Skip to content

Vājasaneyi Saṃhitā (Kāṇva) — Chapter 17 (64 mantras)

Saptadaśo'dhyāyaḥ

atha saptadaśo'dhyāyaḥ

nama̍ste rudra ma̱nyava̍ u̱to ta̱ iṣa̍ve̱ nama̍ḥ | bā̱hubhyā̍mu̱ta te̱ nama̍ḥ

||17.1||

yā te̍ rudra śi̱vā ta̱nūragho̱rāpā̍pakāśinī | tayā̍ nasta̱nvā̱ śanta̍mayā̱ giri̍śantā̱bhicā̍kaśīhi

||17.2||

yāmiṣu̍ṃ giriśanta̱ haste̍ bi̱bharṣyasta̍ve | śi̱vāṃ gi̍ritra̱ tāṃ ku̍ru̱ mā hi̍sī̱ḥ puru̍ṣa̱ṃ jaga̍t

||17.3||

śi̱vena̱ vaca̍sā tvā̱ giri̱śācchā̍ vadāmasi | yathā̍ na̱ḥ sarva̱mijjaga̍daya̱kṣma su̱manā̱ asa̍t

||17.4||

adhya̍vocadadhiva̱ktā pra̍tha̱mo dai̍vyo bhi̱ṣak | ahī̍śca̱ sarvā̍ñja̱mbhaya̱ntsarvā̍śca yātudhā̱nyo̍'dha̱rācī̱ḥ parā̍suva

||17.5||

asau̱ yastā̱mro a̍ru̱ṇa u̱ta ba̱bhruḥ su̍ma̱ṅgala̍ḥ |

ye cai̍na ru̱drā a̱bhito̍ di̱kṣu śri̱tāḥ sa̍hasra̱śo'vai̍ṣā̱ hel̤a̍ īmahe

||17.6||

asau̱ yo̍'va̱sarpa̍ti̱ nīla̍grīvo̱ vilo̍hitaḥ |

u̱taina̍ṃ go̱pā a̍dṛśra̱nnadṛ̍śrannudahā̱rya̱ḥ sa dṛ̱ṣṭo mṛ̍l̤ayāti naḥ

||17.7||

namo̍'stu̱ nīla̍grīvāya sahasrā̱kṣāya̍ mī̱l̤ahuṣe̍ |

atho̱ ye a̍sya̱ satvā̍no̱'haṃ tebhyo̍'kara̱ṃ nama̍ḥ

||17.8||

pramu̍ñca̱ dhanva̍na̱stvamu̱bhayo̱rārtnyo̱rjyām | yāśca̍ te̱ hasta̱ iṣa̍va̱ḥ parā̱ tā bha̍gavo vapa

||17.9||

vijya̱ṃ dhanu̍ḥ kapa̱rdino̱ viśa̍lyo̱ bāṇa̍vām̐3 u̱ta |

ane̍śannasya̱ yā iṣa̍va ā̱bhura̍sya niṣaṅga̱dhiḥ

||17.10||

pari̍ te̱ dhanva̍no he̱tira̱smānvṛ̍ṇaktu vi̱śvata̍ḥ | atho̱ ya i̍ṣu̱dhistavā̱re a̱smannidhe̍hi̱ tam

||17.11||

yā te̍ he̱tirmī̍l̤ahuṣṭama̱ haste̍ ba̱bhūva̍ te̱ dhanu̍ḥ | tayā̱smānvi̱śvata̱stvama̍ya̱kṣmayā̱ pari̍ bhuja

||17.12||

a̱va̱tatya̱ dhanu̱ṣṭva saha̍srākṣa̱ śate̍ṣudhe | ni̱śīrya̍ śa̱lyānā̱ṃ mukhā̍ śi̱vo na̍ḥ su̱manā̍ bhava

||17.13||

nama̍sta̱ āyu̍dhā̱yānā̍tatāya dhṛ̱ṣṇave̍ | u̱bhābhyā̍mu̱ta te̱ namo̍ bā̱hubhyā̱ṃ tava̱ dhanva̍ne

||17.14||

mā no̍ ma̱hānta̍mu̱ta mā no̍ arbha̱kaṃ mā na̱ ukṣa̍ntamu̱ta mā na̍ ukṣi̱tam |

mā no̍ vadhīḥ pi̱tara̱ṃ mota mā̱tara̱ṃ mā na̍ḥ pri̱yāsta̱nvo̍ rudra rīriṣaḥ

||17.15||

mā na̍sto̱ke tana̍ye̱ mā na̱ āyu̍ṣi̱ mā no̱ goṣu̱ mā no̱ aśve̍ṣu rīriṣaḥ |

mā no̍ vī̱rān ru̍dra bhā̱mino̍ vadhīrha̱viṣma̍nta̱ḥ sada̱mit tvā̍ havāmahe

||17.16||

namo̱ hira̍ṇyabāhave senā̱nye̍ di̱śāṃ ca̱ pata̍ye̱ namo̱ namo̍ vṛ̱kṣebhyo̱ hari̍keśebhyaḥ paśū̱nāṃ pata̍ye̱ nama̍ḥ |

nama̍ḥ śa̱ṣpiñja̍rāya̱ tviṣī̍mate pathī̱nāṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̱

hari̍keśāyopavī̱tine̍ pu̱ṣṭānā̱ṃ pata̍ye̱ nama̍ḥ

||17.17||

namo̍ babhru̱śāyā̍vyā̱dhine'nnā̍nā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̍ bha̱vasya̍ hetyai̱ jaga̍tā̱ṃ pata̍ye̱ nama̍ḥ |

namo̍ ru̱drāyā̍tatā̱yine̱ kṣetrā̍ṇā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ nama̍ḥ sū̱tāyāha̍ntyai̱ vanā̍nā̱ṃ pata̍ye̱ nama̍ḥ

||17.18||

namo̱ rohi̍tāya stha̱pata̍ye vṛ̱kṣāṇā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̍ bhuva̱ntaye̍ vārivaskṛ̱tāyauṣa̍dhīnā̱ṃ pata̍ye̱ nama̍ḥ |

namo̍ ma̱ntriṇe̍ vāṇi̱jāya̱ kakṣā̍ṇā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ nama̍ u̱ccairgho̍ṣāyākra̱ndaya̍te pattī̱nāṃ pata̍ye̱ nama̍ḥ

||17.19||

nama̍ḥ kṛtsnāya̱tayā̱ dhāva̍te̱ satva̍nā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ nama̱ḥ saha̍mānāya nivyā̱dhina̍ āvyā̱dhinī̍nā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ nama̍ḥ |

namaḥ kaku̱bhāya̍ niṣa̱ṅgiṇe̍ ste̱nānā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̍ nice̱rave̍ parica̱rāyāra̍ṇyānā̱ṃ pata̍ye̱ nama̍ḥ

||17.20||

namo̱ vañca̍te pari̱vañca̍te stāyū̱nāṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̍ niṣa̱ṅgiṇa̍ iṣudhi̱mate̱ taska̍rāṇā̱ṃ pata̍ye̱ nama̍ḥ |

nama̍ḥ sṛkā̱yibhyo̱ jighā̍sadbhyo muṣṇa̱tāṃ pata̍ye̱ namo̱

namo̍'si̱madbhyo̱ nakta̱ñcara̍dbhyo vikṛ̱ntānā̱ṃ pata̍ye̱ nama̍ḥ

||17.21||

nama̍ uṣṇī̱ṣiṇe̍ girica̱rāya̍ kulu̱ñcānā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ nama̍ iṣu̱madbhyo̍ dhanvā̱yibhya̍śca vo̱ nama̍ḥ |

nama̍ ātanvā̱nebhya̍ḥ prati̱dadhā̍nebhyaśca vo̱ namo̱ nama̍ ā̱yaccha̱dbhyo'sya̍dbhyaśca vo̱ nama̍ḥ

||17.22||

namo̍ visṛ̱jadbhyo̱ vidhya̍dbhyaśca vo̱ namo̱ nama̍ḥ sva̱padbhyo̱ jāgra̍dbhyaśca vo̱ nama̍ḥ |

nama̱ḥ śayā̍nebhya̱ āsī̍nebhyaśca vo̱ namo̱ nama̱stiṣṭha̍dbhyo̱ dhāva̍dbhyaśca vo̱ nama̍ḥ

||17.23||

nama̍ḥ sa̱bhābhya̍ḥ sa̱bhāpa̍tibhyaśca vo̱ namo̱ namo'śve̱bhyo'śva̍patibhyaśca vo̱ nama̍ḥ |

nama̍ āvyā̱dhinī̍bhyo vi̱vidhya̍ntībhyaśca vo̱ namo̱ nama̱ uga̍ṇābhyastṛha̱tībhya̍śca vo̱ nama̍ḥ

||17.24||

namo̍ ga̱ṇebhyo̍ ga̱ṇapa̍tibhyaśca vo̱ namo̱ namo̱ vrāte̍bhyo̱ vrāta̍patibhyaśca vo̱ nama̍ḥ |

namo̱ gṛtse̍bhyo̱ gṛtsa̍patibhyaśca vo̱ namo̱ namo̱ virū̍pebhyo vi̱śvarū̍pebhyaśca vo̱ nama̍ḥ

||17.25||

nama̱ḥ senā̍bhyaḥ senā̱nibhya̍śca vo̱ namo̱ namo̍ ra̱thibhyo̍ ara̱thebhya̍śca vo̱ nama̍ḥ |

nama̍ḥ kṣa̱tṛbhya̍ saṅgṛhī̱tṛbhya̍śca vo̱ namo̱ namo̍ ma̱hadbhyo̍ arbha̱kebhya̍śca vo̱ nama̍ḥ

||17.26||

nama̱stakṣa̍bhyo rathakā̱rebhya̍śca vo̱ namo̱ nama̱ḥ kulā̍lebhyaḥ ka̱rmāre̍bhyaśca vo̱ nama̍ḥ |

namo̍ niṣā̱debhya̍ḥ pu̱ñjiṣṭe̍bhyaśca vo̱ namo̱ nama̍ḥ śva̱nibhyo̍ mṛga̱yubhya̍śca vo̱ nama̍ḥ

||17.27||

nama̱ḥ śvabhya̱ḥ śvapa̍tibhyaśca vo̱ namo̱ namo̍ bha̱vāya̍ ca ru̱drāya̍ ca̱ |

nama̍ḥ śa̱rvāya̍ ca paśu̱pata̍ye ca̱ namo̱ nīla̍grīvāya ca śiti̱kaṇṭhā̍ya ca

||17.28||

nama̍ḥ kapa̱rdine̍ ca̱ vyu̍ptakeśāya ca̱ nama̍ḥ sahasrā̱kṣāya̍ ca śa̱tadha̍nvane ca̱ |

namo̍ giriśa̱yāya̍ ca śipivi̱ṣṭāya̍ ca̱ namo̍ mī̱l̤ahuṣṭa̍māya̱ ceṣu̍mate ca

||17.29||

namo̍ hra̱svāya̍ ca vāma̱nāya̍ ca̱ namo̍ bṛha̱te ca̱ varṣī̍yase ca|

namo̍ vṛ̱ddhāya̍ ca sa̱vṛdhe̍ ca̱ namo'gryā̍ya ca pratha̱māya̍ ca

||17.30||

nama̍ ā̱śave̍ cāji̱rāya̍ ca̱ nama̱ḥ śīghryā̍ya ca̱ śībhyā̍ya ca̱ |

nama̱ ūrmyā̍ya cāvasva̱nyā̍ya ca̱ namo̍ nāde̱yāya̍ ca̱ dvīpyā̍ya ca

||17.31||

namo̍ jye̱ṣṭhāya̍ ca kani̱ṣṭhāya̍ ca̱ nama̍ḥ pūrva̱jāya̍ cāpara̱jāya̍ ca̱ |

namo̍ madhya̱māya̍ cāpaga̱lbhāya̍ ca̱ namo̍ jagha̱nyā̍ya ca bu̱dhnyā̍ya ca

||17.32||

nama̱ḥ sobhyā̍ya ca pratisa̱ryā̍ya ca̱ namo̱ yāmyā̍ya ca̱ kṣemyā̍ya ca̱ |

nama̱ḥ ślokyā̍ya cāvasā̱nyā̍ya ca̱ nama̍ urva̱ryā̍ya ca̱ khalyā̍ya ca

||17.33||

namo̱ vanyā̍ya ca̱ kakṣyā̍ya ca̱ nama̍ḥ śra̱vāya̍ ca pratiśra̱vāya̍ ca |

nama̍ ā̱śuṣe̍ṇāya cā̱śura̍thāya ca̱ nama̱ḥ śūrā̍ya cāvabhe̱dine̍ ca

||17.34||

namo̍ bi̱lmine̍ ca kava̱cine̍ ca̱ namo̍ va̱rmiṇe̍ ca varū̱thine̍ ca |

nama̍ḥ śru̱tāya̍ ca śrutase̱nāya̍ ca̱ namo̍ dundu̱bhyā̍ya cāhana̱nyā̍ya ca

||17.35||

namo̍ dhṛ̱ṣṇave̍ ca pramṛ̱śāya̍ ca̱ namo̍ niṣa̱ṅgiṇe̍ ceṣudhi̱mate̍ ca |

nama̍stī̱kṣṇeṣa̍ve cāyu̱dhine̍ ca̱ nama̍ḥ svāyu̱dhāya̍ ca su̱dhanva̍ne ca

||17.36||

nama̱ḥ srutyā̍ya ca̱ pathyā̍ya ca̱ nama̱ḥ kāṭyā̍ya ca̱ nīpyā̍ya ca |

nama̱ḥ kulyā̍ya ca sara̱syā̍ya ca̱ namo̍ nāde̱yāya̍ ca vaiśa̱ntāya̍ ca

||17.37||

nama̱ḥ kūpyā̍ya cāva̱ṭyā̍ya ca̱ nama̱ īdhryā̍ya cāta̱pyā̍ya ca|

namo̱ meghyā̍ya ca ca vidyu̱tyā̍ya̱ namo̱ varṣyā̍ya cāva̱rṣyāya̍ ca

||17.38||

namo̱ vātyā̍ya ca̱ reṣmyā̍ya ca̱ namo̍ vāsta̱vyā̍ya ca vāstu̱pāya̍ ca |

nama̱ḥ somā̍ya ca ru̱drāya̍ ca̱ nama̍stā̱mrāya̍ cāru̱ṇāya̍ ca

||17.39||

nama̍ḥ śa̱ṅgave̍ ca paśu̱pata̍ye ca̱ nama̍ u̱grāya̍ ca bhī̱māya̍ ca |

namo̍'greva̱dhāya̍ ca dūreva̱dhāya̍ ca̱ namo̍ ha̱ntre ca̱ hanī̍yase ca

||17.40||

namo̍ vṛ̱kṣebhyo̱ hari̍keśebhyo̱ nama̍stā̱rāya̍ |

nama̍ḥ śambha̱ve̍ ca mayo̱bhave̍ ca̱ nama̍ḥ śaṅka̱rāya̍ ca mayaska̱rāya̍ |

ca̱ nama̍ḥ śi̱vāya̍ ca śi̱vata̍rāya ca

||17.41||

nama̱ḥ pāryā̍ya cāvā̱ryā̍ya ca̱ nama̍ḥ pra̱tara̍ṇāya co̱ttara̍ṇāya ca |

nama̱stīrthyā̍ya ca̱ kūlyā̍ya ca̱ nama̱ḥ śaṣpyā̍ya ca̱ phenyā̍ya ca

||17.42||

nama̍ḥ sika̱tyā̍ya ca pravā̱hyā̍ya ca̱ nama̍ḥ kiśi̱lāya̍ ca kṣaya̱ṇāya̍ ca |

nama̍ḥ kapa̱rdine̍ ca pula̱sti̍ne ca̱ nama̍ iri̱ṇyā̍ya ca prapa̱thyā̍ya ca

||17.43||

namo̱ vrajyā̍ya ca̱ goṣṭhyā̍ya ca̱ nama̱stalpyā̍ya ca̱ gehyā̍ya ca |

namo̍ hṛdyā̍ya ca nive̱ṣyā̍ya ca̱ nama̱ḥ kāṭyā̍ya ca gahvare̱ṣṭhāya̍ ca

||17.44||

nama̱ḥ śuṣkyā̍ya ca hari̱tyā̍ya ca̱ nama̍ḥ pāsa̱vyā̍ya ca raja̱syā̍ya ca |

namo̱ lopyā̍ya cola̱pyā̍ya ca̱ nama̱ ūrvyā̍ya ca̱ sūrvyā̍ya ca

||17.45||

nama̍ḥ pa̱rṇāya̍ ca parṇaśa̱dāya̍ ca̱ nama̍ udgu̱ramā̍ṇāya cābhighna̱te ca̍ |

nama̍ ākhida̱te ca̍ prakhida̱te ca̱ nama̍ iṣu̱kṛdbhyo̍ dhanu̱ṣkṛdbhya̍śca vo̱ nama̍ḥ |

namo̍ vaḥ kiri̱kebhyo̍ de̱vānā̱ hṛda̍yebhyo̱ namo̍ vicinva̱tkebhyo̱

namo̍ vikṣiṇa̱tkebhyo̱ nama̍ ānirha̱tebhya̍ḥ

||17.46||

drāpe̱ andha̍saspate̱ dari̍dra̱ nīla̍lohita |

ā̱sāṃ pra̱jānā̍me̱ṣāṃ pa̍śū̱nāṃ mā bhe̱rmo ro̱ṅmo ca̍ na̱ḥ kiñca̱nāma̍mat

||17.47||

i̱mā ru̱drāya̍ ta̱vase̍ ka̱pa̱rdine̍ kṣa̱yadvī̍rāya̱ prabha̍rāmahe ma̱tīḥ |

yathā̱ śamasa̍d dvi̱pade̱ catu̍ṣpade̱ viśva̍ṃ pu̱ṣṭaṃ grāme̍ a̱sminna̍nātu̱ram

||17.48||

yā te̍ rudra śi̱vā ta̱nūḥ śi̱vā vi̱śvāhā̍ bheṣa̱jī | śi̱vā ru̱tasya̍ bheṣa̱jī tayā̍ no mṛl̤a jī̱vase̍

||17.49||

pari̍ ṇo he̱tī ru̱drasya̍ vṛjyā̱t pari̍ tve̱ṣasya̍ durma̱tirma̱hīgā̍t |

ava̍ sthi̱rā ma̱ghava̍dbhyastanuṣva̱ mīḍhva̍sto̱kāya̱ tana̍yāya mṛl̤a

||17.50||

mīl̤ahu̍ṣṭama̱ śiva̍tama śi̱vo na̍ḥ su̱manā̍ bhava |

pa̱ra̱me vṛ̱kṣa āyu̍dhaṃ ni̱dhāya̱ kṛtti̱ṃ vasā̍na̱ āca̍ra̱ pinā̍ka̱ṃ bibhra̱dāga̍hi

||17.51||

viki̍ridra̱ vilo̍hita̱ nama̍ste astu bhagavaḥ | yāste̍ sa̱hasra̍ he̱tayo̱'nyama̱smanniva̍pantu̱ tāḥ

||17.52||

sa̱hasrā̍ṇi sahasra̱śo bā̱hvostava̍ he̱taya̍ḥ | tāsā̱mīśā̍no bhagavaḥ parā̱cīnā̱ mukhā̍ kṛdhi

||17.53||

asa̍ṃkhyātā sa̱hasrā̍ṇi̱ ye ru̱drā adhi̱ bhūmyā̍m | teṣā̍m̐ sahasrayoja̱ne'va̱ dhanvā̍ni tanmasi

||17.54||

a̱smin ma̍ha̱tya̍rṇa̱ve̱'ntari̍kṣe bha̱vā adhi̍ | teṣā̍ sahasrayoja̱ne'va̱ dhanvā̍ni tanmasi

||17.55||

nīla̍grīvāḥ śiti̱kaṇṭhā̱ diva̍ ru̱drā upā̍śritāḥ | teṣā̍ sahasrayoja̱ne'va̱ dhanvā̍ni tanmasi

||17.56||

nīla̍grīvāḥ śiti̱kaṇṭhā̍ḥ śa̱rvā a̱dhaḥ kṣa̍māca̱rāḥ | teṣā̍ sahasrayoja̱ne'va̱ dhanvā̍ni tanmasi

||17.57||

ye vṛ̱kṣeṣu̍ śa̱ṣpiñja̍rā̱ nīla̍grīvā̱ vilo̍hitāḥ | teṣā̍ sahasrayoja̱ne'va̱ dhanvā̍ni tanmasi

||17.58||

ye bhū̱tānā̱madhi̍patayo viśi̱khāsa̍ḥ kapa̱rdina̍ḥ | teṣā̍ sahasrayoja̱ne'va̱ dhanvā̍ni tanmasi

||17.59||

ye pa̱thāṃ pa̍thira̱kṣiṇa̍ ailabṛ̱dā ā̍yu̱ryudha̍ḥ | teṣā̍ sahasrayoja̱ne'va̱ dhanvā̍ni tanmasi

||17.60||

ye tī̱rthāni̍ pra̱cara̍nti sṛ̱kāha̍stā niṣa̱ṅgiṇa̍ḥ | teṣā̍ sahasrayoja̱ne'va̱ dhanvā̍ni tanmasi

||17.61||

ye'nne̍ṣu vi̱vidhya̍nti̱ pātre̍ṣu̱ piba̍to̱ janā̍n | teṣā̍ sahasrayoja̱ne'va̱ dhanvā̍ni tanmasi

||17.62||

ya e̱tāva̍ntaśca̱ bhūyā̍saśca̱ diśo̍ ru̱drā vi̍tasthi̱re | teṣā̍ sahasrayoja̱ne'va̱ dhanvā̍ni tanmasi

||17.63||

namo̍'stu ru̱drebhyo̱ ye di̱vi yeṣā̍ṃ va̱rṣamiṣa̍vaḥ |

tebhyo̱ daśa̱ prācī̱rdaśa̍ dakṣi̱ṇā daśa̍ pra̱tīcī̱rdaśodī̍cī̱rdaśo̱rdhvāḥ |

tebhyo̱ namo̍ astu̱ te no̍ mṛl̤ayantu̱ te no̍'vantu |

te yaṃ dvi̱ṣmo yaśca̍ no̱ dveṣṭi̱ tame̍ṣā̱ṃ jambhe̍ dadhmaḥ |

namo̍'stu ru̱drebhyo̱ ye̱'ntari̍kṣe̱ yeṣā̱ṃ vāta̱ iṣa̍vaḥ |

tebhyo̱ daśa̱ prācī̱rdaśa̍ dakṣi̱ṇā daśa̍ pra̱tīcī̱rdaśodī̍cī̱rdaśo̱rdhvāḥ |

tebhyo̱ namo̍ astu̱ te no̍ mṛl̤ayantu̱ te no̍'vantu |

te yaṃ dvi̱ṣmo yaśca̍ no̱ dveṣṭi̱ tame̍ṣā̱ṃ jambhe̍ dadhmaḥ |

namo̍'stu ru̱drebhyo̱ ye pṛ̍thi̱vyāṃ yeṣā̱manna̱miṣa̍vaḥ |

tebhyo̱ daśa̱ prācī̱rdaśa̍ dakṣi̱ṇā daśa̍ pra̱tīcī̱rdaśodī̍cī̱rdaśo̱rdhvāḥ |

tebhyo̱ namo̍ astu̱ te no̍ mṛl̤ayantu̱ te no̍'vantu |

te yaṃ dvi̱ṣmo yaśca̍ no̱ dveṣṭi̱ tame̍ṣā̱ṃ jambhe̍ dadhmaḥ

||17.64||