52 dīrghatamā aucathyaḥ| 1-41 viśve devāḥ, 42 ādyardharcasya vāk, dvitīyasya āpaḥ, 43 ādyardharcasya śakadhūmaḥ, dvitīyasya somaḥ, 44 keśinaḥ (agniḥ sūryo vāyuśca,) 45 vāk, 46-47 sūryaḥ, 48 saṃvatsara kālacakram,49 sarasvatī, 50 sādhyāḥ, 51 sūryaḥ, parjanyāgnayo vā, 52 sarasvān, sūryo vā| triṣṭup 12, 15, 23, 29, 36, 41 jagatī, 42 prastāra paṃktiḥ, 51 anuṣṭap|
a̱sya vā̱masya̍ pali̱tasya̱ hotu̱stasya̱ bhrātā̍ madhya̱mo a̱styaśna̍: |
tṛ̱tīyo̱ bhrātā̍ ghṛ̱tapṛ̍ṣṭho a̱syātrā̍paśyaṃ vi̱śpati̍ṃ sa̱ptapu̍tram
||1||sa̱pta yu̍ñjanti̱ ratha̱meka̍cakra̱meko̱ aśvo̍ vahati sa̱ptanā̍mā |
tri̱nābhi̍ ca̱krama̱jara̍mana̱rvaṃ yatre̱mā viśvā̱ bhuva̱nādhi̍ ta̱sthuḥ
||2||8||
ṛ̱co a̱kṣare̍ para̱me vyo̍ma̱n yasmi̍n de̱vā adhi̱ viśve̍ niṣe̱duḥ |
yastanna veda̱ kimṛ̱cā ka̍riṣyati̱ ya it tad vi̱dusta i̱me samā̍sate
||3||8||
yaste̱ stana̍: śaśa̱yo yo ma̍yo̱bhūryena̱ viśvā̱ puṣya̍si̱ vāryā̍ṇi |
yo ra̍tna̱dhā va̍su̱vid yaḥ su̱datra̱: sara̍svati̱ tami̱ha dhāta̍ve kaḥ
||4||1
di̱vyaṃ su̍pa̱rṇaṃ vā̍ya̱saṃ bṛ̱hanta̍ma̱pāṃ garbha̍ṃ darśa̱tamoṣa̍dhīnām |
a̱bhī̱pa̱to vṛ̱ṣṭibhi̍sta̱rpaya̍nta̱ṃ sara̍svanta̱mava̍se johavīmi
||5||aci̍kitvāñciki̱tuṣa̍ści̱datra̍ ka̱vīn pṛ̍cchāmi vi̱dmane̱ na vi̱dvān |
vi yasta̱stambha̱ ṣal̤i̱mā rajā̍ṃsya̱jasya̍ rū̱pe kimapi̍ svi̱deka̍m
||6||i̱ha bra̍vītu̱ ya ī̍ma̱ṅga vedā̱sya vā̱masya̱ nihi̍taṃ pa̱daṃ veḥ |
śī̱rṣṇaḥ kṣī̱raṃ du̍hrate̱ gāvo̍ asya va̱vriṃ vasā̍nā uda̱kaṃ pa̱dāpu̍:
||7||mā̱tā pi̱tara̍mṛ̱ta ā ba̍bhāja dhī̱tyagre̱ mana̍sā̱ saṃ hi ja̱gme |
sā bī̍bha̱tsurgarbha̍rasā̱ nivi̍ddhā̱ nama̍svanta̱ idu̍pavā̱kamī̍yuḥ
||8||yu̱ktā mā̱tāsī̍d dhu̱ri dakṣi̍ṇāyā̱ ati̍ṣṭha̱d garbho̍ vṛja̱nīṣva̱ntaḥ |
amī̍med va̱tso anu̱ gāma̍paśyad viśvarū̱pya̍ṃ tri̱ṣu yoja̍neṣu
||9||ti̱sro mā̱tṝstrīn pitṝn bibhra̱deka̍ ū̱rdhvasta̍sthau̱ nemava̍ glāpayanti |
ma̱ntraya̍nte di̱vo a̱muṣya̍ pṛ̱ṣṭhe vi̍śva̱vida̱ṃ vāca̱mavi̍śvaminvām
||10||dvāda̍śāraṃ na̱hi tajjarā̍ya̱ varva̍rti ca̱kraṃ pari̱ dyāmṛ̱tasya̍ |
ā pu̱trā a̍gne mithu̱nāso̱ atra̍ sa̱pta śa̱tāni̍ viṃśa̱tiśca̍ tasthuḥ
||11||pañca̍pādaṃ pi̱tara̱ṃ dvāda̍śākṛtiṃ di̱va ā̍hu̱: pare̱ ardhe̍ purī̱ṣiṇa̍m |
athe̱me a̱nya upa̍re vicakṣa̱ṇaṃ sa̱ptaca̍kre̱ ṣal̤a̍ra āhu̱rarpi̍tam
||12||pañcā̍re ca̱kre pa̍ri̱varta̍māne̱ tasmi̱nnā ta̍sthu̱rbhuva̍nāni̱ viśvā̍ |
tasya̱ nākṣa̍stapyate̱ bhūri̍bhāraḥ sa̱nāde̱va na śī̍ryate̱ sanā̍bhiḥ
||13||sane̍mi ca̱krama̱jara̱ṃ vi vā̍vṛta uttā̱nāyā̱ṃ daśa̍ yu̱ktā va̍hanti |
sūrya̍sya̱ cakṣū̱ raja̍sai̱tyāvṛ̍ta̱ṃ tasmi̱nnārpi̍tā̱ bhuva̍nāni̱ viśvā̍
||14||sā̱ka̱ṃjānā̍ṃ sa̱ptatha̍māhureka̱jaṃ ṣal̤id ya̱mā ṛṣa̍yo deva̱jā iti̍ |
teṣā̍mi̱ṣṭāni̱ vihi̍tāni dhāma̱śaḥ sthā̱tre re̍jante̱ vikṛ̍tāni rūpa̱śaḥ
||15||striya̍: sa̱tīstām̐ u̍ me pu̱ṃsa ā̍hu̱: paśya̍dakṣa̱ṇvānna vi ce̍tada̱ndhaḥ |
ka̱viryaḥ pu̱traḥ sa ī̱mā ci̍keta̱ yastā vi̍jā̱nāt sa pi̱tuṣpi̱tāsa̍t
||16||a̱vaḥ pare̍ṇa pa̱ra e̱nāva̍reṇa pa̱dā va̱tsaṃ bibhra̍tī̱ gauruda̍sthāt |
sā ka̱drīcī̱ kaṃ svi̱dardha̱ṃ parā̍gā̱t kva̍ svit sūte na̱hi yū̱the a̱ntaḥ
||17||a̱vaḥ pare̍ṇa pi̱tara̱ṃ yo a̍syānu̱veda̍ pa̱ra e̱nāva̍reṇa |
ka̱vī̱yamā̍na̱: ka i̱ha pra vo̍cad de̱vaṃ mana̱: kuto̱ adhi̱ prajā̍tam
||18||ye a̱rvāñca̱stām̐ u̱ parā̍ca āhu̱rye parā̍ñca̱stām̐ u̍ a̱rvāca̍ āhuḥ |
indra̍śca̱ yā ca̱krathu̍: soma̱ tāni̍ dhu̱rā na yu̱ktā raja̍so vahanti
||19||dvā su̍pa̱rṇā sa̱yujā̱ sakhā̍yā samā̱naṃ vṛ̱kṣaṃ pari̍ ṣasvajāte |
tayo̍ra̱nyaḥ pippa̍laṃ svā̱dvattyana̍śnanna̱nyo a̱bhi cā̍kaśīti
||20||yatrā̍ supa̱rṇā a̱mṛta̍sya bhā̱gamani̍meṣaṃ vi̱dathā̍bhi̱svara̍nti |
i̱no viśva̍sya̱ bhuva̍nasya go̱pāḥ sa mā̱ dhīra̱: pāka̱matrā vi̍veśa
||21||yasmi̍n vṛ̱kṣe ma̱dhvada̍: supa̱rṇā ni̍vi̱śante̱ suva̍te̱ cādhi̱ viśve̍ |
tasyedā̍hu̱: pippa̍laṃ svā̱dvagre̱ tannonna̍śa̱dyaḥ pi̱tara̱ṃ na veda̍
||22||yad gā̍ya̱tre adhi̍ gāya̱tramāhi̍ta̱ṃ traiṣṭu̍bhād vā̱ traiṣṭu̍bhaṃ ni̱rata̍kṣata |
yad vā̱ jaga̱jjaga̱tyāhi̍taṃ pa̱daṃ ya it tad vi̱duste a̍mṛta̱tvamā̍naśuḥ
||23||gā̱ya̱treṇa̱ prati̍ mimīte a̱rkama̱rkeṇa̱ sāma̱ traiṣṭu̍bhena vā̱kam |
vā̱kena̍ vā̱kaṃ dvi̱padā̱ catu̍ṣpadā̱ 'kṣare̍ṇa mimate sa̱pta vāṇī̍:
||24||jaga̍tā̱ sindhu̍ṃ di̱vya̍stabhāyad rathaṃta̱re sūrya̱ṃ parya̍paśyat |
gā̱ya̱trasya̍ sa̱midha̍sti̱sra ā̍hu̱stato̍ ma̱hnā pra ri̍rice mahi̱tvā
||25||upa̍ hvaye su̱dughā̍ṃ dhe̱nume̱tāṃ su̱hasto̍ go̱dhugu̱ta do̍hadenām |
śreṣṭha̍ṃ sa̱vaṃ sa̍vi̱tā sā̍viṣanno̱ 'bhī̍ddho gha̱rmastadu̱ ṣu pra vo̍cam
||26||hi̱ṅkṛ̱ṇva̱tī va̍su̱patnī̱ vasū̍nāṃ va̱tsami̱cchantī̱ mana̍sā̱bhyāgā̍t |
du̱hāma̱śvibhyā̱ṃ payo̍ a̱ghnyeyaṃ sā va̍rdhatāṃ maha̱te saubha̍gāya
||27||gaura̍mīme̱danu̍ va̱tsaṃ mi̱ṣanta̍ṃ mū̱rdhāna̱ṃ hiṅṅa̍kṛṇo̱nmāta̱vā u̍ |
sṛkvā̍ṇaṃ gha̱rmama̱bhi vā̍vaśā̱nā mimā̍ti mā̱yuṃ paya̍te̱ payo̍bhiḥ
||28||a̱yaṃ sa śi̍ṅkte̱ yena̱ gaura̱bhīvṛ̍tā̱ mimā̍ti mā̱yuṃ dhva̱sanā̱vadhi̍ śri̱tā |
sā ci̱ttibhi̱rni hi ca̱kāra̱ martya̍ṃ vi̱dyud bhava̍ntī̱ prati̍ va̱vrimau̍hata
||29||a̱naccha̍ye tu̱ragā̍tu jī̱vameja̍ddhru̱vaṃ madhya̱ ā pa̱styā̍nām |
jī̱vo mṛ̱tasya̍ carati sva̱dhābhi̱rama̍rtyo̱ martye̍nā̱ sayo̍niḥ
||30||apa̍śyaṃ go̱pāmani̍padyamāna̱mā ca̱ parā̍ ca pa̱thibhi̱ścara̍ntam |
sa sa̱dhrīcī̱: sa viṣū̍cī̱rvasā̍na̱ ā va̍rīvarti̱ bhuva̍neṣva̱ntaḥ
||31||ya ī̍ṃ ca̱kāra̱ na so a̱sya ve̍da̱ ya ī̍ṃ da̱darśa̱ hiru̱ginnu tasmā̍t |
sa mā̱turyonā̱ pari̍vīto a̱ntarba̍hupra̱jā nirṛ̍ti̱mā vi̍veśa
||32||dyaurme̍ pi̱tā ja̍ni̱tā nābhi̱ratra̱ bandhu̍rme mā̱tā pṛ̍thi̱vī ma̱hīyam |
u̱ttā̱nayo̍śca̱mvo̱3ryoni̍ra̱ntaratrā̍ pi̱tā du̍hi̱turgarbha̱mādhā̍t
||33||pṛ̱cchāmi̍ tvā̱ para̱manta̍ṃ pṛthi̱vyāḥ pṛ̱cchāmi̱ yatra̱ bhuva̍nasya̱ nābhi̍: |
pṛ̱cchāmi̍ tvā̱ vṛṣṇo̱ aśva̍sya̱ reta̍: pṛ̱cchāmi̍ vā̱caḥ pa̍ra̱maṃ vyo̍ma
||34||8||
ṛ̱co a̱kṣare̍ para̱me vyo̍ma̱n yasmi̍n de̱vā adhi̱ viśve̍ niṣe̱duḥ |
yastanna veda̱ kimṛ̱cā ka̍riṣyati̱ ya it tad vi̱dusta i̱me samā̍sate
||3||8||
ṛ̱co a̱kṣare̍ para̱me vyo̍ma̱n yasmi̍n de̱vā adhi̱ viśve̍ niṣe̱duḥ |
yastanna veda̱ kimṛ̱cā ka̍riṣyati̱ ya it tad vi̱dusta i̱me samā̍sate
||3||8||
ṛ̱co a̱kṣare̍ para̱me vyo̍ma̱n yasmi̍n de̱vā adhi̱ viśve̍ niṣe̱duḥ |
yastanna veda̱ kimṛ̱cā ka̍riṣyati̱ ya it tad vi̱dusta i̱me samā̍sate
||3||8||
ṛ̱co a̱kṣare̍ para̱me vyo̍ma̱n yasmi̍n de̱vā adhi̱ viśve̍ niṣe̱duḥ |
yastanna veda̱ kimṛ̱cā ka̍riṣyati̱ ya it tad vi̱dusta i̱me samā̍sate
||3||8||
ṛ̱co a̱kṣare̍ para̱me vyo̍ma̱n yasmi̍n de̱vā adhi̱ viśve̍ niṣe̱duḥ |
yastanna veda̱ kimṛ̱cā ka̍riṣyati̱ ya it tad vi̱dusta i̱me samā̍sate
||3||8||
yaste̱ stana̍: śaśa̱yo yo ma̍yo̱bhūryena̱ viśvā̱ puṣya̍si̱ vāryā̍ṇi |
yo ra̍tna̱dhā va̍su̱vid yaḥ su̱datra̱: sara̍svati̱ tami̱ha dhāta̍ve kaḥ
||4||8||
yaste̱ stana̍: śaśa̱yo yo ma̍yo̱bhūryena̱ viśvā̱ puṣya̍si̱ vāryā̍ṇi |
yo ra̍tna̱dhā va̍su̱vid yaḥ su̱datra̱: sara̍svati̱ tami̱ha dhāta̍ve kaḥ
||4||8||
yaste̱ stana̍: śaśa̱yo yo ma̍yo̱bhūryena̱ viśvā̱ puṣya̍si̱ vāryā̍ṇi |
yo ra̍tna̱dhā va̍su̱vid yaḥ su̱datra̱: sara̍svati̱ tami̱ha dhāta̍ve kaḥ
||4||8||
yaste̱ stana̍: śaśa̱yo yo ma̍yo̱bhūryena̱ viśvā̱ puṣya̍si̱ vāryā̍ṇi |
yo ra̍tna̱dhā va̍su̱vid yaḥ su̱datra̱: sara̍svati̱ tami̱ha dhāta̍ve kaḥ
||4||8||
yaste̱ stana̍: śaśa̱yo yo ma̍yo̱bhūryena̱ viśvā̱ puṣya̍si̱ vāryā̍ṇi |
yo ra̍tna̱dhā va̍su̱vid yaḥ su̱datra̱: sara̍svati̱ tami̱ha dhāta̍ve kaḥ
||4||8||
yaste̱ stana̍: śaśa̱yo yo ma̍yo̱bhūryena̱ viśvā̱ puṣya̍si̱ vāryā̍ṇi |
yo ra̍tna̱dhā va̍su̱vid yaḥ su̱datra̱: sara̍svati̱ tami̱ha dhāta̍ve kaḥ
||4||8||
yaste̱ stana̍: śaśa̱yo yo ma̍yo̱bhūryena̱ viśvā̱ puṣya̍si̱ vāryā̍ṇi |
yo ra̍tna̱dhā va̍su̱vid yaḥ su̱datra̱: sara̍svati̱ tami̱ha dhāta̍ve kaḥ
||4||8||
yaste̱ stana̍: śaśa̱yo yo ma̍yo̱bhūryena̱ viśvā̱ puṣya̍si̱ vāryā̍ṇi |
yo ra̍tna̱dhā va̍su̱vid yaḥ su̱datra̱: sara̍svati̱ tami̱ha dhāta̍ve kaḥ
||4||8||
yaste̱ stana̍: śaśa̱yo yo ma̍yo̱bhūryena̱ viśvā̱ puṣya̍si̱ vāryā̍ṇi |
yo ra̍tna̱dhā va̍su̱vid yaḥ su̱datra̱: sara̍svati̱ tami̱ha dhāta̍ve kaḥ
||4||8||
yaste̱ stana̍: śaśa̱yo yo ma̍yo̱bhūryena̱ viśvā̱ puṣya̍si̱ vāryā̍ṇi |
yo ra̍tna̱dhā va̍su̱vid yaḥ su̱datra̱: sara̍svati̱ tami̱ha dhāta̍ve kaḥ
||4||1
di̱vyaṃ su̍pa̱rṇaṃ vā̍ya̱saṃ bṛ̱hanta̍ma̱pāṃ garbha̍ṃ darśa̱tamoṣa̍dhīnām |
a̱bhī̱pa̱to vṛ̱ṣṭibhi̍sta̱rpaya̍nta̱ṃ sara̍svanta̱mava̍se johavīmi
||5||1
di̱vyaṃ su̍pa̱rṇaṃ vā̍ya̱saṃ bṛ̱hanta̍ma̱pāṃ garbha̍ṃ darśa̱tamoṣa̍dhīnām |
a̱bhī̱pa̱to vṛ̱ṣṭibhi̍sta̱rpaya̍nta̱ṃ sara̍svanta̱mava̍se johavīmi
||5||1
di̱vyaṃ su̍pa̱rṇaṃ vā̍ya̱saṃ bṛ̱hanta̍ma̱pāṃ garbha̍ṃ darśa̱tamoṣa̍dhīnām |
a̱bhī̱pa̱to vṛ̱ṣṭibhi̍sta̱rpaya̍nta̱ṃ sara̍svanta̱mava̍se johavīmi
||5||