शरभावतारवर्णनम्
सनत्कुमार उवाच
नन्दीश्वर महाप्राज्ञ विज्ञातन्तदनन्तरम् ।
ममोपरि कृपां कृत्वा प्रीत्या त्वन्तद्वदाधुना
॥१॥नन्दीश्वर उवाच
इत्युक्तो वीरभद्रेण नृसिंहः क्रोधविह्वलः ।
निनदन्ननु वेगेन तं ग्रहीतुम्प्रचक्रमे
॥२॥अत्रान्तरे महाघोरं प्रत्यक्षभयकारणम् ।
गगनव्यापि दुर्धर्षं शैवतेजस्समुद्भवम्
॥३॥वीरभद्रस्य तद्रूमदृश्यन्तु ततः क्षणात् ।
तद्वै हिरण्मयं सौम्यं न सौरन्नाग्निसम्भवम्
॥४॥न तडिच्चन्द्रसदृशमनौपम्यम्महेश्वरम् ।
तदा तेजांसि सर्वाणि तस्मिँल्लीनानि शंकरे
॥५॥न तद्व्योम महत्तेजो व्यक्तान्तश्चाभवत्ततः ।
रुद्रसाधारणं चैव चिह्नितं विकृताकृति
॥६॥ततस्संहाररूपेण सुव्यक्तं परमेश्वरः ।
पश्यतां सर्वदेवानां जयशब्दादिमंगलैः
॥७॥सहस्रबाहुर्जटिलश्चन्द्रार्द्धकृतशेखरः ।
समृद्धोग्रशरीरेण पक्षाभ्याञ्चञ्चुना द्विजः
॥८॥अतितीक्ष्णो महादंष्ट्रो वज्रतुल्यनखायुधः ।
कण्ठे कालो महाबाहुश्चतुष्पाद्वह्निसन्निभः
॥९॥युगान्तोद्यतजीमूतभीमगम्भीरनिस्वनः ।
महाकुपितकृत्याग्निव्यावृत्तनयनत्रयः
॥१०॥स्पष्टदंष्ट्राधरोष्ठश्च हुंकारसंयुतो हरः ।
ईदृग्विधस्वरूपश्च ह्युग्र आविर्बभूव ह
॥११॥अरिस्तद्दर्शनादेव विनष्टबलविक्रमः ।
बिभ्रद्धाम सहस्रांशोरधः खद्योतविभ्रमम्
॥१२॥अथ विभ्रम्य पक्षाभ्यां नाभिपादान्विदारयन् ।
पादान्बबंध पुच्छेन बाहुभ्याम्बाहु मण्डलम्
॥१३॥भिन्दन्नुरसि बाहुभ्यान्निजग्राह हरो हरिम् ।
ततो जगाम गगनन्देवैस्सह महर्षिभिः
॥१४॥सहसैवाभयाद्विष्णुं स हि श्येन इवोरगम् ।
उत्क्षिप्योत्क्षिप्य संगृह्य निपात्य च निपात्य च
॥१५॥उड्डीयोड्डीय भगवान्पक्षघातविमोहितम् ।
हरीं हरस्तं वृषभं विवेशानन्त ईश्वरः
॥१६॥अनुयान्तं सुरास्सर्वे नमोवाक्येन तुष्टुवुः ।
प्रणेमुस्सादरं प्रीत्या ब्रह्माद्याश्च मुनीश्वराः
॥१७॥नीयमानः परवशो दीनवक्त्रः कृताञ्जलिः ।
तुष्टाव परमेशानं हरिस्तं ललिताक्षरैः
॥१८॥नाम्नामष्टशतेनैव स्तुत्वा ताम्मृडमेव च ।
पुनश्च प्रार्थयामास नृसिंहः शरभेश्वरम्
॥१९॥यदायदा ममाज्ञेयं मतिस्स्याद्गर्वदूषिता ।
तदातदाऽपनेतव्या त्वयैव परमेश्वर
॥२०॥नन्दीश्वर उवाच
एवं विज्ञापयन्प्रीत्या शङ्करं नरकेसरी ।
नत्वाऽशक्तोऽभवद्विष्णु जीवितान्त पराजितः
॥२१॥तद्वक्त्रं शेषगात्रान्तं कृत्वा सर्वस्वविग्रहम् ।
शक्तियुक्तं तदीयांगं वीरभद्रः क्षणात्ततः
॥२२॥नन्दीश्वर उवाच
अथ ब्रह्मादयो देवाश्शारभं रूपमास्थितम् ।
तुष्टुवुः शंकरं देवं सर्वलोकैकशंकरम्
॥२३॥देवा ऊचुः
ब्रह्मविष्ण्विन्द्रचन्द्रादिसुराः सर्वे महर्षयः ।
दितिजाद्याः सम्प्रसूतास्त्वत्तस्सर्वे महेश्वर
॥२४॥ब्रह्मविष्णुमहेन्द्राश्च सूर्याद्यानसुरान्सुराम् ।
त्वं वै सृजसि पास्यत्सि त्वमेव सकलेश्वरः
॥२५॥यतो हरसि संसारं हर इत्युच्यते बुधैः ।
निगृहीतो हरिर्यस्माद्धर इत्युच्यते बुधैः
॥२६॥यतो बिभर्षि सकलं विभज्य तनुमष्टधा ।
अतोऽस्मान्पाहि भगवन् सुरादानैरभीप्सितैः
॥२७॥त्वं महापुरुषः शम्भुः सर्वेशस्सुरनायकः ।
निःस्वात्मा निर्विकारात्मा परब्रह्म सतां गतिः
॥२८॥दीनबन्धुर्दया सिन्धुऽरद्भुतोतिः परात्मदृक् ।
प्राज्ञो विराट्विभुस्सत्यः सच्चिदानन्दलक्षणः
॥२९॥नन्दीश्वर उवाच
इत्याकर्ण्य वचः शम्भुर्देवानां परमेश्वरः ।
उवाच तान् सुरान्देवमहर्षींश्च पुरातनान्
॥३०॥यथा जलं जले क्षिप्तं क्षीरे क्षीरं घृते घृतम् ।
एक एव तदा विष्णुः शिवे लीनो न चान्यथा
॥३१॥एको विष्णुर्नृसिंहात्मा सदर्पश्च महाबलः ।
जगत्संहारकरणे प्रवृत्तो नरकेसरी
॥३२॥प्रार्थनीयो नमस्तस्मै मद्भक्तैस्सिद्धिकारिभिः ।
मद्भक्तप्रवरश्चैव मद्भक्तवर दायकः
॥३३॥नन्दीश्वर उवाच
एतावदुक्त्वा भगवान् पक्षिराजो महाबलः ।
पश्यतां सर्वदेवानान्तत्रैवान्तरधीयत
॥३४॥वीरभद्रोऽपि भगवान्गणाध्यक्षो महाबलः ।
नृसिंहकृत्तिं निष्कृष्य समादाय ययौ गिरिम्
॥३५॥नृसिंहकृत्तिवसनस्तदाप्रभृति शंकरः ।
तद्वक्त्रं मुण्डमालायां नायकत्वेन कल्पितम्
॥३६॥ततो देवा निरातङ्का कीर्त्तयन्तः कथामिमाम् ।
विस्मयोत्फुल्लनयना जग्मुः सर्वे यथागतम्
॥३७॥य इदम्परमाख्यानं पुण्यं वेदरसान्वितम् ।
पठति शृणुयाच्चैव सर्व्वान्कामानवाप्नुयात्
॥३८॥धन्यं यशस्यमायुष्यमारोग्यम्पुष्टिवर्द्धनम् ।
सर्वविघ्रप्रशमनं सर्वव्याधिविनाशनम्
॥३९॥दुःखप्रशमनं वाञ्छासिद्धिदं मंगलालयम् ।
अपमृत्युहरं बुद्धिप्रदं शत्रुविनाशनम्
॥४०॥इदन्तु शरभाकारं परं रूपम्पिनाकिनः ।
प्रकाशनीयं भक्तेषु शंकरस्य चरेषु वै
॥४१॥तैरेव पठितव्यं च श्रोतव्यं च शिवात्मभिः ।
नवधा भक्तिदं दिव्यमन्तःकरणबुद्धिदम्
॥४२॥शिवोत्सवेषु सर्वेषु चतुर्दश्यष्टमीषु च ।
पठेत्प्रतिष्ठाकाले तु शिवसन्निधिकारणम्
॥४३॥चौरव्याघ्रनृसिंहात्मकृत राजभयेषु च ।
अन्येषूत्पातभूकम्पदस्य्वादिपांसुवृष्टिषु
॥४४॥उल्कापाते महावाते विनावृष्ट्यतिवृष्टिषु ।
पठेद्यः प्रयतो विद्वाञ् शिवभक्तो दृढव्रतः
॥४५॥यः पठेच्छृणुयाद्वापि निष्कामो व्रतमैश्वरम् ।
रुद्रलोकं समासाद्य रुद्रस्यानुचरो भवेत्
॥४६॥रुद्रलोकमनुप्राप्य रुद्रेण सह मोदते ।
ततस्सायुज्यमाप्नोति शिवस्य कृपया मुने
॥४७॥इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां शरभावतारवर्णनं नाम द्वादशोऽध्यायः ॥ १२ ॥