Skip to content

Vājasaneyi Saṃhitā (Kāṇva) — Chapter 11 (47 mantras)

Ekādaśo'dhyāyaḥ

atha dvitīyo daśakaḥ

||11.1||

atha prathamo'dhyāyaḥ (athaikādaśo'dhyāyaḥ)

e̱ṣa te̍ nirṛte bhā̱gastaṃ ju̍ṣasva̱ svāhā̱'gnine̍trebhyo de̱vebhya̍ḥ pura̱ḥsadbhya̱ḥ svāhā̍

ya̱mane̍trebhyo de̱vebhyo̍ dakṣiṇa̱sadbhya̱ḥ svāhā̍ |

vi̱śvade̍vanetrebhyo de̱vebhya̍ḥ paścā̱tsadbhya̱ḥ svāhā̍ mi̱trāvaru̍ṇanetrebhyo

vā ma̱runne̍trebhyo vā de̱vebhya̍ uttara̱sadbhya̱ḥ svāhā̍ |

soma̍netrebhyo de̱vebhya̍ upari̱sadbhyo̱ duva̍svadbhya̱ḥ svāhā̍

||11.2||

||

ye de̱vā a̱gnine̍trāḥ pura̱ḥsada̱stebhya̱ḥ svāhā̱ ye de̱vā ya̱mane̍trā dakṣiṇa̱sada̱stebhya̱ḥ svāhā̍ |

ye de̱vā vi̱śvade̍vanetrāḥ paścā̱tsada̱stebhya̱ḥ svāhā̍ ye de̱vā mi̱trāvaru̍ṇanetrā vā ma̱runne̍trā vottara̱sada̱stebhya̱ḥ svāhā̍ |

ye de̱vāḥ soma̍netrā upari̱sado̱ duva̍svanta̱stebhya̱ḥ svāhā̍

||11.3||

agne̱ saha̍sva̱ pṛta̍nā a̱bhimā̍tī̱rapā̍sya | du̱ṣṭara̱stara̱nnarā̍tī̱rvarco̍ dhā ya̱jñavā̍hasi |

de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ pra̍sa̱ve̱'śvino̍rbā̱hubhyā̍ṃ pū̱ṣṇo hastā̍bhyām

||11.4||

u̱pā̱śorvī̱rye̍ṇa juhomi ha̱ta rakṣa̱ḥ svāhā̍ | rakṣa̍sāṃ tvā va̱dhāyāva̍dhiṣma̱ rakṣo̱'muṣya̍ tvā va̱dhāyā̱muma̍vadhiṣma |

juṣāṇo'dhvājyasya vetu svāhā

||11.5||

a̱po de̱vā madhu̍matīragṛbhṇa̱nnūrja̍svatī rāja̱sva̱ścitā̍nāḥ |

yābhi̍rmi̱trāvaru̍ṇā a̱bhyaṣi̍ñca̱nyābhi̱rindra̱mana̍ya̱nnatyarā̍tīḥ

||11.6||

vṛṣṇa̍ ū̱rmira̍si rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ dehi̱ svāhā̱ vṛṣṇa̍ ū̱rmira̍si rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ dehi |

vṛ̱ṣa̱se̱no̍'si rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ dehi̱ svāhā̍ vṛṣase̱no̍'si rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ dehi

||11.7||

a̱rtheta̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ datta̱ svāhā̱rtheta̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta |

oja̍svatī stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ datta̱ svāhauja̍svatī stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta |

āpa̍ḥ parivā̱hiṇī̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ datta̱ svāhāpa̍ḥ parivā̱hiṇī̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta |

a̱pāṃ pati̍rasi rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ dehi̱ svāhā̱pāṃ pati̍rasi rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ dehi |

a̱pāṃ garbho̍'si rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ dehi̱ svāhā̱pāṃ garbho̍'si rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ dehi |

sūrya̍varcasa stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ datta̱ svāhā̱ sūrya̍varcasa stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta |

sūrya̍tvaca stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ datta̱ svāhā̱ sūrya̍tvaca stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta |

vra̱ja̱kṣita̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ datta̱ svāhā̍ vraja̱kṣita̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta |

vāśā̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ datta̱ svāhā̱ vāśā̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta |

māṃdā̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ datta̱ svāhā̱ māṃdā̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta |

śakva̍rī stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ datta̱ svāhā̱ śakva̍rī stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta |

ja̱na̱bhṛta̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ datta̱ svāhā̍ jana̱bhṛta̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta |

vi̱śva̱bhṛta̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ datta̱ svāhā̍ viśva̱bhṛta̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta |

śaiṣṭhā̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭraṃ me̍ datta̱ svāhā̱ śaiṣṭhā̍ stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta |

āpa̱ḥ svārā̍jñī stha rāṣṭra̱dā rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta

||11.8||

saṃ madhu̍matī̱rmadhu̍matībhiḥ pṛcyaṃtā̱ṃ mahi̍ kṣa̱traṃ kṣa̱triyā̍ya vanvā̱nāḥ |

anā̍dhṛṣṭāḥ sīdata sa̱hauja̍sā̱ mahi̍ kṣa̱traṃ kṣa̱triyā̍ya̱ dadha̍tīḥ

||11.9||

sa̱vi̱tā tvā̍ prasa̱vānā̍ suvatāma̱gnirgṛ̱hapa̍tīnā̱ somo̱ vana̱spatī̍nām |

bṛha̱spati̍rvā̱ca indro̱ jyaiṣṭhyā̍ya ru̱draḥ pa̍śū̱nāṃ mi̱traḥ sa̱tyāya̱ varu̍ṇo̱ dharma̍patīnām

||11.10||

i̱maṃ de̍vā asapa̱tna su̍vadhvaṃ maha̱te kṣa̱trāya̍ maha̱te jyai̍ṣṭhyāya|

i̱mama̱muma̱muṣya̍ pu̱trama̱muṣyā̍ḥ pu̱trama̱syai vi̱śe

||11.11||

e̱ṣa va̍ḥ kuravo̱ rājai̱ṣa va̍ḥ pañcālā̱ rājā̍ | somo̱'smāka̍ṃ brāhma̱ṇānā̱ rājā̍

||11.12||

soma̍sya̱ tviṣi̍rasya̱gnaye̱ svāhā̱ somā̍ya̱ svāhā̍ savi̱tre svāhā̱ sara̍svatyai̱ svāhā̍ |

pū̱ṣṇe svāhā̱ bṛha̱spata̍ye̱ svāhā̍

||11.13||

iṃdrā̍ya̱ svāhāśā̍ya̱ svāhā̱ ślokā̍ya̱ svāhā̱ ghoṣā̍ya̱ svāhā̱ bhagā̍ya̱ svāhā̍rya̱mṇe svāhā̍ |

sa̱vi̱turva̍ḥ prasa̱va utpu̍nā̱myacchi̍dreṇa pa̱vitre̍ṇa̱ sūrya̍sya ra̱śmibhi̍ḥ |

ani̍bhṛṣṭamasi vā̱co bandhu̍stapo̱jāḥ soma̍sya dā̱trama̍si̱ svāhā̍ rāja̱sva̍ḥ

||11.14||

sa̱dha̱mādo̍ dyu̱mninī̱rāpa̍ e̱tā anā̍dhṛṣṭā apa̱syo̱ vasā̍nāḥ |

pa̱styā̍su cakre̱ varu̍ṇaḥ sa̱dhastha̍ma̱pā śiśu̍rmā̱tṛta̍māsva̱ṃtaḥ

||11.15||

kṣa̱trasyolva̍masi kṣa̱trasya̍ ja̱rāyva̍si kṣa̱trasya̱ nābhi̍rasi kṣa̱trasya̱ yoni̍rasi |

indra̍sya̱ vātra̍ghnamasi̱ tvayā̱yaṃ vṛ̱traṃ va̍dhyānmi̱trasyā̍si̱ varu̍ṇasyāsi

||11.16||

ru̱jāsi̍ dru̱vāsi̍ kṣu̱pāsi̍ | pā̱taina̱ṃ prāñca̍ṃ pā̱taina̍ṃ pra̱tyañca̍ṃ pā̱taina̍ṃ ti̱ryañca̍ṃ di̱gbhyaḥ pā̍ta

||11.17||

ā̱virma̍ryā̱ āvi̍tto a̱gnirgṛ̱hapa̍ti̱rāvi̍tta̱ indro̍ vṛ̱ddhaśra̍vā̱ āvi̍ttaḥ pū̱ṣā vi̱śvave̍dā̱ āvi̍ttau mi̱trāvaru̍ṇau dhṛ̱tavra̍tau |

āvi̍tte̱ dyāvā̍pṛthi̱vī vi̱śvaśa̍ṃbhū̱ āvi̱ttādi̍tiru̱ruśa̍rmā

||11.18||

ave̍ṣṭā danda̱śūkā̱ḥ prācī̱māro̍ha gāya̱trī tvā̍vatu | ra̱tha̱nta̱ra sāma̍ tri̱vṛtstomo̍ vasa̱ntaṛ̱turbrahma̱ dravi̍ṇam

||11.19||

dakṣi̍ṇā̱māro̍ha tri̱ṣṭup tvā̍vatu | bṛ̱hatsāma̍ pañcada̱śa stomo̍ grī̱ṣmaṛ̱tuḥ kṣa̱traṃ dravi̍ṇam

||11.20||

pra̱tīcī̱māro̍ha̱ jaga̍tī tvāvatu | vai̱rū̱pa sāma̍ saptada̱śa stomo̍ va̱rṣā ṛ̱turviḍ dravi̍ṇam

||11.21||

udī̍cī̱māro̍hānu̱ṣṭup tvā̍vatu | vai̱rā̱ja sāmai̍kavi̱śa stoma̍ḥ śa̱radṛ̱tuḥ phala̱ṃ dravi̍ṇam

||11.22||

ū̱rdhvāmāro̍ha pa̱ṅktistvā̍vatu | śā̱kva̱ra̱rai̱va̱te sāma̍nī triṇavatrayastri̱śau stomau̍ hemantaśiśi̱rā ṛ̱tū varco̱ dravi̍ṇam |

pratya̍sta̱ṃ namu̍ce̱ḥ śira̍ḥ

||11.23||

soma̍sya̱ tviṣi̍rasi̱ tave̍va me̱ tviṣi̍rbhūyāt | mṛ̱tyoḥ pā̱hyojo̍'si̱ saho̍'sya̱mṛta̍masi

||11.24||

hira̍ṇyarūpā u̱ṣaso̍ viro̱ka u̱bhā indrā̱ udi̍ta̱ḥ sūrya̍śca |

āro̍hataṃ varuṇa mitra̱ garta̱ṃ tata̍ścakṣāthā̱madi̍ti̱ṃ diti̍ṃ ca | mi̱tro̍'si̱ varu̍ṇo'si

||11.25||

soma̍sya tvā dyu̱mnenā̱bhiṣi̍ñcāmya̱gnerbhrāja̍sā̱ sūrya̍sya̱ varca̍sā | indra̍syeṃdri̱yeṇa̍ ma̱rutā̱moja̍sā kṣa̱trāṇā̍ṃ kṣa̱trapa̍tire̱dhyati̍ di̱dyūnpā̍hi

||11.26||

i̱maṃ de̍vā asapa̱tna su̍vadhvaṃ maha̱te kṣa̱trāya̍ maha̱te jyaiṣṭhyā̍ya maha̱te jāna̍rājyāya |

i̱mama̱muma̱muṣya̍ pu̱trama̱muṣyā̍ḥ pu̱tramasyai vi̱śe

||11.27||

e̱ṣa va̍ḥ kuravo̱ rājai̱ṣa va̍ḥ pañcālā̱ rājā̱ | somo̱'smāka̍ṃ brāhma̱ṇānā̱ rājā̍

||11.28||

pra parva̍tasya vṛṣa̱bhasya̍ pṛ̱ṣṭhānnāva̍ścaranti sva̱sica̍ iyā̱nāḥ| tā āva̍vṛtrannadha̱rāguda̱ktā ahi̍ṃ bu̱dhnya̱manu̱ rīya̍māṇāḥ |

viṣṇo̍rvi̱krama̍ṇamasi̱ viṣṇo̱rvikrā̍ntamasi̱ viṣṇo̍ḥ krā̱ntama̍si

||11.29||

prajā̍pate̱ na tvade̱tānya̱nyo viśvā̍ rū̱pāṇi̱ pari̱ tā ba̍bhūva |

yatkā̍māste juhu̱mastanno̍ astu va̱ya syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām

||11.30||

rudra̱ yatte̱ kravi̱ para̱ṃ nāma̱ | tasmai̍ hu̱tama̍syame̱ṣṭama̍si̱ svāhā̍

||11.31||

indra̍sya̱ vajro̍'si mi̱trāvaru̍ṇayostvā praśā̱stroḥ pra̱śiṣā̍ yunajmi |

avya̍thāyai tvā sva̱dhāyai̱ tvāri̍ṣṭa̱ḥ phalgu̍naḥ | ma̱rutā̍ṃ prasa̱vena̍ ja̱yāpā̍ma̱ mana̍sā̱ sami̍ndri̱yeṇa̍

||11.32||

mā ta̍ iṃdra te va̱yaṃ tu̍rāṣā̱l̤ayu̍ktāso abra̱hmatā̱ vida̍sāma |

tiṣṭhā̱ ratha̱madhi̱ yadva̍jraha̱stā ra̱śmīnde̍va yuvase̱ svaśvā̍n

||11.33||

a̱gnaye̍ gṛ̱hapa̍taye̱ svāhā̱ somā̍ya̱ vana̱spata̍ye̱ svāhā̍ | indra̍syendri̱yāya̱ svāhā̍ ma̱rutā̱moja̍se̱ svāhā̍ |

pṛthi̍vi māta̱rmā mā̍ hisī̱rmo a̱haṃ tvām

||11.34||

ha̱saḥ śu̍ci̱ṣadvasu̍rantarikṣa̱saddhotā̍ vedi̱ṣadati̍thirduroṇa̱sat |

nṛ̱ṣadva̍ra̱sadṛ̍ta̱sadvyo̍ma̱sada̱bjā go̱jā ṛ̍ta̱jā a̍dri̱jā ṛ̱taṃ bṛ̱hat

||11.35||

iya̍da̱syāyu̍ra̱syāyu̍rme dehi̱ yuṅṅa̍si̱ varco̍'si̱ varco̍ me dehi |

ūrga̱syūrja̱ṃ mayi̍ dhe̱hīndra̍sya vāṃ bā̱hū vī̍rya̱kṛtā̍ u̱pāva̍harāmi

||11.36||

syo̱nāsi̍ su̱ṣadā̍si kṣa̱trasya̱ yoni̍rasi |

syo̱nāmāsī̍da su̱ṣadā̱māsī̍da kṣa̱trasya̱ yoni̱māsī̍da

||11.37||

niṣa̍sāda dhṛ̱tavra̍to̱ varu̍ṇaḥ pa̱styā̱svā | sāmrā̍jyāya su̱kratu̍ḥ

||11.38||

a̱bhi̱bhūra̱syayā̍nāme̱tāste̱ pañca̱ diśa̍ḥ kalpantām | brahma̱stvaṃ brahmā̍si

||11.39||

sa̱vi̱tāsi̍ sa̱tyapra̍savo̱ varu̍ṇo'si sa̱tyaujā̍ḥ | indro̍'si̱ viśau̍jā ru̱dro̍'si su̱śeva̍ḥ

||11.40||

priya̍ṃkara̱ śreya̍skara̱ bhūya̍skara | indra̍sya̱ vajro̍'si̱ tena̍ me radhya

||11.41||

a̱gniḥ pṛ̱thurdharma̍ṇa̱spati̍rjuṣā̱ṇo a̱gniḥ pṛ̱thurdharma̍ṇa̱spati̍ḥ | ājya̍sya ha̱viṣo̍ vetu̱ svāhā̍ |

svāhā̍kṛtā̱ḥ sūrya̍sya ra̱śmibhi̍ryatadhva sajā̱tānā̍ṃ madhya̱meṣṭhyā̍ya

||11.42||

sa̱vi̱trāpra̍savi̱trā sara̍svatyāvā̱cā || tvaṣṭrā̍ rū̱paiḥ pū̱ṣṇā pa̱śubhi̱rindre̍ṇā̱smai

||11.43||

bṛha̱spati̍nā̱ brahma̍ṇā̱ varu̍ṇe̱nauja̍sā̱gninā̱ teja̍sā̱ some̍na̱ rājñā̍ | viṣṇu̍nā de̱vata̍yā daśa̱myema̍ṃ ya̱jñaṃ viṣṇu̍māpnavāni

||11.44||

a̱śvibhyā̍ṃ pacyasva̱ sara̍svatyai pacya̱svendrā̍ya su̱trāmṇe̍ pacyasva |

vā̱yoḥ pū̱taḥ pa̱vitre̍ṇa pra̱tyaṅ somo̱ ati̍srutaḥ | indra̍sya̱ yujya̱ḥ sakhā̍

||11.45||

ku̱vida̱ṅga yava̍manto̱ yava̍ṃ ci̱dyathā̱ dāntya̍nupū̱rvaṃ vi̱yūya̍ |

i̱hehai̍ṣāṃ kṛṇuhi̱ bhoja̍nāni̱ ye ba̱rhiṣo̱ nama̍ukti̱ṃ na ja̱gmuḥ |

u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sya̱śvibhyā̍ṃ tvā̱ sara̍svatyai̱ tvendrā̍ya tvā su̱trāmṇe̍

||11.46||

yu̱va su̱rāma̍maśvinā̱ namu̍cā āsu̱re sacā̍ | vi̱pi̱pā̱nā śu̍bhaspatī̱ indra̱ṃ karma̍svāvatam

||11.47||