Skip to content

Vājasaneyi Saṃhitā (Kāṇva) — Chapter 13 (116 mantras)

Trayodaśo'dhyāyaḥ

atha trayodaśo'dhyāyaḥ |

dṛ̱śā̱no ru̱kma u̱rvyā vya̍dyauddu̱rmarṣa̱māyu̍ḥ śri̱ye ru̍cā̱naḥ |

a̱gnira̱mṛto̍ abhava̱dvayo̍bhi̱ryade̍na̱ṃ dyauraja̍nayatsu̱retā̍ḥ

||13.1||

nakto̱ṣāsā̱ sama̍nasā̱ virū̍pe dhā̱paye̍te̱ śiśu̱meka̍ samī̱cī |

dyāvā̱kṣāmā̍ ru̱kmo a̱ntarvibhā̍ti de̱vā a̱gniṃ dhā̍rayandraviṇo̱dāḥ

||13.2||

viśvā̍ rū̱pāṇi̱ prati̍muñcate ka̱viḥ prāsā̍vīdbha̱draṃ dvi̱pade̱ catu̍ṣpade |

vi nāka̍makhyatsavi̱tā vare̱ṇyo'nu̍ pra̱yāṇa̍mu̱ṣaso̱ virā̍jati

||13.3||

su̱pa̱rṇo̍'si ga̱rutmā̍ stri̱vṛtte̱ śira̍ḥ | gāya̱traṃ cakṣu̍rbṛhadrathanta̱re pakṣau

||13.4||

stoma̍ ā̱tmā chandā̱syaṅgā̍ni̱ yajū̍ṣi̱ nāma̍ |

sāma̍ te ta̱nūrvā̍made̱vyaṃ ya̍jñāya̱jñiya̱ṃ puccha̱ṃ dhiṣṇyā̍ḥ śa̱phāḥ

||13.5||

su̱pa̱rṇo̍'si ga̱rutmā̱ndiva̍ṃ gaccha̱ sva̍ḥ pata |

viṣṇo̱ḥ kramo̍'si sapatna̱hā gā̍ya̱traṃ chanda̱ āro̍ha | pṛthi̱vīmanu̱ vikra̍masva |

viṣṇo̱ḥ kramo̍'syabhimāti̱hā traiṣṭu̍bha̱ṃ chanda̱ āro̍ha | a̱ntari̍kṣa̱manu̱ vikra̍masva |

viṣṇo̱ḥ kramo̍'syarātīya̱to ha̱ntā jāga̍ta̱ṃ chanda̱ āro̍ha | diva̱manu̱ vikra̍masva |

viṣṇo̱ḥ kramo̍'si śatrūya̱to ha̱ntānu̍ṣṭubha̱ṃ chanda̱ āro̍ha | diśonu̱ vikra̍masva

||13.6||

akra̍ndada̱gni sta̱naya̍nniva̱ dyauḥ kṣāmā̱ reri̍hadvī̱rudha̍ḥ sama̱ñjan |

sa̱dyo ja̍jñā̱no vi hīmi̱ddho akhya̱dā roda̍sī bhā̱nunā̍ bhātya̱ntaḥ

||13.7||

agne̍'bhyāvartinna̱bhi mā̱ niva̍rta̱svāyu̍ṣā̱ varca̍sā pra̱jayā̱ dhane̍na |

sa̱nyā me̱dhayā̍ ra̱yyā poṣe̍ṇa

||13.8||

agne̍ aṅgiraḥ śa̱taṃ te̍ santvā̱vṛta̍ḥ sa̱hasra̍ṃ ta upā̱vṛta̍ḥ |

adhā̱ poṣa̍sya̱ poṣe̍ṇa̱ puna̍rno na̱ṣṭamākṛ̍dhi̱ puna̍rno ra̱yimākṛ̍dhi

||13.9||

puna̍rū̱rjā niva̍rtasva̱ puna̍ragna i̱ṣāyu̍ṣā | puna̍rnaḥ pā̱hyaha̍saḥ

||13.10||

sa̱ha ra̱yyā niva̍rta̱svāgne̱ pinva̍sva̱ dhāra̍yā | vi̱śvapsnyā̍ vi̱śvata̱spari̍

||13.11||

ā tvā̍hārṣama̱ntara̍bhūrdhru̱vasti̱ṣṭhā vi̍cācaliḥ | viśa̍stvā̱ sarvā̍ vāñchantu̱ mā tvadrā̱ṣṭramadhi̍bhraśat

||13.12||

udu̍tta̱maṃ va̍ruṇa̱ pāśa̍ma̱smadavā̍dha̱maṃ vi ma̍dhya̱ma śra̍thāya |

athā̍ va̱yamā̍ditya vra̱te tavānā̍gaso̱ adi̍taye syāma

||13.13||

agre̍ bṛ̱hannu̱ṣasā̍mū̱rdhvo a̍sthānnirjaga̱nvān tama̍so̱ jyoti̱ṣāgā̍t |

a̱gnirbhā̱nunā̱ ruśa̍tā̱ svaṅga̱ ā jā̱to viśvā̱ sadmā̍nyaprāḥ

||13.14||

ha̱saḥ śu̍ci̱ṣadvasu̍rantarikṣa̱saddhotā̍ vedi̱ṣadati̍thirdūroṇa̱sat |

nṛ̱ṣadva̍ra̱sadṛ̍ta̱sadvyo̍ma̱sada̱bjā go̱jā ṛ̍ta̱jā a̍dri̱jā ṛ̱taṃ bṛ̱hat

||13.15||

sīda̱ tvaṃ mā̱tura̱syā u̱pasthe̱ viśvā̍nyagne va̱yunā̍ni vi̱dvān |

mainā̱ṃ tapa̍sā̱ mārciṣā̱bhiśo̍cīra̱ntara̍syā śu̱krajyo̍ti̱rvibhā̍hi

||13.16||

a̱ntara̍gne ru̱cā tvamu̱khāyā̱ḥ sada̍ne̱ sve | tasyā̱stva hara̍sā̱ tapa̱ñjāta̍vedaḥ śi̱vo bha̍va

||13.17||

śi̱vo bhū̱tvā mahya̍magne̱ atho̍ sīda śi̱vastvam | śi̱vāḥ kṛ̱tvā diśa̱ḥ sarvā̱ svaṃ yoni̍mi̱hāsa̍daḥ

||13.18||

di̱vaspari̍ pratha̱maṃ ja̍jñe a̱gnira̱smād dvi̱tīya̱ṃ pari̍ jā̱tave̍dāḥ |

tṛ̱tīya̍ma̱psu nṛ̱maṇā̱ aja̍sra̱mindhā̍na enaṃ jarate svā̱dhīḥ

||13.19||

vi̱dmā te̍ agne tre̱dhā tra̱yāṇi̍ vi̱dmā te̱ dhāma̱ vibhṛ̍tā puru̱trā |

vi̱dmā te̱ nāma̍ para̱maṃ guhā̱ yadvi̱dmā tamutsa̱ṃ yata̍ āja̱gantha̍

||13.20||

sa̱mu̱dre tvā̍ nṛ̱maṇā̍ a̱psva̱ntarnṛ̱cakṣā̍ īdhe di̱vo a̍gna̱ ūdha̍n |

tṛ̱tīye̍ tvā̱ raja̍si tasthi̱vāsa̍ma̱pāmu̱pasthe̍ mahi̱ṣā a̍vardhan

||13.21||

akra̍ndada̱gni sta̱naya̍nniva̱ dyauḥ kṣāmā̱ reri̍hadvī̱rudha̍ḥ sama̱ñjan |

sa̱dyo ja̍jñā̱no vi hīmi̱ddho akhya̱dā roda̍sī bhā̱nunā̍ bhātya̱ntaḥ

||13.22||

śrī̱ṇāmu̍dā̱ro dha̱ruṇo̍ rayī̱ṇāṃ ma̍nī̱ṣāṇā̱ṃ prārpa̍ṇa̱ḥ soma̍gopāḥ |

vasu̍ḥ sū̱nuḥ saha̍so a̱psu rājā̱ vibhā̱tyagra̍ u̱ṣasā̍midhā̱naḥ

||13.23||

viśva̍sya ke̱turbhuva̍nasya̱ garbha̱ ā roda̍sī apṛṇā̱jjāya̍mānaḥ |

vī̱l̤uṃ ci̱dadri̍mabhinat parā̱yañjanā̱ yada̱gnimaya̍janta̱ pañca̍

||13.24||

u̱śikpā̍va̱ko a̍ra̱tiḥ su̍me̱dhā martye̍ṣva̱gnira̱mṛto̱ nidhā̍yi |

iya̍rti dhū̱mama̍ru̱ṣaṃ bhari̍bhra̱ducchu̱kreṇa̍ śo̱ciṣā̱ dyāmina̍kṣan

||13.25||

dṛ̱śā̱no ru̱kma u̱rvyā vya̍dyauddu̱rmarṣa̱māyu̍ḥ śri̱ye ru̍cā̱naḥ |

a̱gnira̱mṛto̍ abhava̱dvayo̍bhi̱ryade̍na̱ṃ dyauraja̍nayatsu̱retā̍ḥ

||13.26||

yaste̍ a̱dya kṛ̱ṇava̍dbhadraśoce'pū̱paṃ de̍va ghṛ̱tava̍ntamagne |

pra taṃ na̍ya prata̱raṃ vasyo̱ acchā̱bhi su̱mnaṃ de̱vabha̍ktaṃ yaviṣṭha

||13.27||

ā taṃ bha̍ja sauśrava̱seṣva̍gna u̱ktha u̍ktha̱ ābha̍ja śa̱syamā̍ne |

pri̱yaḥ sūrye̍ pri̱yo a̱gnā bha̍vā̱tyujjā̱tena̍ bhi̱nada̱dujjani̍tvaiḥ

||13.28||

tvāma̍gne̱ yaja̍mānā̱ anu̱ dyūn viśvā̱ vasu̍ dadhire̱ vāryā̍ṇi |

tvayā̍ sa̱ha dravi̍ṇami̱cchamā̍nā vra̱jaṃ goma̍ntamu̱śijo̱ viva̍vruḥ

||13.29||

astā̍vya̱gnirna̱rā su̱śevo̍ vaiśvāna̱ra ṛṣi̍bhi̱ḥ soma̍gopāḥ |

a̱dve̱ṣe dyāvā̍pṛthi̱vī hu̍vema̱ devā̍ dha̱tta ra̱yima̱sme su̱vīra̍m

||13.30||

sa̱midhā̱gniṃ du̍vasyata ghṛ̱tairbo̍dhaya̱tāti̍thim | āsmi̍n ha̱vyā ju̍hotana

||13.31||

udu̍ tvā̱ viśve̍ de̱vā agne̱ bhara̍ntu̱ citti̍bhiḥ | sa no̍ bhava śi̱vastva su̱pratī̍ko vi̱bhāva̍suḥ

||13.32||

preda̍gne̱ jyoti̍ṣmān yāhi śi̱vebhi̍ra̱rcibhi̱ṣṭvam | bṛ̱hadbhi̍rbhā̱nubhi̱rbhāsa̱nmā hi̍sīsta̱nvā̍ pra̱jāḥ

||13.33||

akra̍ndada̱gniḥ sta̱naya̍nniva̱ dyauḥ kṣāmā̱ reri̍hadvī̱rudha̍ḥ sama̱ñjan |

sa̱dyo ja̍jñā̱no vi hīmi̱ddho akhya̱dā roda̍sī bhā̱nunā̍ bhātya̱ntaḥ

||13.34||

pra prā̱yama̱gnirbha̍ra̱tasya̍ śṛṇve̱ vi yatsūryo̱ na roca̍te bṛ̱hadbhāḥ |

a̱bhi yaḥ pū̱ruṃ pṛta̍nāsu ta̱sthau dī̱dāya̱ daivyo̱ ati̍thiḥ śi̱vo na̍ḥ

||13.35||

āpo̍ devī̱ḥ prati̍gṛbhṇīta̱ bhasmai̱tatsyo̱ne kṛ̍ṇudhva sura̱bhā u̍ lo̱ke |

tasmai̍ namantā̱ṃ jana̍yaḥ su̱patnī̍rmā̱teva̍ pu̱traṃ bi̍bhṛtā̱psve̍nat

||13.36||

a̱psva̍gne̱ sadhi̱ṣṭava̱ sauṣa̍dhī̱ranu̍ rudhyase | garbhe̱ sanjā̍yase̱ puna̍ḥ

||13.37||

garbho̍ a̱syoṣa̍dhīnā̱ṃ garbho̱ vana̱spatī̍nām | garbho̱ viśva̍sya bhū̱tasyāgne̱ garbho̍ a̱pāma̍si

||13.38||

pra̱sadya̱ bhasma̍nā̱ yoni̍ma̱paśca̍ pṛthi̱vīma̍gne | sa̱sṛjya̍ mā̱tṛbhi̱ṣṭvaṃ jyoti̍ṣmā̱n puna̱rāsa̍daḥ

||13.39||

puna̍rā̱sadya̱ sada̍nama̱paśca̍ pṛthi̱vīma̍gne | śeṣe̍ mā̱turyatho̱pasthe̱'ntara̍syā śi̱vata̍maḥ

||13.40||

puna̍rū̱rjā niva̍rtasva̱ puna̍ragna i̱ṣāyu̍ṣā | puna̍rnaḥ pā̱hyaha̍saḥ

||13.41||

sa̱ha ra̱yyā niva̍rta̱svāgne̱ pinva̍sva̱ dhāra̍yā | vi̱śvapsnyā̍ vi̱śvata̱spari̍

||13.42||

bodhā̍ me a̱sya vaca̍so yaviṣṭha̱ mahi̍ṣṭhasya̱ prabhṛ̍tasya svadhāvaḥ |

pīya̍ti tvo̱ anu̍ tvo gṛṇāti va̱ndāru̍ṣṭe ta̱nva̍ṃ vande agne

||13.43||

sa bo̍dhi sū̱rirma̱ghavā̱ vasu̍pate̱ vasu̍dāvan | yu̱yo̱dhya̱smad dveṣā̍si vi̱śvaka̍rmaṇe̱ svāhā̍

||13.44||

puna̍stvādi̱tyā ru̱drā vasa̍va̱ḥ sami̍ndhatā̱ṃ puna̍rbra̱hmāṇo̍ vasunītha ya̱jñaiḥ |

ghṛ̱tena̱ tvaṃ ta̱nva̍ṃ vardhayasva sa̱tyāḥ sa̍ntu̱ yaja̍mānasya̱ kāmā̱ḥ svāhā̍

||13.45||

ape̍ta̱ vī̍ta̱ vi ca̍ sarpa̱tāto̱ ye'tra̱ stha pu̍rā̱ṇā ye ca̱ nūta̍nāḥ |

adā̍dya̱mo̍'va̱sāna̍ṃ pṛthi̱vyā akra̍nni̱maṃ pi̱taro̍ lo̱kama̍smai

||13.46||

sa̱ṃjñāna̍masi kāma̱dhara̍ṇaṃ mayi̍ te kāma̱dhara̍ṇaṃ bhūyāt | a̱gnerbhasmā̍sya̱gneḥ purī̍ṣamasi |

cita̍ stha pari̱cita̍ ūrdhva̱cita̍ḥ śrayadhvam

||13.47||

a̱ya so a̱gniryasmi̱ntsoma̱mindra̍ḥ su̱taṃ da̱dhe ja̱ṭhare̍ vāvaśā̱naḥ |

sa̱ha̱sriya̱ṃ vāja̱matya̱ṃ na sapti̍ sasa̱vāntsantstū̍yase jātavedaḥ

||13.48||

agne̱ yatte̍ di̱vi varca̍ḥ pṛthi̱vyāṃ yadoṣa̍dhīṣva̱psvā ya̍jatrā |

yenā̱ntari̍kṣamu̱rvā̍ta̱tantha̍ tve̱ṣaḥ sa bhā̱nura̍rṇa̱vo nṛ̱cakṣā̍ḥ

||13.49||

agne̍ di̱vo arṇa̱macchā̍ jigā̱syacchā̍ de̱vām̐3 ū̍ciṣe̱ dhiṣṇyā̱ ye |

yā ro̍ca̱ne pa̱rastā̱t sūrya̍sya̱ yāścā̱vastā̍dupa̱tiṣṭha̍nta̱ āpa̍ḥ

||13.50||

pu̱rī̱ṣyā̍so a̱gnaya̍ḥ prāva̱ṇebhi̍ḥ sa̱joṣa̍saḥ | ju̱ṣantā̍ṃ ya̱jñama̱druho̍'namī̱vā iṣo̍ ma̱hīḥ

||13.51||

il̤ā̍magne puru̱dasa̍ sa̱niṃ goḥ śa̍śvatta̱ma hava̍mānāya sādha |

syānna̍ḥ sū̱nustana̍yo vi̱jāvāgne̱ sā te̍ suma̱tirbhū̍tva̱sme

||13.52||

a̱yaṃ te̱ yoni̍rṛ̱tviyo̱ yato̍ jā̱to aro̍cathāḥ | taṃ jā̱nanna̍gna̱ āro̱hāthā̍ no vardhayā ra̱yim

||13.53||

cida̍si̱ tayā̍ de̱vata̍yāṅgira̱svad dhru̱vā sī̍da | pa̱ri̱cida̍si̱ tayā̍ de̱vata̍yāṅgira̱svad dhru̱vā sī̍da

||13.54||

lo̱kaṃ pṛ̍ṇa chi̱draṃ pṛ̱ṇātho̍ sīda dhru̱vā tvam | i̱ndrā̱gnī tvā̱ bṛha̱spati̍ra̱smin yonā̍ asīṣadan

||13.55||

tā a̍sya̱ sūda̍dohasa̱ḥ soma̍ śrīṇanti̱ pṛśna̍yaḥ | janma̍nde̱vānā̱ṃ viśa̍stri̱ṣvā ro̍ca̱ne di̱vaḥ

||13.56||

indra̱ṃ viśvā̍ avīvṛdhantsamu̱dravya̍casa̱ṃ gira̍ḥ | ra̱thīta̍ma ra̱thīnā̱ṃ vājā̍nā̱ satpa̍ti̱ṃ pati̍m

||13.57||

sami̍ta̱ saṃka̍lpethā̱ sampri̍yau roci̱ṣṇū su̍mana̱syamā̍nau | iṣa̱mūrja̍ma̱bhi sa̱ṃvasā̍nau

||13.58||

saṃ vā̱ṃ manā̍si̱ saṃ vra̱tā samu̍ ci̱ttānyāka̍ram |

agne̍ purīṣyādhi̱pā bha̍va̱ tvaṃ na̱ iṣa̱mūrja̱ṃ yaja̍mānāya dhehi

||13.59||

agne̱ tvaṃ pu̍rī̱ṣyo̍ rayi̱mān pu̍ṣṭi̱mām̐3 a̍si | śi̱vāḥ kṛ̱tvā diśa̱ḥ sarvā̱ḥ svaṃ yoni̍mi̱hāsa̍daḥ

||13.60||

bhava̍taṃ na̱ḥ sama̍nasau̱ sace̍tasā are̱pasau̍ |

mā ya̱jña hi̍siṣṭa̱ṃ mā ya̱jñapa̍tiṃ jātavedasau śi̱vau bha̍vatama̱dya na̍ḥ

||13.61||

mā̱teva̍ pu̱traṃ pṛ̍thi̱vī pu̍rī̱ṣya̍ma̱gni sve yonā̍ abhāru̱khā |

tāṃ viśvai̍rdevairṛ̱tubhi̍ḥ saṃvidā̱naḥ pra̱jāpa̍tirvi̱śvaka̍rmā̱ vimu̍ñcatu

||13.62||

asu̍nvanta̱maya̍jamānamiccha ste̱nasye̱tyāmanvi̍hi̱ taska̍rasya |

a̱nyama̱smadi̍ccha̱ sā ta̍ i̱tyā namo̍ devi nirṛ̱te̱ tubhya̍mastu

||13.63||

nama̱ḥ su te̍ nirṛte tigmatejo'ya̱smaya̱ṃ vicṛ̍tā ba̱ndhame̱tam |

ya̱mena̱ tvaṃ ya̱myā sa̍ṃvidā̱notta̱me nāke̱ adhi̍rohayainam

||13.64||

yasyā̍ste ghora ā̱sanju̱homye̱ṣāṃ ba̱ndhānā̍mava̱sarja̍nāya |

yāṃ tvā̱ jano̱ bhūmi̱riti̍ pra̱manda̍te̱ nirṛ̍tiṃ tvā̱haṃ pari̍veda vi̱śvata̍ḥ

||13.65||

yaṃ te̍ de̱vī nirṛ̍tirāba̱bandha̱ pāśa̍ṃ grī̱vāsva̍vicṛ̱tyam |

taṃ te̱ viṣyā̱myāyu̍ṣo̱ na madhyā̱dathai̱taṃ pi̱tuma̍ddhi̱ prasū̍taḥ | namo̱ bhūtyai̱ yedaṃ ca̱kāra̍

||13.66||

ni̱veśa̍naḥ sa̱ṃgama̍no̱ vasū̍nā̱ṃ viśvā̍ rū̱pābhi ca̍ṣṭe̱ śacī̍bhiḥ |

de̱va i̍va savi̱tā sa̱tyadha̱rmendro̱ na ta̍sthau sama̱re pa̍thī̱nām

||13.67||

sīrā̍ yuñjanti ka̱vayo̍ yu̱gā vita̍nvate̱ pṛtha̍k | dhīrā̍ de̱veṣu̍ sumna̱yā

||13.68||

yu̱nakta̱ sīrā̱ vi yu̱gā ta̍nudhvaṃ kṛ̱te yonau̍ vapate̱ha bīja̍m |

gi̱rā ca̍ śru̱ṣṭiḥ sabha̍rā̱ asa̍nno̱ nedī̍ya̱ itsṛ̱ṇya̍ḥ pa̱kvameyā̍t

||13.69||

śu̱na su phālā̱ vikṛ̍ṣantu̱ bhūmi̍ śu̱naṃ kī̱nāśā̍ a̱bhiya̍ntu vā̱haiḥ |

śunā̍sīrā ha̱viṣā̱ tośa̍mānā supippa̱lā oṣa̍dhīḥ kartama̱sme

||13.70||

ghṛ̱tena̱ sītā̱ madhu̍nā̱ sama̍jyatā̱ṃ viśvai̍rde̱vairanu̍matā ma̱rudbhi̍ḥ |

ūrja̍svatī̱ paya̍sā̱ pinva̍mānā̱smāntsī̍te̱ paya̍sā̱bhyāva̍vṛtsva

||13.71||

lāṅga̍la̱ṃ pavī̍ravatsu̱śeva̍ soma̱pitsa̍ru |

tadudva̍pati̱ gāmavi̍ṃ prapha̱rvya̍ṃ ca̱ pīva̍rīṃ pra̱sthāva̍dratha̱vāha̍ṇam

||13.72||

kāma̍ṃ kāmadughe dhukṣva mi̱trāya̱ varu̍ṇāya ca | indrā̍yā̱śvibhyā̍ṃ pū̱ṣṇe pra̱jābhya̱ oṣa̍dhībhyaḥ

||13.73||

vimu̍cyadhvamaghnyā devayānā̱ aga̍nma̱ tama̍saspā̱rama̱sya | jyoti̍rāpāma

||13.74||

sa̱jūrabdo̱ aya̍vobhiḥ sa̱jūru̱ṣā aru̍ṇībhiḥ |

sa̱joṣa̍sā a̱śvinā̱ daso̍bhiḥ sa̱jūḥ sūra̱ eta̍śena sa̱jūrvai̍śvāna̱ra il̤a̍yā ghṛ̱tena̱ svāhā̍

||13.75||

yā oṣa̍dhī̱ḥ pūrvā̍ jā̱tā de̱vebhya̍striyu̱gaṃ pu̱rā | manai̱ nu ba̱bhrūṇā̍ma̱ha śa̱taṃ dhāmā̍ni sa̱pta ca̍

||13.76||

śa̱taṃ vo̍ amba̱ dhāmā̍ni sa̱hasra̍mu̱ta vo̱ ruha̍ḥ | adhā̍ śatakratvo yū̱yami̱maṃ me̍ aga̱daṃ kṛ̍ta

||13.77||

oṣa̍dhī̱ḥ prati̍ gṛbhṇīta̱ puṣpa̍vatīḥ pra̱sūva̍rīḥ | aśvā̍ iva sa̱jitva̍rīrvī̱rudha̍ḥ pārayi̱ṣṇva̍ḥ

||13.78||

oṣa̍dhī̱riti̍ mātara̱stadvo̍ devī̱rupa̍bruve | sa̱neya̱maśva̱ṃ gāṃ vāsa̍ ā̱tmāna̱ṃ tava̍ pūruṣa

||13.79||

a̱śva̱tthe vo̍ ni̱ṣada̍naṃ pa̱rṇe vo̍ vasa̱tiṣkṛ̱tā | go̱bhāja̱ itkilā̍satha̱ yatsa̱nava̍tha̱ pūru̍ṣam

||13.80||

yatrau̍ṣadhīḥ sa̱magma̍ta̱ rājā̍na̱ḥ sami̍tā iva | vipra̱ḥ sa u̍cyate bhi̱ṣagra̍kṣo̱hāmī̍va̱cāta̍naḥ

||13.81||

a̱śvā̱va̱tī so̍māva̱tīmū̱rjaya̍ntī̱mudo̍jasam | āvi̍tsi̱ sarvā̱ oṣa̍dhīra̱smā a̍ri̱ṣṭatā̍taye

||13.82||

ucchuṣmā̱ oṣa̍dhīnā̱ṃ gāvo̍ go̱ṣṭhādi̍verate | dhana̍ sani̱ṣyantī̍nāmā̱tmāna̱ṃ tava̍ pūruṣa

||13.83||

iṣkṛ̍ti̱rnāma̍ vo mā̱tātho̍ yū̱ya stha̱ niṣkṛ̍tīḥ | sī̱rāḥ pa̍ta̱triṇī̍ sthana̱ yadā̱maya̍ti̱ niṣkṛ̍tha

||13.84||

ati̱ viśvā̍ḥ pari̱ṣṭhā ste̱na i̍va vra̱jama̍kramuḥ | oṣa̍dhī̱ḥ prācu̍cyavu̱ryatkiṃ ca̍ ta̱nvo̱ rapa̍ḥ

||13.85||

yadi̱mā vā̱jaya̍nna̱hamoṣa̍dhī̱rhasta̍ āda̱dhe | ā̱tmā yakṣma̍sya naśyati pu̱rā jī̍va̱gṛbho̍ yathā

||13.86||

yasyau̍ṣadhīḥ pra̱sarpa̱thāṅga̍mṅga̱ṃ paru̍ṣparuḥ | tato̱ yakṣma̱ṃ vibā̍dhadhva u̱gro ma̍dhyama̱śīri̍va

||13.87||

sā̱kaṃ ya̍kṣma̱ prapa̍ta̱ cāṣe̍ṇa kikidī̱vinā̍ | sā̱kaṃ vāta̍sya̱ dhrājyā̍ sā̱kaṃ na̍śya ni̱hāka̍yā

||13.88||

a̱nyā vo̍ a̱nyāma̍vatva̱nyānyasyā̱ upā̍vata | tāḥ sarvā̍ḥ saṃvidā̱nā i̱daṃ me̱ prāva̍tā̱ vaca̍ḥ

||13.89||

yāḥ pha̱linī̱ryāa̍pha̱lā a̍pu̱ṣpāyāśca̍ pu̱ṣpiṇī̍ḥ | bṛha̱spati̍prasūtā̱stā no̍ muñca̱ntvaha̍saḥ

||13.90||

mu̱ñcantu̍ mā śapa̱thyā̱datho̍ varu̱ṇyā̍du̱ta | atho̍ ya̱masya̱ paḍvī̍śā̱tsarva̍smāddevakilbi̱ṣāt

||13.91||

a̱va̱ya̱tīḥ sama̍vadanta di̱va oṣa̍dhaya̱spari̍ | yaṃ jī̱vama̱śnavā̍mahai̱ na sa ri̍ṣyāti̱ pūru̍ṣaḥ

||13.92||

yā oṣa̍dhī̱ḥ soma̍rājñīrba̱hvīḥ śa̱tavi̍cakṣaṇāḥ | tāsā̍masi̱ tvamu̍tta̱māra̱ṃ kāmā̍ya̱ śa hṛ̱de

||13.93||

yā oṣa̍dhī̱ḥ soma̍rājñī̱rviṣṭhi̍tāḥ pṛthi̱vīmanu̍ | bṛha̱spati̍prasūtā asyai̱ saṃda̍tta vī̱rya̍m

||13.94||

yāśce̱damu̍paśṛ̱ṇvanti̱ yāśca̍ dū̱raṃ parā̍gatāḥ | sarvā̍ḥ sa̱ṃgatya̍ vīrudho̱'syai̱ saṃda̍tta vī̱rya̍m

||13.95||

nā̱śa̱yi̱trī ba̱lāsa̱syārśa̍sa upa̱citā̍masi | atho̍ śa̱tasya̱ yakṣmā̍ṇāṃ pākā̱rora̍si̱ nāśa̍nī

||13.96||

mā vo̍ riṣat khani̱tā yasmai̍ cā̱haṃ khanā̍mi vaḥ | dvi̱paccatu̍ṣpada̱smāka̱ sarva̍mastvanātu̱ram

||13.97||

oṣa̍dhaya̱ḥ saṃva̍dante̱ some̍na sa̱ha rājñā̍ | yasmai̍ kṛ̱ṇoti̍ brāhma̱ṇasta rā̍jan pārayāmasi

||13.98||

tvāṃ ga̍ndha̱rvā a̍khana̱stvāmindra̱stvāṃ bṛha̱spati̍ḥ | tvāmo̍ṣadhe̱ somo̱ rājā̍ vi̱dvān yakṣmā̍damucyata

||13.99||

tvamu̍tta̱māsyo̍ṣadhe̱ tava̍ vṛ̱kṣā upa̍stayaḥ | upa̍stirastu̱ so̱'smāka̱ṃ yo a̱smām̐3 a̍bhi̱dāsa̍ti

||13.100||

mā mā̍ hisījjani̱tā yaḥ pṛ̍thi̱vyā yo vā̱ diva̍ sa̱tyadha̍rmā̱ vyāna̍ṭ |

yaścā̱paśca̱ndrāḥ pra̍tha̱mo ja̱jāna̱ kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema

||13.101||

a̱bhyā va̍rtasva pṛthivi ya̱jñena̱ paya̍sā sa̱ha |

va̱pāṃ te̍ a̱gniri̍ṣi̱to a̍rohat

||13.102||

agne̱ yatte̍ śu̱kraṃ yacca̱ndraṃ yatpū̱taṃ yacca̍ ya̱jñiya̍m | tadde̱vebhyo̍ bharāmasi

||13.103||

iṣa̱mūrja̍ma̱hami̱ta āda̍mṛ̱tasya̱ yoni̍ṃ mahi̱ṣasya̱ dhārā̍m |

ā mā̱ goṣu̍ viśa̱tvā ta̱nūṣu̱ jahā̍mi se̱dimani̍rā̱mamī̍vām

||13.104||

agne̱ tava̱ śravo̱ vayo̱ mahi̍ bhrājante a̱rcayo̍ vibhāvaso |

bṛha̍dbhāno̱ śava̍sā̱ vāja̍mu̱kthya̱ṃ dadhā̍si dā̱śuṣe̍ kave

||13.105||

pā̱va̱kava̍rcāḥ śu̱krava̍rcā̱ anū̍navarcā̱ udi̍yarṣi bhā̱nunā̍ |

pu̱tro mā̱tarā̍ vi̱cara̱nnupā̍vasi pṛ̱ṇakṣi̱ roda̍sī u̱bhe

||13.106||

ūrjo̍ napājjātavedaḥ suśa̱stibhi̱rmanda̍sva dhī̱tibhi̍rhi̱taḥ |

tve iṣa̱ḥ sanda̍dhu̱rbhūri̍varpasaści̱trota̍yo vā̱majā̍tāḥ

||13.107||

i̱ra̱jyanna̍gne prathayasva ja̱ntubhi̍ra̱sme rāyo̍ amartya |

sa da̍rśa̱tasya̱ vapu̍ṣo̱ virā̍jasi pṛ̱ṇakṣi̍ sāna̱siṃ kratu̍m

||13.108||

i̱ṣka̱rtāra̍madhva̱rasya̱ prace̍tasa̱ṃ kṣaya̍nta̱ rādha̍so ma̱haḥ |

rā̱tiṃ vā̱masya̍ su̱bhagā̍ṃ ma̱hīmiṣa̱ṃ dadhā̍si sāna̱si ra̱yim

||13.109||

ṛ̱tāvā̍naṃ mahi̱ṣaṃ vi̱śvada̍rśatama̱gni su̱mnāya̍ dadhire pu̱ro janā̍ḥ |

śrutka̍rṇa sa̱pratha̍stamaṃ tvā gi̱rā daivya̱ṃ mānu̍ṣā yu̱gā

||13.110||

āpyā̍yasva̱ same̍tu te vi̱śvata̍ḥ soma̱ vṛṣṇya̍m | bhavā̱ vāja̍sya saṅga̱the

||13.111||

saṃ te̱ payā̍si̱ samu̍ yantu̱ vājā̱ḥ saṃ vṛṣṇyā̍nyabhimāti̱ṣāha̍ḥ |

ā̱pyāya̍māno a̱mṛtā̍ya soma di̱vi śravā̍syutta̱māni̍ dhiṣva

||13.112||

āpyā̍yasva madintama̱ soma̱ viśve̍bhira̱śubhi̍ḥ | bhavā̍ naḥ sa̱pratha̍stama̱ḥ sakhā̍ vṛ̱dhe

||13.113||

ā te̍ va̱tso mano̍ yamatpara̱mācci̍tsa̱dhasthā̍t | agne̱ tvāṃ kā̍mayā gi̱rā

||13.114||

tubhya̱ṃ tā a̍ṅgirastama̱ viśvā̍ḥ sukṣi̱taya̱ḥ pṛtha̍k | agne̱ kāmā̍ya yemire

||13.115||

a̱gniḥ pri̱yeṣu̱ dhāma̍su̱ kāmo̍ bhū̱tasya̱ bhavya̍sya | sa̱mrāl̤eko̱ virā̍jati

||13.116||