वर्द्धमाना गिरेः पुत्री सा शक्ति लोकपूजिता
ब्रह्मोवाच
वर्द्धमाना गिरेः पुत्री सा शक्ति लोकपूजिता ।
अष्टवर्षा यदा जाता हिमालयगृहे सती
॥१॥तज्जन्म गिरिशो ज्ञात्वा सतीविरहकातरः ।
कृत्वा तामद्भुतामन्तर्मुमोदातीव नारद
॥२॥तस्मिन्नेवान्तरे शम्भुर्लौकिकीं गतिमाश्रितः ।
समाधातुं मनस्सम्यक्तपः कर्त्तुं समैच्छत
॥३॥कांश्चिद्गणवराञ्छान्तान्नंद्यादीनवगृह्य च ।
गङ्गावतारमगमद्धिमवत्प्रस्थमुत्तमम्
॥४॥यत्र गंगा निपतिता पुरा ब्रह्मपुरात्स्रुता ।
सर्वाघौघविनाशाय पावनी परमा मुने
॥५॥तपःप्रारम्भमकरोत्स्थित्वा तत्र वशी हरः ।
एकाग्रं चिंतयामास स्वमात्मानमतन्द्रितः
॥६॥चेतो ज्ञानभवं नित्यं ज्योतीरूपं निरामयम् ।
जगन्मयं चिदानन्दं द्वैतहीनं निराश्रयम्
॥७॥हरे ध्यानपरे तिस्मिन्प्रमथा ध्यानतत्पराः ।
अभवन्केचिदपरे नन्दिभृंग्यादयो गणाः
॥८॥सेवां चक्रुस्तदा केचिद्गणाः शम्भोः परात्मनः ।
नैवाकूजंस्तु मौना हि द्वरपाः केचनाभवन्
॥९॥एतस्मिन्नन्तरे तत्र जगाम हिमभूधरः ।
शङ्करस्यौषधिप्रस्थं श्रुत्वागमनमादरात् ।
प्रणनाम प्रभुं रुद्रं सगणो भूधरेश्वरः ।
समानर्च च सुप्रीतस्तुष्टाव स कृताञ्जलिः ।
हिमालय उवाच ।
देवदेव महादेव कपर्दिच्छंकर प्रभो ।
त्वयैव लोकनाथेन पालितं भुवनत्रयम्
॥१२॥नमस्ते देवदेवेश योगिरूपधराय च ।
निर्गुणाय नमस्तुभ्यं सगुणाय विहारिणे
॥१३॥कैलासवासिने शम्भो सर्वलोकाटनाय च ।
नमस्ते परमेशाय लीलाकाराय शूलिने
॥१४॥परिपूर्णगुणाधानविकाररहितायते ।
नमोऽनीहाय वीहाय धीराय परमात्मने
॥१५॥अबहिर्भोगकाराय जनवत्सलते नमः ।
त्रिगुणाधीश मायेश ब्रह्मणे परमात्मने
॥१६॥विष्णुब्रह्मादिसेव्याय विष्णुब्रह्मस्वरूपिणे ।
विष्णुब्रह्मकदात्रे ते भक्तप्रिय नमोऽस्तु ते
॥१७॥तपोरत तपस्थानसुतपः फलदायिने ।
तपःप्रियाय शान्ताय नमस्ते ब्रह्मरूपिणे
॥१८॥व्यवहारकरायैव लोकाचारकराय ते ।
सगुणाय परेशाय नमोस्तु परमात्मने
॥१९॥लीला तव महेशानावेद्या साधुसुखप्रदा ।
भक्ताधीनस्वरूपोऽसि भक्तवश्यो हि कर्मकृत्
॥२०॥मम भाग्योदयादत्र त्वमागत इह प्रभो ।
सनाथ कृतवान्मां त्वं वर्णितो दानवत्सलः
॥२१॥अद्य मे सफलं जन्म सफलं जीवनं मम ।
अद्य मे सफलं सर्वं यदत्र त्वं समागतः
॥२२॥ज्ञात्वा मां दासमव्यग्रमाज्ञान्देहि महेश्वर ।
त्वत्सेवां च महाप्रीत्या कुर्यामहमनन्यधीः
॥२३॥ब्रह्मोवाच
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य गिरीशस्य महेश्वरः ।
किंचिदुन्मील्य नेत्रे च ददर्श सगणं गिरिम्
॥२४॥सगणं तन्तथा दृष्ट्वा गिरिराजं वृषध्वजः ।
उवाच ध्यानयोगस्थः स्मयन्निव जगत्पतिः
॥२५॥महेश्वर उवाच
तव पृष्ठे तपस्तप्तुं रहस्यमहमागतः ।
यथा न कोपि निकटं समायातु तथा कुरु
॥२६॥त्वं महात्मा तपोधामा मुनीनां च सदाश्रयः ।
देवानां राक्षसानां च परेषां च महात्मनाम्
॥२७॥सदा वासो द्विजादीनां गंगापूतश्च नित्यदा ।
परोपकारी सर्वेषां गिरीणामधिपः प्रभुः
॥२८॥अहं तपश्चराम्यत्र गंगावतरणे स्थले ।
आश्रितस्तव सुप्रीतो गिरिराज यतात्मवान्
॥२९॥निर्विघ्नं मे तपश्चात्र हेतुना येन शैलप ।
सर्वथा हि गिरिश्रेष्ठ सुयत्नं कुरु साम्प्रतम्
॥३०॥ममेदमेव परमं सेवनं पर्वतोत्तम ।
स्वगृहं गच्छ सत्प्रीत्या तत्संपादय यत्नतः
॥३१॥ब्रह्मोवाच
इत्युक्त्वा जगतां नाथस्तूष्णीमास स सूतिकृत् ।
गिरिराजस्तदा शम्भुं प्रणयादिदमब्रवीत्
॥३२॥हिमालय उवाच
पूजितोऽसि जगन्नाथ मया त्वम्परमेश्वर ।
स्वागतेनाद्य विषये स्थितं त्वाम्प्रार्थयामि किम्
॥३३॥महता तपसा त्वं हि देवैर्यत्नपराश्रितैः ।
न प्राप्यसे महेशान स त्वं स्वयमुपस्थितः
॥३४॥मत्तोप्यन्यतमो नास्ति न मत्तोऽन्योऽस्ति पुण्यवान् ।
भवानिति च मत्पृष्ठे तपसे समुपस्थितः
॥३५॥देवेन्द्रादधिकम्मन्ये स्वात्मानम्परमेश्वर ।
सगणेन त्वयागत्य कृतोऽनुग्रहभागहम्
॥३६॥निर्विघ्नं कुरु देवेश स्वतन्त्रः परमन्तपः ।
करिष्येऽहन्तथा सेवां दासोऽहन्ते सदा प्रभो
॥३७॥ब्रह्मोवाच
इत्युक्त्वा गिरिराजोऽसौ स्वं वेश्म द्रुतमागतः ।
वृत्तांत्तं तं समाचख्यौ प्रियायै च समादरात्
॥३८॥नीयमानान्परीवारान्स्वगणानपि नारद ।
समाहूयाखिलाञ्छैलपतिः प्रोवाच तत्त्वतः
॥३९॥हिमालय उवाच
अद्य प्रभृति नो यातु कोपि गंगावतारणम् ।
मच्छासनेन मत्प्रस्थं सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम् ।
गमिष्यति जनः कश्चित्तत्र चेत्तं महाखलम् ।
दण्डयिष्ये विशेषेण सत्यमेतन्मयोदितम्
॥४१॥इति तान्स नियम्याशु स्वगणान्निखिलान्मुने ।
सुयत्नं कृतवाञ्छैलस्तं शृणु त्वं वदामि ते
॥४२॥इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायान्तृतीये पार्वतीखण्डे शिवशैलसमागमवर्णनं नामैकादशोऽध्यायः ॥ ११ ॥