jaṭā tīrthābhidhe tīrthe sarvapātakanāśane
śrīsūta uvāca
jaṭā tīrthābhidhe tīrthe sarvapātakanāśane ||
snānaṃ kṛtvā viśuddhātmā lakṣmītīrthaṃ tato vrajet
||1||जटा तीर्थाभिधे तीर्थे सर्वपातकनाशने ॥
स्नानं कृत्वा विशुद्धात्मा लक्ष्मीतीर्थं ततो व्रजेत्
yaṃyaṃ kāmaṃ samuddiśya lakṣmītīrthe dvijottamāḥ ||
snānaṃ samācarenmartyastaṃtaṃ kāmaṃ samaśnute
||2||यंयं कामं समुद्दिश्य लक्ष्मीतीर्थे द्विजोत्तमाः ॥
स्नानं समाचरेन्मर्त्यस्तंतं कामं समश्नुते
mahādāridryaśamanaṃ mahādhānyasamṛddhidam ||
mahāduḥkhapraśamanaṃ mahāsaṃpadvivardhanam
||3||महादारिद्र्यशमनं महाधान्यसमृद्धिदम् ॥
महादुःखप्रशमनं महासंपद्विवर्धनम्
atra snātvā dharmaputro mahadaiśvaryamāptavān ||
indraprasthe vasanpūrvaṃ śrīkṛṣṇena pracoditaḥ
||4||अत्र स्नात्वा धर्मपुत्रो महदैश्वर्यमाप्तवान् ॥
इन्द्रप्रस्थे वसन्पूर्वं श्रीकृष्णेन प्रचोदितः
ṛṣaya ūcuḥ
yathaiśvaryaṃ dharmaputro lakṣmītīrthe nimajjanāt ||
āptavānkṛṣṇavacanāttanno brūhi mahāmune
||5||यथैश्वर्यं धर्मपुत्रो लक्ष्मीतीर्थे निमज्जनात् ॥
आप्तवान्कृष्णवचनात्तन्नो ब्रूहि महामुने
śrīsūta uvāca
indraprasthe purā viprā dhṛtarāṣṭreṇa coditāḥ ||
nyavasanpāṃḍavāḥ paṃca mahābalaparākramāḥ
||6||इन्द्रप्रस्थे पुरा विप्रा धृतराष्ट्रेण चोदिताः ॥
न्यवसन्पांडवाः पंच महाबलपराक्रमाः
indraprasthaṃ yayau kṛṣṇaḥ kadācittānnirīkṣitum ||
tamāgatamebhiprekṣya pāṃḍavāste samutsukāḥ
||7||इन्द्रप्रस्थं ययौ कृष्णः कदाचित्तान्निरीक्षितुम् ॥
तमागतमेभिप्रेक्ष्य पांडवास्ते समुत्सुकाः
svagṛhaṃ prāpayāmāsurmudā paramayā yutāḥ ||
kañcitkālamasau kṛṣṇastatrāvātsītpurottame
||8||स्वगृहं प्रापयामासुर्मुदा परमया युताः ॥
कञ्चित्कालमसौ कृष्णस्तत्रावात्सीत्पुरोत्तमे
kadācitkṛṣṇamāhūya pūjayitvā yudhiṣṭhiraḥ ||
papraccha puṃḍarīkākṣaṃ vāsudevaṃ jagatpatim
||9||कदाचित्कृष्णमाहूय पूजयित्वा युधिष्ठिरः ॥
पप्रच्छ पुंडरीकाक्षं वासुदेवं जगत्पतिम्
yudhiṣṭhira uvāca
kṛṣṇakṛṣṇa mahāprājña yena dharmeṇa mānavāḥ ||
labhaṃte mahadaiśvaryaṃ tanno brūhi mahāmate ||
ityukto dharmaputreṇa kṛṣṇaḥ prāha yudhiṣṭhiram
||10||कृष्णकृष्ण महाप्राज्ञ येन धर्मेण मानवाः ॥
लभंते महदैश्वर्यं तन्नो ब्रूहि महामते ॥
इत्युक्तो धर्मपुत्रेण कृष्णः प्राह युधिष्ठिरम्
śrīkṛṣṇa uvāca
dharmaputra mahābhāga gandhamādanaparvate
||11||धर्मपुत्र महाभाग गन्धमादनपर्वते
lakṣmī tīrthamiti khyātamastyaiśvaryaikakāraṇam ||
tatra snānaṃ kuruṣva tvamaiśvaryaṃ te bhaviṣyati
||12||लक्ष्मी तीर्थमिति ख्यातमस्त्यैश्वर्यैककारणम् ॥
तत्र स्नानं कुरुष्व त्वमैश्वर्यं ते भविष्यति
tatra snānena vardhaṃte dhanadhānyasamṛddhayaḥ ||
sarve sapatnā naśyaṃti kṣātrameṣāṃ vivarddhate
||13||तत्र स्नानेन वर्धंते धनधान्यसमृद्धयः ॥
सर्वे सपत्ना नश्यंति क्षात्रमेषां विवर्द्धते
tīrthe sasnuḥ purā devā lakṣmīnāmani puṇyade ||
alabhantsarvamaiśvaryaṃ tena puṇyena dharmaja
||14||तीर्थे सस्नुः पुरा देवा लक्ष्मीनामनि पुण्यदे ॥
अलभन्त्सर्वमैश्वर्यं तेन पुण्येन धर्मज
asurāṃśca mahāvīryānsamare jaghnuraṃjasā ||
mahī lakṣmīśca dharmaśca tattīrthasnāyināṃ nṛṇām
||15||असुरांश्च महावीर्यान्समरे जघ्नुरंजसा ॥
मही लक्ष्मीश्च धर्मश्च तत्तीर्थस्नायिनां नृणाम्
bhaviṣyatyacirādeva saṃśayaṃ mā kṛthā iha ||
tapobhiḥ kratubhirdānairāśīrvādaiśca pāṃḍava
||16||भविष्यत्यचिरादेव संशयं मा कृथा इह ॥
तपोभिः क्रतुभिर्दानैराशीर्वादैश्च पांडव
aiśvaryaṃ prāpyate yadvallakṣmītīrthanimajjanāt ||
sarvapāpāni naśyaṃti viprā yāṃti layaṃ sadā
||17||ऐश्वर्यं प्राप्यते यद्वल्लक्ष्मीतीर्थनिमज्जनात् ॥
सर्वपापानि नश्यंति विप्रा यांति लयं सदा
vyādhayaśca vinaśyaṃti lakṣmītīrthaniṣevaṇāt ||
śreyaḥ suvipulaṃ loke labhyate nātra saṃśayaḥ
||18||व्याधयश्च विनश्यंति लक्ष्मीतीर्थनिषेवणात् ॥
श्रेयः सुविपुलं लोके लभ्यते नात्र संशयः
snānamātreṇa vai lakṣmyāstīrthe'smi ndharmanaṃdana ||
raṃbhāmapsarasāṃ śreṣṭhāṃ labdhavānavadho nṛpaḥ
||19||स्नानमात्रेण वै लक्ष्म्यास्तीर्थेऽस्मि न्धर्मनंदन ॥
रंभामप्सरसां श्रेष्ठां लब्धवानवधो नृपः
snātvātra tīrthe puṇye tu kubero naravāhanaḥ ||
sa mahāpadmamukhyānāṃ nidhīnāṃ nāyako' bhavat
||2||स्नात्वात्र तीर्थे पुण्ये तु कुबेरो नरवाहनः ॥
स महापद्ममुख्यानां निधीनां नायकोऽ भवत्
tasmāttvamapi rājeṃdra lakṣmītīrthe śubhaprade ||
snātvā vṛkodaramukhairanujairapi saṃvṛtaḥ
||21||तस्मात्त्वमपि राजेंद्र लक्ष्मीतीर्थे शुभप्रदे ॥
स्नात्वा वृकोदरमुखैरनुजैरपि संवृतः
lapsyase mahatīṃ lakṣmīṃ jeṣyase ca ripūnapi ||
saṃdeho nātra kartavyaḥ paitṛṣvaseya dharmaja
||22||लप्स्यसे महतीं लक्ष्मीं जेष्यसे च रिपूनपि ॥
संदेहो नात्र कर्तव्यः पैतृष्वसेय धर्मज
ityukto dharmaputro'yaṃ kṛṣṇenādbhutadarśanaḥ ||
sānujaḥ prayayau śīghraṃ gandhamādanaparvatam
||23||इत्युक्तो धर्मपुत्रोऽयं कृष्णेनाद्भुतदर्शनः ॥
सानुजः प्रययौ शीघ्रं गन्धमादनपर्वतम्
lakṣmī tīrthaṃ tato gatvā mahadaiśvaryakāraṇam ||
sasnau yudhiṣṭhirastatra sānujo niyamānvitaḥ
||24||लक्ष्मी तीर्थं ततो गत्वा महदैश्वर्यकारणम् ॥
सस्नौ युधिष्ठिरस्तत्र सानुजो नियमान्वितः
lakṣmatīrthasya toye sa sarvapātakanāśane ||
sānujo māsamekaṃ tu sasnau niyamapūrvakam
||25||लक्ष्मतीर्थस्य तोये स सर्वपातकनाशने ॥
सानुजो मासमेकं तु सस्नौ नियमपूर्वकम्
gobhūtilahiraṇyādīnbrāhmaṇebhyo dadau bahūn ||
sānujo dharmaputro'sāviṃdraprasthaṃ yayau tataḥ
||26||गोभूतिलहिरण्यादीन्ब्राह्मणेभ्यो ददौ बहून् ॥
सानुजो धर्मपुत्रोऽसाविंद्रप्रस्थं ययौ ततः
rājasūyakratuṃ kartuṃ tata ecchadyudhiṣṭhiraḥ ||
kṛṣṇaṃ samāhvayāmāsa yiyakṣurdharmanaṃdanaṃ
||27||राजसूयक्रतुं कर्तुं तत एच्छद्युधिष्ठिरः ॥
कृष्णं समाह्वयामास यियक्षुर्धर्मनंदनं
kṛṣṇo dharmajadūtena samāhūtaḥ sasaṃbhramaḥ ||
caturbhiraśvaiḥ saṃyuktaṃ rathamā ruhya veginam
||28||कृष्णो धर्मजदूतेन समाहूतः ससंभ्रमः ॥
चतुर्भिरश्वैः संयुक्तं रथमा रुह्य वेगिनम्
satyabhāmāsahacara iṃdraprasthaṃ samāyayau ||
tamāgataṃ samālokya pramodāddharmanaṃdanaḥ
||29||सत्यभामासहचर इंद्रप्रस्थं समाययौ ॥
तमागतं समालोक्य प्रमोदाद्धर्मनंदनः
nyavedayatsa kṛṣṇāya rājasūyodyamaṃ tadā ||
anvamanyata kṛṣṇopi tathaiva kriyatāmiti
||30||न्यवेदयत्स कृष्णाय राजसूयोद्यमं तदा ॥
अन्वमन्यत कृष्णोपि तथैव क्रियतामिति
vākyaṃ ca yuktisaṃyuktaṃ dharmaputramabhāṣata ||
paitṛṣvasreya dharmātmañcchṛṇu pathyaṃ vaco mama
||31||वाक्यं च युक्तिसंयुक्तं धर्मपुत्रमभाषत ॥
पैतृष्वस्रेय धर्मात्मञ्च्छृणु पथ्यं वचो मम
duṣkaro rājasūyo'yaṃ sarvairapi mahīśvaraiḥ ||
anekaśatapādātarathakuṃjaravājimān
||32||दुष्करो राजसूयोऽयं सर्वैरपि महीश्वरैः ॥
अनेकशतपादातरथकुंजरवाजिमान्
mahīpatirimaṃ yajñaṃ kartumarhati netaraḥ ||
diśo daśa vijetavyā prathamaṃ valinā tvayā
||33||महीपतिरिमं यज्ञं कर्तुमर्हति नेतरः ॥
दिशो दश विजेतव्या प्रथमं वलिना त्वया
parājitebhyaḥ śatrubhyo gṛhītvā karamuttamam ||
tena kāṃcanajātena kartavyo'yaṃ kratūttamaḥ
||34||पराजितेभ्यः शत्रुभ्यो गृहीत्वा करमुत्तमम् ॥
तेन कांचनजातेन कर्तव्योऽयं क्रतूत्तमः
rocaye yuktividahaṃ na hi tvāṃ bhīṣayāmi bhoḥ ||
ataḥ kratusamāraṃbhātpūrvaṃ digvijayaṃ kuru
||35||रोचये युक्तिविदहं न हि त्वां भीषयामि भोः ॥
अतः क्रतुसमारंभात्पूर्वं दिग्विजयं कुरु
tato dharmātmajaḥ śrutvā kṛṣṇasya vacanaṃ hitam ||
praśaṃsandevakīputramājuhāva nijānujān
||36||ततो धर्मात्मजः श्रुत्वा कृष्णस्य वचनं हितम् ॥
प्रशंसन्देवकीपुत्रमाजुहाव निजानुजान्
āhūya caturo bhrātṝndharmajaḥ prāha harṣayan ||
ayi bhīma mahābāho bahuvīrya dhanaṃjaya
||37||आहूय चतुरो भ्रातॄन्धर्मजः प्राह हर्षयन् ॥
अयि भीम महाबाहो बहुवीर्य धनंजय
yamau ca sukumāgaṃgau śatrusaṃhāradīkṣitau ||
cikīrṣāmi mahāyajñaṃ rājasūyamanuttamam
||38||यमौ च सुकुमागंगौ शत्रुसंहारदीक्षितौ ॥
चिकीर्षामि महायज्ञं राजसूयमनुत्तमम्
sa ca sarvānraṇe jitvā kartavyaḥ pṛthivīpatīn ||
ato vijetuṃ bhūpālāṃścatvaro'pi sasainikāḥ
||39||स च सर्वान्रणे जित्वा कर्तव्यः पृथिवीपतीन् ॥
अतो विजेतुं भूपालांश्चत्वरोऽपि ससैनिकाः
diśaścatasro gacchaṃtu bhavaṃto vīryavattarāḥ ||
yuṣmābhirāhatairdravyaiḥ kariṣyāmi mahākratum
||40||दिशश्चतस्रो गच्छंतु भवंतो वीर्यवत्तराः ॥
युष्माभिराहतैर्द्रव्यैः करिष्यामि महाक्रतुम्
ityuktāḥ sādaraṃ sarve vṛkodaramukhāstadā ||
prasannavadanā bhūtvā dharmaputrānujāḥ purāt
||41||इत्युक्ताः सादरं सर्वे वृकोदरमुखास्तदा ॥
प्रसन्नवदना भूत्वा धर्मपुत्रानुजाः पुरात्
rājñāṃ jayāya sarvāsu niryayurdikṣu pāṃḍavāḥ ||
te sarve nṛpatīñjitvā caturdikṣu sthitānbahūn
||42||राज्ञां जयाय सर्वासु निर्ययुर्दिक्षु पांडवाः ॥
ते सर्वे नृपतीञ्जित्वा चतुर्दिक्षु स्थितान्बहून्
svavaśe sthāpayitvā tānnṛpatīnpāṃḍunaṃdanāḥ ||
tairdattaṃ bahudhā dravyamasaṃkhyātamanuttamam
||43||स्ववशे स्थापयित्वा तान्नृपतीन्पांडुनंदनाः ॥
तैर्दत्तं बहुधा द्रव्यमसंख्यातमनुत्तमम्
ādāya svapuraṃ tūrṇamāyayuḥ kṛṣṇasaṃśrayāḥ ||
bhīmaḥ samāyayau tatra mahābalaparākramaḥ
||44||आदाय स्वपुरं तूर्णमाययुः कृष्णसंश्रयाः ॥
भीमः समाययौ तत्र महाबलपराक्रमः
śatabhārasuvarṇāni samādāya purottamam ||
sahasraṃ bhāramādāya suvarṇānāṃ tato'rjunaḥ
||45||शतभारसुवर्णानि समादाय पुरोत्तमम् ॥
सहस्रं भारमादाय सुवर्णानां ततोऽर्जुनः
śakraprasthaṃ samāyāto mahābalaparākramaḥ ||
śatabhāraṃ suvarṇānāṃ pragṛhya nakulastathā
||46||शक्रप्रस्थं समायातो महाबलपराक्रमः ॥
शतभारं सुवर्णानां प्रगृह्य नकुलस्तथा
samāgato mahātejāḥ śakraprasthaṃ purottamam ||
dattānvibhīṣaṇenātha svarṇatālāṃścaturdaśa
||47||समागतो महातेजाः शक्रप्रस्थं पुरोत्तमम् ॥
दत्तान्विभीषणेनाथ स्वर्णतालांश्चतुर्दश
dākṣiṇātyamahīpānāṃ gṛhītvā dhanasaṃcayam ||
sahadevopi sahasā samā yāto nijāṃ purīm
||48||दाक्षिणात्यमहीपानां गृहीत्वा धनसंचयम् ॥
सहदेवोपि सहसा समा यातो निजां पुरीम्
lakṣakoṭisahasrāṇi lakṣakoṭiśatānyapi ||
suvarṇāni dadau kṛṣṇo dharmaputrāya yādavaḥ
||49||लक्षकोटिसहस्राणि लक्षकोटिशतान्यपि ॥
सुवर्णानि ददौ कृष्णो धर्मपुत्राय यादवः
svānujairāhṛtairevamasaṃ khyātairmahādhanaiḥ ||
kṛṣṇadattairasaṃkhyātairdhanairapi yudhiṣṭhiraḥ
||50||स्वानुजैराहृतैरेवमसं ख्यातैर्महाधनैः ॥
कृष्णदत्तैरसंख्यातैर्धनैरपि युधिष्ठिरः
kṛṣṇāśrayo'yajadviprā rājasūyena pāṃḍavaḥ ||
tasminyāge dadau dravyaṃ brāhmaṇebhyo yatheṣṭataḥ
||51||कृष्णाश्रयोऽयजद्विप्रा राजसूयेन पांडवः ॥
तस्मिन्यागे ददौ द्रव्यं ब्राह्मणेभ्यो यथेष्टतः
annāni pradadau tatra brāhmaṇebhyo yudhiṣṭhiraḥ ||
vastrāṇi gāśca bhūmiṃ ca bhūṣaṇāni dadau tathā
||52||अन्नानि प्रददौ तत्र ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिरः ॥
वस्त्राणि गाश्च भूमिं च भूषणानि ददौ तथा
arthinaḥ parituṣyaṃti yāvatā kāṃcanādinā ||
tatopi dviguṇaṃ tebhyo dāpayāmāsa dharmajaḥ
||53||अर्थिनः परितुष्यंति यावता कांचनादिना ॥
ततोपि द्विगुणं तेभ्यो दापयामास धर्मजः
iyaṃti dattānyarthibhyo dhanāni vividhānyapi ||
itīyattāṃ paricchettuṃ na śaktā brahmakoṭayaḥ
||54||इयंति दत्तान्यर्थिभ्यो धनानि विविधान्यपि ॥
इतीयत्तां परिच्छेत्तुं न शक्ता ब्रह्मकोटयः
arthibhirdīyamānāni dṛṣṭvā tatra dhanāni vai ||
sarvasvamapyaho rājñā dattamityabravījjanaḥ
||55||अर्थिभिर्दीयमानानि दृष्ट्वा तत्र धनानि वै ॥
सर्वस्वमप्यहो राज्ञा दत्तमित्यब्रवीज्जनः
dṛṣṭvā kośāstathā naṃtānanaṃtamaṇikāṃcanān
||5||दृष्ट्वा कोशास्तथा नंताननंतमणिकांचनान्
svalpaṃ hi dattamarthibhya ityavocañjanāstadā ||
iṣṭvaivaṃ rājasūyena dharmaputraḥ sahānujaḥ
||57||स्वल्पं हि दत्तमर्थिभ्य इत्यवोचञ्जनास्तदा ॥
इष्ट्वैवं राजसूयेन धर्मपुत्रः सहानुजः
bahuvittasamṛddhaḥ sanreme tatra purottame ||
lakṣmītīrthasya māhātmyāddharmaputro yudhiṣṭhiraḥ
||58||बहुवित्तसमृद्धः सन्रेमे तत्र पुरोत्तमे ॥
लक्ष्मीतीर्थस्य माहात्म्याद्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः
lebhe sarvamidaṃ viprā aho tīrthasya vaibhavam ||
idaṃ tīrthaṃ mahāpuṇyaṃ mahā dāridyanāśanam
||59||लेभे सर्वमिदं विप्रा अहो तीर्थस्य वैभवम् ॥
इदं तीर्थं महापुण्यं महा दारिद्यनाशनम्
dhanadhānyapradaṃ puṃsāṃ mahāpātakanāśanam ||
mahānarakasaṃhartṛ mahāduḥkhanivartakam
||60||धनधान्यप्रदं पुंसां महापातकनाशनम् ॥
महानरकसंहर्तृ महादुःखनिवर्तकम्
mokṣadaṃ svargadaṃ nityaṃ mahāṛṇa vimocanam ||
sukalatrapradaṃ puṃsāṃ suputrapradameva ca
||61||मोक्षदं स्वर्गदं नित्यं महाऋण विमोचनम् ॥
सुकलत्रप्रदं पुंसां सुपुत्रप्रदमेव च
etattīrthasamaṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati ||
etadvaḥ kathitaṃ viprā lakṣmītīrthasya vaibhavam
||62||एतत्तीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति ॥
एतद्वः कथितं विप्रा लक्ष्मीतीर्थस्य वैभवम्
duḥsvapnanāśanaṃ puṇyaṃ sarvābhīṣṭaprasādhakam ||
yaḥ paṭhedimamadhyāyaṃ śṛṇute vā sabhaktikam
||63||दुःस्वप्ननाशनं पुण्यं सर्वाभीष्टप्रसाधकम् ॥
यः पठेदिममध्यायं शृणुते वा सभक्तिकम्
dhanadhānyasamṛddhaḥ syātsa naro nāsti saṃśayaḥ ||
bhuktveha sakalānbhogāndehāṃte muktimāpnuyāt
||64||धनधान्यसमृद्धः स्यात्स नरो नास्ति संशयः ॥
भुक्त्वेह सकलान्भोगान्देहांते मुक्तिमाप्नुयात्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasyā saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe setumāhātmye lakṣmītīrthapraśaṃsāyāṃ dharmaputraniratiśayasaṃpadavāptivarṇanaṃnāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ || 21 ||