संक्षेपशिवचरितवर्णनम्
नारद उवाच
विधे तात त्वया शैववर प्राज्ञाद्भुता कथा ।
वर्णिता करुणां कृत्वा प्रीतिर्मे वर्द्धिताधिकम्
॥१॥विधे गते स्वकं धाम मयि वै दिव्यदर्शगे ।
ततः किमभवत्तात कृपया तद्वदाधुना
॥२॥ब्रह्मोवाच
गते त्वयि मुने स्वर्गे कियत्काले गते सति ।
मेना प्राप्येकदा शैलनिकटं प्रणनाम सा
॥३॥स्थित्वा सविनयम्प्राह स्वनाथं गिरिकामिनी ।
तत्र शैलाधिनाथं सा प्राणप्रियसुता सती
॥४॥मेनोवाच
मुनिवाक्यं न बुद्धं मे सम्यङ् नारीस्वभावतः ।
विवाहं कुरु कन्यायास्सुन्दरेण वरेण ह
॥५॥सर्वथा हि भवेत्तत्रोद्वाहोऽपूर्वसुखावहः ।
वरश्च गिरिजायास्तु सुलक्षणकुलोद्भवः
॥६॥प्राणप्रिया सुता मे हि सुखिता स्याद्यथा प्रिय ।
सद्वरं प्राप्य सुप्रीता तथा कुरु नमोऽस्तु ते
॥७॥ब्रह्मोवाच
इत्युक्ताश्रुमुखी मेना पत्यंघ्र्योः पतिता तदा ।
तामुत्थाप्य गिरिः प्राह यथावत्प्रज्ञसत्तमः
॥८॥हिमालय उवाच
शृणु त्वं मेनके देवि यथार्थं वच्मि तत्त्वतः ।
भ्रमं त्यज मुनेर्वाक्यं वितथं न कदाचन
॥९॥यदि स्नेहः सुतायास्ते सुतां शिक्षय सादरम् ।
तपः कुर्याच्छंकरस्य सा भक्त्या स्थिरचेतसा
॥१०॥चेत्प्रसन्नः शिवः काल्याः पाणिं गृह्णाति मेनके ।
सर्वं भूयाच्छुभं नश्येन्नारदोक्तममंगलम्
॥११॥अमंगलानि सर्वाणि मंगलानि सदाशिवे ।
तस्मात्सुतां शिवप्राप्त्यै तपसे शिक्षय द्रुतम्
॥१२॥ब्रह्मोवाच
इत्याकर्ण्य गिरेर्वाक्यं मेना प्रीततराऽभवत् ।
सुतोपकंठमगमदुपदेष्टुं तदोरुचिम्
॥१३॥सुताङ्गं सुकुमारं हि दृष्ट्वातीवाथ मेनका ।
विव्यथे नेत्रयुग्मे चाश्रुपूर्णेऽभवतां द्रुतम्
॥१४॥सुतां समुपदेष्टुं तन्न शशाक गिरिप्रिया ।
बुबुधे पार्वती तद्वै जननीङ्गितमाशु सा
॥१५॥अथ सा कालिका देवी सर्वज्ञा परमेश्वरी ।
उवाच जननीं सद्यः समाश्वास्य पुनः पुनः
॥१६॥पार्वत्युवाच
मातश्शृणु महाप्राज्ञेऽद्यतने ऽजमुहूर्तके ।
रात्रौ दृष्टो मया स्वप्नस्तं वदामि कृपां कुरु
॥१७॥विप्रश्चैव तपस्वी मां सदयः प्रीतिपूर्वकम् ।
उपादिदेश सुतपः कर्तुं मातश्शिवस्य वै
॥१८॥ब्रह्मोवाच
तच्छ्रुत्वा मेनका शीघ्रं पतिमाहूय तत्र च ।
तत्स्वप्नं कथयामास सुता दृष्टमशेषतः
॥१९॥सुतास्वप्नमथाकर्ण्य मेनकातो गिरीश्वरः ।
उवाच परमप्रीतः प्रियां सम्बोधयन्गिरा
॥२०॥गिरीश्वर उवाच
हे प्रियेऽपररात्रान्ते स्वप्नो दृष्टो मयापि हि ।
तं शृणु त्वं महाप्रीत्या वच्म्यहं तं समादरात्
॥२१॥एकस्तपस्वी परमो नारदोक्तवरां गधृक् ।
पुरोपकंठं सुप्रीत्या तपः कर्तुं समागतः
॥२२॥गृहीत्वा स्वसुतां तत्रागमं प्रीततरोप्यहम् ।
मया ज्ञातस्स वै शम्भुर्नारदो क्तवरः प्रभुः
॥२३॥सेवार्थं तस्य तनयामुपदिश्य तपस्विनः ।
तं वै प्रार्थितवांस्तस्यां न तदांगीचकार सः
॥२४॥अभूद्विवादस्तुमहान्सांख्यवेदान्तसंमतः ।
ततस्तदाज्ञया तत्र संस्थितासीत्सुता मम
॥२५॥निधाय हृदि तं कामं सिषेवे भक्तितश्च सा ।
इति दृष्टं मया स्वप्नं प्रोक्तवांस्ते वरानने
॥२६॥ततो मेने कियत्कालं परीक्ष्यं तत्फलं प्रिये ।
योग्यमस्तीदमेवेह बुध्यस्व त्वं मम ध्रुवम्
॥२७॥ब्रह्मोवाच
इत्युक्त्वा गिरिराजश्च मेनका वै मुनीश्वर ।
सन्तस्थतुः परीक्षन्तीं तत्फलं शुद्धचेतसौ
॥२८॥इत्थम्व्यतीतेऽल्पदिने परमेशः सतां गतिः ।
सतीविरहसुव्यग्रो भ्रमन्सर्वत्र सूतिकृत्
॥२९॥तत्राजगाम सुप्रीत्या कियद्गुणयुतः प्रभुः ।
तपः कर्तुं सतीप्रेमविरहाकुलमानसः
॥३०॥तपश्चकार स्वं तत्र पार्वती सेवने रता ।
सखीभ्यां सहिता नित्यं प्रसन्नार्थमभूत्तदा
॥३१॥विद्धोऽऽपि मार्गणैश्शम्भुर्विकृतिं नाप स प्रभुः ।
प्रेषितेन सुरैस्स्वात्ममोहनार्थं स्मरेण वै
॥३२॥दग्ध्वा स्मरं च तत्रैव स्ववह्निनयनेन सः ।
स्मृत्वा मम वचः क्रुद्धो मह्यमन्तर्दधे ततः
॥३३॥ततः कालेन कियता विनाश्य गिरिजामदम् ।
प्रसादितस्सुतपसा प्रसन्नोऽभून्महेश्वरः
॥३४॥लौकिकाचारमाश्रित्य रुद्रो विष्णुप्रसादितः ।
कालीं विवाहयामास ततोऽभूद्बहुमंगलम्
॥३५॥इत्येतत्कथितं तात समासाच्चरितं विभोः ।
शंकरस्य परं दिव्यं किं भूयः श्रोतुमि च्छसि
॥३६॥इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे स्वप्नवर्ण्णनपू० संक्षेपशिवचरितवर्णनं नाम नवमोऽध्यायः ॥ ९ ॥