तत्र गत्वा स्मरो गर्वी शिवमायाविमोहितः
ब्रह्मोवाच
तत्र गत्वा स्मरो गर्वी शिवमायाविमोहितः ।
मोहकस्समधोश्चादौ धर्मं विस्तारयन्स्थितः
॥१॥वसंतस्य च यो धर्म्मः प्रससार स सर्वतः ।
तपस्थाने महेशस्यौषधिप्रस्थे मुनीश्वर
॥२॥वनानि च प्रफुल्लानि पादपानां महामुने ।
आसन्विशेषतस्तत्र तत्प्रभावान्मुनीश्वर
॥३॥पुष्पाणि सहकाराणामशोकवनिकासु वै ।
विरेजुस्सुस्मरोद्दीपकाराणि सुरभीण्यपि
॥४॥कैरवाणि च पुष्पाणि भ्रमराकलितानि च ।
बभूबुर्मदनावेशकराणि च विशेषतः
॥५॥सकामोद्दीपनकरं कोकिलाकलकूजितम् ।
आसीदति सुरम्यं हि मनोहरमतिप्रियम्
॥६॥भ्रमराणां तथा शब्दा विविधा अभवन्मुने ।
मनोहराश्च सर्वेषां कामोद्दीपकरा अपि
॥७॥चंद्रस्य विशदा कांतिर्विकीर्णा हि समंतत ।
कामिनां कामिनीनां च दूतिका इव साभवत्
॥८॥मानिनां प्रेरणायासीत्तत्काले कालदीपिका ।
मारुतश्च सुखः साधो ववौ विरहिणोऽप्रियः
॥९॥एवं वसंतविस्तारो मदनावेशकारकः ।
वनौकसां तदा तत्र मुनीनां दुस्सहोऽत्यभूत्
॥१०॥अचेतसामपि तदा कामासक्तिरभून्मुने ।
सुचेतासां हि जीवानां सेति किं वर्ण्यते कथा ।
एवं चकार स मधुस्स्वप्रभावं सुदुस्सहम् ।
सर्वेषा चैव जीवानां कामोद्दीपनकारकः
॥१२॥अकालनिमितं तात मधोर्वीक्ष्य हरस्तदा ।
आश्चर्य्यं परमं मेने स्वलीलात्ततनुः प्रभुः
॥१३॥अथ लीलाकरस्तत्र तपः परमदुष्करम् ।
तताप स वशीशो हि हरो दुःखहरः प्रभुः
॥१४॥वसंते प्रसृते तत्र कामो रतिसमन्वितः ।
चूतं बाणं समाकृष्य स्थितस्तद्वामपार्श्वतः
॥१५॥स्वप्रभावं वितस्तार मोहयन्सकलाञ्जनान् ।
रत्यायुक्तं तदा कामं दृष्ट्वा को वा न मोहितः
॥१६॥एवं प्रवृत्तसुरतौ शृंगारोऽपि गणैस्सह ।
हावभावयुतस्तत्र प्रविवेश हरांतिकम्
॥१७॥मदनः प्रकटस्तत्र न्यवसच्चित्तगो बहिः ।
न दृष्टवांस्तदा शंभोश्छिद्रं येन प्रविश्यते
॥१८॥यदा चाप्राप्तविवरस्तस्मिन्योगिवरे स्मरः ।
महादेवस्तदा सोऽभून्महाभयविमोहितः
॥१९॥ज्वलज्ज्वालाग्निसंकाशं भालनेत्रसमन्वितम् ।
ध्यानस्थं शंकरं को वा समासादयितुं क्षमः
॥२०॥एतस्मिन्नंतरे तत्र सखीभ्यां संयुता शिवा ।
जगाम शिवपूजार्थं नीत्वा पुष्पाण्यनेकशः
॥२१॥पृथिव्यां यादृशं लोकैस्सौंदर्यं वर्ण्यते महत् ।
तत्सर्वमधिकं तस्यां पार्वत्यामस्ति निश्चितम्
॥२२॥आर्तवाणि सुपुष्पाणि धृतानि च तया यदा ।
तत्सौंदर्यं कथं वर्ण्यमपि वर्षशतैरपि
॥२३॥यदा शिवसमीपे तु गता सा पर्वतात्मजा ।
तदैव शंकरो ध्यानं त्यक्त्वा क्षणमवस्थितः
॥२४॥तच्छिद्रं प्राप्य मदनः प्रथमं हर्षणेन तु ।
बाणेन हर्षयामास पार्श्वस्थं चन्द्रशेखरम्
॥२५॥शृंगारैश्च तदा भावैस्सहिता पार्वती हरम् ।
जगाम कामसाहाय्ये मुने सुरभिणा सह
॥२६॥तदेवाकृष्य तच्चापं रुच्यर्थं शूलधारिणः ।
द्रुतं पुष्पशरं तस्मै स्मरोऽमुंचत्सुसंयतः
॥२७॥यथा निरंतरं नित्यमागच्छति तथा शिवम् ।
तन्नमस्कृत्य तत्पूजां कृत्वा तत्पुरतः स्थिता
॥२८॥सा दृष्टा पार्वती तत्र प्रभुणा गिरिशेन हि ।
विवृण्वती तदांगानि स्त्रीस्वभावात्सुलज्जया
॥२९॥सुसंस्मृत्य वरं तस्या विधिदत्तं पुरा प्रभुः ।
शिवोपि वर्णयामास तदंगानि मुदा मुने
॥३०॥शिव उवाच
कि मुखं किं शशांकश्च किं नेत्रे चोत्पले च किम् ।
भ्रुकुट्यौ धनुषी चैते कंदर्पस्य महात्मनः
॥३१॥अधरः किं च बिंबं किं किं नासा शुकचंचुका ।
किं स्वरः कोकिलालापः किं मध्यं चाथ वेदिका
॥३२॥किं गतिर्वर्ण्यते ह्यस्याः किं रूपं वर्ण्यते मुहुः ।
पुष्पाणि किं च वर्ण्यंते वस्त्राणि च तथा पुनः
॥३३॥लालित्यं चारु यत्सृष्टौ तदेकत्र विनिर्मितम् ।
सर्वथा रमणीयानि सर्वांगानि न संशयः
॥३४॥अहो धन्यतरा चेयं पार्वत्यद्भुतरूपिणी ।
एतत्समा न त्रैलोक्ये नारी कापि सुरूपिणी
॥३५॥सुलावण्यानिधिश्चेयमद्भुतांगानि बिभ्रती ।
विमोहिनी मुनीनां च महासुखविवर्द्धिनी
॥३६॥ब्रह्मोवाच
इत्येवं वर्णयित्वा तु तदंगानि मुहुर्मुहुः ।
विधिदत्तवराध्यासाद्धरस्तु विरराम ह
॥३७॥हस्तं वस्त्रांतरे यावदचालयत शंकरः ।
स्त्रीस्वभावाच्च सा तत्र लज्जिता दूरतो गता
॥३८॥विवृण्वती निजांगानि पश्यंती च मुहुर्मुहुः ।
सुवीक्षणैर्महामोदात्सुस्मिताभूच्छिवा मुने
॥३९॥एवं चेष्टां तदा दृष्ट्वा शंभुर्मोहमुपागतः ।
उवाच वचनं चैवं महालीलो महेश्वरः
॥४०॥अस्या दर्शनमात्रेण महानंदो भवत्यलम् ।
यदालिंगनमेनस्याः कुर्य्यां किन्तु ततस्सुखम्
॥४१॥क्षणमात्रं विचार्य्येत्थं संपूज्य गिरिजां ततः ।
प्रबुद्धस्य महायोगी सुविरक्तो जगाविति
॥४२॥किं जातं चरितं चित्रं किमहं मोहमागतः ।
कामेन विकृतश्चाद्य भूत्वापि प्रभुरीश्वरः
॥४३॥ईश्वरोहं यदीच्छेयं परांगस्पर्शनं खलु ।
तर्हि कोऽन्योऽक्षमः क्षुद्रः किं किं नैव करिष्यति
॥४४॥एवं वैराग्यमासाद्य पर्य्यंकासादनं च तत् ।
वारयामास सर्वात्मा परेशः किं पतेदिह
॥४५॥इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितान्तर्गततृतीये पार्वतीखण्डे कामकृतविकारवर्णननामाष्टादशोऽध्यायः ॥ १८ ॥