शिवसुन्दरस्वरूपपुरवास्युत्सववर्णनम्
ब्रह्मोवाच
एतस्मिन्नन्तरे त्वं हि विष्णुना प्रेरितो द्रुतम् ।
अनुकूलयितुं शंभुमयास्तन्निकटे मुने
॥१॥तत्र गत्वा स वै रुद्रो भवता सुप्रबोधितः ।
स्तोत्रैर्नानाविधैस्स्तुत्वा देवकार्यचिकीर्षया
॥२॥श्रुत्वा त्वद्वचनं प्रीत्या शंभुना धृतमद्भुतम् ।
स्वरूपमुत्तमन्दिव्यं कृपालुत्वं च दर्शितम्
॥३॥तद्दृष्ट्वा सुन्दरं शम्भुं स्वरूपम्मन्मथा धिकम् ।
अत्यहृष्यो मुने त्वं हि लावण्यपरमायनम्
॥४॥स्तोत्रैर्नानाविधैस्स्तुत्वा परमानन्दसंयुतः ।
आगच्छस्त्वं मुने तत्र यत्र मेना स्थिताखिलैः
॥५॥तत्रागत्य सुप्रसन्नो मुनेऽतिप्रेमसंकुलः ।
हर्षयंस्तां शैलपत्नी मेनान्त्वं वाक्यमब्रवीः
॥६॥नारद उवाच
मेने पश्य विशालाक्षि शिवरूपमनुत्तमम् ।
कृता शिवेन तेनैव सुकृपा करुणात्मना
॥७॥ब्रह्मोवाच
श्रुत्वा सा तद्वचो मेना विस्मिता शैलकामिनी ।
ददर्श शिवरूपन्तत्परमानन्ददायकम्
॥८॥कोटिसूर्यप्रतीकाशं सर्वावयवसुन्दरम् ।
विचित्रवसनं चात्र नानाभूषणभूषितम्
॥९॥सुप्रसन्नं सुहासं च सुलावण्यं मनोहरम् ।
गौराभं द्युतिसंयुक्तं चन्द्ररेखाविभूषितम्
॥१०॥सर्वैर्देवगणैः प्रीत्या विष्ण्वाद्यस्सेवितं तथा ।
सूर्येण च्छत्रितं मूर्ध्नि चन्द्रेण च विशोभितम्
॥११॥सर्वथा रमणीयं च भूषितस्य विभूषणैः ।
वाहनस्य महाशोभा वर्णितुं नैव शक्यते
॥१२॥गंगा च यमुना चैव विधत्तः स्म सुचामरे ।
सिद्धयोऽष्टौ पुरस्तस्य कुर्वन्ति स्म सुनर्त्तनम्
॥१३॥मया चैव तदा विष्णुरिन्द्राद्या ह्यमरास्तथा ।
स्वं स्वं वेषं सुसम्भूष्य गिरिशेनाचरन्युताः
॥१४॥तथा जयेति भाषन्तो नानारूपा गणास्तदा ।
स्वलङ्कृतमहामोदा गिरीशपुरतोऽचरन्
॥१५॥सिद्धाश्चोपसुरास्सर्वे मुनयश्च महासुखाः ।
ययुश्शिवेन सुप्रीतास्सकलाश्चापरे तथा
॥१६॥एवन्देवादयस्सर्वे कुतूहलसमन्विताः ।
परंब्रह्म गृणन्तस्ते स्वपत्नीभिरलंकृताः
॥१७॥विश्वावसुमुखास्तत्र ह्यप्सरोगणसंयुताः ।
गायन्तोप्यग्रतस्तस्य परमं शाङ्करं यशः
॥१८॥इत्थं महोत्सवस्तत्र बभूव मुनिस त्तम ।
नानाविधो महेशे हि शैलद्वारि च गच्छति
॥१९॥तस्मिंश्च समये तत्र सुषमा या परात्मनः ।
वर्णितुं तां विशेषेण कश्शक्नोति मुनीश्वर
॥२०॥तथाविधं च तन्दृष्ट्वा मेना चित्रगता इव ।
क्षणमासीत्ततः प्रीत्या प्रोवाच वचनं मुने
॥२१॥मेनोवाच
धन्या पुत्री मदीया च यया तप्तं महत्तपः ।
यत्प्रभावान्महेशान त्वं प्राप्त इह मद्गृहे
॥२२॥मया कृता पुरा या वै शिवनिन्दा दुरत्यया ।
तां क्षमस्व शिवास्वामिन्सुप्रसन्नो भवाधुना
॥२३॥ब्रह्मोवाच
इत्थं सम्भाष्य सा मेना संस्तूयेन्दुललाटकम् ।
साञ्जलिः प्रणता शैलप्रिया लज्जापराऽभवत्
॥२४॥तावत्स्त्रियस्समाजग्मुर्हित्वा कामाननेकशः ।
बह्व्यस्ताः पुरवासिन्यश्शिवदर्शनलालसाः
॥२५॥मज्जनं कुर्वती काचित्तच्चूर्णसहिता ययौ ।
द्रष्टुं कुतूहलाढ्या च शङ्करं गिरिजावरम्
॥२६॥काचित्तु स्वामिनस्सेवां सखीयुक्ता विहाय च ।
सुचामरकरा प्रीत्यागाच्छम्भोर्दर्शनाय वै
॥२७॥काचित्तु बालकं हित्वा पिबन्तं स्तन्यमादरात् ।
अतृप्तं शङ्करन्द्रष्टुं ययौ दर्शनलालसा
॥२८॥रशनां बध्नती काचित्तयैव सहिता ययौ ।
वसनं विपरीतं वै धृत्वा काचिद्ययौ ततः
॥२९॥भोजनार्थं स्थितं कान्तं हित्वा काचिद्ययौ प्रिया ।
द्रष्टुं शिवावरं प्रीत्या सतृष्णा सकुतूहला
॥३०॥काचिद्धस्ते शलाकां च धृत्वांजनकरा प्रिया ।
अञ्जित्वैकाक्षि सन्द्रष्टुं ययौ शैलसुतावरम्
॥३१॥काचित्तु कामिनी पादौ रञ्जयन्ती ह्यलक्तकैः ।
श्रुत्वा घोषं च तद्धित्वा दर्शनार्थमुपागता
॥३२॥इत्यादि विविधं कार्यं हित्वा वासं स्त्रियो ययुः ।
दृष्ट्वा तु शांकरं रूपं मोहं प्राप्तास्तदाऽभवन्
॥३३॥ततस्ताः प्रेमसंविग्नाश्शिवदर्शनहर्षिताः ।
निधाय हृदि तन्मूर्तिं वचनं चेदमब्रुवन्
॥३४॥पुरवासिन्य ऊचुः
नेत्राणि सफलान्यासन्हिमवत्पुरवासिनाम् ।
यो योऽपश्यददो रूपं तस्य वै सार्थकं जनुः
॥३५॥तस्यैव सफलं जन्म तस्यैव सफलाः क्रियाः ।
येन दृष्टश्शिवस्साक्षात्सर्वपापप्रणाशकः
॥३६॥पार्वत्या साधितं सर्वं शिवार्थं यत्तपः कृतम् ।
धन्येयं कृतकृत्येयं शिवा प्राप्य शिवम्पतिम्
॥३७॥यदीदं युगलं ब्रह्मा न युंज्याच्छिवयोर्मुदा ।
तदा च सकलोऽप्यस्य श्रमो निष्फलतामियात्
॥३८॥सम्यक् कृतं तथा चात्र योजितं युग्ममुत्तमम् ।
सर्वेषां सार्थता जाता सर्वकार्यसमुद्भवा
॥३९॥विना तु तपसा शम्भोर्दर्शनं दुर्लभन्नृणाम् ।
दर्शनाच्छंकरस्यैव सर्वे याताः कृतार्थताम्
॥४०॥लक्ष्मीर्नारायणं लेभे यथा वै स्वामिनम्पुरा ।
तथासौ पार्वती देवी हरम्प्राप्य सुभूषिता
॥४१॥ब्रह्माणं च यथा लेभे स्वामिनं वै सरस्वती ।
तथासौ पार्वती देवी हरम्प्राप्य सुभूषिता
॥४२॥वयन्धन्याः स्त्रियस्सर्वाः पुरुषास्सकला वराः ।
ये ये पश्यन्ति सर्वेशं शंकरं गिरिजापतिम्
॥४३॥ब्रह्मोवाच
इत्थमुक्त्वा तु वचनं चन्दनैश्चाक्षतैरपि ।
शिवं समर्चयामासुर्लाजान्ववृषुरादरात्
॥४४॥तस्थुस्तत्र स्त्रियः सर्वा मेनया सह सोत्सुकाः ।
वर्णयन्त्योऽधिकम्भाग्यम्मेनायाश्च गिरेरपि
॥४५॥कथास्तथाविधाश्शृण्वंस्तद्वामा वर्णिताश्शुभाः ।
प्रहृष्टोऽभूत्प्रभुः सर्वैर्मुने विष्ण्वादिभिस्तदा
॥४६॥इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे शिवसुन्दरस्वरूपपुरवास्युत्सववर्णनं नाम पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः ॥ ४५ ॥