atha dvitīyo'dhyāyaḥ |
kṛṣṇo̍syākhare̱ṣṭho̱'gnaye̍ tvā̱ juṣṭa̱ṃ prokṣā̍mi̱ vedi̍rasi ba̱rhiṣe̍ tvā̱ juṣṭā̱ṃ prokṣā̍mi |
ba̱rhira̍si sru̱gbhyastvā̱ juṣṭa̱ṃ prokṣā̍mi
||2.1||adi̍tyai̱ vyunda̍namasi̱ viṣṇo̍ stu̱po̍'si | ūrṇa̍ṃ mradasaṃ tvā stṛṇāmi svāsa̱sthāṃ de̱vebhya̍ḥ
||2.2||||
bhuva̍pataye̱ svāhā̱ bhuva̍napataye̱ svāhā̍ | bhū̱tānā̱ṃ pata̍ye̱ svāhā̍|
ga̱ndha̱rvastvā̍ vi̱śvāva̍su̱ḥ pari̍dadhātu̱ viśva̱syāri̍ṣṭyai
||2.3||||
yaja̍mānasya pari̱dhira̍sya̱gniri̱l̤a ī̍l̤i̱taḥ | indra̍sya bā̱hura̍si̱ dakṣi̍ṇo̱ viśva̱syāri̍ṣṭyai|
yaja̍mānasya pari̱dhira̍sya̱gniri̱l̤a ī̍l̤i̱taḥ | mi̱trāvaru̍ṇau tvottara̱taḥ pari̍dhattāṃ dhru̱veṇa̱ dharma̍ṇā̱ viśva̱syāri̍ṣṭyai|
yaja̍mānasya pari̱dhira̍sya̱gniri̱l̤a ī̍l̤i̱taḥ
||2.4||vī̱tiho̍traṃ tvā kave dyu̱manta̱ sami̍dhīmahi | agne̍ bṛ̱hanta̍madhva̱re
||2.5||sa̱mida̍si | sūrya̍stvā pu̱rastā̍t pātu̱ kasyā̍ścida̱bhiśa̍styai | sa̱vi̱turbā̱hū stha̍ḥ
||2.6||ūrṇa̍ṃ mradasaṃ tvā stṛṇāmi svāsa̱sthaṃ de̱vebhya̍ḥ | ā tvā̱ vasa̍vo ru̱drā ā̍di̱tyāḥ sa̍dantu
||2.7||ghṛ̱tācya̍si ju̱hūrnāma̱ sedaṃ pri̱yeṇa̱ dhāmnā̍ pri̱ye sada̍si sīda | ghṛ̱tācya̍syupa̱bhṛnnāma̱ sedaṃ pri̱yeṇa̱ dhāmnā̍ pri̱ye sada̍si sī̍da |
ghṛ̱tācya̍si dhru̱vā nāma̱ sedaṃ pri̱yeṇa̱ dhāmnā̍ pri̱ye sada̍si sīda |
pri̱yeṇa̱ dhāmnā̍ pri̱ye sada̍si sīda
||2.8||dhru̱vā a̍sadannṛ̱tasya̱ yonau̱ tā vi̍ṣṇo pāhi |
pā̱hi ya̱jñaṃ pā̱hi ya̱jñapa̍tiṃ pā̱hi māṃ ya̍jña̱nya̍m
||2.9||agne̍ vājaji̱dvāja̍ṃ tvā sari̱ṣyanta̍ṃ vāja̱jita̱ sammā̍rjmi |
namo̍ de̱vebhya̍ḥ sva̱dhā pi̱tṛbhya̍ḥ su̱yame̍ me bhūyāstam
||2.10||aska̍nnama̱dyājya̍ṃ de̱vebhya̱ḥ saṃbhri̍yāsam | aṅghri̍ṇā viṣṇo̱ mā tvāva̍kramiṣam
||2.11||vasu̍matīmagne te chā̱yāmupa̍stheṣa̱ṃ viṣṇo̱ḥ sthāna̍masi | i̱ta indro̍ vī̱rya̍makṛṇodū̱rdhvo̍'dhva̱ra āsthā̍t
||2.12||agne̱ verho̱traṃ verdū̱tya̍m | ava̍tāṃ tvā̱ṃ dyāvā̍pṛthi̱vī ava̱ tvaṃ dyāvā̍pṛthi̱vī
||2.13||svi̱ṣṭa̱kṛdde̱vebhya̱ indra̱ ājye̍na ha̱viṣā̱ bhū̱t svāhā̍ | saṃ jyoti̍ṣā̱ jyoti̍ḥ
||2.14||atra̍ pitaro mādayadhvaṃ yathābhā̱gamāvṛ̍ṣāyadhvam | amī̍ madanta pi̱taro̍ yathābhā̱gamāvṛ̍ṣāyiṣata
||2.15||upa̍hūtā pṛthi̱vī mā̱topa̱ māṃ pṛ̍thi̱vī mā̱tā hva̍yatām | a̱gnirāgnī̍dhrā̱t svāhā̍
||2.16||upa̍hūto̱ dyauṣpi̱topa̱ māṃ dyau̍ṣpi̱tā hva̍yatām | a̱gnirāgnī̍dhrā̱t svā̍hā
||2.17||mayī̱damindra̍ indri̱yaṃ da̍dhātva̱smān rāyo̍ ma̱ghavā̍naḥ sacantām |
a̱smāka̍ santvā̱śiṣa̍ḥ sa̱tyā na̍ḥ santvā̱śiṣa̍ḥ |
agne̍ vājaji̱dvāja̍ṃ tvā sasṛ̱vāsa̍ṃ vāja̱jita̱ sammārjmi
||2.18||deva̍ savitare̱taṃ tvā̍ vṛṇate̱ bṛha̱spati̍ṃ bra̱hmāṇa̍m| tada̱haṃ mana̍se̱ prabra̍vīmi
||2.19||mano̍ gā̱yatryai gā̍ya̱trī tri̱ṣṭubhe̍ tri̱ṣṭubjaga̍tyai̱ jaga̍tyanu̱ṣṭu̱bhe̍|
a̱nu̱ṣṭappra̱jāpa̍taye pra̱jāpa̍ti̱rviśve̍bhyo de̱vebhya̍ḥ
||2.20||braha̱spati̍rde̱vānā̍ṃ bra̱hmāhaṃ ma̍nu̱ṣyā̍ṇām | bhūrbhuva̱ḥ sva̱rnira̍staḥ pā̱pmedama̱haṃ bṛha̱spate̱ḥ sada̍si sīdāmi
||2.21||mi̱trasya̍ tvā̱ cakṣu̍ṣā̱ pratī̍kṣe | de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ pra̍sa̱ve̱'śvino̍rbā̱hubhyā̍ṃ pū̱ṣṇo hastā̍bhyām |
prati̍gṛhṇāmi pṛthi̱vyāstvā̱ nābhau̍ sādayā̱myadi̍tyā u̱pasthe̍|
de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ pra̍sa̱ve̱'śvino̍rbā̱hubhyā̍ṃ pū̱ṣṇo hastā̍bhyām
||2.22||āda̍de̱'gneṣṭvā̱sye̍na̱ prāśnā̍mi̱ bṛha̱spate̱rmukhe̍na | yā a̱psva̱ntarde̱vatā̱stā i̱da śa̍mayantu
||2.23||svāhā̍kṛtaṃ ja̱ṭharā̱mindra̍sya gacha| gha̱sinā̍ me̱ mā saṃpṛ̍kthā ū̱rdhva me̱ nābhe̍ḥ sīda
||2.24||indra̍sya tvā ja̱ṭhare̍ sādayāmi| pra̱jāpa̍terbhā̱go̱syūrja̍svā̱n paya̍svān
||2.25||prā̱ṇā̱pā̱nau me̍ pāhi samānavyā̱nau me̍ pāhyudānavyā̱nau me̍ pāhi|
ūrga̱syūrja̱ṃ mayi̍ dhe̱hyakṣi̍tirasi̱ mā me̍ kṣeṣṭhā a̱mutrā̱muṣmi̍ṃllo̱ka i̱ha ca̍
||2.26||e̱ṣā te̍ agne sa̱mittayā̱ vardha̍sva̱ cā ca̍ pyāyasva | va̱rdhi̱ṣī̱mahi̍ ca va̱yamā ca̍ pyāsiṣīmahi
||2.27||e̱tat te̍ deva savitarya̱jñaṃ prāhu̱rbṛha̱spata̍ye bra̱hmaṇe̍ | tena̍ ya̱jñama̍va̱ tena̍ ya̱jñapa̍ti̱ṃ tena̱ māma̍va
||2.28||mano̱jyoti̍rjuṣatā̱mājya̍sya̱ bṛha̱spati̍rya̱jñami̱maṃ ta̍notu |
ari̍ṣṭaṃ ya̱jña sami̱maṃ da̍dhātu̱ viśve̍ de̱vāsa̍ i̱ha mā̍dayantā̱moṃ prati̍ṣṭha
||2.29||a̱gnīṣoma̍yo̱rujji̍ti̱manūjje̍ṣa̱ṃ vāja̍sya mā prasa̱vena̱ prohā̍mi |
a̱gnīṣomau̱ tamapa̍nudatā̱ṃ yo̱'smān dveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmo vāja̍syainaṃ prasa̱venāpo̍hāmi |
i̱ndrā̱gnyorujji̍ti̱manūjje̍ṣa̱ṃ vāja̍sya mā prasa̱vena̱ prohā̍mi |
i̱ndrā̱gnī tamapa̍nudatā̱ṃ yo̱'smān dveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmo vāja̍syainaṃ prasa̱venāpo̍hāmi
||2.30||vasu̍bhyastvā ru̱drebhya̍stvādi̱tyebhya̍stvā | saṃjā̍nāthāṃ dyāvāpṛthivī mi̱trāvaru̍ṇau tvā̱ vṛṣṭyā̍vatām
||2.31||vyantu̱ vayo̍ri̱pto rihā̍ṇā ma̱rutā̱ṃ pṛṣa̍tīṃ gacha| va̱śā pṛśni̍rbhū̱tvā diva̍ṃ gacha̱ tato̍ no̱ vṛṣṭi̱māva̍ha
||2.32||ca̱kṣu̱ṣpā a̍si̱ cakṣu̍rme pāhi |yaṃ pa̍ri̱dhiṃ pa̱ryadha̍tthā̱ agne̍ deva pa̱ṇibhi̍rgu̱hyamā̍naḥ
||2.33||taṃ ta̍ e̱tamanu̱ joṣa̍ṃ bharāmye̱ṣa nettvada̍pace̱tayā̍tai | a̱gneḥ pri̱yaṃ pātho'pī̍tam
||2.34||sa̱ sra̱vabhā̍gā sthe̱ṣā bṛ̱hanta̍ḥ prastare̱ṣṭhāḥ pa̍ri̱dhaya̍śca de̱vāḥ |
i̱māṃ vāca̍ma̱bhi viśve̍ gṛ̱ṇanta̍ ā̱sadyā̱smin ba̱rhiṣi̍ mādayadhva̱ svāhā̱ vāṭ |
ghṛ̱tācī̍ stho̱ dhuryau̍ pāta su̱mne stha̍ḥ su̱mne mā̍ṃ dhattam
||2.35||agne̍'dabdhāyo'śītama pā̱hi mā̍ di̱dyoḥ pā̱hi prasi̍tyai pā̱hi duri̍ṣṭyai pā̱hi du̍radma̱nyai |
a̱vi̱ṣaṃ na̍ḥ pi̱tuṃ kṛ̍ṇu su̱ṣadā̱ yonau̱ svāhā̱ vāṭ
||2.36||a̱gnaye̍ saṃve̱śapa̍taye̱ svāhā̱ sara̍svatyai yaśobha̱ginyai̱ svāhā̍ |
u̱lūkha̍le̱ musa̍le̱ yacca̱ śūrpa̍ āśi̱śleṣa̍ dṛ̱ṣadi̱ yat ka̱pāle̍
||2.37||utpruṣo̍ vi̱pruṣa̱ḥ saṃ ju̍homi sa̱tyāḥ sa̍ntu̱ yaja̍mānasya̱ kāmā̱ḥ svāhā|
āpyā̍yatāṃ dhru̱vā ha̱viṣā̍ ghṛ̱tena̍ ya̱jñaṃ ya̍jña̱ṃ prati̍ deva̱yadbhaya̍ḥ||
sū̱ryāyā̱ ūdho̱ adi̍tyā u̱pastha̍ u̱rudhā̍rā pṛthi̱vī ya̱jñe a̱smin
||2.38||devā̍ gātuvido gā̱tumi̱ttvā gā̱tumi̍ta | mana̍saspata i̱maṃ de̍va ya̱jña svāhā̱ vāte̍ dhāḥ
||2.39||saṃba̱rhira̍ṅktā ha̱viṣā̍ ghṛ̱tena̱ samā̍dityai̱rvasu̍bhi̱ḥ saṃ ma̱rudbhi̍ḥ |
samindro̍ vi̱śvade̍vebhiraṅktāṃ di̱vyaṃ nabho̍ gacchatu̱ yat svāhā̍
||2.40||kastvā̱ vimu̍ñcati̱ sa tvā̱ vimu̍ñcati̱ kasmai̍ tvā̱ vimu̍ñcati̱ tasmai tvā̱ vimu̍ñcati |
poṣā̍ya̱ rakṣa̍sāṃ bhā̱go̍'si
||2.41||ve̱ṣo̍'syupave̱ṣo dvi̍ṣa̱to grī̱vā upa̍veviḍhḍhi | veśā̍ṃ agne subhaga dhāraye̱ha
||2.42||ṛ̱ddhāḥ ka̍rma̱ṇyā̱ ana̍pāyino̱ yathāsa̍n||
ju̱homi̍ tvā subhaga̱ saubha̍gāya purū̱tama̍ṃ puruhūta śrava̱syan
||2.43||saṃ varca̍sā̱ paya̍sā̱ saṃ ta̱nūbhi̱raga̍nmahi̱ mana̍sā̱ sa śi̱vena̍ |
tvaṣṭā̍ su̱datro̱ vida̍dhātu̱ rāyonu̍mārṣṭu ta̱nvo̱ yadvili̍ṣṭam
||2.44||yajña̱ śaṃ ca̍ ta̱ upa̍ ca | śi̱ve me̱ saṃti̍ṣṭha̱svāri̍ṣṭe me̱ saṃti̍ṣṭhasva̱ svi̍ṣṭe me̱ saṃti̍ṣṭhasva
||2.45||di̱vi viṣṇu̱rvya̍krasta̱ jāga̍tena̱ chanda̍sā̱ tato̱ nirbha̍ktaḥ| yo̱'smān dveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmaḥ |
a̱ntari̍kṣe̱ viṣṇu̱rvya̍krasta̱ traiṣṭu̍bhena̱ chanda̍sā̱ tato̱ nirbha̍ktaḥ | yo̱'smān dveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmaḥ |
pṛ̱thi̱vyāṃ viṣṇu̱rvya̍krasta gāya̱treṇa̱ chanda̍sā̱ tato̱ nirbha̍ktaḥ | yo̱'smān dveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmaḥ
||2.46||a̱smādannā̍da̱syai pra̍ti̱ṣṭhāyā̱ aga̍nma̱ sva̍ḥ | saṃ jyoti̍ṣābhūma
||2.47||sva̱ya̱ṃbhūra̍si̱ śreṣṭho̍ ra̱śmirva̍rco̱dā a̍si̱ varco̍ me dehi | sūrya̍syā̱vṛta̱manvāva̍rte
||2.48||agne̍ gṛhapate sugṛhapa̱tira̱haṃ tvayā̍ gṛ̱hapa̍tyā bhūyāsam|
su̱gṛ̱ha̱pa̱tistvaṃ mayā̍ gṛ̱hapa̍tyā bhūyāḥ
||2.49||a̱sthū̱ri ṇo̱ gārha̍patyāni santu śa̱ta himā̍ḥ |
ti̱gmena̍ na̱steja̍sā̱ saśi̍śādhi̱ sūrya̍syā̱vṛta̱manvāva̍rte
||2.50||u̱ruvi̍ṣṇo̱ vikra̍masvo̱rukṣayā̍ya naskṛdhi | ghṛ̱taṃ ghṛ̍tayone piba̱ pra-pra̍ ya̱jñapa̍tiṃ tira
||2.51||tato̍'si̱ taṃtu̍ra̱syanu̍ mā tanuhi | a̱sminya̱jñe̱syā sā̍dhu kṛ̱tyāyā̍ma̱sminnanne̱'smim̐llo̱ke
||2.52||i̱daṃ me̱ karme̱daṃ vī̱rya̍ṃ pu̱tro̍'nu̱ saṃta̍notu| agne̍ vratapate vra̱tama̍cāriṣa̱ṃ tada̍śaka̱ṃ tanme̍'rādhi |
i̱dama̱haṃ ya e̱vāsmi̱ sa e̱vāsmi̍
||2.53||a̱gnaye̍ kavya̱vāha̍nāya̱ svāhā̱ somā̍ya pitṛ̱mate̱ svāhā̍ | apa̍hatā̱ asu̍rā̱ rakṣā̍ si vedi̱ṣada̍ḥ
||2.54||ye rū̱pāṇi̍ pratimu̱ñcamā̍nā̱ asu̍rā̱ḥ santa̍ḥ sva̱dhayā̱ cara̍nti |
pa̱rā̱puro̍ ni̱puro̱ ye bhara̍ntya̱gniṣṭām̐llo̱kāt praṇu̍dātya̱smāt
||2.55||atra̍ pitaro mādayadhvaṃ yathābhā̱gamāvṛ̍ṣāyadhvam |
amī̍madanta pi̱taro̍ yathābhā̱gamāvṛ̍ṣāyiṣata
||2.56||namo̍ vaḥ pitara̱ḥ śuṣmā̍ya̱ namo̍ vaḥ pitara̱stapa̍se|
namo̍ vaḥ pitaro̱ yajjī̱vaṃ tasmai̱ namo̍ vaḥ pitaro̱ rasāya̍|
namo̍ vaḥ pitaro gho̱rāya̍ ma̱nyave̍ sva̱dhāyai̍ vaḥ pitaro̱ nama̍ḥ|
e̱tadva̍ḥ pitaro̱ vāso̍ gṛ̱hānna̍ḥ pitaro datta
||2.57||udāyu̍ṣā svā̱yuṣotparjanya̍sya̱ dhāma̍bhiḥ| uda̍sthāma̱mṛtā̱m̐ anu
||2.58||ādha̍tta pitaro̱ garbha̍ṃ kumā̱raṃ puṣka̍rasrajam | yathe̱ha puru̱ṣo'sa̍t
||2.59||ūrja̱ṃ vaha̍ntīra̱mṛta̍ṃ ghṛ̱taṃ paya̍ḥ kī̱lāla̍ṃ pari̱sruta̍m |
sva̱dhā stha̍ ta̱rpaya̍ta me pi̱tṝn
||2.60||