Skip to content

Vājasaneyi Kanva Saṃhitā — Chapter 2 (60 mantras)

Vājasaneyi Kanva Saṃhitā — Chapter 2

Section titled “Vājasaneyi Kanva Saṃhitā — Chapter 2”

atha dvitīyo’dhyāyaḥ |


MantraFirst Words
1kṛṣṇosyākhareṣṭho’gnaye tvā
2adityai vyundanamasi
3bhuvapataye svāhā
4yajamānasya paridhirasyagniril̤a
5vītihotra tvā
6samidasi sūryastvā
7ūrṇa mradasa
8ghṛtācyasi juhūrnāma
9dhruvā asadannṛtasya
10agne vājajidvāja
11askannamadyājya devebhya
12vasumatīmagne te
13agne verhotra
14sviṣṭakṛddevebhya indra
15atra pitaro
16upahūtā pṛthivī
17upahūto dyauṣpitopa
18mayīdamindra indriya
19deva savitareta
20mano gāyatryai
21brahaspatirdevānā brahmāha
22mitrasya tvā
23ādade’gneṣṭvāsyena prāśnāmi
24svāhākṛta jaṭharāmindrasya
25indrasya tvā
26prāṇāpānau me
27eṣā te
28etat te
29manojyotirjuṣatāmājyasya bṛhaspatiryajñamima
30agnīṣomayorujjitimanūjjeṣa vājasya
31vasubhyastvā rudrebhyastvādityebhyastvā
32vyantu vayoripto
33cakṣuṣpā asi
34ta ta
35sa sravabhāgā
36agne’dabdhāyo’śītama pāhi
37agnaye saveśapataye
38utpruṣo vipruṣa
39devā gātuvido
40sabarhiraṅktā haviṣā
41kastvā vimuñcati
42veṣo’syupaveṣo dviṣato
43ṛddhā karmaṇyā
44sa varcasā
45yajña śa
46divi viṣṇurvyakrasta
47asmādannādasyai pratiṣṭhāyā
48svayabhūrasi śreṣṭho
49agne gṛhapate
50asthūri ṇo
51uruviṣṇo vikramasvorukṣayāya
52tato’si taturasyanu
53ida me
54agnaye kavyavāhanāya
55ye rūpāṇi
56atra pitaro
57namo va
58udāyuṣā svāyuṣotparjanyasya
59ādhatta pitaro
60ūrja vahantīramṛta

Adhyāya: 2 | Mantra: 1

kṛṣṇo̍syākhare̱ṣṭho̱’gnaye̍ tvā̱ juṣṭa̱ṃ prokṣā̍mi̱ vedi̍rasi ba̱rhiṣe̍ tvā̱ juṣṭā̱ṃ prokṣā̍mi | ba̱rhira̍si sru̱gbhyastvā̱ juṣṭa̱ṃ prokṣā̍mi


Adhyāya: 2 | Mantra: 2

adi̍tyai̱ vyunda̍namasi̱ viṣṇo̍ stu̱po̍’si | ūrṇa̍ṃ mradasaṃ tvā stṛṇāmi svāsa̱sthāṃ de̱vebhya̍ḥ


Adhyāya: 2 | Mantra: 3

|| bhuva̍pataye̱ svāhā̱ bhuva̍napataye̱ svāhā̍ | bhū̱tānā̱ṃ pata̍ye̱ svāhā̍| ga̱ndha̱rvastvā̍ vi̱śvāva̍su̱ḥ pari̍dadhātu̱ viśva̱syāri̍ṣṭyai


Adhyāya: 2 | Mantra: 4

|| yaja̍mānasya pari̱dhira̍sya̱gniri̱l̤a ī̍l̤i̱taḥ | indra̍sya bā̱hura̍si̱ dakṣi̍ṇo̱ viśva̱syāri̍ṣṭyai| yaja̍mānasya pari̱dhira̍sya̱gniri̱l̤a ī̍l̤i̱taḥ | mi̱trāvaru̍ṇau tvottara̱taḥ pari̍dhattāṃ dhru̱veṇa̱ dharma̍ṇā̱ viśva̱syāri̍ṣṭyai| yaja̍mānasya pari̱dhira̍sya̱gniri̱l̤a ī̍l̤i̱taḥ


Adhyāya: 2 | Mantra: 5

vī̱tiho̍traṃ tvā kave dyu̱manta̱ sami̍dhīmahi | agne̍ bṛ̱hanta̍madhva̱re


Adhyāya: 2 | Mantra: 6

sa̱mida̍si | sūrya̍stvā pu̱rastā̍t pātu̱ kasyā̍ścida̱bhiśa̍styai | sa̱vi̱turbā̱hū stha̍ḥ


Adhyāya: 2 | Mantra: 7

ūrṇa̍ṃ mradasaṃ tvā stṛṇāmi svāsa̱sthaṃ de̱vebhya̍ḥ | ā tvā̱ vasa̍vo ru̱drā ā̍di̱tyāḥ sa̍dantu


Adhyāya: 2 | Mantra: 8

ghṛ̱tācya̍si ju̱hūrnāma̱ sedaṃ pri̱yeṇa̱ dhāmnā̍ pri̱ye sada̍si sīda | ghṛ̱tācya̍syupa̱bhṛnnāma̱ sedaṃ pri̱yeṇa̱ dhāmnā̍ pri̱ye sada̍si sī̍da | ghṛ̱tācya̍si dhru̱vā nāma̱ sedaṃ pri̱yeṇa̱ dhāmnā̍ pri̱ye sada̍si sīda | pri̱yeṇa̱ dhāmnā̍ pri̱ye sada̍si sīda


Adhyāya: 2 | Mantra: 9

dhru̱vā a̍sadannṛ̱tasya̱ yonau̱ tā vi̍ṣṇo pāhi | pā̱hi ya̱jñaṃ pā̱hi ya̱jñapa̍tiṃ pā̱hi māṃ ya̍jña̱nya̍m


Adhyāya: 2 | Mantra: 10

agne̍ vājaji̱dvāja̍ṃ tvā sari̱ṣyanta̍ṃ vāja̱jita̱ sammā̍rjmi | namo̍ de̱vebhya̍ḥ sva̱dhā pi̱tṛbhya̍ḥ su̱yame̍ me bhūyāstam


Adhyāya: 2 | Mantra: 11

aska̍nnama̱dyājya̍ṃ de̱vebhya̱ḥ saṃbhri̍yāsam | aṅghri̍ṇā viṣṇo̱ mā tvāva̍kramiṣam


Adhyāya: 2 | Mantra: 12

vasu̍matīmagne te chā̱yāmupa̍stheṣa̱ṃ viṣṇo̱ḥ sthāna̍masi | i̱ta indro̍ vī̱rya̍makṛṇodū̱rdhvo̍’dhva̱ra āsthā̍t


Adhyāya: 2 | Mantra: 13

agne̱ verho̱traṃ verdū̱tya̍m | ava̍tāṃ tvā̱ṃ dyāvā̍pṛthi̱vī ava̱ tvaṃ dyāvā̍pṛthi̱vī


Adhyāya: 2 | Mantra: 14

svi̱ṣṭa̱kṛdde̱vebhya̱ indra̱ ājye̍na ha̱viṣā̱ bhū̱t svāhā̍ | saṃ jyoti̍ṣā̱ jyoti̍ḥ


Adhyāya: 2 | Mantra: 15

atra̍ pitaro mādayadhvaṃ yathābhā̱gamāvṛ̍ṣāyadhvam | amī̍ madanta pi̱taro̍ yathābhā̱gamāvṛ̍ṣāyiṣata


Adhyāya: 2 | Mantra: 16

upa̍hūtā pṛthi̱vī mā̱topa̱ māṃ pṛ̍thi̱vī mā̱tā hva̍yatām | a̱gnirāgnī̍dhrā̱t svāhā̍


Adhyāya: 2 | Mantra: 17

upa̍hūto̱ dyauṣpi̱topa̱ māṃ dyau̍ṣpi̱tā hva̍yatām | a̱gnirāgnī̍dhrā̱t svā̍hā


Adhyāya: 2 | Mantra: 18

mayī̱damindra̍ indri̱yaṃ da̍dhātva̱smān rāyo̍ ma̱ghavā̍naḥ sacantām | a̱smāka̍ santvā̱śiṣa̍ḥ sa̱tyā na̍ḥ santvā̱śiṣa̍ḥ | agne̍ vājaji̱dvāja̍ṃ tvā sasṛ̱vāsa̍ṃ vāja̱jita̱ sammārjmi


Adhyāya: 2 | Mantra: 19

deva̍ savitare̱taṃ tvā̍ vṛṇate̱ bṛha̱spati̍ṃ bra̱hmāṇa̍m| tada̱haṃ mana̍se̱ prabra̍vīmi


Adhyāya: 2 | Mantra: 20

mano̍ gā̱yatryai gā̍ya̱trī tri̱ṣṭubhe̍ tri̱ṣṭubjaga̍tyai̱ jaga̍tyanu̱ṣṭu̱bhe̍| a̱nu̱ṣṭappra̱jāpa̍taye pra̱jāpa̍ti̱rviśve̍bhyo de̱vebhya̍ḥ


Adhyāya: 2 | Mantra: 21

braha̱spati̍rde̱vānā̍ṃ bra̱hmāhaṃ ma̍nu̱ṣyā̍ṇām | bhūrbhuva̱ḥ sva̱rnira̍staḥ pā̱pmedama̱haṃ bṛha̱spate̱ḥ sada̍si sīdāmi


Adhyāya: 2 | Mantra: 22

mi̱trasya̍ tvā̱ cakṣu̍ṣā̱ pratī̍kṣe | de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ pra̍sa̱ve̱’śvino̍rbā̱hubhyā̍ṃ pū̱ṣṇo hastā̍bhyām | prati̍gṛhṇāmi pṛthi̱vyāstvā̱ nābhau̍ sādayā̱myadi̍tyā u̱pasthe̍| de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ pra̍sa̱ve̱’śvino̍rbā̱hubhyā̍ṃ pū̱ṣṇo hastā̍bhyām


Adhyāya: 2 | Mantra: 23

āda̍de̱’gneṣṭvā̱sye̍na̱ prāśnā̍mi̱ bṛha̱spate̱rmukhe̍na | yā a̱psva̱ntarde̱vatā̱stā i̱da śa̍mayantu


Adhyāya: 2 | Mantra: 24

svāhā̍kṛtaṃ ja̱ṭharā̱mindra̍sya gacha| gha̱sinā̍ me̱ mā saṃpṛ̍kthā ū̱rdhva me̱ nābhe̍ḥ sīda


Adhyāya: 2 | Mantra: 25

indra̍sya tvā ja̱ṭhare̍ sādayāmi| pra̱jāpa̍terbhā̱go̱syūrja̍svā̱n paya̍svān


Adhyāya: 2 | Mantra: 26

prā̱ṇā̱pā̱nau me̍ pāhi samānavyā̱nau me̍ pāhyudānavyā̱nau me̍ pāhi| ūrga̱syūrja̱ṃ mayi̍ dhe̱hyakṣi̍tirasi̱ mā me̍ kṣeṣṭhā a̱mutrā̱muṣmi̍ṃllo̱ka i̱ha ca̍


Adhyāya: 2 | Mantra: 27

e̱ṣā te̍ agne sa̱mittayā̱ vardha̍sva̱ cā ca̍ pyāyasva | va̱rdhi̱ṣī̱mahi̍ ca va̱yamā ca̍ pyāsiṣīmahi


Adhyāya: 2 | Mantra: 28

e̱tat te̍ deva savitarya̱jñaṃ prāhu̱rbṛha̱spata̍ye bra̱hmaṇe̍ | tena̍ ya̱jñama̍va̱ tena̍ ya̱jñapa̍ti̱ṃ tena̱ māma̍va


Adhyāya: 2 | Mantra: 29

mano̱jyoti̍rjuṣatā̱mājya̍sya̱ bṛha̱spati̍rya̱jñami̱maṃ ta̍notu | ari̍ṣṭaṃ ya̱jña sami̱maṃ da̍dhātu̱ viśve̍ de̱vāsa̍ i̱ha mā̍dayantā̱moṃ prati̍ṣṭha


Adhyāya: 2 | Mantra: 30

a̱gnīṣoma̍yo̱rujji̍ti̱manūjje̍ṣa̱ṃ vāja̍sya mā prasa̱vena̱ prohā̍mi | a̱gnīṣomau̱ tamapa̍nudatā̱ṃ yo̱’smān dveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmo vāja̍syainaṃ prasa̱venāpo̍hāmi | i̱ndrā̱gnyorujji̍ti̱manūjje̍ṣa̱ṃ vāja̍sya mā prasa̱vena̱ prohā̍mi | i̱ndrā̱gnī tamapa̍nudatā̱ṃ yo̱’smān dveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmo vāja̍syainaṃ prasa̱venāpo̍hāmi


Adhyāya: 2 | Mantra: 31

vasu̍bhyastvā ru̱drebhya̍stvādi̱tyebhya̍stvā | saṃjā̍nāthāṃ dyāvāpṛthivī mi̱trāvaru̍ṇau tvā̱ vṛṣṭyā̍vatām


Adhyāya: 2 | Mantra: 32

vyantu̱ vayo̍ri̱pto rihā̍ṇā ma̱rutā̱ṃ pṛṣa̍tīṃ gacha| va̱śā pṛśni̍rbhū̱tvā diva̍ṃ gacha̱ tato̍ no̱ vṛṣṭi̱māva̍ha


Adhyāya: 2 | Mantra: 33

ca̱kṣu̱ṣpā a̍si̱ cakṣu̍rme pāhi |yaṃ pa̍ri̱dhiṃ pa̱ryadha̍tthā̱ agne̍ deva pa̱ṇibhi̍rgu̱hyamā̍naḥ


Adhyāya: 2 | Mantra: 34

taṃ ta̍ e̱tamanu̱ joṣa̍ṃ bharāmye̱ṣa nettvada̍pace̱tayā̍tai | a̱gneḥ pri̱yaṃ pātho’pī̍tam


Adhyāya: 2 | Mantra: 35

sa̱ sra̱vabhā̍gā sthe̱ṣā bṛ̱hanta̍ḥ prastare̱ṣṭhāḥ pa̍ri̱dhaya̍śca de̱vāḥ | i̱māṃ vāca̍ma̱bhi viśve̍ gṛ̱ṇanta̍ ā̱sadyā̱smin ba̱rhiṣi̍ mādayadhva̱ svāhā̱ vāṭ | ghṛ̱tācī̍ stho̱ dhuryau̍ pāta su̱mne stha̍ḥ su̱mne mā̍ṃ dhattam


Adhyāya: 2 | Mantra: 36

agne̍’dabdhāyo’śītama pā̱hi mā̍ di̱dyoḥ pā̱hi prasi̍tyai pā̱hi duri̍ṣṭyai pā̱hi du̍radma̱nyai | a̱vi̱ṣaṃ na̍ḥ pi̱tuṃ kṛ̍ṇu su̱ṣadā̱ yonau̱ svāhā̱ vāṭ


Adhyāya: 2 | Mantra: 37

a̱gnaye̍ saṃve̱śapa̍taye̱ svāhā̱ sara̍svatyai yaśobha̱ginyai̱ svāhā̍ | u̱lūkha̍le̱ musa̍le̱ yacca̱ śūrpa̍ āśi̱śleṣa̍ dṛ̱ṣadi̱ yat ka̱pāle̍


Adhyāya: 2 | Mantra: 38

utpruṣo̍ vi̱pruṣa̱ḥ saṃ ju̍homi sa̱tyāḥ sa̍ntu̱ yaja̍mānasya̱ kāmā̱ḥ svāhā| āpyā̍yatāṃ dhru̱vā ha̱viṣā̍ ghṛ̱tena̍ ya̱jñaṃ ya̍jña̱ṃ prati̍ deva̱yadbhaya̍ḥ|| sū̱ryāyā̱ ūdho̱ adi̍tyā u̱pastha̍ u̱rudhā̍rā pṛthi̱vī ya̱jñe a̱smin


Adhyāya: 2 | Mantra: 39

devā̍ gātuvido gā̱tumi̱ttvā gā̱tumi̍ta | mana̍saspata i̱maṃ de̍va ya̱jña svāhā̱ vāte̍ dhāḥ


Adhyāya: 2 | Mantra: 40

saṃba̱rhira̍ṅktā ha̱viṣā̍ ghṛ̱tena̱ samā̍dityai̱rvasu̍bhi̱ḥ saṃ ma̱rudbhi̍ḥ | samindro̍ vi̱śvade̍vebhiraṅktāṃ di̱vyaṃ nabho̍ gacchatu̱ yat svāhā̍


Adhyāya: 2 | Mantra: 41

kastvā̱ vimu̍ñcati̱ sa tvā̱ vimu̍ñcati̱ kasmai̍ tvā̱ vimu̍ñcati̱ tasmai tvā̱ vimu̍ñcati | poṣā̍ya̱ rakṣa̍sāṃ bhā̱go̍’si


Adhyāya: 2 | Mantra: 42

ve̱ṣo̍’syupave̱ṣo dvi̍ṣa̱to grī̱vā upa̍veviḍhḍhi | veśā̍ṃ agne subhaga dhāraye̱ha


Adhyāya: 2 | Mantra: 43

ṛ̱ddhāḥ ka̍rma̱ṇyā̱ ana̍pāyino̱ yathāsa̍n|| ju̱homi̍ tvā subhaga̱ saubha̍gāya purū̱tama̍ṃ puruhūta śrava̱syan


Adhyāya: 2 | Mantra: 44

saṃ varca̍sā̱ paya̍sā̱ saṃ ta̱nūbhi̱raga̍nmahi̱ mana̍sā̱ sa śi̱vena̍ | tvaṣṭā̍ su̱datro̱ vida̍dhātu̱ rāyonu̍mārṣṭu ta̱nvo̱ yadvili̍ṣṭam


Adhyāya: 2 | Mantra: 45

yajña̱ śaṃ ca̍ ta̱ upa̍ ca | śi̱ve me̱ saṃti̍ṣṭha̱svāri̍ṣṭe me̱ saṃti̍ṣṭhasva̱ svi̍ṣṭe me̱ saṃti̍ṣṭhasva


Adhyāya: 2 | Mantra: 46

di̱vi viṣṇu̱rvya̍krasta̱ jāga̍tena̱ chanda̍sā̱ tato̱ nirbha̍ktaḥ| yo̱’smān dveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmaḥ | a̱ntari̍kṣe̱ viṣṇu̱rvya̍krasta̱ traiṣṭu̍bhena̱ chanda̍sā̱ tato̱ nirbha̍ktaḥ | yo̱’smān dveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmaḥ | pṛ̱thi̱vyāṃ viṣṇu̱rvya̍krasta gāya̱treṇa̱ chanda̍sā̱ tato̱ nirbha̍ktaḥ | yo̱’smān dveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmaḥ


Adhyāya: 2 | Mantra: 47

a̱smādannā̍da̱syai pra̍ti̱ṣṭhāyā̱ aga̍nma̱ sva̍ḥ | saṃ jyoti̍ṣābhūma


Adhyāya: 2 | Mantra: 48

sva̱ya̱ṃbhūra̍si̱ śreṣṭho̍ ra̱śmirva̍rco̱dā a̍si̱ varco̍ me dehi | sūrya̍syā̱vṛta̱manvāva̍rte


Adhyāya: 2 | Mantra: 49

agne̍ gṛhapate sugṛhapa̱tira̱haṃ tvayā̍ gṛ̱hapa̍tyā bhūyāsam| su̱gṛ̱ha̱pa̱tistvaṃ mayā̍ gṛ̱hapa̍tyā bhūyāḥ


Adhyāya: 2 | Mantra: 50

a̱sthū̱ri ṇo̱ gārha̍patyāni santu śa̱ta himā̍ḥ | ti̱gmena̍ na̱steja̍sā̱ saśi̍śādhi̱ sūrya̍syā̱vṛta̱manvāva̍rte


Adhyāya: 2 | Mantra: 51

u̱ruvi̍ṣṇo̱ vikra̍masvo̱rukṣayā̍ya naskṛdhi | ghṛ̱taṃ ghṛ̍tayone piba̱ pra-pra̍ ya̱jñapa̍tiṃ tira


Adhyāya: 2 | Mantra: 52

tato̍’si̱ taṃtu̍ra̱syanu̍ mā tanuhi | a̱sminya̱jñe̱syā sā̍dhu kṛ̱tyāyā̍ma̱sminnanne̱’smim̐llo̱ke


Adhyāya: 2 | Mantra: 53

i̱daṃ me̱ karme̱daṃ vī̱rya̍ṃ pu̱tro̍’nu̱ saṃta̍notu| agne̍ vratapate vra̱tama̍cāriṣa̱ṃ tada̍śaka̱ṃ tanme̍’rādhi | i̱dama̱haṃ ya e̱vāsmi̱ sa e̱vāsmi̍


Adhyāya: 2 | Mantra: 54

a̱gnaye̍ kavya̱vāha̍nāya̱ svāhā̱ somā̍ya pitṛ̱mate̱ svāhā̍ | apa̍hatā̱ asu̍rā̱ rakṣā̍ si vedi̱ṣada̍ḥ


Adhyāya: 2 | Mantra: 55

ye rū̱pāṇi̍ pratimu̱ñcamā̍nā̱ asu̍rā̱ḥ santa̍ḥ sva̱dhayā̱ cara̍nti | pa̱rā̱puro̍ ni̱puro̱ ye bhara̍ntya̱gniṣṭām̐llo̱kāt praṇu̍dātya̱smāt


Adhyāya: 2 | Mantra: 56

atra̍ pitaro mādayadhvaṃ yathābhā̱gamāvṛ̍ṣāyadhvam | amī̍madanta pi̱taro̍ yathābhā̱gamāvṛ̍ṣāyiṣata


Adhyāya: 2 | Mantra: 57

namo̍ vaḥ pitara̱ḥ śuṣmā̍ya̱ namo̍ vaḥ pitara̱stapa̍se| namo̍ vaḥ pitaro̱ yajjī̱vaṃ tasmai̱ namo̍ vaḥ pitaro̱ rasāya̍| namo̍ vaḥ pitaro gho̱rāya̍ ma̱nyave̍ sva̱dhāyai̍ vaḥ pitaro̱ nama̍ḥ| e̱tadva̍ḥ pitaro̱ vāso̍ gṛ̱hānna̍ḥ pitaro datta


Adhyāya: 2 | Mantra: 58

udāyu̍ṣā svā̱yuṣotparjanya̍sya̱ dhāma̍bhiḥ| uda̍sthāma̱mṛtā̱m̐ anu


Adhyāya: 2 | Mantra: 59

ādha̍tta pitaro̱ garbha̍ṃ kumā̱raṃ puṣka̍rasrajam | yathe̱ha puru̱ṣo’sa̍t


Adhyāya: 2 | Mantra: 60

ūrja̱ṃ vaha̍ntīra̱mṛta̍ṃ ghṛ̱taṃ paya̍ḥ kī̱lāla̍ṃ pari̱sruta̍m | sva̱dhā stha̍ ta̱rpaya̍ta me pi̱tṝn