atha tṛtīyo'dhyāyaḥ|
sa̱midhā̱gniṃ du̍vasyata ghṛ̱tairbo̍dhaya̱tāti̍thim | āsmi̍n ha̱vyā ju̍hotana
||3.1||susa̍middhāya śo̱ciṣe̍ ghṛ̱taṃ tī̱vraṃ ju̍hotana | a̱gnaye̍ jā̱tave̍dase
||3.2||taṃ tvā̍ sa̱midbhi̍raṅgiro ghṛ̱tena̍ vardhayāmasi | bṛ̱hacho̍cā yaviṣṭya
||3.3||upa̍ tvāgne ha̱viṣma̍tīrghṛ̱tācī̍ryantu haryata | ju̱ṣasva̍ sa̱midho̱ mama̍
||3.4||bhūrbhuva̱ḥ sva̱rdyauri̍va bhū̱mnā bhūmi̍riva vari̱mṇā |
tasyā̍ste pṛthivi devayajani pṛ̱ṣṭhe̱gnima̍nnā̱dama̱nnādyā̱yāda̍dhe
||3.5||āyaṃ gauḥ pṛśni̍rakramī̱dasa̍dan mā̱tara̍ṃ pu̱raḥ | pi̱tara̍ṃ ca pra̱yantsva̍ḥ
||3.6||a̱ntaśca̍rati roca̱nāsya prā̱ṇāda̍pāna̱tī | vya̍khyan mahi̱ṣo diva̍m
||3.7||tri̱ śaddhāma̱ virā̍jati̱ vāk pa̍ta̱ṅgāya̍ dhīyate | prati̱ vasto̱raha̱ dyubhi̍ḥ
||3.8||a̱gnirjyo̍tiṣaṃ tvā vāyu̱matī̍ṃ prā̱ṇava̍tīm| sva̱rgyā̍sva̱rgāyopa̍dadhāmi̱ bhāsva̍tīm|
a̱gnirjyoti̱rjyoti̍ra̱gniḥ svāhā̍
||3.9||sūrya̍ jyotiṣaṃ tvā vāyu̱matī̍ṃ prā̱ṇava̍tīm| sva̱rgyā̍sva̱rgāyopa̍dadhāmi̱ bhāsva̍tīm|
sūryo̱ jyoti̱rjyoti̱ḥ sūrya̱ḥ svāhā̍
||3.10||sa̱jūrde̱vena̍ savi̱trā sa̱jū rātryendra̍vatyā | ju̱ṣā̱ṇo a̱gnirve̍tu̱ svāhā̍
||3.11||sa̱jūrde̱vena̍ savi̱trā sa̱jūru̱ṣasendra̍vatyā | ju̱ṣā̱ṇaḥ sūryo̍ vetu̱ svāhā̍
||3.12||i̱ha puṣṭi̱ṃ puṣṭi̍patirdadhātvi̱ha pra̱jā ra̍mayatu pra̱jāpa̍tiḥ| a̱gnaye̍ gṛ̱hapa̍taye rayi̱mate̱ puṣṭi̍pataye̱ svāhā̍|
a̱gnaye̍'nnā̱dāyānna̍pataye̱ svāhā̍
||3.13||a̱na̱mi̱traṃ me̍ adha̱rāga̍nami̱tramuda̍kkṛdhi | indrā̍nami̱traṃ pa̱ścānme̍nami̱traṃ pu̱raskṛ̍dhi
||3.14||indra̍ḥ pa̱ścādindra̍ḥ pu̱rastā̱dindro̍ a̱smām̐3 a̱bhipā̍tu vi̱śvata̍ḥ|
indro̱ jighā̍satā̱ṃ manā̍si viṣū̱cīnā̱ vya̍syatāt
||3.15||sa̱mida̍si̱ sami̍ddho me agne dīdihi | sa̱me̱ddhā te̍ agne dīdyāsam
||3.16||u̱pa̱pra̱yanto̍ adhva̱raṃ mantra̍ṃ vocemā̱gnaye̍ | ā̱re a̱sme ca̍ śṛṇva̱te
||3.17||a̱gnirmū̱rdhā di̱vaḥ ka̱kutpati̍ḥ pṛthi̱vyā a̱yam | a̱pā retā̍si jinvati
||3.18||u̱bhā vā̍mindrāgnī āhu̱vadhyā̍ u̱bhā rādha̍saḥ sa̱ha mā̍da̱yadhyai̍ |
u̱bhā dā̱tārā̍ i̱ṣā ra̍yī̱ṇāmu̱bhā vāja̍sya sā̱taye̍ huve vām
||3.19||a̱yaṃ te̱ yoni̍rṛ̱tviyo̱ yato̍ jā̱to aro̍cathāḥ |
taṃ jā̱nanna̍gna̱ āro̱hāthā̍ no vardhayā ra̱yim
||3.20||a̱yami̱ha pra̍tha̱mo dhā̍yi dhā̱tṛbhi̱rhotā̱ yaji̍ṣṭho adhva̱reṣvīḍya̍ḥ |
yamapna̍vāno̱ bhṛga̍vo viruru̱curvane̍ṣu ci̱traṃ vi̱bhvaṃ vi̱śevi̍śe
||3.21||a̱sya pra̱tnāmanu̱ dyuta̍ śu̱kraṃ du̍duhre̱ ahra̍yaḥ | paya̍ḥ sahasra̱sāmṛṣi̍m
||3.22||ta̱nū̱pā a̍gne'si ta̱nva̍ṃ me pāhyāyu̱rdā a̍gne̱'syāyu̍rme dehi | va̱rco̱dā a̍gne'si̱ varco̍ me dehi
||3.23||agne̱ yanme̍ ta̱nvā̍ ū̱naṃ tanma̱ āpṛ̍ṇa | indhā̍nāstvā śa̱ta himā̍ dyu̱manta̱ sami̍dhīmahi
||3.24||vaya̍svanto vaya̱skṛta̱ saha̍svantaḥ saha̱skṛta̍m | agne̍ sapatna̱dambha̍na̱mada̍bdhāso̱ adā̍bhyam
||3.25||citrā̍vaso sva̱sti te̍ pā̱rama̍śīya | saṃ tvama̍gne̱ sūrya̍sya̱ varca̍sāgathā̱ḥ samṛṣī̍ṇā stu̱tena̍
||3.26||saṃ pri̱yeṇa̱ dhāmnā̱ sama̱hamāyu̍ṣā̱ saṃ varca̍sā̱ saṃ pra̱jayā̱ sa rā̱yaspoṣe̍ṇa gmiṣīya |
andha̱ sthāndho̍ vo bhakṣīya̱ maha̍ stha̱ maho̍ vo bhakṣīya
||3.27||ūrja̱ sthorja̍ṃ vo bhakṣīya rā̱yaspoṣa̍ stha rā̱yaspoṣa̍ṃ vo bhakṣīya |
reva̍tī̱ rama̍dhvama̱smin yonā̍ a̱smin goṣṭhe̱'smin kṣaye̱'smim̐llo̱ke̱
||3.28||i̱haiva ste̱to māpa̍gāta | sa̱ hi̱tāsi̍ viśvarū̱pyū̱rjā māvi̍śa gaupa̱tyena̍
||3.29||upa̍ tvāgne di̱vedi̍ve̱ doṣā̍vastardhi̱yā va̱yam | namo̱ bhara̍nta̱ ema̍si
||3.30||rāja̍ntamadhva̱rāṇā̍ṃ go̱pāmṛ̱tasya̱ dīdi̍vim | vardha̍māna̱ sve dame̍
||3.31||sa na̍ḥ pi̱teva̍ sū̱nave'gne̍ sūpāya̱no bha̍va | saca̍svā naḥ sva̱staye̍
||3.32||agne̱ tvaṃ no̱ anta̍ma u̱ta trā̱tā śi̱vo bha̍vā varū̱thya̍ḥ | vasu̍ra̱gnirvasu̍śravā̱ acchā̍ nakṣi dyu̱matta̍ma ra̱yiṃ dā̍ḥ
||3.33||taṃ tvā̍ śociṣṭha dīdivaḥ su̱mnāya̍ nū̱namī̍mahe̱ sakhi̍bhyaḥ |
sa no̍ bodhi śru̱dhī hava̍muru̱ṣyā ṇo̍ aghāya̱taḥ sama̍smāt
||3.34||il̤a̱ ehyadi̍ta̱ ehi̍ kāmyā̱ ehi̍ | mayi̍ vaḥ kāma̱dhara̍ṇaṃ bhūyāt
||3.35||so̱māna̱ svara̍ṇaṃ kṛṇu̱hi bra̍hmaṇaspate | ka̱kṣīva̍nta̱ṃ ya au̍śi̱jaḥ
||3.36||yo re̱vānyo a̍mīva̱hā va̍su̱vit pu̍ṣṭi̱vardha̍naḥ | sa na̍ḥ siṣaktu̱ yastu̱raḥ
||3.37||mā na̱ḥ śa so̱ ara̍ruṣo dhū̱rtiḥ praṇa̱ṅmartya̍sya | rakṣā̍ ṇo brahmaṇaspate
||3.38||mahi̍ trī̱ṇāmavo̍'stu dyu̱kṣaṃ mi̱trasyā̍rya̱mṇaḥ | du̱rā̱dharṣa̱ṃ varu̍ṇasya
||3.39||na̱hi teṣā̍ma̱mā ca̱na nādhva̍su vāra̱ṇeṣu̍ | īśe̍ ri̱pura̱ghaśa̍ saḥ
||3.40||te hi pu̱trāso̱ adi̍te̱ḥ pra jī̱vase̱ martyā̍ya | jyoti̱ryaccha̱ntyaja̍sram
||3.41||ka̱dā ca̱na sta̱rīra̍si̱ nendra̍ saścasi dā̱śuṣe̍ |
u̱popennu ma̍ghava̱n bhūya̱ innu te̱ dāna̍ṃ de̱vasya̍ pṛcyate
||3.42||tat sa̍vi̱turvare̍ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi | dhiyo̱ yo na̍ḥ praco̱dayā̍t
||3.43||pari̍ te dū̱l̤abho̱ ratho̱'smām̐3 a̍śnotu vi̱śvata̍ḥ | yena̱ rakṣa̍si dā̱śuṣa̍ḥ ||
sami̍ddho mā̱sama̍rdhaya pra̱jayā̍ ca̱ dhane̍na ca
||3.44||bhūrbhuva̱ḥ sva̍ḥ supra̱jāḥ pra̱jayā̍ bhūyāsam | su̱vīro̍ vī̱raiḥ su̱poṣa̱ḥ poṣai̍ḥ
||3.45||narya̍ pra̱jāṃ me̍ pāhi̱ śasya̍ pa̱śūn me̍ pāhi | āga̍nma vi̱śvave̍dasama̱smabhya̍ṃ vasu̱vitta̍mam
||3.46||agne̍ samrāl̤a̱bhi dyu̱mnama̱bhi saha̱ āya̍cchasva | a̱yama̱gnirgṛ̱hapa̍ti̱rgārha̍patyaḥ pra̱jāvānvasu̱vitta̍ma
||3.47||agne̍ gṛhapate̱'bhi dyu̱mnama̱bhi saha̱ āya̍cchasva | gṛhā̱ mā bi̍bhīta̱ mā ve̍padhva̱mūrja̱ṃ bibhra̍ta̱ ema̍si
||3.48||ūrja̱ṃ bibhra̍dvaḥ su̱manā̍ḥ sume̱dhā gṛ̱hānaimi̱ mana̍sā̱ moda̍mānaḥ | yeṣā̍ma̱dhyeti̍ pra̱vasa̱nyeṣu̍ saumana̱so ba̱huḥ
||3.49||gṛ̱hānupa̍hvayāmahe̱ te no̍ jānantu jāna̱taḥ | upa̍hūtā i̱ha gāva̱ upa̍hūtā ajā̱vaya̍ḥ
||3.50||atho̱ anna̍sya kī̱lāla̱ upa̍hūto gṛ̱heṣu̍ naḥ | kṣemā̍ya va̱ḥ śāntyai̱ prapa̍dye |
śi̱va śa̱gma śa̱ṃyoḥ śa̱ṃyoḥ
||3.51||pra̱ghā̱sino̍ havāmahe ma̱ruta̍śca ri̱śāda̍saḥ | ka̱ra̱mbheṇa̍ sa̱joṣa̍saḥ
||3.52||yad grāme̱ yadara̍ṇye̱ yatsa̱bhāyā̱ṃ yadi̍ndri̱ye | yadena̍ścakṛ̱mā va̱yami̱daṃ tadava̍yajāmahe̱ svāhā̍
||3.53||mo ṣū ṇa̍ i̱ndrātra̍ pṛ̱tsu devai̱rasti̱ hi ṣmā̍ te śuṣminnava̱yāḥ |
ma̱haści̱dyasya̍ mī̱l̤ahuṣo̍ ya̱vyā ha̱viṣma̍to ma̱ruto̱ vanda̍te̱ gīḥ
||3.54||akra̱n karma̍ karma̱kṛta̍ḥ sa̱ha vā̱cā ma̍yo̱bhuvā̍ | de̱vebhya̱ḥ karma̍ kṛ̱tvāsta̱ṃ preta̍ sacābhuvaḥ
||3.55||ava̍bhṛtha nicumpuṇa nice̱rura̍si nicumpuṇaḥ |
ava̍ de̱vairde̱vakṛ̍ta̱meno̍'yāsiṣa̱mava̱ martyai̱rmartya̍kṛtaṃ puru̱rāvṇo̍ deva ri̱ṣaspā̍hi
||3.56||pū̱rṇā da̍rvi̱ parā̍ pata̱ supū̍rṇā̱ puna̱rā pa̍ta | va̱sneva̱ vikrī̍ṇāvahā̱ iṣa̱mūrja śatakrato
||3.57||de̱hi me̱ dadā̍mi te̱ ni me̍ dhehi̱ ni te̍ dadhau | ni̱hāra̍ṃ niha̍rāmi te ni̱hāra̱ṃ niha̍rāsi me̱ svāhā̍
||3.58||akṣa̱nnamī̍madanta̱hyava̍ pri̱yā a̍dhūṣata |
asto̍ṣata̱ svabhā̍navo̱ viprā̱ navi̍ṣṭhayā ma̱tī yojā̱ nvi̍ndra te̱ harī̍
||3.59||su̱sa̱ṃdṛśa̍ṃ tvā va̱yaṃ magha̍van vandiṣī̱mahi̍ | pra nū̱naṃ pū̱rṇava̍ndhura stu̱to yā̍si̱ vaśā̱m̐3 anu̱ yojā̱ nvi̍ndra te̱ harī̍
||3.60||mano̱ nvāhu̍vāmahe nārāśa̱sena̱ stome̍na | pi̱tṝ̱ṇāṃ ca̱ manma̍bhiḥ
||3.61||ā na̍ etu̱ mana̱ḥ puna̱ḥ kratve̱ dakṣā̍ya jī̱vase̍ | jyok ca̱ sūrya̍ṃ dṛ̱śe
||3.62||puna̍rnaḥ pitaro̱ mano̱ dadā̍tu daivyo̱ jana̍ḥ | jī̱vaṃ vrāta̍ sacemahi
||3.63||va̱yam̐ so̍ma vra̱te tava̱ mana̍sta̱nūṣu̱ bibhra̍taḥ | pra̱jāva̍ntaḥ sacemahi
||3.64||e̱ṣa te̍ rudra bhā̱gaḥ sa̱ha svasrāmbi̍kayā̱ taṃ ju̍ṣasva̱ svāhā̍ | e̱ṣa te̍ rudra bhā̱ga ā̱khuste̍ pa̱śuḥ
||3.65||ava̍ ru̱drama̍dīma̱hyava̍ de̱vaṃ trya̍mbakam |
yathā̍ no̱ vasya̍sa̱skara̱dyathā̍ na̱ḥ śreya̍sa̱skara̱dyadyathā̍ no vyavasā̱yayā̍t
||3.66||bhe̱ṣa̱jama̍si bheṣa̱jaṃ gave'śvā̍ya̱ puru̍ṣāya bheṣa̱jam | su̱gaṃ me̱ṣāya̍ me̱ṣyai
||3.67||trya̍mbakaṃ yajāmahe suga̱ndhiṃ pu̍ṣṭi̱vardha̍nam | u̱rvā̱ru̱kami̍va̱ bandha̍nānmṛ̱tyormu̍kṣīya̱ māmṛtā̍t
||3.68||trya̍mbakaṃ yajāmahe suga̱ndhiṃ pa̍ti̱veda̍nam | u̱rvā̱ru̱kami̍va̱ bandha̍nādi̱to mu̍kṣīya̱ māmuta̍ḥ
||3.69||e̱tena̍ rudrāva̱sena̍ pa̱ro mūja̍va̱to'tī̍hi |
ava̍tatadhanvā̱ pinā̍kāvasa̱ḥ kṛtti̍vāsā̱ ahi̍sannaḥ śi̱vaḥ śānto'tī̍hi
||3.70||vā̱jinā̱ṃ vājo̍'vatu bha̱kṣo asmān reta̍ḥ si̱ktama̱mṛta̱ṃ balā̍ya|
viśve̍ de̱vā a̱bhi yat sa̍ṃbabhū̱vustanmā̍ dhinotu pra̱jayā̱ dhane̍na
||3.71||vā̱jya̱haṃ vājina̱syo̍pahūta̱ upa̍hūtasya bhakṣayāmi| vāje̍ vā̱jī bhūyāsam
||3.72||sa̱vi̱trā prasū̍tā̱ daivya̱ āpa̍ u̍dantu te ta̱nūm| dī̱rghā̱yu̱tvāya̱ varcase
||3.73||ka̱śyapa̍sya tryāyu̱ṣaṃ ja̱mada̍gnestryāyu̱ṣam | yadde̱vānā̍ṃ tryāyu̱ṣaṃ tanme̍ astu tryāyu̱ṣam
||3.74||yena̍ dhā̱tā bṛha̱spate̱rindra̍sya̱ cāyu̱ṣe'va̍pat|tena̍ te vapāmi̱ brahma̍ṇā jī̱vāta̍ve̱ jīva̍nāya
||3.75||dī̱rghā̱yu̱tvāya̱ balā̍ya̱ varca̍se| su̱pra̱jā̱stvāya̍ cāsā̱ atho̍ jīva śa̱rada̍ḥ śatam
||3.76||