Skip to content

Sūktam 92 — niṣkṛṇvānā (18 mantras)

Sūkta 92

18 gotamo rāhūgaṇaḥ| uṣāḥ, 16-18 aśvinau | 1-4 jagatī, 5-12 triṣṭup, 13-18 uṣṇik|

e̱tā u̱ tyā u̱ṣasa̍: ke̱tuma̍krata̱ pūrve̱ ardhe̱ raja̍so bhā̱numa̍ñjate |

ni̱ṣkṛ̱ṇvā̱nā āyu̍dhānīva dhṛ̱ṣṇava̱: prati̱ gāvo'ru̍ṣīryanti mā̱tara̍:

||1||

uda̍paptannaru̱ṇā bhā̱navo̱ vṛthā̍ svā̱yujo̱ aru̍ṣī̱rgā a̍yukṣata |

akra̍nnu̱ṣāso̍ va̱yunā̍ni pū̱rvathā̱ ruśa̍ntaṃ bhā̱numaru̍ṣīraśiśrayuḥ

||2||

arca̍nti̱ nārī̍ra̱paso̱ na vi̱ṣṭibhi̍: samā̱nena̱ yoja̍ne̱nā pa̍rā̱vata̍: |

iṣa̱ṃ vaha̍ntīḥ su̱kṛte̍ su̱dāna̍ve̱ viśvedaha̱ yaja̍mānāya sunva̱te

||3||

adhi̱ peśā̍ṃsi vapate nṛ̱tūri̱vāpo̍rṇute̱ vakṣa̍ u̱sreva̱ barja̍ham |

jyoti̱rviśva̍smai̱ bhuva̍nāya kṛṇva̱tī gāvo̱ na vra̱jaṃ vyu 1 ṣā ā̍va̱rtama̍:

||4||

pratya̱rcī ruśa̍dasyā adarśi̱ vi ti̍ṣṭhate̱ bādha̍te kṛ̱ṣṇamabhva̍m |

svaru̱ṃ na peśo̍ vi̱dathe̍ṣva̱ñjañ ci̱traṃ di̱vo du̍hi̱tā bhā̱numa̍śret

||5||

atā̍riṣma̱ tama̍saspā̱rama̱syoṣā u̱cchantī̍ va̱yunā̍ kṛṇoti |

śri̱ye chando̱ na sma̍yate vibhā̱tī su̱pratī̍kā saumana̱sāyā̍jīgaḥ

||6||

bhāsva̍tī ne̱trī sū̱nṛtā̍nāṃ di̱vaḥ sta̍ve duhi̱tā gota̍mebhiḥ |

pra̱jāva̍to nṛ̱vato̱ aśva̍budhyā̱nuṣo̱ goa̍grā̱m̐ upa̍ māsi̱ vājā̍n

||7||

uṣa̱stama̍śyāṃ ya̱śasa̍ṃ su̱vīra̍ṃ dā̱sapra̍vargaṃ ra̱yimaśva̍budhyam |

su̱daṃsa̍sā̱ śrava̍sā̱ yā vi̱bhāsi̱ vāja̍prasūtā subhage bṛ̱hanta̍m

||8||

viśvā̍ni de̱vī bhuva̍nābhi̱cakṣyā̍ pratī̱cī cakṣu̍rurvi̱yā vi bhā̍ti |

viśva̍ṃ jī̱vaṃ ca̱rase̍ bo̱dhaya̍ntī̱ viśva̍sya̱ vāca̍mavidanmanā̱yoḥ

||9||

puna̍:puna̱rjāya̍mānā purā̱ṇī sa̍mā̱naṃ varṇa̍ma̱bhi śumbha̍mānā |

śva̱ghnīva̍ kṛ̱tnurvija̍ āminā̱nā marta̍sya de̱vī ja̱raya̱ntyāyu̍:

||10||

vyū̱rṇva̱tī di̱vo antā̍m̐ abo̱dhyapa̱ svasā̍raṃ sanu̱taryu̍yoti |

pra̱mi̱na̱tī ma̍nu̱ṣyā̍ yu̱gāni̱ yoṣā̍ jā̱rasya̱ cakṣa̍sā̱ vi bhā̍ti

||11||

pa̱śūnna ci̱trā su̱bhagā̍ prathā̱nā sindhu̱rna kṣoda̍ urvi̱yā vya̍śvait |

ami̍natī̱ daivyā̍ni vra̱tāni̱ sūrya̍sya ceti ra̱śmibhi̍rdṛśā̱nā

||12||

uṣa̱stacci̱tramā bha̍rā̱smabhya̍ṃ vājinīvati | yena̍ to̱kaṃ ca̱ tana̍yaṃ ca̱ dhāma̍he

||13||

uṣo̍ a̱dyeha go̍ma̱tyaśvā̍vati vibhāvari | re̱vada̱sme vyu̍ccha sūnṛtāvati

||14||

yu̱kṣvā hi vā̍jinīva̱tyaśvā̍m̐ a̱dyāru̱ṇām̐ u̍ṣaḥ | athā̍ no̱ viśvā̱ saubha̍gā̱nyā va̍ha

||15||

aśvi̍nā va̱rtira̱smadā goma̍d dasrā̱ hira̍ṇyavat | a̱rvāgratha̱ṃ sama̍nasā̱ ni ya̍cchatam

||16||

yāvi̱tthā śloka̱mā di̱vo jyoti̱rjanā̍ya ca̱krathu̍: | ā na̱ ūrja̍ṃ vahatamaśvinā yu̱vam

||17||

eha de̱vā ma̍yo̱bhuvā̍ da̱srā hira̍ṇyavartanī | u̱ṣa̱rbudho̍ vahantu̱ soma̍pītaye

||18||