Skip to content

Vājasaneyi Saṃhitā (Kāṇva) — Chapter 8 (32 mantras)

Aṣṭamo'dhyāyaḥ

athāṣṭamo'dhyāyaḥ |

ka̱dā ca̱na sta̱rīra̍si̱ nendra̍ saścasi dā̱śuṣe̍ |

upo̱pennu ma̍ghava̱nbhūya̱ innu te̱ dāna̍ṃ de̱vasya̍ pṛcyata ādi̱tyebhya̍stvā

||8.1||

ka̱dā ca̱na prayu̍cchasyu̱bhe nipā̍si̱ janma̍nī |

turī̍yāditya̱ sava̍naṃ ta indri̱yamāta̍sthā a̱mṛta̍ṃ di̱vyā̍di̱tyebhya̍stvā

||8.2||

ya̱jño de̱vānā̱ṃ pratye̍ti su̱mnamādi̍tyāso̱ bhava̍tā mṛl̤a̱yanta̍ḥ |

ā vo̱'rvācī̍ suma̱tirva̍vṛtyāda̱hości̱dyā va̍rivo̱vitta̱rāsa̍dādi̱tyebhya̍stvā |

viva̍svām̐3 ādityai̱ṣa te̍ somapī̱thastasmi̍n matsva

||8.3||

śrada̍smai naro̱ vaca̍se dadhātana̱ yadā̍śī̱rdā dampa̍tī vā̱mama̍śnutaḥ |

pumā̍n pu̱tro jā̍yate vi̱ndate̱ vasvadhā̍ vi̱śvāhā̍ra̱pa e̍dhate gṛ̱he

||8.4||

vā̱mama̱dya sa̍vitarvā̱mamu̱ śvo di̱vedi̍ve vā̱mama̱smabhya̍ sāvīḥ |

vā̱masya̱ hi kṣaya̍sya deva̱ bhūre̍ra̱yā dhi̱yā vā̍ma̱bhāja̍ḥ syāma

||8.5||

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si sāvi̱tro̍'si cano̱dhāścano̱ mayi̍ dhehi |

jinva̍ ya̱jñaṃ jinva̍ ya̱jñapa̍ti̱ṃ bhagā̍ya savi̱tre tvā̍

||8.6||

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si su̱śarmā̍si supratiṣṭhā̱no bṛ̱hadu̍kṣāya̱ nama̍ḥ |

viśve̍bhyastvā de̱vebhya̍ e̱ṣa te̱ yoni̱rviśve̍bhyastvā de̱vebhya̍ḥ

||8.7||

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ bṛha̱spati̍sutasya te deva soma|

inda̍ indri̱yāva̍ta̱ḥ patnī̍vato̱ grahā̍m̐3 ṛdhyāsam

||8.8||

a̱haṃ pa̱rastā̍da̱hama̱vastā̱dyada̱ntari̍kṣa̱ṃ tadu̍ me pi̱tāsa̍ |

a̱ha sūrya̍mubha̱yato̍ dadarśā̱haṃ de̱vānā̍ṃ para̱maṃ guhā̱ yat

||8.9||

agne̱ vākpatni̍ sajūrde̱vena̱ tvaṣṭrā̍ |soma̍ṃ piba̱ svāhā̍

||8.10||

pra̱jāpa̍ti̱rvṛṣā̍si reto̱dhā reto̱ mayi̍ dhehi | pra̱jāpa̍teste̱ vṛṣṇo̍ reto̱dhaso̍ reto̱dhāma̍śīya

||8.11||

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ hari̍rasi hāriyoja̱no hari̍bhyāṃ tvā |

haryo̍rdhā̱nā stha̍ sa̱haso̍ mā̱ indrā̍ya

||8.12||

yaste̍ deva somaśva̱sani̍rbha̱kṣo yo go̱sani̍ḥ |

tasya̍ ta i̱ṣṭaya̍juṣa stu̱tasto̍masya śa̱stoktha̱syopa̍hūta̱ upa̍hūtasya bhakṣayāmi

||8.13||

yu̱kṣvā hi ke̱śinā̱ harī̱ vṛṣa̍ṇā kakṣya̱prā | athā̍ na indra somapā gi̱rāmupa̍śrutiṃ cara |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā ṣol̤a̱śina̍ |

e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā ṣol̤a̱śine̍

||8.14||

āti̍ṣṭha vṛtraha̱n ratha̍ṃ yu̱ktā te̱ brahma̍ṇā̱ harī̍ | a̱rvā̱cīna̱ su te̱ mano̱grāvā̍ kṛṇotu va̱gnunā̍ |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā ṣol̤a̱śina̍ e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā ṣol̤a̱śine̍

||8.15||

indra̱middharī̍ vaha̱to'pra̍tidhṛṣṭaśavasam | ṛṣī̍ṇāṃ ca stu̱tīrupa̍ ya̱jñaṃ ca̱ mānu̍ṣāṇām |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā ṣol̤a̱śina̍ e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā ṣol̤a̱śine̍

||8.16||

yasmā̱nna jā̱taḥ paro̍ a̱nyo asti̱ ya ā̍vi̱veśa̱ bhuva̍nāni̱ viśvā̍ |

pra̱jāpa̍tiḥ pra̱jayā̍ sararā̱ṇastrīṇi̱ jyotī̍ṣi sacate̱ sa ṣo̍l̤a̱śī

||8.17||

indra̍śca sa̱mrāḍ varu̍ṇaśca̱ rājā̱ tau te̍ bha̱kṣaṃ ca̍kratu̱ragra̍ e̱tam |

tayo̍ra̱hamanu̍ bha̱kṣaṃ bha̍kṣayāmi̱ vāgde̱vī ju̍ṣā̱ṇā soma̍sya tṛpyatu sa̱ha prā̱ṇena̱ svāhā̍

||8.18||

agna̱ āyū̍ṣi pavasa̱ āsu̱vorja̱miṣa̍ṃ ca naḥ| ā̱re bā̍dhasva du̱cchunā̍m|

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sya̱gnaye̍ tvā̱ varca̍sa e̱ṣa te̱ yoni̍ra̱gnaye̍ tvā̱ varca̍se|

agne̍ varcasva̱nvarca̍svā̱stvaṃ de̱veṣvasi̍| varca̍svāna̱haṃ ma̍nu̱ṣye̍ṣu bhūyāsam

||8.19||

agne̱ pava̍sva̱ svapā̍ a̱sme varca̍ḥ su̱vīrya̍m | dadha̍dra̱yiṃ mayi̱ poṣa̍m | u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sya̱gnaye̍ tvā̱ varca̍sa e̱ṣa te̱ yoni̍ra̱gnaye̍ tvā̱ varca̍se |

agne̍ varcasva̱nvarca̍svā̱stvaṃ de̱veṣvasi̍ | varca̍svāna̱haṃ ma̍nu̱ṣye̍ṣu bhūyāsam

||8.20||

u̱ttiṣṭha̱nnoja̍sā sa̱ha pī̱tvī śipre̍ avepayaḥ | soma̍mindra ca̱mū su̱tam |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya̱ tvauja̍sa e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya̱ tvauja̍se |

indrau̍jasva̱nnoja̍svā̱stvaṃ de̱veṣvasi̍| oja̍svāna̱haṃ ma̍nu̱ṣye̍ṣu bhūyāsam

||8.21||

adṛ̍śramasya ke̱tavo̱ vi ra̱śmayo̱ janā̱m̐3 anu̍ | bhrāja̍nto a̱gnayo̍ yathā |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ sūryā̍ya tvā bhrā̱ja e̱ṣa te̱ yoni̱ḥ sūryā̍ya tvā bhrā̱je |

sūrya̍ bhrājasva̱nbhrāja̍svā̱stvaṃ de̱veṣvasi̍ | bhrāja̍svāna̱haṃ ma̍nu̱ṣye̍ṣu bhūyāsam

||8.22||

udu̱ tyaṃ jā̱tave̍dasaṃ de̱vaṃ va̍hanti ke̱tava̍ḥ | dṛ̱śe viśvā̍ya̱ sūrya̍m |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ sūryā̍ya tvā bhrā̱ja e̱ṣa te̱ yoni̱ḥ sūryā̍ya tvā bhrā̱je |

sūrya̍ bhrājasva̱nbhrāja̍svā̱stvaṃ de̱veṣvasi̍ | bhrāja̍svāna̱haṃ ma̍nu̱ṣye̍ṣu bhūyāsam

||8.23||

ci̱traṃ de̱vānā̱muda̍gā̱danī̍ka̱ṃ cakṣu̍rmi̱trasya̱ varu̍ṇasyā̱gneḥ |

ā prā̱ dyāvā̍pṛthi̱vī a̱ntari̍kṣa̱ sūrya̍ ā̱tmā jaga̍tasta̱sthuṣa̍śca|

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ sūryā̍ya tvā bhrā̱ja e̱ṣa te̱ yoni̱ḥ sūryā̍ya tvā bhrā̱je |

sūrya̍ bhrājasva̱nbhrāja̍svā̱stvaṃ de̱veṣvasi̍ | bhrāja̍svāna̱haṃ ma̍nu̱ṣye̍ṣu bhūyāsam

||8.24||

vi na̍ indra̱ mṛdho̍ jahi nī̱cā ya̍ccha pṛtanya̱taḥ |

yo a̱smām̐3 a̍bhi̱dāsa̱tyadha̍raṃ gamayā̱ tama̍ḥ |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā vi̱mṛdha̍ e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā vi̱mṛdhe̍

||8.25||

vā̱caspati̍ṃ vi̱śvaka̍rmāṇamū̱taye̍ mano̱juva̱ṃ vāje̍ a̱dyā hu̍vema |

sa no̱ viśvā̍ni̱ hava̍nāni joṣadvi̱śvaśa̍mbhū̱rava̍se sā̱dhuka̍rmā |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā vi̱śvaka̍rmaṇa e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā vi̱śvaka̍rmaṇe

||8.26||

viśva̍karmanha̱viṣā̍ vāvṛdhā̱naḥ sva̱yaṃ ya̍jasva pṛthi̱vīmu̱ta dyām |

muhya̍ntva̱nye a̱bhita̍ḥ sa̱patnā̍ i̱hāsmāka̍ṃ ma̱ghavā̍ surira̍stu |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā vi̱śvaka̍rmaṇa e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā vi̱śvaka̍rmaṇe

||8.27||

viśva̍karmanha̱viṣā̱ vardha̍nena trā̱tāra̱mindra̍makṛṇorayu̱dhyam|

tasmai̱ viśa̱ḥ sama̍namanta pū̱rvīra̱yamu̱gro vi̱havyo̱ yathāsa̍t |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā vi̱śvaka̍rmaṇa e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā vi̱śvaka̍rmaṇe

||8.28||

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sya̱gnaye̍ tvā gāya̱traccha̍ndasaṃ gṛhṇā̱mīndrā̍ya tvā tri̱ṣṭupcha̍ndasaṃ gṛhṇāmi |

viśve̍bhyastvā de̱vebhyo̱ jaga̍cchandasaṃ gṛhṇāmyanu̱ṣṭupte̍'bhiga̱raḥ

||8.29||

vreśī̍nāṃ tvā̱ patma̱nnādhū̍nomi kukū̱nanā̍nāṃ tvā̱ patma̱nnādhū̍nomi bha̱ndanā̍nāṃ tvā̱ patma̱nnādhū̍nomi̱ madhva̍ntamānāṃ tvā̱ patma̱nnādhū̍nomi |

śu̱kraṃ tvā̍ śu̱kra ādhū̍no̱myahno̍ rū̱pe sūrya̍sya ra̱śmiṣu̍

||8.30||

ka̱ku̱ha rū̱paṃ vṛ̍ṣa̱bhasya̍ rocate bṛ̱hatsoma̱ḥ soma̍sya puro̱gāḥ śu̱kraḥ śu̱krasya̍ puro̱gāḥ |

yatte̍ so̱mādā̍bhya̱ṃ nāma̱ jāgṛvi̱ tasmai̍ tvā gṛhṇāmi̱ tasmai̍ te soma̱ somā̍ya̱ svāhā̍

||8.31||

u̱śik tvaṃ de̍va somā̱gneḥ pri̱yaṃ pātho'pī̍hi va̱śī tvaṃ de̍va so̱mendra̍sya pri̱yaṃ pātho'pī̍hi |

a̱smatsa̍khā̱ tvaṃ de̍va soma̱ viśve̍ṣāṃ de̱vānā̍ṃ pri̱yaṃ pātho'pī̍hi

||8.32||