शिवलिंगमाहात्म्यवर्णनम्
सूत उवाच
गंगातीरे सुप्रसिद्धा काशी खलु विमुक्तिदा ।
सा हि लिंगमयी ज्ञेया शिववासस्थली स्मृता
॥१॥लिंगं तत्रैव मुख्यं च सम्प्रोक्तमविमुक्तकम् ।
कृत्तिवासेश्वरः साक्षात्तत्तुल्यो वृद्धबालकः
॥२॥तिलभाण्डेश्वरश्चैव दशाश्वमेध एव च ।
गंगा सागरसंयोगे संगमेश इति स्मृतः
॥३॥भूतेश्वरो यः संप्रोक्तो भक्तसर्वार्थदः सदा ।
नारीश्वर इति ख्यातः कौशिक्याः स समीपगः
॥४॥वर्तते गण्डकीतीरे बटुकेश्वर एव सः ।
पूरेश्वर इति ख्यातः फल्गुतीरे सुखप्रदः
॥५॥सिद्धनाथेश्वरश्चैव दर्शनात्सिद्धिदो नृणाम् ।
दूरेश्वर इति ख्यातः पत्तने चोत्तरे तथा
॥६॥शृंगेश्वरश्च नाम्ना वै वैद्यनाथस्तथैव च ।
जप्येश्वरस्तथा ख्यातो यो दधी चिरणस्थले
॥७॥गोपेश्वरः समाख्यातः रंगेश्वर इति स्मृतः ।
वामेश्वरश्च नागेशः काजेशो विमलेश्वरः
॥८॥व्यासेश्वरश्च विख्यातः सुकेशश्च तथैव हि ।
भाण्डेश्वराश्च विख्यातो हुंकारेशस्तथैव च
॥९॥सुरोचनश्च विख्यातो भूतेश्वर इति स्वयम् ।
संगमेशस्तथा प्रोक्तो महापातकनाशनः
॥१०॥ततश्च तप्तकातीरे कुमारेश्वर एव च ।
सिद्धेश्वरश्च विख्यातः सेनेशश्च तथा स्मृतः ।
रामेश्वर इति प्रोक्तः कुंभेशश्च परो मतः ।
नन्दीश्वरश्च पुंजेशः पूर्णायां पूर्णकस्तथा
॥१२॥ब्रह्मेश्वरः प्रयोगे च ब्रह्मणा स्थापितः पुरा ।
दशाश्वमेधतीर्थे हि चतुर्वर्गफलप्रदः
॥१३॥तथा सोमेश्वरस्तत्र सर्ब्वापद्विनिवारकः ।
भारद्वाजेश्वरश्चैव ब्रह्मवर्चःप्रवर्द्धकः
॥१४॥शूलटंकेश्वरः साक्षात्कामनाप्रद ईरितः ।
माधवेशश्च तत्रैव भक्तरक्षाविधायकः
॥१५॥नागेशाख्यः प्रसिद्धो हि साकेतनगरे द्विजा ।
सूर्य्यवंशोद्भवानां च विशेषेण सुखप्रदः
॥१६॥पुरुषोत्तमपुर्यां तु भुवनेशस्तु सिद्धिदः ।
लोकेशश्च महालिंगः सर्वानन्दप्रदायकः
॥१७॥कामेश्वरः शंभुलिंगो गंगेशः परशुद्धिकृत् ।
शक्रेश्वरः शुक्रसिद्धो लोकानां हितकाम्यया
॥१८॥तथा वटेश्वरः ख्यातः सर्वकामफलप्रदः ।
सिन्धुतीरे कपालेशो वक्त्रेशः सर्वपापहा
॥१९॥धौतपापेश्वरः साक्षादंशेन परमेश्वर. ।
भीमेश्वर इति प्रोक्तः सूर्येश्वर इति स्मृतः
॥२०॥नन्देश्वरश्च विज्ञेयो ज्ञानदो लोकपूजितः ।
नाकेश्वरो महापुण्यस्तथा रामेश्वरः स्मृतः
॥२१॥विमलेश्वरनामा वै कंटकेश्वर एव च ।
पूर्णसागरसंयोगे धर्तुकेशस्तथैव च
॥२२॥चन्द्रेश्वरश्च विज्ञेयश्चन्द्रकान्तिफलप्रदः ।
सर्वकाम प्रदश्चैव सिद्धेश्वर इति स्मृतः
॥२३॥बिल्वेश्वरश्च विख्यातश्चान्धकेशस्तथैव च ।
यत्र वा ह्यन्धको दैत्यः शंकरेण हतः पुरा
॥२४॥अयं स्वरूपमंशेन धृत्वा शंभुः पुनः स्थितः ।
शरणेश्वरविख्यातो लोकानां सुखदः सदा
॥२५॥कर्दमेशः परः प्रोक्त कोटीशश्चार्बुदाचले ।
अचलेशश्च विख्यातो लोकानां सुखदः सदा
॥२६॥नागेश्वरस्तु कौशिक्यास्तीरे तिष्ठति नित्यशः ।
अनन्तेश्वरसंज्ञश्च कल्याणशुभभाजनः
॥२७॥योगेश्वरश्च विख्यातो वैद्यनाथेश्वरस्तथा ।
कोटीश्वरश्च विज्ञेयः सप्तेश्वर इति स्मृतः
॥२८॥भद्रेश्वरश्च विख्यातो भद्रनामा हरः स्वयम् ।
चण्डीश्वरस्तथा प्रोक्तः संगमेश्वर एव च
॥२९॥पूर्वस्यां दिशि जातानि शिवलिंगानि यानि च ।
सामान्यान्यपि चान्यानि तानीह कथितानि ते
॥३०॥दक्षिणस्यां दिशि तथा शिवलिंगानि यानि च ।
संजातानि मुनिश्रेष्ठ तानि ते कथयाम्यहम्
॥३१॥इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां शिवलिंगमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वितीयोऽध्यायः ॥ २ ॥