शृणु द्विजेन्द्र जटिल मद्वृत्तं निखिलं खलु
पार्वत्युवाच
शृणु द्विजेन्द्र जटिल मद्वृत्तं निखिलं खलु ।
सख्युक्तं मेऽद्य यत्सत्यं तत्तथैव न चान्यथा
॥१॥मनसा वचसा साक्षात्कर्म्मणा पतिभावतः ।
सत्यं ब्रवीमि नोऽसत्यं वृतो वै शंकरो या
॥२॥जानामि दुर्ल्लभं वस्तु कथम्प्राप्यं मया भवेत् ।
तथापि मन औत्सुक्यात्तप्यतेऽद्य तपो मया
॥३॥ब्रह्मोवाच
इत्युक्त्वा वचनन्तस्मै स्थिता सा गिरिजा तदा ।
उवाच ब्राह्मणस्तत्र तच्छ्रुत्वा पार्वतीवचः
॥४॥ब्राह्मण उवाच
एतावत्कालपर्य्यन्तम्ममेच्छा महती ह्यभूत् ।
किं वस्तु कांक्षती देवी कुरुते सुमहत्तपः
॥५॥तज्ज्ञात्वा निखिलं देवि श्रुत्वा त्वन्मुखपंकजात् ।
इतो गच्छाम्यहं स्थानाद्यथेच्छसि तथा कुरु
॥६॥न कथ्यते त्वया मह्यं मित्रत्वं निष्फलम्भवेत् ।
यथा कार्य्यं तथा भावि कथनीयं सुखेन च
॥७॥ब्रह्मोवाच
इत्युक्त्वा वचनं तस्य यावद्गन्तुमियेष सः ।
तावच्च पार्वती देवी प्रणम्योवाच तं द्विजम्
॥८॥पार्वत्युवाच
किं गमिष्यसि विप्रेन्द्र स्थितो भव हितं वद ।
इत्युक्ते च तया तत्र स्थित्वोवाच स दण्डधृक्
॥९॥द्विज उवाच
यदि श्रोतुमना देवि मां स्थापयसि भक्तितः ।
वदामि तत्त्वं तत्सर्वं येन ते वयुनम्भवेत्
॥१०॥जानाम्यहं महादेवं सर्वथा गुरुधर्म्मतः ।
प्रवदामि यथार्थं हि सावधानतया शृणु
॥११॥वृषध्वजो महादेवो भस्मदिग्धो जटाधरः ।
व्याघ्रचर्म्मांबरधरः संवीतो गजकृत्तिना
॥१२॥कपालधारी सर्पौघैस्सर्वगात्रेषु वेष्टितः ।
विषदिग्धोऽभक्ष्यभक्षो विरूपाक्षो विभीषणः
॥१३॥अव्यक्तजन्मा सततं गृहभोगविवर्जितः ।
दिगंबरो दशभुजो भूत प्रेतान्वितस्सदा
॥१४॥केन कारणेन त्वं तं भर्तारं समीहसे ।
क्व ज्ञानं ते गतं देवि तद्वदाद्य विचारतः
॥१५॥पूर्वं श्रुतं मया चैव व्रतन्तस्य भयंकरम् ।
शृणु ते निगदाम्यद्य यदि ते श्रवणे रुचिः
॥१६॥दक्षस्य दुहिता साध्वी सती वृषभवाहनम् ।
वव्रे पतिं पुरा दैवात्तत्संभोगः परिश्रुतः
॥१७॥कपालिजायेति सती दक्षेण परिवर्जिता ।
यज्ञे भागप्रदानाय शंभुश्चापि विवर्जितः
॥१८॥सा तथैवापमानेन भृशं कोपाकुला सती ।
तत्याजासून्प्रियांस्तत्र तया त्यक्तश्च शंकरः
॥१९॥त्वं स्त्रीरत्नं तव पिता राजा निखिल भूभृताम् ।
तथाविधं पतिं कस्मादुग्रेण तपसेहसे
॥२०॥दत्त्वा सुवर्णमुद्रां च ग्रहीतुं काचमिच्छसि ।
हित्वा च चंदनं शुभ्रं कर्दमं लेप्तुमिच्छसि
॥२१॥सूर्य्यतेजः परित्यज्य खद्योतद्युतिमिच्छसि ।
चीनांशुकं विहायैव चर्म्मांबरमिहेच्छसि
॥२२॥गृहवासम्परित्यज्य वनवासं समीहसे ।
लोहमिच्छसि देवेश त्यक्त्वा शेवधिमुत्तमम्
॥२३॥इन्द्रादिलोकपालांश्च हित्वा शिवमनु व्रता ।
नैतत्सूक्तं हि लोकेषु विरुद्धं दृश्यतेऽधुना
॥२४॥क्व त्वं कमलपत्राक्षी क्वासौ वै त्रिविलोचनः ।
शशांकवदना त्वं च पंचवक्त्रः शिवस्स्मृतः
॥२५॥वेणी शिरसि ते दिव्या सर्पिणीव विभासिता ।
जटाजूटं शिवस्येव प्रसिद्धम्परिचक्षते
॥२६॥चंदनं च त्वदीयांगे चिताभस्म शिवस्य च ।
क्व दुकूलं त्वदीयं वै शांकरं क्व गजाजिनम्
॥२७॥भूषणानि दिव्यानि क्व सर्पाश्शंकरस्य च ।
क्व चरा देवतास्सर्वाः क्व च भूतबलिप्रियः
॥२८॥क्व वा मृदंगवादश्च क्व च तड्डमरुस्तथा ।
क्व च भेरीकलापश्च क्व च शृंगरवोऽशुभः
॥२९॥क्व च ढक्कामयः शब्दो गलनादः क्व चाशुभः ।
भवत्याश्च शिवस्यैव न युक्तं रूपमुत्तमम्
॥३०॥यदि द्रव्यं भवेत्तस्य कथं स्यात्स दिगम्बरः ।
वाहनं च बलीवर्दस्सामग्री कापि तस्य न
॥३१॥वरेषु ये गुणाः प्रोक्ता नारीणां सुखदायकाः ।
तन्मध्ये हि विरूपाक्षे एकोपि न गुणः स्मृतः
॥३२॥तवापि कामो दयितो दग्धस्तेन हरेण च ।
अनादरस्तदा दृष्टो हित्वा त्वामन्यतो गतः
॥३३॥जातिर्न दृश्यते तस्य विद्याज्ञानं तथैव च ।
सहायाश्च पिशाचा हि विषं कण्ठे हि दृश्यते
॥३४॥एकाकी च सदा नित्यं विरागी च विशेषतः ।
तस्मात्त्वं हि हरे नैव मनो योक्तुं तु चार्हसि
॥३५॥क्व च हारस्त्वदीयो वै क्व च तन्मुण्डमालिका ।
अंगरागः क्व ते दिव्यः चिताभस्म क्व तत्तनौ
॥३६॥सर्वं विरुद्धं रूपादि तव देवि हरस्य च ।
मह्यं न रोचते ह्येतद्यदिच्छसि तथा कुरु
॥३७॥असद्वस्तु च यत्किंचित् तत्सर्वं स्वयमीहसे ।
निर्वर्तय मनस्तस्मान्नोचेदिच्छसि तत्कुरु
॥३८॥ब्रह्मोवाच
इत्येवं वचनं श्रुत्वा तस्य विप्रस्य पार्वती ।
उवाच क्रुद्धमनसा शिवनिन्दापरं द्विजम्
॥३९॥इतिश्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे ब्रह्मचारिप्रतारणवाक्यवर्णनं नाम सप्तविंशोऽध्यायः ॥ २७ ॥