau
||29||तथा डमरूनादेन व्याप्तमासीज्जगत्त्रयम् ॥
तेन घोषेण महता युद्यमानौ महाबलौ
śuśubhāte'tisaṃrabdhau prahārairjarīkṛtau ||
anyonyamabhisaṃrabdhau tau budhāṃgārakāviva
||30||शुशुभातेऽतिसंरब्धौ प्रहारैर्जरीकृतौ ॥
अन्योन्यमभिसंरब्धौ तौ बुधांगारकाविव
nāradena tadā khyāto vīrabhadrasya tadvadhaḥ ||
na rocate ca tadvākyaṃ vīrabhadrasya vai tadā
||31||नारदेन तदा ख्यातो वीरभद्रस्य तद्वधः ॥
न रोचते च तद्वाक्यं वीरभद्रस्य वै तदा
nāradena yaduktaṃ hi tārakasya vadhaṃ prati ||
yathā rudrastathā so'pi vīrabhadro mahābalaḥ
||32||नारदेन यदुक्तं हि तारकस्य वधं प्रति ॥
यथा रुद्रस्तथा सोऽपि वीरभद्रो महाबलः
evaṃ prayudhyamānau tau jaghnatuścetaretaram ||
anyonyaṃ svarddhamānau tau garjaṃtau siṃhayoriva
||33||एवं प्रयुध्यमानौ तौ जघ्नतुश्चेतरेतरम् ॥
अन्योन्यं स्वर्द्धमानौ तौ गर्जंतौ सिंहयोरिव
evaṃ tadā tau bhuvi yudhyamānau mahātmanā jñānavatāṃ vareṇa ||
sa vīrabhadro hi tadā nivārito vākyairanekairatha nāradena
||34||एवं तदा तौ भुवि युध्यमानौ महात्मना ज्ञानवतां वरेण ॥
स वीरभद्रो हि तदा निवारितो वाक्यैरनेकैरथ नारदेन
tathā niśamya tadvākyaṃ nāradasya mukhodgatam ||
vīrabhadro ruṣāviṣṭo nāradaṃ pratyuvāca ha
||35||तथा निशम्य तद्वाक्यं नारदस्य मुखोद्गतम् ॥
वीरभद्रो रुषाविष्टो नारदं प्रत्युवाच ह
tārakaṃ ca vadhiṣyāmi paśya me'dya parākramam ||
ānayaṃti ca ye vīrāḥ svāminaṃ raṇasaṃsadi ||
te pāpino hyadharmiṣṭhā vimṛśaṃtiraṇaṃ gatāḥ
||36||तारकं च वधिष्यामि पश्य मेऽद्य पराक्रमम् ॥
आनयंति च ये वीराः स्वामिनं रणसंसदि ॥
ते पापिनो ह्यधर्मिष्ठा विमृशंतिरणं गताः
bhīravaste tu vijñeyā na vācyāste kadācana ||
tvaṃ na jānāsi devarṣe yodhānāṃ ca pratikriyām
||37||भीरवस्ते तु विज्ञेया न वाच्यास्ते कदाचन ॥
त्वं न जानासि देवर्षे योधानां च प्रतिक्रियाम्
mṛtyuṃ ca pṛṣṭhataḥ kṛtvā raṇabhūmau gatavyathāḥ ||
śastrāśastrairbhinnagātrāḥ praśastā nātra saṃśayaḥ
||38||मृत्युं च पृष्ठतः कृत्वा रणभूमौ गतव्यथाः ॥
शस्त्राशस्त्रैर्भिन्नगात्राः प्रशस्ता नात्र संशयः
ityuktvā cāvadaddevānvīrabhadro mahābalaḥ ||
śruṇvaṃtu mama vākyāni devā indrapurogamāḥ
||39||इत्युक्त्वा चावदद्देवान्वीरभद्रो महाबलः ॥
श्रुण्वंतु मम वाक्यानि देवा इन्द्रपुरोगमाः
atārakāṃ mahīṃ cādya kariṣye nātra saṃśayaḥ
||40||अतारकां महीं चाद्य करिष्ये नात्र संशयः
atha triśūlamādāya tārakeṇa yuyodha saḥ ||
vṛṣārūḍhairanekaiśca triśūlavaradhāribhiḥ
||41||अथ त्रिशूलमादाय तारकेण युयोध सः ॥
वृषारूढैरनेकैश्च त्रिशूलवरधारिभिः
kaparddino vṛṣāṃkāśca gaṇāstetiprahāriṇaḥ ||
vīrabhadraṃ puraskṛtya vīrabhadraparākramāḥ
||42||कपर्द्दिनो वृषांकाश्च गणास्तेतिप्रहारिणः ॥
वीरभद्रं पुरस्कृत्य वीरभद्रपराक्रमाः
triśūladhāriṇaḥ sarve sarve sarpāgabhūṣaṇāḥ ||
sacaṃdraśekharāḥ sarve jaṭājūṭavibhūṣitāḥ
||43||त्रिशूलधारिणः सर्वे सर्वे सर्पागभूषणाः ॥
सचंद्रशेखराः सर्वे जटाजूटविभूषिताः
nilakaṇṭhā daśabhujāḥ pañcakattrāstrilocanāḥ ||
chatracāmarasaṃvītāḥ sarve te'tyugrabāhavaḥ
||44||निलकण्ठा दशभुजाः पञ्चकत्त्रास्त्रिलोचनाः ॥
छत्रचामरसंवीताः सर्वे तेऽत्युग्रबाहवः
vīrabhadraṃ puraskṛtya sarve haraparākramāḥ ||
yuyudhuste tadā daityāstākāsurajīvinaḥ
||45||वीरभद्रं पुरस्कृत्य सर्वे हरपराक्रमाः ॥
युयुधुस्ते तदा दैत्यास्ताकासुरजीविनः
punaḥ punastaiśca tadā babhūvurgaṇairjitāste hyasurāḥ parāṅmukhāḥ ||
babhūva teṣāṃ ca tadātisaṃgaro mahābhayo daityavaraistadānīm
||46||पुनः पुनस्तैश्च तदा बभूवुर्गणैर्जितास्ते ह्यसुराः पराङ्मुखाः ॥
बभूव तेषां च तदातिसंगरो महाभयो दैत्यवरैस्तदानीम्
amṛṣyamāṇāḥ paramāstrakovidaistato gaṇāste jayino babhūvuḥ ||
gaṇairjitāste hyasurāḥ parābhavaṃ taṃ tārakaṃ te vyathitāḥ śaśaṃsuḥ
||47||अमृष्यमाणाः परमास्त्रकोविदैस्ततो गणास्ते जयिनो बभूवुः ॥
गणैर्जितास्ते ह्यसुराः पराभवं तं तारकं ते व्यथिताः शशंसुः
vināmya cāpaṃ hi tathā ca tārakaḥ sa yoddhukāmaḥ praviveśa senām ||
yathā jhaṣo vai praviveśa sāgaraṃ tathā hyasau daityavaro mahātmā
||48||विनाम्य चापं हि तथा च तारकः स योद्धुकामः प्रविवेश सेनाम् ॥
यथा झषो वै प्रविवेश सागरं तथा ह्यसौ दैत्यवरो महात्मा
gaṇaiḥ sameto yuyudhe tadānīṃ sa vīrabhadro hi mahābalaśca ||
sarvānsurāṃśceṃdramukhānmahābalastathā gaṇānyakṣapiśācaguhyakān ||
sa daityavaryo'tiruṣaṃ praviṣṭaḥ saṃmardayāmāsa mahābalo hi
||49||गणैः समेतो युयुधे तदानीं स वीरभद्रो हि महाबलश्च ॥
सर्वान्सुरांश्चेंद्रमुखान्महाबलस्तथा गणान्यक्षपिशाचगुह्यकान् ॥
स दैत्यवर्योऽतिरुषं प्रविष्टः संमर्दयामास महाबलो हि
tataḥ samabhavadyuddhaṃ devadānavasaṃkulam ||
devadānavayakṣāṇāṃ sannipātakaraṃ mahat
||50||ततः समभवद्युद्धं देवदानवसंकुलम् ॥
देवदानवयक्षाणां सन्निपातकरं महत्
tathā vṛṣā garjamānā aśvāñjaghnuśca sādibhiḥ ||
rathibhiśca rathāñjaghnuḥ kuṃjarānsādibhiḥ saha
||51||तथा वृषा गर्जमाना अश्वाञ्जघ्नुश्च सादिभिः ॥
रथिभिश्च रथाञ्जघ्नुः कुंजरान्सादिभिः सह
vṛṣārūḍhauḥ sarathaiste ca sarve niṣpāṭitā hyasurāḥ pothitāśca
||52||वृषारूढौः सरथैस्ते च सर्वे निष्पाटिता ह्यसुराः पोथिताश्च
kṣayaṃ praṇītā bahavastadānīṃ petuḥ pṛthivyāṃ nihatāśca kecit ||
kecitpraviṣṭā hi rasātalaṃ ca palāyamānā bahavastathaiva
||53||क्षयं प्रणीता बहवस्तदानीं पेतुः पृथिव्यां निहताश्च केचित् ॥
केचित्प्रविष्टा हि रसातलं च पलायमाना बहवस्तथैव
kecicca śaraṇaṃ prāptā rudrānucarakiṃkarān ||
evaṃ naṣṭaṃ tadā sainyaṃ vilokyāsurapālakaḥ ||
tārako hi ruṣāviṣṭo haṃtuṃ devagaṇānyayau
||54||केचिच्च शरणं प्राप्ता रुद्रानुचरकिंकरान् ॥
एवं नष्टं तदा सैन्यं विलोक्यासुरपालकः ॥
तारको हि रुषाविष्टो हंतुं देवगणान्ययौ
bhujānāmayutaṃ kṛtvā daityarājo hi tārakaḥ ||
āruhya siṃhaṃ sahasā ghātayāmāsa tānraṇe
||55||भुजानामयुतं कृत्वा दैत्यराजो हि तारकः ॥
आरुह्य सिंहं सहसा घातयामास तान्रणे
daṃśitena ca siṃhena vṛṣāḥ kecidvidāritāḥ ||
tathaiva tārakeṇaiva ghātitā bahavo gaṇāḥ
||56||दंशितेन च सिंहेन वृषाः केचिद्विदारिताः ॥
तथैव तारकेणैव घातिता बहवो गणाः
evaṃ kṛtaṃ tadā tena tārakeṇa mahātmanā ||
sarveṣāmeva devānāmaśakyastārako mahān
||57||एवं कृतं तदा तेन तारकेण महात्मना ॥
सर्वेषामेव देवानामशक्यस्तारको महान्
jātastadā mahābāhustrailokyakṣayakārakaḥ ||
tārakasyānugā daityā ajeyā balavattarāḥ
||58||जातस्तदा महाबाहुस्त्रैलोक्यक्षयकारकः ॥
तारकस्यानुगा दैत्या अजेया बलवत्तराः
mahārūḍhā daṃśitāśca karālāste prahāriṇaḥ ||
tai rāhṛtā gaṇāḥ sarve siṃhaiśca vṛṣabhā hatāḥ
||59||महारूढा दंशिताश्च करालास्ते प्रहारिणः ॥
तै राहृता गणाः सर्वे सिंहैश्च वृषभा हताः
evaṃ nihanyamānā vai gaṇāste raṇamaṇḍale ||
prahasya viṣṇuḥ provāca kumāraṃ śivavallabham
||60||एवं निहन्यमाना वै गणास्ते रणमण्डले ॥
प्रहस्य विष्णुः प्रोवाच कुमारं शिववल्लभम्
viṣṇuruvāca
nānyo haṃtāsya pāpasya tvadvinā kṛttikāsuta ||
tasmāttvayā hi karttavyaṃ vacanaṃ ca mahābhuja
||61||नान्यो हंतास्य पापस्य त्वद्विना कृत्तिकासुत ॥
तस्मात्त्वया हि कर्त्तव्यं वचनं च महाभुज
tārakasya vadhārthāya utpanno'si śivātmaja ||
tasmāttvayaiva karttavya nidhanaṃ tārakasya ca
||62||तारकस्य वधार्थाय उत्पन्नोऽसि शिवात्मज ॥
तस्मात्त्वयैव कर्त्तव्य निधनं तारकस्य च
tacchrutvā bhagavānkruddhaḥ pārvatīnandano mahān ||
uvāca prahasanvākyaṃ viṣṇuṃ prati yathocitam
||63||तच्छ्रुत्वा भगवान्क्रुद्धः पार्वतीनन्दनो महान् ॥
उवाच प्रहसन्वाक्यं विष्णुं प्रति यथोचितम्
mayā nirīkṣyate samyakcitrayuddhaṃ mahātmanām ||
anibhijño'smyahaṃ viṣṇo kāryākāryavicāraṇe
||64||मया निरीक्ष्यते सम्यक्चित्रयुद्धं महात्मनाम् ॥
अनिभिज्ञोऽस्म्यहं विष्णो कार्याकार्यविचारणे
ke'smadīyāḥ pare caiva na jānāmi kathaṃcana ||
kimarthaṃ yudhyamānā vai parasparavadhe sthitāḥ
||65||केऽस्मदीयाः परे चैव न जानामि कथंचन ॥
किमर्थं युध्यमाना वै परस्परवधे स्थिताः
kumārasya vacaḥ śrutvā nārado vākyamabravīt
||66||कुमारस्य वचः श्रुत्वा नारदो वाक्यमब्रवीत्
nārada uvāca
kumāro'si mahābāho śaṃkarasyāṃśasaṃbhavaḥ ||
tvaṃ trātā jagatāṃ svāmī devānāṃ ca parā gatiḥ
||67||कुमारोऽसि महाबाहो शंकरस्यांशसंभवः ॥
त्वं त्राता जगतां स्वामी देवानां च परा गतिः
tārakeṇa purā vīra tapastaptaṃ sudāruṇam ||
yenaiva vijitā devā yena svargastathā jitaḥ
||68||तारकेण पुरा वीर तपस्तप्तं सुदारुणम् ॥
येनैव विजिता देवा येन स्वर्गस्तथा जितः
tapasā tena cogreṇa ajeyatvamavāptavān ||
anenāpi jitaśceṃdro lokapālāstathaiva ca
||69||तपसा तेन चोग्रेण अजेयत्वमवाप्तवान् ॥
अनेनापि जितश्चेंद्रो लोकपालास्तथैव च
trailokyaṃ ca jitaṃ sarvaṃ hyanenaiva radurātmanā ||
tasmāttvayā nihaṃtavyastārakaḥ pāpapūruṣaḥ
||70||त्रैलोक्यं च जितं सर्वं ह्यनेनैव रदुरात्मना ॥
तस्मात्त्वया निहंतव्यस्तारकः पापपूरुषः
sarveṣāṃ śaṃ vidhātavyaṃ tvayā nāthena cādya vai ||
nāradasya vacaḥ śrutvā kumāraḥ prahasanmahān ||
vimānā davatīryātha padātiḥ paramo'bhavat
||71||सर्वेषां शं विधातव्यं त्वया नाथेन चाद्य वै ॥
नारदस्य वचः श्रुत्वा कुमारः प्रहसन्महान् ॥
विमाना दवतीर्याथ पदातिः परमोऽभवत्
padmyāṃ tadāsau paridhāvamānaḥ śivātmajoyaṃ ca kumārarūpī ||
kare samādāya mahāprabhāvāṃ śaktiṃ maholkāmiva dīptiyuktām
||72||पद्म्यां तदासौ परिधावमानः शिवात्मजोयं च कुमाररूपी ॥
करे समादाय महाप्रभावां शक्तिं महोल्कामिव दीप्तियुक्ताम्
dṛṣṭvā tamāyāṃtamatīva caṃḍamavyaktarūpaṃ balināṃ variṣṭham ||
daityo babhāṣe surasattamānamasau kumāro dviṣatāṃ nihaṃtā
||73||दृष्ट्वा तमायांतमतीव चंडमव्यक्तरूपं बलिनां वरिष्ठम् ॥
दैत्यो बभाषे सुरसत्तमानमसौ कुमारो द्विषतां निहंता
anena sārddhaṃ hyahameva vīro yotsyāmi sarvānahameva vīrān ||
gaṇāṃśca sarvānapi ghātayāmi maheśvarām̐llokapālāṃśca sadyaḥ
||74||अनेन सार्द्धं ह्यहमेव वीरो योत्स्यामि सर्वानहमेव वीरान् ॥
गणांश्च सर्वानपि घातयामि महेश्वराँल्लोकपालांश्च सद्यः
ityevamuktvā satataṃ mahābalaḥ kumāramuddiśya yayau ca yoddham ||
jagrāha śaktiṃ paramādbhutāṃ ca sa tārako vākyamidaṃ babhāṣe
||75||इत्येवमुक्त्वा सततं महाबलः कुमारमुद्दिश्य ययौ च योद्धम् ॥
जग्राह शक्तिं परमाद्भुतां च स तारको वाक्यमिदं बभाषे
tāraka uvāca
kumāro megrataścādya bhavadbhiśca kathaṃ kṛtaḥ ||
yūyaṃ gatatrapā devā yeṣāṃ rājā puraṃdaraḥ
||76||कुमारो मेग्रतश्चाद्य भवद्भिश्च कथं कृतः ॥
यूयं गतत्रपा देवा येषां राजा पुरंदरः
purā yena kṛtaṃ karma viditaṃ sarvameva tat ||
prasuptāścārdditā garbhe jaṭharasthā nipātitāḥ
||77||पुरा येन कृतं कर्म विदितं सर्वमेव तत् ॥
प्रसुप्ताश्चार्द्दिता गर्भे जठरस्था निपातिताः
kaśyapasyātmajenaiva bahurūpo hato'suraḥ ||
namuciśca hato vīro vṛtraścaiva tathā hataḥ
||78||कश्यपस्यात्मजेनैव बहुरूपो हतोऽसुरः ॥
नमुचिश्च हतो वीरो वृत्रश्चैव तथा हतः
kumāraṃ haṃtumosau deveṃdro balaghātakaḥ ||
kumāro'yaṃ mayā devā ghātitodya na saṃśayaḥ
||79||कुमारं हंतुमोसौ देवेंद्रो बलघातकः ॥
कुमारोऽयं मया देवा घातितोद्य न संशयः
purā hatāstvayā viprā dakṣayajñe hyanekaśaḥ ||
tatkarmaṇaḥ phalaṃ cādya vīrabhadra mahāmate ||
darśayiṣyāmi te vīra raṇe raṇaviśārada
||80||पुरा हतास्त्वया विप्रा दक्षयज्ञे ह्यनेकशः ॥
तत्कर्मणः फलं चाद्य वीरभद्र महामते ॥
दर्शयिष्यामि ते वीर रणे रणविशारद
ityevamuktvā sa tadā mahātmā daityādhipo vīravaraḥ sa ekaḥ ||
jagrāha śaktiṃ paramādbhutāṃ ca sa tārako yuddhavidāṃ variṣṭhaḥ
||81||इत्येवमुक्त्वा स तदा महात्मा दैत्याधिपो वीरवरः स एकः ॥
जग्राह शक्तिं परमाद्भुतां च स तारको युद्धविदां वरिष्ठः
iti paramaruṣabhibhūto dititanayaḥ parīvṛto'sureṃdraiḥ ||
yudhi matimakarottadā nihaṃtuṃ samaravijayī sa tārako balīyān
||82||इति परमरुषभिभूतो दितितनयः परीवृतोऽसुरेंद्रैः ॥
युधि मतिमकरोत्तदा निहंतुं समरविजयी स तारको बलीयान्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṇḍe śivaśāstre suratārakāsurasaṃgrāmavarṇanaṃnāmaikonatriṃśo'dhyāyaḥ || 29 ||