Skip to content

Vājasaneyi Saṃhitā (Kāṇva) — Chapter 24 (47 mantras)

Caturviṃśo'dhyāyaḥ

atha caturviṃśo'dhyāyaḥ |

tejo̍'si śu̱krama̱mṛta̍māyu̱ṣpā āyu̍rme pāhi |

de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ pra̍sa̱ve̱'śvino̍rbā̱hubhyā̍ṃ pū̱ṣṇo hastā̍bhyāma da̍de

||24.1||

i̱māma̍gṛbhṇan raśa̱nāmṛ̱tasya̱ pūrva̱ āyu̍ṣi vi̱dathe̍ṣu ka̱vyā |

sā no̍ a̱smintsu̱ta ā ba̍bhūva ṛ̱tasya̱ sāma̍ntsa̱ramā̱rapa̍ntī

||24.2||

a̱bhi̱dhā a̍si̱ bhuva̍namasi ya̱ntāsi̍ dha̱rtā |

sa tvama̱gniṃ vai̍śvāna̱ra sapra̍thasaṃ gaccha̱ svāhā̍kṛtaḥ sva̱gā tvā̍ de̱vebhya̍ḥ

||24.3||

pra̱jāpa̍taye̱ brahma̱nnaśva̍ṃ bha̱ntsyāmi̍ de̱vebhya̍ḥ pra̱jāpa̍taye̱ tena̍ rādhyāsam |

taṃ ba̍dhāna de̱vebhya̍ḥ pra̱jāpa̍taye̱ tena̍ rādhnuhi |

pra̱jāpa̍taye tvā̱ juṣṭa̱ṃ prokṣā̍mīndrā̱gnibhyā̍ṃ tvā̱ juṣṭa̱ṃ prokṣā̍mi vā̱yave̍ tvā̱ juṣṭa̱ṃ prokṣā̍mi̱

viśve̍bhyastvā de̱vebhyo̱ juṣṭa̱ṃ prokṣā̍mi sarve̍bhyastvā de̱vebhyo̱ juṣṭa̱ṃ prokṣā̍mi

||24.4||

yo arva̍nta̱ṃ jighā̍sati̱ tama̱bhya̍mīti̱ varu̍ṇaḥ | pa̱ro marta̍ḥ pa̱raḥ śvā

||24.5||

a̱gnaye̱ svāhā̱ somā̍ya̱ svāhā̱pāṃ modā̍ya̱ svāhā̍ savi̱tre svāhā̍ vā̱yave̱ svāhā̱ viṣṇa̍ve̱ svāhā̍ |

indrā̍ya̱ svāhā̱ bṛha̱spata̍ye̱ svāhā̍ mi̱trāya̱ svāhā̱ varu̍ṇāya̱ svāhā̍

||24.6||

hi̱ṅkā̱rāya̱ svāhā̱ hiṅkṛ̍tāya̱ svāhā̱ kranda̍te̱ svāhā̍vakra̱ndāya̱ svāhā̍ |

protha̍te̱ svāhā̍ prapro̱thāya̱ svāhā̍ ga̱ndhāya̱ svāhā̍ ghrā̱tāya̱ svāhā̍

||24.7||

nivi̍ṣṭāya̱ svāhopa̍viya̱ svāhā̱ saṃdi̍tāya̱ svāhā̱ valga̍te̱ svāhā̍ |

āsī̍nāya̱ svāhā̱ śayā̍nāya̱ svāhā̱ svapa̍te̱ svāhā̱ jāgra̍te̱ svāhā̍

||24.8||

kūja̍te̱ svāhā̱ prabu̍ddhāya̱ svāhā̍ vi̱jṛmbha̍māṇāya̱ svāhā̱ vicṛ̍tāya̱ svāhā̍ |

sahā̍nāya̱ svāhopa̍sthitāya̱ svāhāya̍nāya̱ svāhā̱ prāya̍ṇāya̱ svāhā̍

||24.9||

ya̱te svāhā̱ dhāva̍te̱ svāho̍ddrā̱vāya̱ svāhoddru̍tāya̱ svāhā̍ |

śūkā̱rāya̱ svāhā̱ śūkṛ̍tāya̱ svāhā̱ niṣa̍ṇṇāya̱ svāhotthi̍tāya̱ svāhā̍

||24.10||

ja̱vāya̱ svāhā̱ balā̍ya̱ svāhā̍ vi̱varta̍mānāya̱ svāhā̱ vivṛ̍ttāya̱ svāhā̍ |

vi̱dhūnvā̱nāya̱ svāhā̱ vidhū̍tāya̱ svāhā̱ śuśrū̍ṣamāṇāya̱ svāhā̍ śṛṇva̱te svāhā̍

||24.11||

īkṣa̍māṇāya̱ svāhe̍kṣi̱tāya̱ svāhā̱ vī̍kṣitāya̱ svāhā̍ nime̱ṣāya̱ svāhā̍ |

yadatti̱ tasmai̱ svāhā̱ yatpiba̍ti̱ tasmai̱ svāhā̱ yanmūtra̍ṃ ka̱roti̱ tasmai̱ svāhā̍

kurva̱te svāhā̍ kṛ̱tāya̱ svāhā̍

||24.12||

tatsa̍vi̱turvare̍ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi | dhiyo̱ yo na̍ḥ praco̱dayā̍t

||24.13||

hira̍ṇyapāṇimū̱taye̍ savi̱tāra̱mupa̍ hvaye | sa cettā̍ de̱vatā̍ pa̱dam

||24.14||

de̱vasya̱ ceta̍to ma̱hīṃ pra sa̍vi̱turha̍vāmahe | su̱ma̱ti sa̱tyarā̍dhasam

||24.15||

su̱ṣṭu̱ti su̍matī̱vṛdho̍ rā̱ti sa̍vi̱turī̍mahe | pra de̱vāya̍ matī̱vide̍

||24.16||

rā̱ti satpa̍tiṃ ma̱he sa̍vi̱tāra̱mupa̍ hvaye | ā̱sa̱vaṃ de̱vavī̍taye

||24.17||

de̱vasya̍ savi̱turma̱timā̍sa̱vaṃ vi̱śvade̍vyam | dhi̱yā bhaga̍ṃ manāmahe

||24.18||

a̱gni stome̍na bodhaya samidhā̱no ama̍rtyam | ha̱vyā de̱veṣu̍ no dadhat

||24.19||

sa ha̍vya̱vāl̤ama̍rtya u̱śigdū̱taścano̍hitaḥ | a̱gnirdhi̱yā samṛ̍ṇvati

||24.20||

taṃ tvā̍ ghṛtasna īmahe̱ citra̍bhāno sva̱rvida̍m | devām̐2 ā vī̱taye̍ vahe

||24.21||

a̱gniṃ dū̱taṃ pu̱ro da̍dhe havya̱vāha̱mupa̍ bruve | de̱vām̐2 ā sā̍dayādi̱ha

||24.22||

ajī̍jano̱ hi pa̍vamāna̱ sūrya̍ṃ vi̱dhāre̱ śakma̍nā̱ paya̍ḥ | gojī̍rayā̱ raha̍māṇa̱ḥ pura̍ndhyā

||24.23||

vi̱bhūrmā̱trā pra̱bhūḥ pi̱trāśvo̍'si̱ hayo̱'syatyo̍'si̱ mayo̱'syarvā̍si̱ sapti̍rasi vā̱jya̍si̱ vṛṣā̍si nṛ̱maṇā̍ asi |

yayu̱rnāmā̍si̱ śiśu̱rnāmā̍syādi̱tyānā̱ṃ patvānvi̍hi

||24.24||

devā̍ āśāpālā e̱taṃ de̱vebhyo'śva̱ṃ medhā̍ya̱ prokṣi̍ta rakṣat |

i̱ha ranti̍ri̱ha ra̍matāmi̱ha dhṛti̍ri̱ha svadhṛ̍ti̱ḥ svāhā̍

||24.25||

kāya̱ svāhā̱ kasmai̱ svāhā̍ kata̱masmai̱ svāhā̍ |

svāhā̱dhimādhī̍tāya̱ svāhā̱ mana̍ḥ pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍ ci̱ttaṃ vijñā̍tāya

||24.26||

adi̍tyai̱ svāhādi̍tyai ma̱hyai svāhādi̍tyai sumṛl̤ī̱kāyai̱ svāhā̍ |

sara̍svatyai̱ svāhā̱ sara̍svatyai pāva̱kāyai̱ svāhā̱ sara̍svatyai bṛhatyai̱ svāhā̍

||24.27||

pū̱ṣṇe svāhā̍ pū̱ṣṇe pra̍pa̱thyā̍ya̱ svāhā̍ pū̱ṣṇe na̱randhi̍ṣāya̱ svāhā̍ |

tvaṣṭre̱ svāhā̱ tvaṣṭre̍ tu̱rīpā̍ya̱ svāhā̱ tvaṣṭre̍ puru̱rūpā̍ya̱ svāhā̍ |

viṣṇa̍ve̱ svāhā̱ viṣṇa̍ve nibhūya̱pāya̱ svāhā̱ viṣṇa̍ve śipivi̱ṣṭāya̱ svāhā̍

||24.28||

viśvo̍ de̱vasya̍ ne̱turmarto̍ vurīta sa̱khyam |

viśvo̍ rā̱ya i̍ṣudhyati dyu̱mnaṃ vṛ̍ṇīta pu̱ṣyase̱ svāhā̍

||24.29||

ā brahma̍n brāhma̱ṇo bra̍hmavarca̱sī jā̍yatā̱mā rā̱ṣṭre rā̍ja̱nya̍ḥ |

śūra̍ iṣa̱vyo̍'tivyā̱dhī ma̍hāra̱tho jā̍yatām

||24.30||

dogdhrī̍ dhe̱nurvol̤ahā̍na̱ḍvānā̱śuḥ sapti̱ḥ pura̍ṃdhi̱ryoṣā̍ |

ji̱ṣṇū ra̍the̱ṣṭhāḥ sa̱bheyo̱ yuvāsya yaja̍mānasya vī̱ro jā̍yatām

||24.31||

ni̱kā̱meni̍kāme naḥ pa̱rjanyo̍ varṣatu̱ pala̍vatyo na̱ oṣa̍dhayaḥ pacyantām |

yo̱ga̱kṣe̱mo na̍ḥ kalpatām

||24.32||

prā̱ṇāya̱ svāhā̍pā̱nāya̱ svāhā̍ vyā̱nāya̱ svāhā̍ |

cakṣu̍ṣe̱ svāhā̱ śrotrā̍ya̱ svāhā̍ vā̱ce svāhā̱ mana̍se̱ svāhā̍

||24.33||

prācyai̍ di̱śe svāhā̱rvācyai̍ di̱śe svāhā̱ dakṣi̍ṇāyai di̱śe svāhā̱rvācyai̍ di̱śe svāhā̍ |

pra̱tīcyai̍ di̱śe svāhā̱rvācyai̍ di̱śe svāhodī̍cyai di̱śe svāhā̱rvācyai̍ di̱śe svāhā̍ |

ū̱rdhvāyai̍ di̱śe svāhā̱rvācyai̍ di̱śe svāhāvā̍cyai di̱śe svāhā̱rvācyai̍ di̱śe svāhā̍

||24.34||

a̱dbhyaḥ svāhā̍ vā̱rbhyaḥ svāho̍da̱kāya̱ svāhā̱ tiṣṭha̍ntībhya̱ḥ svāhā̱

srava̍ntībhya̱ḥ svāhā̱ syanda̍mānābhya̱ḥ svāhā̍|

kūpyā̍bhya̱ḥ svāhā̱ sūdyā̍bhya̱ḥ svāhā̱ dhāryā̍bhya̱ḥ

svāhā̍rṇa̱vāya̱ svāhā̍ samu̱drāya̱ svāhā̍ sari̱rāya̱ svāhā̍

||24.35||

vātā̍ya̱ svāhā̍ dhū̱māya̱ svāhā̱bhrāya̱ svāhā̍ me̱ghāya̱ svāhā̍ vi̱dyota̍mānāya̱ svāhā̍ sta̱naya̍te̱ svāhā̍ |

a̱va̱sphūrja̍te̱ svāhā̱ varṣa̍te̱ svāhā̍va̱varṣa̍te̱ svāho̱graṃ varṣa̍te̱ svāhā̍

śī̱ghraṃ varṣa̍te̱ svāho̍dgṛhṇa̱te svāhodgṛ̍hītāya̱ svāhā̍ | pra̱śna̱te svāhā̍ śīkāya̱te svāhā̱ pruṣvā̍bhya̱ḥ svāhā̍

hrā̱dunī̍bhya̱ḥ svāhā̍ nīhā̱rāya̱ svāhā̍

||24.36||

a̱gnaye̱ svāhā̱ somā̍ya̱ svāhendrā̍ya̱ svāhā̍ pṛthi̱vyai svāhā̱ntari̍kṣāya̱ svāhā̍ |

di̱ve svāhā̍ di̱gbhyaḥ svāhāśā̍bhya̱ḥ svāho̱rvyai̍ di̱śe svāhā̱rvācyai̍ di̱śe svāhā̍

||24.37||

nakṣa̍trebhya̱ḥ svāhā̍ nakṣa̱triye̍bhya̱ḥ svāhā̍horā̱trebhya̱ḥ svāhā̍rdhamā̱sebhya̱ḥ svāhā̍ |

māse̍bhya̱ḥ svāhā̍ ṛ̱tubhya̱ḥ svāhā̍rta̱vebhya̱ḥ svāhā̍

saṃvatsa̱rāya̱ svāhā̱ dyāvā̍pṛthi̱vībhyā̱ svāhā̍

||24.38||

ca̱ndrāya̱ svāhā̱ sūryā̍ya̱ svāhā̍ ra̱śmibhya̱ḥ svāhā̱ vasu̍bhya̱ḥ svāhā̍ |

ru̱drebhya̱ḥ svāhā̍di̱tyebhya̱ḥ svāhā̍ ma̱rudbhya̱ḥ svāhā̱ viśve̍bhyo de̱vebhya̱ḥ svāhā̍

||24.39||

mūle̍bhya̱ḥ svāhā̱ śākhā̍bhya̱ḥ svāhā̱ vana̱spati̍bhya̱ḥ svāhā̍ |

puṣpe̍bhya̱ḥ svāhā̱ phale̍bhya̱ḥ svāhauṣa̍dhībhya̱ḥ svāhā̍

||24.40||

pṛ̱thi̱vyai svāhā̱ntari̍kṣāya̱ svāhā̍ di̱ve svāhā̱ sūryā̍ya̱ svāhā̍ |

ca̱ndrāya̱ svāhā̱ nakṣa̍trebhya̱ḥ svāhā̱dbhyaḥ svāhau̍ṣadhībhya̱ḥ svāhā̍ |

vana̱spati̍bhya̱ḥ svāhā̍ paripla̱vebhya̱ḥ svāhā̍ carāca̱rebhya̱ḥ svāhā̍ sarīsṛ̱pebhya̱ḥ svāhā̍

||24.41||

asa̍ve̱ svāhā̱ vasa̍ve̱ svāhā̍ vi̱bhuve̱ svāhā̱ viva̍svate̱ svāhā̍ |

ga̱ṇa̱śriye̱ svāhā̍ ga̱ṇapa̍taye̱ svāhā̍bhi̱bhuve̱ svāhādhi̍pataye̱ svāhā̍

||24.42||

śū̱ṣāya̱ svāhā̍ sasa̱rpāya̱ svāhā̍ ca̱ndrāya̱ svāhā̱ jyoti̍ṣe̱ svāhā̍ |

ma̱li̱mlu̱cāya̱ svāhā̱ divā̍ pa̱taya̍te̱ svāhā̍

||24.43||

madha̍ve̱ svāhā̱ mādha̍vāya̱ svāhā̍ śu̱krāya̱ svāhā̱ śuca̍ye̱ svāhā̍ |

nabha̍se̱ svāhā̍ nabha̱syā̍ya̱ svāhe̱ṣāya̱ svāho̱rjāya̱ svāhā̍ |

saha̍se̱ svāhā̍ saha̱syā̍ya̱ svāhā̱ tapa̍se̱ svāhā̍ tapa̱syā̍ya̱ svāhā̍hasaspa̱taye̱ svāhā̍

||24.44||

vājā̍ya̱ svāhā̍ prasa̱vāya̱ svāhā̍pi̱jāya̱ svāhā̱ krata̍ve̱ svāhā̍ |

sva̱ḥ svāhā̍ mū̱rdhne svāhā̍ vyaśnu̱vine̱ svāhā̍ |

antyā̍ya̱ svāhāntyā̍ya̱nāya̱ svāhā̍ bhauva̱nāya̱ svāhā̱

bhuva̍nasya̱ pata̍ye̱ svāhādhi̍pataye̱ svāhā̍ pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍

||24.45||

āyu̍rya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̍ prā̱ṇo ya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̍pā̱no ya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̍

vyā̱no ya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̍ |

u̱dā̱no ya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̍ samā̱no ya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̱ cakṣu̍rya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̱

śrotra̍ṃ ya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̍ |

vāgya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̱ mano̍ ya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̱tmā ya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̍

pṛ̱ṣṭhaṃ ya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̍ |

brahma̍ ya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̍ ya̱jño ya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̱ jyoti̍rya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̱

sva̍rya̱jñena̍ kalpatā̱ svāhā̍

||24.46||

eka̍smai̱ svāhā̱ dvābhyā̱ svāhā̍ śa̱tāya̱ svāhai̍kaśatāya̱ svāhā̍ |

vyu̍ṣṭyai̱ svāhā̍ sva̱rgāya̱ svāhā̍

||24.47||